၁၂၁. ပဝါရဏာဘေဒကထာ

၂၁၂. စာတုဒ္ဒသိကာယာတိ ဘဏ္ဍနကာရကေဟိ ဥပဒ္ဒုတတ္တာ ပစ္စုက္ကဍ္ဎိတာယ ပုဗ္ဗကတ္တိကမာသဿ ကာဠပက္ခစာတုဒ္ဒသိကာယ. ‘‘အဇ္ဇ ပဝါရဏာ ပန္နရသီ’’တိ ပုဗ္ဗကိစ္စံ ကာတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ.

ပဝါရဏာကမ္မေသူတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ ‘‘အဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ပဝါရဏာကမ္မ’’န္တိအာဒီသု သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. အဓမ္မေန ဝဂ္ဂန္တိ ဧတ္ထ အဓမ္မံ နာမ သံဃော ဟုတွာပိ သံဃပဝါရဏမကတွာ ဂဏပဝါရဏာယ ကရဏံ၊ ဂဏော ဟုတွာပိ ဂဏပဝါရဏမကတွာ သံဃပဝါရဏာယ ကရဏဉ္စ. ဝဂ္ဂံ နာမ ဧကသီမာယံ ဝသန္တာနမ္ပိ သဗ္ဗေသံ ဧကတော အသန္နိပတနံ.

အဓမ္မေန သမဂ္ဂန္တိ ဧတ္ထ အဓမ္မံ ဝုတ္တနယမေဝ. သမဂ္ဂံ နာမ သဗ္ဗေသံ ဧကတော သန္နိပတနံ.

ဓမ္မေန ဝဂ္ဂန္တိ ဧတ္ထ ဓမ္မံ နာမ သံဃော ဟုတွာ သံဃပဝါရဏာယ ကရဏံ၊ ဂဏော ဟုတွာ ဂဏပဝါရဏာယ ကရဏဉ္စ. ဝဂ္ဂံ ဝုတ္တနယမေဝ. ဓမ္မေန သမဂ္ဂံ သုဝိညေယျမေဝ. ဣတိသဒ္ဒေါ ပရိသမာပနတ္ထော.

၂၁၃. ဧဝံ ဒိန္နာယာတိ ဧဝံ ပါဠိယံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဒိန္နာယ. ပဝါရေတဗ္ဗန္တိ ဝဿံဝုတ္ထပဝါရဏာယ ပဝါရေတဗ္ဗံ. တိဿောတိ တိဿနာမကော. ဒိဋ္ဌေန ဝါ ဝဒတူတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္တိ တိဿနာမကံ ဘိက္ခုံ. သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ ဝဒတူတိ ယောဇနာ. ဝုဍ္ဎတရောတိ ပဝါရဏာဒါယကော တံဟာရကတော ဝုဍ္ဎတရော. ဟီတိ လဒ္ဓဂုဏော. တေနာတိ ပဝါရဏာဟာရကေန. တဿာတိ ပဝါရဏာဒါယကဿ.

ဣဓာပိ စာတိ ဣမသ္မိံ ပဝါရဏာက္ခန္ဓကေပိ စ. အပိသဒ္ဒေါ ဥပေါသထက္ခန္ဓကံ အပေက္ခတိ. အဝသေသကမ္မတ္ထာယာတိ ပဝါရဏာကမ္မတော အဝသေသာနံ ကမ္မာနမတ္ထာယ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပဝါရဏာယ အာဟဋာယ သတိယာတိ ယောဇနာ. တဿ စာတိ ပဝါရဏာဒါယကဿ စ. သဗ္ဗေသန္တိ ပဝါရဏာဒါယကဿ စ သံဃဿ စာတိ သဗ္ဗေသံ. အညံ ပန ကမ္မန္တိ ပဝါရဏာကမ္မတော အညံ ကမ္မံ ပန. တေန ပန ဘိက္ခုနာတိ ပဝါရဏာဒါယကေန ဘိက္ခုနာ ပန. ဧတ္ထ စ တဒဟုပဝါရဏာယ အတ္တနော စ သံဃဿ စ သစေ ပဝါရဏာကမ္မမေဝ ဟောတိ၊ ပဝါရဏာယေဝ ဒါတဗ္ဗာ. အထ အညမေဝ ကမ္မံ ဟောတိ၊ ဆန္ဒောယေဝ ဒါတဗ္ဗော. ယဒိ ပဝါရဏာကမ္မဉ္စ အညကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ပဝါရဏာ စ ဆန္ဒော စ ဒါတဗ္ဗော. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘တဒဟု ပဝါရဏာယ ပဝါရဏံ ဒေန္တေန ဆန္ဒမ္ပိ ဒါတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၁၃). တေနာတိ ဒါနဟေတုနာ.

၂၁၈. အဇ္ဇ မေ ပဝါရဏာတိ ဧတ္ထ ပါဠိနယတော အညံ အဋ္ဌကထာနယံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ’’တိအာဒိ.

၂၁၉. ဝုတ္တနယမေဝါတိ ဥပေါသထက္ခန္ဓကေ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၁၆၉) ဝုတ္တနယမေဝ.

၂၂၂. ပုန ပဝါရေတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ န ကေဝလံ ပဝါရဏာယေဝ ပုန ကာတဗ္ဗာ၊ ပုဗ္ဗကိစ္စာဒီနိပိ ပုန ကာတဗ္ဗာနီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုန ပုဗ္ဗကိစ္စ’’န္တိအာဒိ.

