၄. ပဝါရဏာက္ခန္ဓကံ

၁၂၀. အဖာသုကဝိဟာရကထာ

၂၀၉. ပဝါရဏာက္ခန္ဓကေ အလ္လာပေါတိ ဧတ္ထ အာတျူပသဂ္ဂဿ အာဒိကမ္မတ္ထံ၊ လပဓာတုယာ စ ကထနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပဌမဝစန’’န္တိ. အာဒိတော၊ အာဒိမှိ ဝါ လပနံ ကထနံ၊ လပတိ အနေနာတိ ဝါ အလ္လာပေါ သံယောဂေ ပရေ ရဿော. သံ ပုန လပနံ၊ လပတိ ဝါ အနေနာတိ သလ္လာပေါ. ဟတ္ထဝိလင်္ဃကေနာတိ ဧတ္ထ ဝိပုဗ္ဗော လဃိဓာတု ဥက္ခိပနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဟတ္ထုက္ခေပကေနာ’’တိ. ပသုသံဝါသန္တိ ဧတ္ထ ပသူတိ သဗ္ဗစတုပ္ပဒါ. တေ ဟိ အညမညံ ပသန္တိ ဗာဓန္တိ၊ မနုဿာဒီဟိ ဝါ ပသီယန္တိ ဗာဓီယန္တီတိ ပသဝေါတိ ဝုစ္စန္တိ. ပသူနံ ဝိယ သံဝါသန္တိ ပသူနံ သံဝါသော ဝိယ သံဝါသောတိ ပသုသံဝါသော၊ တံ ပသုသံဝါသံ. တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘ပသဝေါပိ ဟီ’’တိအာဒိ. တထာတိ ယထာ န ကရောန္တိ၊ တထာတိ အတ္ထော. ဧတေပီတိ ဘိက္ခဝေါပိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ အကံသု၊ တသ္မာ. နေသန္တိ ဘိက္ခူနံ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ဧဠကသံဝါသသပတ္တသံဝါသေသု. မူဂဗ္ဗတန္တိ မူဂဿ ဝတံ ဝိယ ဝတန္တိ မူဂဗ္ဗတံ၊ သုညဝစနဝတန္တိ အတ္ထော. တိတ္ထိယသမာဒါနန္တိ တိတ္ထိယေဟိ သမာဒါတဗ္ဗံ. ဝတသမာဒါနန္တိ သမာဒါတဗ္ဗံ ဝတံ. အညမညာနုလောမတာတိ ဧတ္ထ တာသဒ္ဒဿ ဘာဝတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အနုလောမဘာဝေါ’’တိ. ဣမိနာ ‘‘ဒေဝတာ’’တိအာဒီသု (သံ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၁၊ ခု. ပါ. အဋ္ဌ. ၅.ဧဝမိစ္စာဒိပါဌဝဏ္ဏနာ၊ သု. နိ. အဋ္ဌ. ၂.အင်္ဂလသုတ္တဝဏ္ဏနာ) ဝိယ တာပစ္စယဿ သွတ္ထံ ‘‘ဇနတာ’’တိအာဒီသု (ပေ. ဝ. အဋ္ဌ. ၄၆၀) ဝိယ သမူဟတ္ထဉ္စ နိဝတ္တေတိ. ‘‘အညမညံ ဝတ္တု’’န္တိ ဝစနဿ ယုတ္တိံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝဒန္တု မ’’န္တိအာဒိ. ဝဒန္တံ ဘိက္ခုံ ဝတ္တုန္တိ ယောဇနာ. ‘‘အာပတ္တီဟိ ဝုဋ္ဌာနဘာဝေါ’’တိ ဣမိနာ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနတာတိ ပဒဿ ပဉ္စမီသမာသဉ္စ တာပစ္စယဿ ဘာဝတ္ထဉ္စ ဒဿေတိ. ‘‘ဝိနယ’’န္တိအာဒိနာ ပုရတော ကတွာ ကရဏံ ပုရေက္ခာရော၊ တဿ ဘာဝေါ ပုရေက္ခာရတာ၊ ဝိနယံ ပုရေက္ခာရတာ ဝိနယပုရေက္ခာရတာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဧတ္ထ ပုရသဒ္ဒဿ ဧကာရတ္တံ သဒ္ဒသတ္ထေသု (မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏေ ၅.၁၃၄ သုတ္တေ) ဝဒန္တိ. တဿ ယုတ္တိံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝဒန္တုမ’’န္တိအာဒိ (မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏေ ၅.၁၃၄ သုတ္တေ).

