၁၄၇. သောဏကောဠိဝိသဝတ္ထုကထာ

၂၄၂. စမ္မက္ခန္ဓကေ ဣဿရိယာဓိပစ္စန္တိ ဧတ္ထ ဣဿရဿ ဘာဝေါ ဣဿရိယံ၊ အဓိပတိနော ဘာဝေါ အာဓိပစ္စံ၊ ဣဿရိယဉ္စ အာဓိပစ္စဉ္စ၊ တေဟိ သမန္နာဂတံ ဣဿရိယာဓိပစ္စန္တိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣဿရဘာဝေန စ အဓိပတိဘာဝေန စ သမန္နာဂတ’’န္တိ. ‘‘ရာဇဘာဝ’’န္တိ ဣမိနာ ရဇ္ဇန္တိ ဧတ္ထ ရညော ဘာဝေါ ရဇ္ဇန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ရညာ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စ’’န္တိ ဣမိနာ ရညော ဣဒံ ရဇ္ဇန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ကောဠိဝီသောတိ ဂေါတ္တ’’န္တိ ဣဒံ အဋ္ဌကထာဝါဒဝသေန ဝုတ္တံ၊ အပဒါနေ ပန တဿ ဇာတက္ခဏေ ပိတရာ ကောဋိဝီသဓနဿ ဒိန္နတ္တာ ‘‘ကောဠိဝီသော နာမာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဝုတ္တဉှိ တတ္ထ

‘‘ဇာတပုတ္တဿ မေ သုတွာ၊ ပိတု ဆန္ဒော အယံ အဟု၊

ဒဒါမဟံ ကုမာရဿ၊ ဝီသကောဋီ အနူနကာ’’တိ.

ဣမိနာ ပါဠိနယေန ‘‘ကောဋိဝီသော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ‘‘စက္ကဝါဠ’’န္တိအာဒီသု ဝိယ ဋကာရဿ ဠကာရံ ကတွာ ကောဠိဝီသောတိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အဉ္ဇနဝဏ္ဏာနီတိ အဉ္ဇနဿ ဝဏ္ဏော ဝိယ ဝဏ္ဏော ဧတေသန္တိ အဉ္ဇနဝဏ္ဏာနိ. လောမာနိ ဇာတာနိ ဟောန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ သောဏော. ဌပေသိ ကိရာတိ သမ္ဗန္ဓော. တေဟီတိ အသီတိသဟဿပုရိသေဟိ. ပဏ္ဏသာလန္တိ ပဏ္ဏေန ဆာဒိတံ၊ တေန စ ပရိက္ခိတ္တံ သာလံ. ဥဏ္ဏပါဝါရဏန္တိ ဥဏ္ဏမယံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ. ပါဒပုဉ္ဆနိကန္တိ ပါဒံ ပုဉ္ဆတိ သောဓေတိ အနေနာတိ ပါဒပုဉ္ဆနိယံ၊ တဒေဝ ပါဒပုဉ္ဆနိကံ. သဗ္ဗေဝါတိ သောဏေန သဟ အသီတိသဟဿပုရိသာ ဧဝ. တဿ စာတိ သောဏဿ စ. ပုဗ္ဗယောဂေါတိ ပုဗ္ဗူပါယော.

