၁၆၁. မူလာဒိဘေသဇ္ဇကထာ

၂၆၃. မူလဘေသဇ္ဇာဒိဝိနိစ္ဆယောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ အစ္ဆဝသန္တိအာဒီသု ဝိနိစ္ဆယံ အပေက္ခတိ. ဣဓာတိ ဘေသဇ္ဇက္ခန္ဓကေ. ယံ ယန္တိ ဝိနိစ္ဆယံ. ပိသနသိလာတိ ပိသတိ ဧတ္ထာတိ ပိသနာ၊ သာယေဝ သိလာတိ ပိသနသိလာ. ဣမိနာ အစလံ ဟုတွာ နိသီဒတီတိ နိသဒေါတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ပိသနပေါတကောတိ ပိသတိ အနေနာတိ ပိသနော၊ သောယေဝ ပေါတကောတိ ပိသနပေါတကော၊ ဣမိနာ နိသဒတော ပေါတကောတိ နိသဒပေါတကောတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဟိင်္ဂုဇာတိယောတိ ဟိင်္ဂုကုလာနိ.

သာမုဒ္ဒန္တိ ဧတ္ထ သမုဒ္ဒေ သန္တိဋ္ဌတီတိ သာမုဒ္ဒန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သမုဒ္ဒတီရေ’’တိအာဒိ. ‘‘တီရေ’’တိ ဣမိနာ သမုဒ္ဒေတိ ဧတ္ထ သတ္တမီဝိဘတ္တိယာ သမီပတ္ထေ ပဝတ္တဘာဝံ ဒဿေတိ. ပကတိလောဏန္တိ သဘာဝလောဏံ၊ န ဒဗ္ဗသမ္ဘာရေဟိ သဒ္ဓိံ ပစိတန္တိ အတ္ထော. ‘‘ပဗ္ဗတေ ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ ဣမိနာ သိန္ဓုနာမကေ ပဗ္ဗတေ ဥဋ္ဌဟတီတိ သိန္ဓဝန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဥဗ္ဗိတော ဘူမိတော ဤရတိ ဥဂ္ဂစ္ဆတီတိ ဥဗ္ဗိရန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဘူမိတော အင်္ကုရံ ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌကထာနယေန ဩဋ္ဌဇော တတိယက္ခရောယေဝ ယုဇ္ဇတိ၊ ပေါတ္ထကေသု ပန စတုတ္ထက္ခရောယေဝ ဒိဿတိ. ‘‘ဥဗ္ဘိဒ’’န္တိပိ ပါဌော. ဗိလန္တိ ကောဋ္ဌာသော. တသ္မာ ဒဗ္ဗသမ္ဘာရေဟိ ဗိလေဟိ သဒ္ဓိံ ပစိတံ ဗိလန္တိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဒဗ္ဗသမ္ဘာရေဟိ သဒ္ဓိံ ပစိတ’’န္တိ. အဘိဓာနေ ပန (အဘိဓာနေ ၄၆၁ ဂါထာယံ) ‘‘ဗိလာလ’’န္တိ ပါဌော အတ္ထိ. တန္တိ ဗိလံ.

၂၆၄. အဿာဒီနံ ကာယဂန္ဓော ဝိယ ကဿစိ ကာယဂန္ဓော ဟောတီတိ ယောဇနာ. တဿာပီတိ ဘိက္ခုနောပိ. ပိသဒ္ဒေန ကဏ္ဍုဝါဗာဓဘိက္ခုအာဒယောပိ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ဆကဏသဒ္ဒဿ အဿာဒီနံ မလေပိ ပဝတ္တနတော ဝုတ္တံ ‘‘ဂေါမယ’’န္တိ. ပါကတိကစုဏ္ဏမ္ပီတိ အပက္ကရဇနစုဏ္ဏမ္ပိ. ဧတမ္ပီတိ ပါကတိကစုဏ္ဏမ္ပိ.

တန္တိ အာမကမံသံ၊ န ခါဒီတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္တိ အာမကလောဟိတံ ဝါ၊ န ပိဝီတိ သမ္ဗန္ဓော. အမနုဿောတိ မနုဿသဒိသော ဘူတော. တန္တိ အာမကမံသလောဟိတံ.