၂၁၀. သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကာတိ ‘‘သံဃော ပဝါရေယျာ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တတ္တာ သဗ္ဗေသံ တေဝါစိကာဒီနံ သင်္ဂါဟကာ. ဉတ္တီတိ ဉာပေတိ သံဃံ ဧတာယ ဝစနာယာတိ ဉတ္တိ. သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဘာဝံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘ဧဝဉှိ ဝုတ္တေ’’တိအာဒိ. တေဝါစိကန္တိ တိဿော ဝါစာ ဧတဿာတိ တေဝါစိကံ၊ တီဟိ ဝါစာဟိ ကတ္တဗ္ဗန္တိ ဝါ တေဝါစိကံ. ဧသေဝ နယော သေသေသုပိ. သမာနဝဿိကန္တိ သမာနံ ဝဿံ ဧတေသန္တိ သမာနဝဿာ၊ တေဟိ ကတ္တဗ္ဗန္တိ သမာနဝဿိကံ. အညန္တိ ဒွေဝါစိကဧကဝါစိကံ.

၂၁၁. အစ္ဆန္တီတိ ဧတ္ထ အာသဓာတုယာ ဥပဝေသနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နိသိန္နာဝ ဟောန္တီ’’တိ. ‘‘န ဥဋ္ဌဟန္တီ’’တိ ဣမိနာ ဧဝဖလံ ဒဿေတိ. တဒမန္တရာတိ ဧတ္ထ ‘‘တဒန္တရာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဝါစာသိလိဋ္ဌဝသေန မကာရာဂမံ ကတွာ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘တဒန္တရာ’’တိ. တဿ အတ္တနော ပဝါရိတကာလဿ အန္တရာ. ‘‘ယာဝ ပဝါရေန္တီ’’တိ ပဒဿ နိယမတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘တာဝတကံ ကာလ’’န္တိ. ယာဝါတိ နိပါတဿ ပယောဂတ္တာ ‘‘တဒမန္တရာ’’တိ ဧတ္ထ အဘိဝိဓိအဝဓျတ္ထေ ပဉ္စမီဝိဘတ္တိ ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

၁၂၁. ပဝါရဏာဘေဒကထာ

၂၁၂. စာတုဒ္ဒသိကာယာတိ ဘဏ္ဍနကာရကေဟိ ဥပဒ္ဒုတတ္တာ ပစ္စုက္ကဍ္ဎိတာယ ပုဗ္ဗကတ္တိကမာသဿ ကာဠပက္ခစာတုဒ္ဒသိကာယ. ‘‘အဇ္ဇ ပဝါရဏာ ပန္နရသီ’’တိ ပုဗ္ဗကိစ္စံ ကာတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ.

ပဝါရဏာကမ္မေသူတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ ‘‘အဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ပဝါရဏာကမ္မ’’န္တိအာဒီသု သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. အဓမ္မေန ဝဂ္ဂန္တိ ဧတ္ထ အဓမ္မံ နာမ သံဃော ဟုတွာပိ သံဃပဝါရဏမကတွာ ဂဏပဝါရဏာယ ကရဏံ၊ ဂဏော ဟုတွာပိ ဂဏပဝါရဏမကတွာ သံဃပဝါရဏာယ ကရဏဉ္စ. ဝဂ္ဂံ နာမ ဧကသီမာယံ ဝသန္တာနမ္ပိ သဗ္ဗေသံ ဧကတော အသန္နိပတနံ.