အသီတိဂါမိကသဟဿာနီတိ ဧတ္ထ ဂါမေသု ဝသန္တီတိ ဂါမိကာ၊ တေသံ အသီတိသဟဿာနိ အသီတိဂါမိကသဟဿာနီတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တေသူ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘ကုလပုတ္တာန’’န္တိ ဣမိနာ ဝသန္တျတ္ထေ ပဝတ္တဿ ဏိကပစ္စယဿ သရူပံ ဒဿေတိ. ‘‘အသီတိသဟဿာနီ’’တိ ဣမိနာ သဒ္ဒန္တရောပိ အသီတိသဟဿသဒ္ဒါနံ သမာသဘာဝံ ဒဿေတိ. ကေနစိဒေဝါတိ ဧတ္ထ ‘‘ကေနစိ ဣဝါ’’တိ ပဒဝိဘာဂံ ကတွာ ဒကာရော ပဒသန္ဓိမတ္တော၊ ဣဝသဒ္ဒေါ ဥပမတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ကေနစိ ကရဏီယေန ဝိယာ’’တိ. အထ ဝါ ‘‘န ပနာ’’တိအာဒိနာ ဧဝဖလဿ ဒဿိတတ္တာ ‘‘ကေနစိ ဧဝါ’’တိ ပဒစ္ဆေဒံ ကတွာ ဧဝတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အဿာတိ ဗိမ္ဗိသာရရညော. တဿာတိ သောဏဿ. ဒဿနာယ အညတြ ကိဉ္စိ ကရဏီယံ န အတ္ထီတိ ယောဇနာ. ရာဇာတိ ဗိမ္ဗိသာရော ရာဇာ၊ သန္နိပါတာပေသီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒိဋ္ဌဓမ္မိကေ အတ္ထေတိ ဧတ္ထ ဒိဋ္ဌဓမ္မသဒ္ဒေါ ဣဓလောကတ္ထော၊ ဣကသဒ္ဒေါ ဟိတတ္ထေ ပဝတ္တောတိ အာဟ ‘‘ဣဓလောကဟိတေ’’တိ. ‘‘အမှာက’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘သော နော ဘဂဝါ’’တိ ဧတ္ထ နောသဒ္ဒေါ အမှသဒ္ဒကာရိယောတိ ဒဿေတိ. အမှာကံ သော ဘဂဝါတိ ယောဇနာ. သမ္ပရာယိကေတိ ပရလောကဟိတေ.

‘‘ဇာနာပေမီ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ပဋိဝေဒေမီ’’တိ ဧတ္ထ ဝိဒဓာတုယာ ဉာဏတ္ထံ ဒဿေတိ. ပဋိကာယ နိမုဇ္ဇိတွာတိ ဧတ္ထ ပဋိကာသဒ္ဒေါ အဍ္ဎေန္ဒုပါသာဏဝါစကောတိ အာဟ ‘‘အဍ္ဎစန္ဒပါသာဏေ’’တိ. သော ဟိ ပဋတိ အဍ္ဎဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ ပဋိကာတိ ဝုစ္စတိ. ပဋိကာသဒ္ဒေါယံ အတ္ထရဏဝိသေသေပိ ဝတ္တတိ. ယဿ ဒါနီတိ ဧတ္ထ ယသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တေသံ ဟိတကရဏီယတ္ထဿာ’’တိ. ဣမိနာ အယံ ယံသဒ္ဒေါ န တံသဒ္ဒါပေက္ခောတိ ဒဿေတိ. အထ ဝါ ယဿာတိ ယော အဿ. အဿ တေသံ ဟိတကရဏီယတ္ထဿ ယော ကာလော အတ္ထိ၊ တံ ကာလံ ဘဂဝါ ဇာနာတီတိ ယောဇနာ. တေသန္တိ အသီတိဂါမိကသဟဿာနံ. ပစ္ဆာယာယန္တိ ဧတ္ထ ပကာရော ပစ္စန္တတ္ထဝါစကောတိ အာဟ ‘‘ဝိဟာရပစ္စန္တေ ဆာယာယ’’န္တိ. သမ္မနာဟရန္တီတိ သံ ပုနပ္ပုနံ မနသာဂတံ အဘိမုခံ ဟရန္တီတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုနပ္ပုနံ မနသိကရောန္တီ’’တိ. ‘‘ပသာဒဝသေနာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ကောဓဝသေနာ’’တိအာဒီနိ ပဋိက္ခိပတိ. ‘‘ပုန ဝိသိဋ္ဌတရ’’န္တိ ဣမိနာ ဘိယျောသော မတ္တာယာတိ နိပါတဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ.

