၃. ဇရာမရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၄. အညတြ ဇရာမရဏာတိ ဇရာမရဏေန ဝိနာ. ဇရာမရဏဝိရဟိတော ဇာတော နာမ အတ္ထိ နု ခေါတိ ပုစ္ဆတိ. ပါဠိယံ ဇာတဿာတိ ပစ္စတ္တေ သာမိဝစနံ. မဟာသာလာတိ ဣမိနာ ရ-ကာရဿ လ-ကာရံ ကတွာ ‘‘မဟာသာလာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ ဒဿေတိ ယထာ ‘‘ပုရတ္ထိယောတိ ပုလတ္ထိယော’’တိ. မဟာသာရပ္ပတ္တာတိ မဟန္တံ ဝိဘဝသာရံ ပတ္တာ. ကောဋိသတံ ဓနံ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ‘‘ကုမ္ဘံ နာမ ဒသ အမ္ဗဏာနီ’’တိ ဝဒန္တိ. ဣဿရာတိ ဝိဘဝိဿရိယေန ဣဿရာ. သုဝဏ္ဏရဇတဘာဇနာဒီနန္တိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ဝတ္ထသေယျာဝသထာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. အသာဓာရဏဓနာနံ နိဓာနဂတတ္တာ ‘‘အနိဓာနဂတဿာ’’တိ ဝုတ္တံ. တုဋ္ဌိကရဏဿာတိ ပါသာဒသိဝိကာဒိသုခသာဓနဿ.

အာရကာ ကိလေသေဟီတိ နိရုတ္တိနယေန သဒ္ဒသိဒ္ဓိမာဟ. အာရကာတိ စ သဗ္ဗသော သမုစ္ဆိန္နတ္တာ တေဟိ ဒူရေတိ အတ္ထော. ရာဂါဒီနံ ဟတတ္တာ၊ ပါပကရဏေ ရဟာဘာဝတော၊ အနုတ္တရဒက္ခိဏေယျတာဒိပစ္စယာ စ အရဟံ. ကာမဉ္စာယံ သံယုတ္တဝဏ္ဏနာ၊ အဘိဓမ္မနယော ဧဝ ပန နိပ္ပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘စတ္တာရော အာသဝါ’’တိ ဗြဟ္မစရိယဝါသန္တိ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဝါသံ. ဝုဋ္ဌာတိ ဝုဋ္ဌဝန္တော. စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ ကရဏီယန္တိ ပစ္စေကံ စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ ကတ္တဗ္ဗံ ပရိညာပဟာနသစ္ဆိကိရိယဘာဝနာဘိသမယံ. ဧဝံ ဂတံ သောဠသဝိဓံ ဟောတိ. ဩသီဒါပနဋ္ဌေန ဘာရာ ဝိယာတိ ဘာရာ. တေနာဟ ‘‘ဘာရာ ဟဝေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ’’တိအာဒိ (သံ. နိ. ၃.၂၂). အတ္တပဋိဗဒ္ဓတာယ အတ္တနော အဝိဇဟနတော ပရမတ္ထဒေသနာယ စ ပရမတ္ထော အရဟတ္တံ. ကာမဉ္စာယမတ္ထော သဗ္ဗသမိဒ္ဓိသသန္တတိပရိယာပန္နော အနဝဇ္ဇဓမ္မော သမ္ဘဝတိ အကုပ္ပသဘာဝါ၊ အပရိဟာနဓမ္မေသု ပန အဂ္ဂဘူတေ အရဟတ္တေ သာတိသယော၊ န ဣတရေသူတိ ‘‘အရဟတ္တသင်္ခါတော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဩရမ္ဘာဂိယုဒ္ဓမ္ဘာဂိယဝိဘာဂံ ဒသဝိဓမ္ပိ ဘဝေသု သံယောဇနံ ကိလေသကမ္မဝိပါကဝဋ္ဋပစ္စယော ဟုတွာ နိဿရိတုံ အပ္ပဒါနဝသေန ဗန္ဓတီတိ ဘဝသံယောဇနံ. သတိပိ ဟိ အညေသံ တပ္ပက္ခိယဘာဝေန ဝိနာ သံယောဇနာနိ တေသံ တပ္ပစ္စယဘာဝေါ အတ္ထိ၊ ဘဝနိယာမော ဩရမ္ဘာဂိယုဒ္ဓမ္ဘာဂိယသင်္ဂဟိတောတိ တံတံဘဝနိဗ္ဗတ္တကကမ္မနိယာမော စ ဟောတိ၊ န စ ဥပစ္ဆိန္နသံယောဇနဿ ကတာနိပိ ကမ္မာနိ ဘဝံ နိဗ္ဗတ္တေန္တီတိ တေသံယေဝ သံယောဇနဋ္ဌော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. သမ္မာ ကာရဏေဟိ ဇာနိတွာတိ ဉာယေန ဒုက္ခာဒီသု သော ယထာ ဇာနိတဗ္ဗော၊ တထာ ဇာနိတွာ၊ ပုဗ္ဗကာလကိရိယာဝိမုတ္တာ ဟိ အပရကာလကိရိယာ စ ယထာ သမ္ဘဝတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘မဂ္ဂပညာယာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