အဓမ္မေန သမဂ္ဂန္တိ ဧတ္ထ အဓမ္မံ ဝုတ္တနယမေဝ. သမဂ္ဂံ နာမ သဗ္ဗေသံ ဧကတော သန္နိပတနံ.

ဓမ္မေန ဝဂ္ဂန္တိ ဧတ္ထ ဓမ္မံ နာမ သံဃော ဟုတွာ သံဃပဝါရဏာယ ကရဏံ၊ ဂဏော ဟုတွာ ဂဏပဝါရဏာယ ကရဏဉ္စ. ဝဂ္ဂံ ဝုတ္တနယမေဝ. ဓမ္မေန သမဂ္ဂံ သုဝိညေယျမေဝ. ဣတိသဒ္ဒေါ ပရိသမာပနတ္ထော.

၂၁၃. ဧဝံ ဒိန္နာယာတိ ဧဝံ ပါဠိယံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဒိန္နာယ. ပဝါရေတဗ္ဗန္တိ ဝဿံဝုတ္ထပဝါရဏာယ ပဝါရေတဗ္ဗံ. တိဿောတိ တိဿနာမကော. ဒိဋ္ဌေန ဝါ ဝဒတူတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္တိ တိဿနာမကံ ဘိက္ခုံ. သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ ဝဒတူတိ ယောဇနာ. ဝုဍ္ဎတရောတိ ပဝါရဏာဒါယကော တံဟာရကတော ဝုဍ္ဎတရော. ဟီတိ လဒ္ဓဂုဏော. တေနာတိ ပဝါရဏာဟာရကေန. တဿာတိ ပဝါရဏာဒါယကဿ.

ဣဓာပိ စာတိ ဣမသ္မိံ ပဝါရဏာက္ခန္ဓကေပိ စ. အပိသဒ္ဒေါ ဥပေါသထက္ခန္ဓကံ အပေက္ခတိ. အဝသေသကမ္မတ္ထာယာတိ ပဝါရဏာကမ္မတော အဝသေသာနံ ကမ္မာနမတ္ထာယ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပဝါရဏာယ အာဟဋာယ သတိယာတိ ယောဇနာ. တဿ စာတိ ပဝါရဏာဒါယကဿ စ. သဗ္ဗေသန္တိ ပဝါရဏာဒါယကဿ စ သံဃဿ စာတိ သဗ္ဗေသံ. အညံ ပန ကမ္မန္တိ ပဝါရဏာကမ္မတော အညံ ကမ္မံ ပန. တေန ပန ဘိက္ခုနာတိ ပဝါရဏာဒါယကေန ဘိက္ခုနာ ပန. ဧတ္ထ စ တဒဟုပဝါရဏာယ အတ္တနော စ သံဃဿ စ သစေ ပဝါရဏာကမ္မမေဝ ဟောတိ၊ ပဝါရဏာယေဝ ဒါတဗ္ဗာ. အထ အညမေဝ ကမ္မံ ဟောတိ၊ ဆန္ဒောယေဝ ဒါတဗ္ဗော. ယဒိ ပဝါရဏာကမ္မဉ္စ အညကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ပဝါရဏာ စ ဆန္ဒော စ ဒါတဗ္ဗော. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘တဒဟု ပဝါရဏာယ ပဝါရဏံ ဒေန္တေန ဆန္ဒမ္ပိ ဒါတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၁၃). တေနာတိ ဒါနဟေတုနာ.

၂၁၈. အဇ္ဇ မေ ပဝါရဏာတိ ဧတ္ထ ပါဠိနယတော အညံ အဋ္ဌကထာနယံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ’’တိအာဒိ.

၂၁၉. ဝုတ္တနယမေဝါတိ ဥပေါသထက္ခန္ဓကေ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၁၆၉) ဝုတ္တနယမေဝ.