၂၆၅. ‘‘အဉ္ဇန’’န္တိ နာမံ သာမညန္တိ အာဟ ‘‘အဉ္ဇနန္တိ သဗ္ဗသင်္ဂါဟကဝစနမေတ’’န္တိ. သဗ္ဗသင်္ဂါဟကဝစနန္တိ သဗ္ဗေသံ အဉ္ဇနာနံ သင်္ဂါဟကဝစနံ. ဧတန္တိ ‘‘အဉ္ဇန’’န္တိ ဧတံ ဝစနံ. အဉ္ဇတိ စက္ခုံ မက္ခေတိ အနေနာတိ အဉ္ဇနံ၊ အဉ္ဇတိ စက္ခုံ ဗျတ္တံ ကရောတီတိ ဝါ အဉ္ဇနံ၊ တာလုဇော တတိယက္ခရော. ကပလ္လန္တိ ကပလ္လေ ပဝတ္တံ. ကပါလဉှိ ဒီပသိခါယ ဥပရိ နိကုဇ္ဇိတွာ တတ္ထ ပဝတ္တံ မသိ ‘‘ကပလ္လ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တမတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဒီပသိခတော ဂဟိတမသီ’’တိ. အဉ္ဇနူပပိသနေဟီတိ ဧတ္ထ အဉ္ဇနေဟိ သဒ္ဓိံ ဥပနေတုံ ပိသိတဗ္ဗန္တိ အဉ္ဇနူပပိသနန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အဉ္ဇနေန သဒ္ဓိံ ဧကတော ပိသိတေဟီ’’တိ. ‘‘ဧကတော’’တိ ဣမိနာ ‘‘သဒ္ဓိ’’န္တိ ပဒဿေဝ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဟီတိ သစ္စံ. ယံကိဉ္စိ အဉ္ဇနူပပိသနံ စုဏ္ဏံ န န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. အထ ဝါ န ဝဋ္ဋတိ န ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝါတိ ယောဇနာ. ဣမသ္မိံ နယေ ‘‘န ဝဋ္ဋတီ’’တိ အာချာတပဒံ ကိရိယာန္တရာပေက္ခတ္တာ ကတ္တာ ဟောတိ. အာချာတေသုပိ ဟိ ကတ္တုတ္တဉ္စ ကမ္မတ္တဉ္စ လဗ္ဘတိ. စန္ဒနန္တိအာဒီနိ သုဝိညေယျာနေဝ.

အဋ္ဌိမယန္တိ ပဒဿ အတိဗျာပိတဒေါသံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘မနုဿဋ္ဌိံ ဌပေတွာ’’တိ. သလာကဋ္ဌာနိယန္တိ ဧတ္ထ သလာကာ တိဋ္ဌန္တိ ဧတ္ထာတိ သလာကဋ္ဌာနိယန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယတ္ထာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ သုသိရဒဏ္ဍကာဒိကေ. သလာကန္တိ အဉ္ဇနိသလာကံ. ဩဒဟန္တီတိ ဌပေန္တိ. အံသဗဒ္ဓကောတိ အံသေ ဗဒ္ဓတိ အနေနာတိ အံသဗဒ္ဓကော. ယမကနတ္ထုကရဏိန္တိ နတ္ထု ကရီယတိ ဣမာယာတိ နတ္ထုကရဏီ၊ ယမကာ နတ္ထုကရဏီ ယမကနတ္ထုကရဏီ.

၂၆၇. တံ သဗ္ဗံ တေလပါကန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘အတိ ဝိယ ခိတ္တမဇ္ဇာနီ’’တိ ဣမိနာ အတိ ဝိယ ခိပီယန္တိ ပက္ခိပီယန္တီတိ အတိခိတ္တာနိ၊ တာနိယေဝ မဇ္ဇာနိ အတိခိတ္တမဇ္ဇာနီတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ.

ပဏ္ဏသေဒန္တိ ပဏ္ဏေဟိ သေဒံ. အင်္ဂါရာနန္တိ အင်္ဂါရေဟိ. တတ္ထာတိ တေသု ပံသုဝါလိကာဒီသု. ဝါတဟရဏပဏ္ဏာနီတိ ဝါတဿ အပနယနာနိ ဥဒ္ဒါလာဒီနိ ပဏ္ဏာနိ. တတ္ထာတိ တေသု ပဏ္ဏေသု. နာနာပဏ္ဏဘင်္ဂကုထိတန္တိ နာနာပဏ္ဏာနိယေဝ ဘဉ္ဇိတဗ္ဗဋ္ဌေန နာနာပဏ္ဏဘင်္ဂံ၊ တေန ကုထိတံ နာနာပဏ္ဏဘင်္ဂကုထိတံ. ဥဏှောဒကဿာတိ ဥဏှောဒကေန. တတ္ထာတိ ဥဒကကောဋ္ဌကေ.

ပဗ္ဗေ ပဗ္ဗေတိ ဖဠုမှိ ဖဠုမှိ. ယေနာတိ ပဇ္ဇေန. တံ ပဇ္ဇံ အဘိသင်္ခရိတုန္တိ ယောဇနာ. ‘‘ပါဒါနံ သပ္ပါယဘေသဇ္ဇ’’န္တိ ဣမိနာ ပါဒဿ ဟိတံ ပဇ္ဇန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. တိလကက္ကေနာတိ ဧတ္ထ ကက္ကသဒ္ဒဿ စုဏ္ဏဝါစကတ္တာ ‘‘ပိဋ္ဌေဟီ’’တိ ဝုတ္တံ. ကဗဠေန ပက္ခိပနံ ကဗဠိကံ. သတ္တုပိဏ္ဍဿ ဘတ္တကဗဠသဒိသတ္တာ သတ္တုပိဏ္ဍန္တိ ဝုတ္တံ. အာဏိ ဝိယာတိ ခီလာ ဝိယ. ခါရေနာတိ လောဏသက္ခရိကမယေန ခါရေန. ဝိကာသံ ရုန္ဓတီတိ ဝိကာသိကံ၊ တေလရုန္ဓနပိလောတိကံ. ဝဏကမ္မန္တိ ဝဏဿ၊ ဝဏေ ဝါ ကမ္မံ.

၂၆၈. သပ္ပဒဋ္ဌကာလေယေဝ ကိံ သာမံ ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘န ကေဝလ’’န္တိအာဒိ. ဣဒန္တိ မဟာဝိကဋံ၊ ပရိဘုဉ္ဇီကဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အညေသု ပနာတိ သပ္ပဒဋ္ဌတော အညေသု ပန. သစေ ဘူမိပတ္တော ဂူထော ဟောတိ၊ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ.

၂၆၉. ဝသီကရဏပါနကသမုဋ္ဌိတရောဂေါတိ ကန္တိဘာဝသင်္ခါတံ ဝသံ ကရောတိ အနေနာတိ ဝသီကရဏံ၊ ဘေသဇ္ဇံ၊ ပိဝတေ ပါနံ၊ တံယေဝ ပါနကံ၊ ဝသီကရဏဿ ပါနကံ ဝသီကရဏပါနကံ၊ တေန သမုဋ္ဌိတော ရောဂေါ ဝသီကရဏပါနကသမုဋ္ဌိတရောဂေါ. ဣမိနာ ဃရဒိန္နကာဗာဓောတိ ဧတ္ထ ဃရဏိယာ ဒိန္နေန ဝသီကရဏပါနကေန သမုဋ္ဌိတော အာဗာဓော ဃရဒိန္နကာဗာဓောတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. သီတာယ အာလောဠေတဗ္ဗန္တိ သီတာလောဠံ၊ ဥဒကံ. သီတာသဒ္ဒေါ နင်္ဂလလေခါသင်္ခါတံ ဖာလပဒ္ဓတိံ မုချတော ဝဒတိ၊ ဖာလပဒ္ဓတိကရေ ဖာလေ လဂ္ဂမတ္တိကံ ဥပစာရတော ဝဒတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သီတာယ အာလောဠေတဗ္ဗ’’န္တိ. အဋ္ဌကထာယမ္ပိ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နင်္ဂလေနာ’’တိအာဒိ.

ဝိပက္ကဂဟဏိကောတိ ဝိသေသေန ပါစာပနဂဟဏိကော. မုတ္တဟရီတကန္တိ ဧတ္ထ ‘‘မုတ္တ’’န္တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ဂေါမုတ္တမေဝ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဂေါမုတ္တပရိဘာဝိတံ ဟရီတက’’န္တိ. ဣမိနာ မုတ္တေန ပရိဘာဝိတံ ဟရီတကံ မုတ္တဟရီတကန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. တဏ္ဍုလကသဋောတိ တဏ္ဍုလဓောဝနောဒကကသဋော ဓောတသိနိဒ္ဓေါ၊ သောဝ မုဂ္ဂပစိတပါနီယောတိ ယောဇနာ. ‘‘မံသရသေနာ’’တိ ဣမိနာ မံသရသော မံသေန ပဋိစ္ဆာဒေတဗ္ဗန္တိ ပဋိစ္ဆာဒနီယန္တိ ဝုစ္စတီတိ ဒဿေတိ.