သောဏဿ ပဗ္ဗဇ္ဇာကထာ

၂၄၃. ‘‘မက္ခိတော’’တိ ဣမိနာ ဖုရတိ ဝိပ္ဖါရတိ ဗျာပေတီတိ ဖုဋောတိ ဝုတ္တေ ဖုရဓာတုယာ ဝိပ္ဖါရဏံ နာမ မက္ခိတတ္ထောတိ ဒဿေတိ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဌာနေ. ဣမိနာ ဂါဝေါ အာဟနန္တိ ဧတ္ထာတိ ဂဝါဃာတနန္တိ အတ္ထံ ဒဿေဘိ. တန္တိဿရေတိ တန္တိယာ ဂုဏဿ သရေ. ဝါဒနကုသလောတိ ဝါဒနေ ကုသလော. ခရမုစ္ဆိတာတိ ခရေန မုစ္ဆိတာ. ‘‘သရသမ္ပန္နာ’’တိ ဣမိနာ သရော ဧတိဿမတ္ထီတိ သရဝတီ၊ ဝီဏာတိ ဒဿေတိ. ကမ္မညာတိ ဧတ္ထ ကမ္မသဒ္ဒတော ခမတ္ထေ ညပစ္စယောတိ အာဟ ‘‘ကမ္မက္ခမာ’’တိ. မန္ဒမုစ္ဆနာတိ မန္ဒေန မုစ္ဆနာ. သမေ ဂုဏေတိ ဧတ္ထ သမော နာမ မဇ္ဈိမော၊ ဂုဏော နာမ မုချတော ဝီဏာယ ဇိယာ၊ ဥပစာရတော သရောတိ အာဟ ‘‘မဇ္ဈိမေ သရေ’’တိ. ဝီရိယသမထန္တိ ဧတ္ထ ဝီရိယဉ္စ သမထော စာတိ အတ္ထံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ဝီရိယသမ္ပယုတ္တံ သမထ’’န္တိ. ဣမိနာ ဝီရိယေန သမ္ပယုတ္တံ သမထံ ဝီရိယသမထန္တိ ဒဿေတိ. ‘‘ဝီရိယံ သမထေန ယောဇေဟီ’’တိ ဣမိနာ ဝီရိယေန သမထံ ယောဇေဟီတိ အတ္ထောပိ ဒဿိတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဣန္ဒြိယာနဉ္စ သမတန္တိ ဧတ္ထ သဒ္ဓါဒီနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနေဝ ဂဟေတဗ္ဗာနိ၊ န အညာနီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သဒ္ဓါဒီနံ ဣန္ဒြိယာန’’န္တိ. ‘‘သမဘာဝ’’န္တိ ဣမိနာ တာပစ္စယော ဘာဝတ္ထေ ဟောတီတိ ဒဿေတိ. တတ္ထာတိ ‘‘ဣန္ဒြိယာနံ သမတ’’န္တိပါဌေ၊ သဒ္ဓါဒီသု ဣန္ဒြိယေသု ဝါ. တတ္ထ စ နိမိတ္တံ ဂဏှာဟီတိ ဧတ္ထ ဘာဝေနဘာဝလက္ခဏေ ထပစ္စယော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘တသ္မိံ သမထေ သတီ’’တိ. အာဒါသေ သတိ မုခဗိမ္ဗေန ကတ္တုဘူတေန ဥပ္ပဇ္ဇိတဗ္ဗံ ဣဝ၊ တသ္မိံ သမထေ သတိ ယေန နိမိတ္တေန ကတ္တုဘူတေန ဥပ္ပဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. သမထဿ နိမိတ္တံ သမထနိမိတ္တံ၊ ဣန္ဒြိယာနံ သမဘာဝေါ. ဧသေဝ နယော သေသေသုပိ. သမထနိမိတ္တာဒီနိ စတ္တာရိ ဧကသေသေန ဝါ သာမညနိဒ္ဒေသေန ဝါ ‘‘နိမိတ္တ’’န္တိ ဝုစ္စတိ.

၂၄၄. အညံ ဗျာကရေယျန္တိ ဧတ္ထ အညံ ဗျာကရောန္တော အတ္တာနံ ‘‘အရဟာ အဟ’’န္တိ ဇာနာပေတီတိ အာဟ ‘‘အရဟာ အဟ’’န္တိ ဇာနာပေယျ’’န္တိ. ဆ ဌာနာနီတိ ဧတ္ထ ဌာနသဒ္ဒေါ ကာရဏတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဆ ကာရဏာနီ’’တိ. ‘‘ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ’’တိအာဒိနာ အဓိမုတ္တောတိ ပဒဿ အဓိပ္ပါယတ္ထံ ဒဿေတိ. သဒ္ဒတ္ထော ပန အဓိမုစ္စတီတိ အဓိမုတ္တောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အရဟတ္တံ ဝုစ္စတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ ဝိတ္ထာရော. အသမ္မောဟောတီတိ ဧတ္ထ အာကာရတ္ထဝါစကော ဣတိသဒ္ဒေါ ပုဗ္ဗပဒေသုပိ ယောဇေတွာ ‘‘နေက္ခမံ ဣတိ ဝုစ္စတီ’’တိအာဒိနာ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ.