၂၂၂. ပုန ပဝါရေတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ န ကေဝလံ ပဝါရဏာယေဝ ပုန ကာတဗ္ဗာ၊ ပုဗ္ဗကိစ္စာဒီနိပိ ပုန ကာတဗ္ဗာနီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုန ပုဗ္ဗကိစ္စ’’န္တိအာဒိ.

၂၂၈. ဧသေဝ နယောတိ ‘‘အဇ္ဇ ပဝါရဏာ ပန္နရသီ’’တိ ပုဗ္ဗကိစ္စံ အတိဒိသတိ. အဿာတိ ဝစနဿ. ဉတ္တိန္တိ ‘‘သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော အဇ္ဇ ပဝါရဏာ’’တိ ဉတ္တိံ. ပစ္ဆိမေဟီတိ ပစ္ဆိမဝဿံ ဥပဂတေဟိ ဘိက္ခူဟိ. ဥပေါသထဂ္ဂေတိ ဥပေါသထဿ ဂဏှနဋ္ဌာနေ ဂေဟေ. ဒွေ ဉတ္တိယောတိ ပဝါရဏာဉတ္တိ စ ဥပေါသထဉတ္တိ စာတိ ဒွေ ဉတ္တိယော. ဣဒဉ္စာတိ ဣဒံ ဝက္ခမာနံ ပန. ဧတ္ထာတိ ပုရိမိကပစ္ဆိမိကဘိက္ခူနံ သံသဂ္ဂဋ္ဌာနေ. ပုရိမိကာယ ဥပဂတေဟီတိ ဝိဘတ္တအပါဒါနံ အနုမေယျဝိသယအပါဒါနံ၊ ထောကတရာတိ သမ္ဗန္ဓော၊ သဟာဒိယောဂေါ ဝါ၊ သမသမာတိ သမ္ဗန္ဓော. သမသမာတိ သမေန၊ သမတော ဝါ သမာ သမသမာ၊ အတိရေကသမာတိ အတ္ထော. ကိဉ္စိ ဦနံ ဝါ အဓိကံ ဝါ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. ဣတီတိ ဣဒံ လက္ခဏံ.

သောတိ ပစ္ဆိမိကော ဘိက္ခု. ဣတရေနာတိ ပစ္ဆိမိကေန. တေသန္တိ ပုရိမိကာနံ. ဧကေနာတိ ပုရိမိကေန. ဧကဿာတိ ပစ္ဆိမိကဿ. ပုန ဧကေနာတိ ပစ္ဆိမိကေန. ‘‘ဧကဿာ’’တိ အနုဝတ္တေတဗ္ဗော၊ ပုရိမိကဿာတိ အတ္ထော. ပုရိမဝဿူပဂတေဟိ အဓိကတရာတိ သမ္ဗန္ဓော. ထောကတရေဟီတိ ပစ္ဆိမဝဿူပဂတေဟိ ထောကတရေဟိ ပုရိမဝဿူပဂတေဟီတိ ယောဇနာ.

ကတ္တိကာယာတိ ပစ္ဆိမကတ္တိကာယ. စာတုမာသိနိယာ ပဝါရဏာယာတိ စတုန္နံ မာသာနံ ပူရဏိယာ ပဝါရဏာယ. ပဝါရဏာဉတ္တိံ ဌပေတွာတိ သမသမာ ဟုတွာပိ ပဝါရဏာဒိဝသတ္တာ ပဝါရဏာဉတ္တိံ ဌပေတွာ. တေဟီတိ ပစ္ဆိမိကေဟိ. ဣတရေဟီတိ ပုရိမိကေဟိ. တေသန္တိ ပစ္ဆိမိကာနံ. ထောကတရာ ဝါတိ ဧကာဒိနာ ထောကတရာ ဝါ. တေသန္တိ ပုရိမိကာနံ. တေဟီတိ ပစ္ဆိမိကေဟိ.