၂၂၈. ဧသေဝ နယောတိ ‘‘အဇ္ဇ ပဝါရဏာ ပန္နရသီ’’တိ ပုဗ္ဗကိစ္စံ အတိဒိသတိ. အဿာတိ ဝစနဿ. ဉတ္တိန္တိ ‘‘သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော အဇ္ဇ ပဝါရဏာ’’တိ ဉတ္တိံ. ပစ္ဆိမေဟီတိ ပစ္ဆိမဝဿံ ဥပဂတေဟိ ဘိက္ခူဟိ. ဥပေါသထဂ္ဂေတိ ဥပေါသထဿ ဂဏှနဋ္ဌာနေ ဂေဟေ. ဒွေ ဉတ္တိယောတိ ပဝါရဏာဉတ္တိ စ ဥပေါသထဉတ္တိ စာတိ ဒွေ ဉတ္တိယော. ဣဒဉ္စာတိ ဣဒံ ဝက္ခမာနံ ပန. ဧတ္ထာတိ ပုရိမိကပစ္ဆိမိကဘိက္ခူနံ သံသဂ္ဂဋ္ဌာနေ. ပုရိမိကာယ ဥပဂတေဟီတိ ဝိဘတ္တအပါဒါနံ အနုမေယျဝိသယအပါဒါနံ၊ ထောကတရာတိ သမ္ဗန္ဓော၊ သဟာဒိယောဂေါ ဝါ၊ သမသမာတိ သမ္ဗန္ဓော. သမသမာတိ သမေန၊ သမတော ဝါ သမာ သမသမာ၊ အတိရေကသမာတိ အတ္ထော. ကိဉ္စိ ဦနံ ဝါ အဓိကံ ဝါ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. ဣတီတိ ဣဒံ လက္ခဏံ.

သောတိ ပစ္ဆိမိကော ဘိက္ခု. ဣတရေနာတိ ပစ္ဆိမိကေန. တေသန္တိ ပုရိမိကာနံ. ဧကေနာတိ ပုရိမိကေန. ဧကဿာတိ ပစ္ဆိမိကဿ. ပုန ဧကေနာတိ ပစ္ဆိမိကေန. ‘‘ဧကဿာ’’တိ အနုဝတ္တေတဗ္ဗော၊ ပုရိမိကဿာတိ အတ္ထော. ပုရိမဝဿူပဂတေဟိ အဓိကတရာတိ သမ္ဗန္ဓော. ထောကတရေဟီတိ ပစ္ဆိမဝဿူပဂတေဟိ ထောကတရေဟိ ပုရိမဝဿူပဂတေဟီတိ ယောဇနာ.

ကတ္တိကာယာတိ ပစ္ဆိမကတ္တိကာယ. စာတုမာသိနိယာ ပဝါရဏာယာတိ စတုန္နံ မာသာနံ ပူရဏိယာ ပဝါရဏာယ. ပဝါရဏာဉတ္တိံ ဌပေတွာတိ သမသမာ ဟုတွာပိ ပဝါရဏာဒိဝသတ္တာ ပဝါရဏာဉတ္တိံ ဌပေတွာ. တေဟီတိ ပစ္ဆိမိကေဟိ. ဣတရေဟီတိ ပုရိမိကေဟိ. တေသန္တိ ပစ္ဆိမိကာနံ. ထောကတရာ ဝါတိ ဧကာဒိနာ ထောကတရာ ဝါ. တေသန္တိ ပုရိမိကာနံ. တေဟီတိ ပစ္ဆိမိကေဟိ.

၂၃၃. သံဃသာမဂ္ဂိယာတိ ဧတ္ထ ကီဒိသီ သံဃသာမဂ္ဂီ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘ကောသမ္ဗကသာမဂ္ဂီသဒိသာဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ’’တိ. ဧတ္ထာတိ သာမဂ္ဂီပဝါရဏာယံ. အပ္ပမတ္တကေတိ ပတ္တစီဝရာဒိံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နေ အပ္ပမတ္တကေ ဝိဝါဒေ. ပဝါရဏာယမေဝါတိ ပဝါရဏာဒိဝသေယေဝ. ကသ္မိံ ဒိဝသေ သာမဂ္ဂီပဝါရဏာ ကာတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘သာမဂ္ဂီပဝါရဏ’’န္တိအာဒိ. ပဌမပဝါရဏန္တိ ပုဗ္ဗကတ္တိကပုဏ္ဏမိံ. ယာဝ ကတ္တိကစာတုမာသိနီ ပုဏ္ဏမာတိ အယံ အဝဓိ အနဘိဝိဓိအဝဓိ နာမ. ကသ္မာ? ကတ္တိကစာတုမာသိနိပုဏ္ဏမိံ ဌပေတွာ အန္တောယေဝ ဂဟေတဗ္ဗတ္တာ. ဧတ္ထန္တရေတိ ဧတသ္မိံ ဒွိန္နံ ပုဏ္ဏမိနမန္တရေ အဋ္ဌဝီသတိပမာဏေ ဒိဝသေ ကာတဗ္ဗာ. တတောတိ ဧတ္ထန္တရသင်္ခါတာ အဋ္ဌဝီသဒိဝသတော.