‘‘ပဋိဝေဓရဟိတ’’န္တိ ဣမိနာ ကေဝလံ သဒ္ဓါမတ္တကန္တိ ဧတ္ထ မတ္တသဒ္ဒဿ နိဝတ္တေတဗ္ဗတ္ထံ ဒဿေတိ. ပဋိဝေဓပညာယာတိ မဂ္ဂပညာယ. ‘‘အသမ္မိဿ’’န္တိ ဣမိနာ ကေဝလသဒ္ဒဿ အသမ္မိဿတ္ထံ ဒဿေတိ. ပဋိစယန္တိ ဧတ္ထ ပဋိသဒ္ဒေါ အနုပစ္ဆိန္နတ္ထော၊ စိဓာတု ဝဍ္ဎနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ပုနပ္ပုနံ ကရဏေန ဝဍ္ဎိ’’န္တိ၊ မဂ္ဂပဋိဝေဓေန ဝီတရာဂတ္တာယေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္နိန္နမာနသောယေဝါတိ တသ္မိံ ဖလသမာပတ္တိဝိဟာရေ နိန္နမာနသော ဧဝ.

လာဘသက္ကာရသိလောကန္တိ ဧတ္ထ လဘနံ လာဘော၊ သုဋ္ဌု ကရဏံ သက္ကာရော၊ သိလောကနံ ဝဏ္ဏဘဏနံ သိလောကော၊ လာဘော စ သက္ကာရော စ သိလောကော စ လာဘသက္ကာရသိလောကန္တိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘စတုပစ္စယလာဘဉ္စာ’’တိအာဒိ. တေသံယေဝါတိ စတုန္နံ ပစ္စယာနမေဝ. ‘‘သီလဉ္စ ဝတဉ္စာ’’တိ ဣမိနာ သီလဗ္ဗတန္တိပဒဿ ဒွန္ဒဝါကျံ ဒဿေတိ.

ဘုသသဒ္ဒဿ ကလိင်္ဂရတ္ထံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ဗလဝန္တော’’တိ ‘‘ခီဏာသဝဿာ’’တိ ဣမိနာ နေဝဿာတိ ဧတ္ထ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတိ. ‘‘ဂဟေတွာ’’တိ ဣမိနာ ပရိယာဒိယန္တီတိ ဧတ္ထ ပရိပုဗ္ဗအာပုဗ္ဗဒါဓာတုယာ ဂဟဏတ္ထံ ဒဿေတိ. ဟီတိ သစ္စံ. ကိလေသာ ကရောန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေသန္တိ ကိလေသာနံ. အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တန္တိ ဧတ္ထ ဣဉ္ဇနံ ကမ္ပနံ ဣဉ္ဇံ၊ န ဣဉ္ဇံ အနေဉ္ဇံ၊ တမေဝ အာနေဉ္ဇံ၊ တံ ပတ္တန္တိ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တန္တိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အစလနပ္ပတ္တ’’န္တိ. ဝယဉ္စာတိ စသဒ္ဒေါ အဝုတ္တသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဝယမ္ပိ ဥပ္ပါဒမ္ပီ’’တိ.

ဥပါဒါနက္ခယဿာတိ ဧတ္ထ ဥပါဒါနက္ခယံ အဓိမုတ္တဿာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥပယောဂတ္ထေ သာမိဝစန’’န္တိ. ‘‘ဥပ္ပါဒဉ္စ ဝယဉ္စာ’’တိ ဣမိနာ အာယတနုပ္ပါဒန္တိ ဧတ္ထ ဥပ္ပါဒသဒ္ဒေန ဝယောပိ အဝိနာဘာဝတော ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ. သမ္မာတိ နိပါတော ဉာယတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဟေတုနာ နယေနာ’’တိ. သန္တစိတ္တဿာတိ ဧတ္ထ သန္တသဒ္ဒဿ ခေဒါဒီသုပိ ပဝတ္တတ္တာ ဣဓ နိဗ္ဗုတတ္ထေ ဝတ္တတီတိ အာဟ ‘‘နိဗ္ဗုတစိတ္တဿာ’’တိ. အနုနယပဋိဃေဟီတိ အနု ပုနပ္ပုနံ အာရမ္မဏေ စိတ္တံ နေတီတိ အနုနယော၊ ရာဂေါ၊ အာရမ္မဏေ ပဋိဟညတီတိ ပဋိဃော၊ ဒေါသော၊ အနုနယော စ ပဋိဃော စ အနုနယပဋိဃာ၊ တေဟိ. ဣဋ္ဌေ အနုနယော၊ အနိဋ္ဌေ ပဋိဃော ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.