၂၃၃. သံဃသာမဂ္ဂိယာတိ ဧတ္ထ ကီဒိသီ သံဃသာမဂ္ဂီ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘ကောသမ္ဗကသာမဂ္ဂီသဒိသာဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ’’တိ. ဧတ္ထာတိ သာမဂ္ဂီပဝါရဏာယံ. အပ္ပမတ္တကေတိ ပတ္တစီဝရာဒိံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နေ အပ္ပမတ္တကေ ဝိဝါဒေ. ပဝါရဏာယမေဝါတိ ပဝါရဏာဒိဝသေယေဝ. ကသ္မိံ ဒိဝသေ သာမဂ္ဂီပဝါရဏာ ကာတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘သာမဂ္ဂီပဝါရဏ’’န္တိအာဒိ. ပဌမပဝါရဏန္တိ ပုဗ္ဗကတ္တိကပုဏ္ဏမိံ. ယာဝ ကတ္တိကစာတုမာသိနီ ပုဏ္ဏမာတိ အယံ အဝဓိ အနဘိဝိဓိအဝဓိ နာမ. ကသ္မာ? ကတ္တိကစာတုမာသိနိပုဏ္ဏမိံ ဌပေတွာ အန္တောယေဝ ဂဟေတဗ္ဗတ္တာ. ဧတ္ထန္တရေတိ ဧတသ္မိံ ဒွိန္နံ ပုဏ္ဏမိနမန္တရေ အဋ္ဌဝီသတိပမာဏေ ဒိဝသေ ကာတဗ္ဗာ. တတောတိ ဧတ္ထန္တရသင်္ခါတာ အဋ္ဌဝီသဒိဝသတော.

၁၄၀. ဒွေဝါစိကာဒိပဝါရဏာကထာ

၂၃၄. ဉတ္တိံ ဌပေန္တေနာပီတိ ပိသဒ္ဒေါ န ကေဝလံ ပဝါရေန္တေန ဧဝ ဒွေဝါစိကံ ပဝါရေတဗ္ဗံ၊ အထ ခေါ ဉတ္တိံ ဌပေန္တေနာပိ ဒွေဝါစိကဉတ္တိယေဝ ဌပေတဗ္ဗာတိ ဒဿေတိ. ဧတ္ထ စာတိ ‘‘သမာနဝဿိကံ ပဝါရေတု’’န္တိ ပါဌေ စ. သမာနဝဿိကာတိ ဂဏနဝသေန သမာနံ ဝဿံ ဧတေသန္တိ သမာနဝဿိကာ၊ သမာနေ ဝဿေ ဥပသမ္ပာဒေန္တီတိ ဝါ သမာနဝဿိကာ. ဧကတောတိ ဧကသ္မိံ ခဏေ၊ ဧကပဟာရေန ဝါ.

၁၄၁. ပဝါရဏာဋ္ဌပနကထာ

၂၃၆. သဗ္ဗံ သင်္ဂဏှာတီတိ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကံ. ပုဂ္ဂလဿ ဌပနံ ပုဂ္ဂလိကံ. တတ္ထာတိ ဒွီသု ပဝါရဏာဋ္ဌပနေသု. သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကေ ဌပိတာ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယာဝ ရေကာရော အတ္ထိ၊ တာဝါတိ ယောဇနာ. ဘာသိယိတ္ထာတိ ဘာသိတာ. လပိယိတ္ထာတိ လပိတာ. န ပရိယောသိယိတ္ထာတိ အပရိယောသိတာ. ဧတ္ထန္တရေတိ ဧတသ္မိံ သုကာရရေကာရာနံ အန္တရေ. ဧကပဒေပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ဧကက္ခရေပီတိ အတ္ထံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ဌပိတာတိ ‘‘သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ ဣတ္ထန္နာမော ပုဂ္ဂလော သာပတ္တိကော၊ တဿ ပဝါရဏံ ဌပေမီ’’တိ ဉတ္တိယာ ဌပိတာ. ယျကာရေတိ ‘‘ပဝါရေယျာ’’တိ ဧတ္ထ ယျကာရေ. တတောတိ ယျကာရတော. ပုဂ္ဂလိကဋ္ဌပနေ ပန အဋ္ဌပိတာ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သံကာရတောတိ ‘‘သံဃံ ဘန္တေ’’တိ ဧတ္ထ သံကာရတော. သဗ္ဗပစ္ဆိမောတိ တီသု ဝါရေသု တတိယဝါရေ သဗ္ဗေသံ အက္ခရာနံ ပစ္ဆိမော ဋိကာရော အတ္ထီတိ ယောဇနာ. ဧတ္ထန္တရေတိ ဧတသ္မိံ သံကာရဋိကာရာနံ အန္တရေ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ပရိယောသိတာ ဟောတိ၊ တသ္မာ. ‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ ဝုတ္တဝစနံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘ဧတာသုပိ ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဧတာသုပီတိ ဒွေဝါစိကဧကဝါစိကသမာနဝဿိကာသုပိ. ပိသဒ္ဒေါ တေဝါစိကမပေက္ခတိ. ဌပနခေတ္တန္တိ ဌပနဿ ဘူမိ. ဣတိသဒ္ဒေါ ပရိသမာပနတ္ထော.