ဘိဇ္ဇနသဘာဝေါ ခဏာယတ္တတ္တာ. နိက္ခိပိတဗ္ဗသဘာဝေါ မရဏဓမ္မတ္တာ. အယံ ကာယော ဥသ္မာယုဝိညာဏာပဂမော ဆဍ္ဍနီယဓမ္မော၊ ယသ္မိံ ယံ ပတိဋ္ဌိတံ၊ တံ တဿ သန္တာနဂတဝိပ္ပယုတ္တန္တိ ကတွာ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတီတိ အာဟ ‘‘ခီဏာသဝဿ ဟိ အဇီရဏဓမ္မောပိ အတ္ထီ’’တိအာဒိ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ဗျာမမတ္တေ ကဠေဝရေ သသညိမှိ သမနကေ လောကဉ္စ ပညပေမိ လောကသမုဒယဉ္စ လောကနိရောဓဉ္စာ’’တိအာဒိ (သံ. နိ. ၁.၁၀၇၊ အ. နိ. ၄.၄၅). အဿ ခီဏာသဝဿ၊ ‘‘ဇီရဏဓမ္မ’’န္တိ ယထာဝုတ္တံ အဇီရဏဓမ္မံ ဌပေတွာ ဇီရဏဓမ္မံ ဒဿေန္တော ‘‘တေသံပါယံ ကာယော ဘေဒနဓမ္မော’’တိ ဧဝမာဟ. ဇရံ ပတ္တဿေဝ ဟိဿ ဘေဒနနိက္ခိပိတဗ္ဗတာနိယတေ အတ္ထေ သုတ္တဒေသနာ ပဝတ္တာ. အတ္ထဿ ဥပ္ပတ္တိ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိ၊ သာ ဧတဿ အတ္ထီတိ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိကော. ကိရ-သဒ္ဒေါ အနုဿဝတ္ထော၊ တေန အနုဿဝါဂတောယမတ္ထော၊ န အဋ္ဌကထာဂတောတိ ဒီပေတိ. တေနာဟ ‘‘ဝဒန္တီ’’တိ. ယေနာယံ အတ္ထော ဟေတုနာ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိကော၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘သိဝိကသာလာယံ နိသီဒိတွာ ကထိတ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ’’တိ နိဒါနဝစနေန ယထာ န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ တထာ ဝေဒိတဗ္ဗံ. နနု ဣမဿ သုတ္တဿ ပုစ္ဆာဝသိကော နိက္ခေပေါတိ? သစ္စမေတံ၊ သုတ္တေကဒေသံ ပန သန္ဓာယ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိကတာဝစနံ. ကေစိ ပန ‘‘ယာနံ အာရုဟိတွာ ရာဇာ အာဂတော၊ ရညော အာရောဟနီယရထံ ဒဿေတွာ ဝုတ္တ’’န္တိပိ ဝဒန္တိ.

သရီရေ ဖေဏပိဏ္ဍသမေ ကိံ ဝတ္တဗ္ဗံ? သဗ္ဘိ သဒ္ဓိန္တိ သာဓူဟိ သဟ ပဝေဒယန္တိ. န ဟိ ကဒါစိ သာဓူနံ သာဓူဟိ သဟ ကတ္တဗ္ဗာ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ သီဒနသဘာဝါနံ ကိလေသာနံ ဘိဇ္ဇနပ္ပတ္တတ္တာ နိဗ္ဗာနံ သဗ္ဘီတိ ဝုစ္စတိ. ပုရိမပဒဿာတိ ‘‘သတဉ္စ ဓမ္မော န ဇရံ ဥပေတီ’’တိ ပဒဿ. ကာရဏံ ဒဿေန္တော ဗျတိရေကဝသေန. သတံ ဓမ္မော နိဗ္ဗာနံ ကိလေသေဟိ သံသီဒနဘိဇ္ဇနသဘာဝေါ န ဟောတိ၊ တသ္မာ တံ အာဂမ္မ ဇရံ န ဥပေတိ. ကိလေသာ ပန တန္နိမိတ္တကာ၊ ဧဝမယံ ဝုတ္တကာရဏတော ဇရံ န ဥပေတီတိ. တေနာဟ ‘‘ဣဒ’’န္တိအာဒိ. သုန္ဒရာဓိဝစနံ ဝါ ဧတံ ‘‘သဗ္ဘီ’’တိ ပဒံ အပါပတာဒီပနတော၊ သဗ္ဘိဓမ္မဘူတန္တိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ဝိရာဂေါ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ (ဣတိဝု. ၉၀၊ အ. နိ. ၄.၃၄)၊ န တေန ဓမ္မေန သမတ္ထိ ကိဉ္စီ’’တိ (ခု. ပါ. ၆.၄၊ သု. နိ. ၂၂၇) စ.

ဇရာမရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.