၁၅၄. ဥစ္စာသယနမဟာသယနပဋိက္ခေပကထာ

၂၅၄. ဥစ္စံ အာသယနံ ဥစ္စာသယနံ. မဟန္တံ အာသယနံ မဟာသယနံ. အာသန္ဒိအာဒီသု ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ပမာဏာတိက္ကန္တာသနန္တိ ဒီဃာသနံ. တဉှိ အာဂမ္မ သဒတိ နိသီဒတီတိ ဧတ္ထ၊ အာယတံ ဝါ သုဋ္ဌုံ ဒဒါတီတိ အာသန္ဒီတိ ဝုစ္စတိ. ဝါဠရူပါနီတိ သီဟဗျဂ္ဃါဒိဝါဠရူပါနိ. ပါဒေသု ဝါဠရူပါနိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ အင်္ကီယတိ လက္ခီယတီတိ ပလ္လင်္ကော. ဂေါနကောတိ ဂဝတိ ဒီဃလောမေဟိ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ ဧတ္ထာတိ ဂေါနကော. ကောဇဝေါတိ ကုယံ ဘူမိယံ ဇဝတိ ဂစ္ဆတီတိ ကောဇဝေါ. တဿာတိ ဂေါနကဿ. လောမာနိ စတုရင်္ဂုလာဓိကာနိ ဟောန္တိ ကိရာတိ ယောဇနာ. ဝါနစိတြဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏောတိ ဝါနေန သိဗ္ဗနေန သဉ္ဇာတံ စိတြရူပမေတ္ထာတိ ဝါနစိတြံ၊ ဥဏ္ဏာယ နိဗ္ဗတ္တော ဥဏ္ဏာမယော၊ သောယေဝ အတ္ထရဏော ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏော၊ ဝါနစိတြဉ္စ တံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏော စေတိ ဝါနစိတြဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏော. သေတတ္ထရဏောတိ သေတတ္ထိကေဟိ သေဝီယတီတိ သောတော၊ သောယေဝ အတ္ထရဏော သေတတ္ထရဏော. ဣမိနာ အတ္ထေန ပဋတိ သေတဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ ပဋိကာတိ ကာတဗ္ဗံ. ပဋိကာသဒ္ဒေါယံ အဍ္ဎေန္ဒုပါသာဏေပိ ပဝတ္တတိ. ဃနပုပ္ဖကောတိ ဃနံ ကထိနံ ပုပ္ဖမေတ္ထာတိ ဃနပုပ္ဖကော. ဣမိနာ ဃနပုပ္ဖသင်္ခါတံ ပဋလမေတ္ထ အတ္ထီတိ ပဋလိကာတိ ဒဿေတိ. သောတိ အတ္ထရဏော. အာမလကပဋောတိ အာမလကပုပ္ဖံ ဒဿေတွာ ကတော ပဋော. တူလိကာတိ တူလံ ပူရေတွာ ကတာ တူလိကာ. ဝိကတိကာတိ သီဟဗျဂ္ဃါဒိရူပေဟိ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁၅) ဝိစိတ္တာကာရေန ကရီယတီတိ ဝိကတိကာ. ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဥဒ္ဒလောမီတိ ဥဘတောဒသံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏံ. ဧကန္တလောမီတိ ဧကတောဒသံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဣဓ ပန ‘‘ဥဒ္ဒလောမီတိ ဧကတော ဥဂ္ဂတလောမံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏံ၊ ဧကန္တလောမီတိ ဥဘတော ဥဂ္ဂတလောမံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ဒွေ အဋ္ဌကထာယော အညမညံ ဝိသဒိသာ ဟောန္တိ. ဧတ္ထ ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာနယေန ဝစနတ္ထံ ကရိဿာမိ. ဥဋ္ဌိတံ ဒွီဟိ ပက္ခေဟိ၊ ဒွီသု ဝါ ဒသာသင်္ခါတံ လောမမေတ္ထာတိ ဥဒ္ဒလောမီ. နိဂ္ဂဟိတာဂမံ ကတွာ ‘‘ဥန္ဒလောမီ’’တိပိ ပါဌော၊ အယမေဝတ္ထော. ဧကသ္မိံ အန္တေ ဒသာသင်္ခါတံ လောမမေတ္ထာတိ ဧကန္တလောမီတိ. ကောသေယျကဋ္ဋိဿမယန္တိ ဧတ္ထ ကောသေယျန္တိ ကောသိယသုတ္တံ. ကဋ္ဋိဿန္တိ ကဋ္ဋိဿနာမကံ ဝါကံ. ဣမိနာ ကောသေယျဉ္စ ကဋ္ဋိဿဉ္စ ကဋ္ဋိဿာနီတိ ဝိရူပေကသေသံ ကတွာ ကဋ္ဋိဿေဟိ ပကတံ အတ္ထရဏံ ကဋ္ဋိဿန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. သုဒ္ဓကောသေယျန္တိ ရတနအပရိသိဗ္ဗိတံ သုဒ္ဓကောသေယျံ. ဣမိနာ သုဒ္ဓကဋ္ဋိဿမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ.