၂၃၇. အနုယုဉ္ဇိယမာနောတိ ဧတ္ထ အနုယုဉ္ဇသဒ္ဒေါ ပုစ္ဆနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ပုစ္ဆိယမာနော’’တိ. ပရတောတိ ပရသ္မိံယေဝ ခန္ဓကေတိ (မဟာဝ. ၂၃၇) အတ္ထော. အလံ ဘိက္ခု မာ ဘဏ္ဍနန္တိအာဒီနီတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘မာ ကလဟံ၊ မာ ဝိဝါဒ’’န္တိဝစနာနိ သင်္ဂဏှာတိ၊ ဝစနာနိ ဝတွာ ဩမဒ္ဒိတွာတိ ယောဇနာ. ဝစနောမဒ္ဒနာတိ ဝစနေနေဝ ဩမဒ္ဒနာ. ဟီတိ သစ္စံ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ပဝါရဏာဋ္ဌပနဋ္ဌာနေ. အနုဒ္ဓံသိတံ ပဋိဇာနာတီတိ ဧတ္ထ ပဋိဇာနနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အမူလကေန ပါရာဇိကေန အနုဒ္ဓံသိတော အယံ မယာ’’တိ. ‘‘လိင်္ဂနာသနာယာ’’တိ ဣမိနာ ဒဏ္ဍကမ္မနာသနသံဝါသနာသနာနိ နိဝတ္တေတိ.

၂၃၈. ဧတန္တိ ‘‘အသုကာ အာပတ္တီ’’တိ ဝစနံ. ကလဟဿ မုခန္တိ ကလဟဿ ဥပါယော.

၁၄၃. ဝတ္ထုဋ္ဌပနာဒိကထာ

၂၃၉. စောရာ အဂမံသု ကိရာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပေါက္ခရဏိတော နီဟရိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ ဘိက္ခု၊ ဧဝမာဟာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝုတ္ထေနာတိ ဝသန္တေန၊ ယေန ကေနစိ ကတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တံ ပုဂ္ဂလန္တိ ဝတ္ထုကတံ တံ ပုဂ္ဂလံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ဝတ္ထုံ ဌပေတွာ သံဃော ပဝါရေယျာ’’တိ ပါဌေ. ဣမိနာ ဝတ္ထုနာ အပဒိသာဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. နန္တိ ပုဂ္ဂလံ. အနုဝိဇ္ဇိတွာတိ အနုယုဉ္ဇိတွာ၊ ပုစ္ဆိတွာတိ အတ္ထော.

ဧကော ဘိက္ခု ပူဇေသိ၊ ပိဝီတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿာတိ ဘိက္ခုဿ. တဒနုရူပေါတိ တေသံ ပူဇနပိဝနာနံ အနုရူပေါ. သောတိ စောဒကော ဘိက္ခု. တံ ဂန္ဓန္တိ တံ သရီရဂန္ဓံ. ယံ ပုဂ္ဂလန္တိ ယောဇနာ. ဌပေသီတိ ပဝါရဏာယ ဌပေသိ. အယမဿာတိ အယံ ဒေါသော အဿ ပုဂ္ဂလဿ.

ဣဒါနေဝ နန္တိ ဧတ္ထ ‘‘န’’န္တိ ပဒံ ‘‘ပုဂ္ဂလ’’န္တိ ပဒေန ယောဇေတဗ္ဗံ. နံ ပုဂ္ဂလန္တိ ဟိ အတ္ထော. ဥဘယန္တိ ဝတ္ထုဉ္စ ပုဂ္ဂလဉ္စာတိ ဥဘယံ. ကလ္လံ ဝစနာယာတိ ယုတ္တံ ကထေတုံ. ကသ္မာ ကလ္လံ ဝစနာယာတိ ယောဇနာ. ပဝါရဏတော ပုဗ္ဗေ၊ ပစ္ဆာ စာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣတိ တသ္မာ ကလ္လံ ဝစနာယာတိ ယောဇနာ. ဣဒဉှိ ဥဘယန္တိ ဝတ္ထုပုဂ္ဂလသင်္ခါတံ ဣဒမေဝ ဥဘယံ. ပဝါရဏာယ ပုဗ္ဗေတိ ယောဇနာ. ဥက္ကောဋေန္တဿာတိ စာလေန္တဿ.

၁၄၄. ဘဏ္ဍနကာရကဝတ္ထုကထာ

၂၄၀. စတုတ္ထပဉ္စမာတိ ဆသု ပက္ခေသု ပေါဋ္ဌပါဒမာသဿ ဇုဏှပက္ခကာဠပက္ခသင်္ခါတာ စတုတ္ထပဉ္စမာ. တတိယောတိ သာဝဏမာသဿ ကာဠပက္ခော တတိယော. တတိယစတုတ္ထပဉ္စမာ ဝါတိ ဧတ္ထ တတိယောတိ သာဝဏမာသဿ ကာဠပက္ခော. စတုတ္ထောတိ ပေါဋ္ဌပါဒမာသဿ ဇုဏှပက္ခော. ပဉ္စမောတိ တဿေဝ ကာဠပက္ခော. ‘‘တတိယ။ပေ။ ပဉ္စမာ ဝါ’’တိ ပဒါနိ ‘‘ဒွေ ဝါ တယော ဝါ’’တိ ပဒေဟိ ယထာက္ကမံ ယောဇေတဗ္ဗာနိ. စတုတ္ထေ ဝါ ကတေတိ စတုတ္ထပက္ခေ ဝါ ပန္နရသိဘာဝေန ကတေ. ဒွေ စာတုဒ္ဒသိကာတိ တတိယပက္ခေ စ စာတုဒ္ဒသိယာ သဒ္ဓိံ ဒွေ စာတုဒ္ဒသိကာ. ဣမေတိ ဘဏ္ဍနကာရကာ. တေတိ ဘဏ္ဍနကာရကာ.

အသံဝိဟိတာတိ ဧတ္ထ အကာရဿ ဝိရဟတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သံဝိဒဟနဝိရဟိတာ’’တိ. တတ္ထ သံဝိဒဟနဝိရဟိတာတိ သံဝိဒဟနရက္ခဝိရဟိတာ. အာဂမနဇာနနတ္ထာယာတိ ဘဏ္ဍနကာရကာနံ အာဂမနဿ ဇာနနတ္ထာယ. ကိလန္တတ္ထာတိ တုမှေ ကိလန္တာ ဘဝထ. ‘‘သမ္မောဟံ ကတွာ’’တိ ဣမိနာ ဝိက္ခိတွာတိ ပဒဿ ဝိက္ခေပံ ကတွာတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. နော စေ လဘေထာတိ ဧတ္ထ ကိမတ္ထာယ န လဘေထာတိ အာဟ ‘‘ဗဟိသီမံ ဂန္တု’’န္တိ. ‘‘ဘဏ္ဍနကာရကာနံ။ပေ။ ဟောန္တီ’’တိ ဣမိနာ အလဘနဿ ကာရဏံ ဒဿေတိ. ယန္တိ အာဂမံ ဇုဏှံ. ကောမုဒိယာ စာတုမာသိနိယာတိ ပစ္ဆိမကတ္တိကပုဏ္ဏမာယံ. သာ ဟိ ကုမုဒါနမတ္ထိတာယ ကောမုဒီ၊ စတုန္နံ ဝဿိကာနံ မာသာနံ ပူရဏတ္တာ စာတုမာသိနီတိ ဝုစ္စတိ. တဒါ ဟိ ကုမုဒါနိ သုပုပ္ဖိတာနိ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ကုမုဒါနံ သမူဟာ၊ ကုမုဒါနိ ဧဝ ဝါ ကောမုဒါ၊ တေ ဧတ္ထ အတ္ထီတိ ကောမုဒီတိ ဝုစ္စတိ၊ ကုမုဒဝတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အဝဿံ ပဝါရေတဗ္ဗန္တိ ဓုဝံ ပဝါရေတဗ္ဗံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တန္တိ ကောမုဒိံ စာတုမာသိနိံ.

၁၄၅. ပဝါရဏာသင်္ဂဟကထာ

၂၄၁. အညတရော ဖာသုဝိဟာရောတိ ဧတ္ထ ဖာသုဝိဟာရော နာမ ကောတိ အာဟ ‘‘တရုဏသမထော ဝါ တရုဏဝိပဿနာ ဝါ’’တိ. ဣမိနာ တရုဏသမထဝိပဿနာ ဖာသုံ ဝိဟရတိ အနေနာတိ ဖာသုဝိဟာရောတိ ဒဿေတိ. ပရိဗာဟိရာ ဘဝိဿာမာတိ ဧတ္ထ ကသ္မာ ဣမမှာ ဖာသုဝိဟာရာ ပရိဗာဟိရာ ဘဝိဿန္တီတိ အာဟ ‘‘အနိဗဒ္ဓရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာဒိဘာဝေနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ အနိဗဒ္ဓရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာဒိဘာဝေနာတိ အနိဗဒ္ဓဒိဝါဋ္ဌာနာဒိဘာဝေန ဟေတုဘူတေန၊ အသက္ကောန္တာတိ သမ္ဗန္ဓော. အာဒိသဒ္ဒေန အနိဗဒ္ဓစင်္ကမာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. ‘‘ဆန္ဒဒါနံ ပဋိက္ခိပတီ’’တိ ဣမိနာ ‘‘သဗ္ဗေဟေဝ ဧကဇ္ဈံ သန္နိပတိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝါကျဿ အညတ္ထာပေါဟနံ ဒဿေတိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဣမေသု တီသု ဆန္ဒဒါနံ န ဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ ပဋိက္ခိပတီတိ ယောဇနာ. အယံ ပဝါရဏာသင်္ဂဟော နာမ န ဒါတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. တရုဏသမထဝိပဿနာလာဘီ ဧကပုဂ္ဂလော ဝါ ဟောတူတိ ယောဇနာ. ‘‘ဧကဿပိ ဒါတဗ္ဗောယေဝါ’’တိ ဣမိနာ အယံ ပဝါရဏာသင်္ဂဟော ဧကဿ ဒိန္နောပိ သဗ္ဗေသံ ဒိန္နော ဟောတီတိ ဒဿေတိ. ပဝါရဏာသင်္ဂဟေ ဒိန္နေ သတီတိ ယောဇနာ. အာဂန္တုကာတိ သဋ္ဌိဝဿာပိ အာဂန္တုကာ. တေသန္တိ ဒိန္နပဝါရဏာသင်္ဂဟာနံ. အန္တရာပီတိ ကောမုဒိယာ စာတုမာသိနိယာ အန္တရာပိ.

ဣတိ ပဝါရဏာက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.