သောဠသ နာဋကိတ္ထိယော ဌတွာ နစ္စံ ကရောန္တိ ဧတ္ထာတိ ကုတ္တကန္တိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သောဠသန္န’’န္တိအာဒိ. အဇိနစမ္မေဟီတိ အဇိနမိဂစမ္မေဟိ၊ ကတဣတိ သမ္ဗန္ဓော. ပဝေဏီတိ ဒုပဋ္ဋတိပဋ္ဋာဒီဟိ ပရံပရဝသေန ကတတ္တာ ‘‘ပဝေဏီ’’တိ ဝုစ္စတိ. အဇိနစမ္မာနိ ဟိ သုခုမတရာနိ၊ တသ္မာ ဒုပဋ္ဋတိပဋ္ဋာဒီနိ ကတွာ ပဝေဏိဝသေန ကတာနိ. တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘အဇိနပဝေဏီ’’တိ. ‘‘ကဒလိမိဂစမ္မံ နာမာ’’တိ ဣမိနာ တဿ စမ္မံ ကဒလိမိဂဣတိ ဂဟေတဗ္ဗံ ဥတ္တရပဒလောပဝသေန ဝါ ဥပစာရေန ဝါတိ ဒဿေတိ. ပဝရသဒ္ဒေါ ဥတ္တမတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဥတ္တမပစ္စတ္ထရဏ’’န္တိ. တန္တိ ကဒလိမိဂပဝရပစ္စတ္ထရဏံ. သဥတ္တရစ္ဆဒန္တိ ဧတ္ထ သကာရော သဟသဒ္ဒကာရိယောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သဟ ဥတ္တရစ္ဆဒေနာ’’တိ. ‘‘ဥပရီ’’တိ ဣမိနာ ဥတ္တရသဒ္ဒဿ သေဋ္ဌာဒယော နိဝတ္တေတိ. ‘‘သဒ္ဓိ’’န္တိ ဣမိနာ သဟသဒ္ဒဿ တုလျတ္ထံ နိဝတ္တေတိ. ‘‘သေတ။ပေ။ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဣမိနာ ရတ္တဝိတာနံ ဟေဋ္ဌာ ကပ္ပိယပစ္စတ္ထရဏေ သတိပိ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ. ကသ္မာ? ရတ္တဝိတာနဿ အကပ္ပိယတ္တာ. ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနန္တိ ဧတ္ထ ဥဘသရူပံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘သီသူပဓာနဉ္စ ပါဒူပဓာနဉ္စာ’’တိ. သီသော ဥပဂန္တွာ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ဥပဓာနံ၊ ဥပ ဘုသံ ဝါ သုခံ ဓာရေတီတိ ဥပဓာနံ၊ ဗိဗ္ဗောဟနံ. သစေ ပမာဏယုတ္တံ၊ တံ ဥပဓာနံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ.