၇၁. သီမာနုဇာနနကထာ

၁၃၈. နိမိတ္တာ ကိတ္တေတဗ္ဗာတိ နိမိတ္တာနိ ကိတ္တေတဗ္ဗာနိ. နိကာရဿ ဟိ အာကာရော. နိမိတ္တံ ကတောတိ ဧသော ပဗ္ဗတော နိမိတ္တံ ကတောတိ ယောဇနာ. ဧသေဝ နယော ပရတောပိ. ‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ ဣမိနာ ‘‘ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ကိံ နိမိတ္တံ? ပါသာဏော ဘန္တေ၊ ဧသော ပါသာဏော နိမိတ္တ’’န္တိ အတ္ထံ အတိဒိသတိ. ဧသေဝ နယော သေသေသုပိ. ကေဝလံ ပန ဝနဥဒကေသု ‘‘ဧတံ ဝနံ၊ ဧတံ ဥဒက’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. နဒိယံ ‘‘ဧသာ နဒီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗာ. ဧတ္ထ ပနာတိ ဧတိဿံ ဥတ္တရာယံ အနုဒိသာယံ ပန. ဟီတိ ဖလဇောတကော. တတ္ထာတိ ‘‘နိမိတ္တာ ကိတ္တေတဗ္ဗာ’’တိ ဝစနေ. သီမမဏ္ဍလန္တိ သီမဗိမ္ဗံ. သမ္ဗန္ဓန္တေနာတိ ပုရိမနိမိတ္တေန ပစ္ဆိမနိမိတ္တံ သမ္ဗန္ဓန္တေန. ဣမိနာ ဧကန္တရိကာဒိဝသေန နိမိတ္တကိတ္တနံ န ဝဋ္ဋတိ နိမိတ္တေနပိ နိမိတ္တာနံ သမ္ဗန္ဓာဘာဝတောတိ ဒဿေတိ. ပုရိမနိမိတ္တေန ပစ္ဆိမနိမိတ္တဿ သမ္ဗန္ဓေ သတိ အဇ္ဇ ဧကံ နိမိတ္တံ ကိတ္တေတွာ သွေ ဧကံ နိမိတ္တံ ကိတ္တေတွာတိ ဧဝံ ကာလန္တရေပိ နိမိတ္တံ ကိတ္တေတွာ သမ္မနိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ.

ပဗ္ဗတောတိ ဧတ္ထ ပဗ္ဗံ ဝုစ္စတိ ဖဠု၊ တံ ဧတသ္မိံ အတ္ထီတိ ပဗ္ဗတော. ဝါလိကရာသိဿ သုဒ္ဓပံသုပဗ္ဗတပသင်္ဂတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဝါလိကရာသိ ပန န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဣတရောပီတိ ဝါလိကရာသိတော အညောပိ တိဝိဓော ပဗ္ဗတော. ဟတ္ထိပ္ပမာဏတောတိ အဍ္ဎဋ္ဌမရတနဟတ္ထိပမာဏတော. စတူသု ဒိသာသူတိ ဝိဟာရဿ စတူသု ဒိသာသု. စတူဟိ ဝါ တီဟိ ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေန တတော အဓိကာနိပိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. ဧကေန ဝါ နိမိတ္တေနာတိ ယောဇနာ. ဣတောတိ ပဗ္ဗတနိမိတ္တတော. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဧကေန နိမိတ္တေန န ဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ. တန္တိ ပဗ္ဗတံ. တသ္မာတိ ဧကဿေဝ နိမိတ္တဿ ကိတ္တိတတ္တာ. ယော ပဗ္ဗတော အတ္ထိ၊ တံ ပဗ္ဗတန္တိ ယောဇနာ. အန္တောတိ ပဗ္ဗတဿ အန္တော.

တတိယဘာဂံ ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေန ပဌမဘာဂေါပိ ဧကဒေသောပိ ဂဟေတဗ္ဗော. တဿာတိ တတ္တကဿ ပဒေသဿ. တတိယဘာဂါဒိတော အပရံ သဗ္ဗပဗ္ဗတံ အန္တောကတွာ သမ္မတံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ’’တိအာဒိ.

ပါသာဏနိမိတ္တေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ပသတိ ဃနဘာဝေန ဗန္ဓတီတိ ပါသာဏော. အယဂုဠောပိ ပါသာဏသင်္ခမေဝ ဂစ္ဆတိ တေန တဿ သဒိသတ္တာ. အယဂုဠောပီတိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒေန တမ္ဗကံသဝဋ္ဋလောဟသုဝဏ္ဏရဇတာဒယောပိ သင်္ဂဏှာတိ. ယော ကောစီတိ သိလာပဝါဠမဏိအာဒီသု ယော ကောစိ. ဒွတ္တိံသပလဂုဠပိဏ္ဍပရိမာဏတာ သဏ္ဌာနတော ဂဟေတဗ္ဗာ၊ န တုလိတွာ ဂဏနဝသေန. ခုဒ္ဒကတရော ပါသာဏောတိ ယောဇနာ. ယော ပိဋ္ဌိပါသာဏော ဝါ ယော ဥဋ္ဌိတပါသာဏော ဝါတိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ – ဥတ္တရဝါကျေ တသဒ္ဒဿ အနိယမနိဒ္ဒေသဝစနတ္တာ ‘‘ပါသာဏသင်္ခံယေဝါ’’တိ ဧတ္ထ ဧဝကာရေန ‘‘န ပဗ္ဗတသင်္ခ’’န္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. မဟတော ပိဋ္ဌိပါသာဏဿာတိ အာယာမဝိတ္ထာရုဗ္ဗေဓတော မဟန္တဿ ပိဋ္ဌိပါသာဏဿ သက္ကဿ ပဏ္ဍုကမ္ဗလပိဋ္ဌိပါသာဏဿ ဝိယ. တန္တိ ပိဋ္ဌိပါသာဏံ. န ဝဋ္ဋတီတိ ကိတ္တေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဟီတိ လဒ္ဓဒေါသဇောတကော. တန္တိ ပိဋ္ဌိပါသာဏံ. သီမာယာတိ သီမတော. ဝိဟာရောပီတိ န ကေဝလံ နိမိတ္တမေဝ၊ ဝိဟာရောပိ. ပိဋ္ဌိပါသာဏော န ကိတ္တေတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိတ္တေတွာတိ ဧတ္ထ ‘‘ပိဋ္ဌိပါသာဏ’’န္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

ဝနနိမိတ္တေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဝနိယတိ မယူရကောကိလာဒီဟိ သတ္တေဟိ သမ္ဘဇိယတီတိ ဝနံ၊ ဝနန္တိ သမ္ဘဇန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝါ ဝနံ. တစော ဧဝ သာရော ဧတေသန္တိ တစသာရော၊ တာလနာဠိကေရာဒယော. အာဒိသဒ္ဒေန ဝေဏုအာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. အန္တော သာရော ဧတေသန္တိ အန္တောသာရာ၊ သာကသာလာဒယော. အာဒိသဒ္ဒေန ခဒိရာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. အန္တောသာရမိဿကာနန္တိ အန္တောသာရေဟိ ရုက္ခေဟိ မိဿကာနံ. ရုက္ခာနံ ဝနန္တိ ဧတ္ထ အဝယဝအဝယဝိဘာဝေန သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣမိနာ တိဏဝနံ ရုက္ခဝနန္တိ ဧတ္ထ ‘‘တိဏာနံ ဝန’’န္တိ ဝါ ‘‘ရုက္ခာနံ ဝန’’န္တိ ဝါ အတ္ထံ ဒဿေတိ. တိဏမေဝ ဝနံ၊ ရုက္ခောယေဝ ဝနန္တိ အတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတေဝ. စတ္တာရော ဝါ ပဉ္စ ဝါ ရုက္ခာတိ စတုပဉ္စရုက္ခာ၊ တေ မတ္တံ ပမာဏမေတ္ထာတိ စတုပဉ္စရုက္ခမတ္တံ ဝနံ၊ တတောတိ စတုပဉ္စရုက္ခမတ္တတော. ဧကဒေသန္တိ ဝနဿ ဧကဒေသံ. ဝနမဇ္ဈေတိ ဝနဿ ဝေမဇ္ဈေ၊ ဝနဿူပရီတိ အတ္ထော. ရုက္ခန္တရေသု ဧဝ ဟိ ဝိဟာရံ ကရောန္တိ. ဧကဒေသန္တိ ဝနဿ ဧကဒေသံ. တတ္ထာတိ ဝနေ. ‘‘ဌိတဝန’’န္တိ ပဒံ ‘‘ကိတ္တေတွာ’’တိ ပဒေ အဝုတ္တကမ္မံ၊ ‘‘န ကိတ္တေတဗ္ဗ’’န္တိ ပဒေ ဝုတ္တကမ္မံ.

ရုက္ခနိမိတ္တေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ရုက္ခိယတိ ဖလာဒိကာမေဟိ သံဝရိယတိ ရက္ခိယတီတိ ရုက္ခော၊ မဟိယံ ရုဟတီတိ ဝါ ရုက္ခော. ဇီဝမာနကောတိ လောကဝေါဟာရဝသေန မူလင်္ကုရာဒိဟရိတသင်္ခါတဇီဝမာနကော. ပရိဏာဟတောတိ ဝိသာလဘာဝတော. သူစိဒဏ္ဍကပမာဏောတိ သူစိယာ လေခနိယာ ဒဏ္ဍဘူတဝေဠုပမာဏော. သော ဝေဠု ကနိဋ္ဌင်္ဂုလိပမာဏောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တတောတိ အဋ္ဌင်္ဂုလုဗ္ဗေဓသူစိဒဏ္ဍကပမာဏပရိဏာဟရုက္ခတော. ဝံသနဠကသရာဝါဒီသူတိ ဝံသော စ နဠကော စ သရာဝေါ စ ဝံသနဠကသရာဝါ၊ တေ အာဒယော ယေသံ ကပါလာဒီနန္တိ ဝံသနဠကသရာဝါဒယော၊ တေသု. တတောတိ ဝံသာဒိတော. တံခဏမ္ပီတိ တသ္မိံ နိမိတ္တက္ခဏေပိ. အကာရဏန္တိ အပမာဏံ. ဧတန္တိ နဝမူလသာခါနိဂ္ဂမနံ. ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတီတိ သာမညနာမေနပိ ဝိသေသနာမေနပိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ဣမိနာ ပဗ္ဗတာဒီသုပိ ‘‘ပဗ္ဗတော’’တိ သာမညနာမေနပိ ‘‘ဝင်္ကပဗ္ဗတော ဝေပုလ္လပဗ္ဗတော’’တိ ဝိသေသနာမေနပိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ.

မဂ္ဂနိမိတ္တေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. မဂ္ဂိယတိ ပထိကေဟိ၊ မဂ္ဂမူဠှေဟိ ဝါ အနွေသိယတီတိ မဂ္ဂေါ. ယော ယာဒိသော ဇင်္ဃမဂ္ဂေါ ဝါ သကဋမဂ္ဂေါ ဝါ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဒွေ တီဏိ ဂါမန္တရာနိ ဂစ္ဆတိ၊ သော တာဒိသော ဇင်္ဃမဂ္ဂေါ ဝါ သကဋမဂ္ဂေါ ဝါ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. ဥက္ကမိတွာတိ ပက္ကမိတွာ. ယော ဇင်္ဃမဂ္ဂေါ ဩတရတိ၊ သော န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. အဝဠဉ္ဇာတိ အပရိဘောဂါ. ဂမနံ ဇနေတီတိ ဇင်္ဃော. ဇဏ္ဏုဂေါပ္ဖကာနံ မဇ္ဈပဒေသော. သဟ အတ္ထေန ပဏိယဓနေနာတိ သတ္ထော၊ ဇင်္ဃေန ဝိစရန္တော သတ္ထော ဇင်္ဃသတ္ထော. သကတိ သမတ္ထေတိ ဘာရံ ဝဟိတုန္တိ သကဋော၊ တေန ဝိစရန္တော သတ္ထော သကဋသတ္ထော. ဇင်္ဃသတ္ထော စ သကဋသတ္ထော စ ဇင်္ဃသကဋသတ္ထာ၊ တေဟိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဧတန္တိ နိမိတ္တံ.

ကောဏန္တိ ဝိဟာရကောဏံ. ဂတံ ပန မဂ္ဂန္တိ ယောဇနာ. ပရဘာဂေတိ ဝိဟာရံ ပရိက္ခိပိတွာ ဂစ္ဆန္တေဟိ စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ ပရဘာဂေ. ဒသသု နာမေသူတိ သတိပဋ္ဌာနဋ္ဌကထာဒီသု အာဂတေသု ‘‘မဂ္ဂေါ ပန္ထော ပထော ပဇ္ဇော’’တိအာဒီသု၊ အဘိဓာနာဒီသု (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၃၇၃၊ မ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁၀၆) စ အာဂတေသု ‘‘မဂ္ဂေါ ပန္ထော ပထော အဒ္ဓါ’’တိအာဒီသု ဒသသု မဂ္ဂနာမေသု. ယေန ကေနစိ နာမေနာတိ ဣမိနာ ပဗ္ဗတာဒီသုပိ ‘‘ပဗ္ဗတော ဂိရိ သေလော အဒ္ဒိ နဂေါ အစလော သိလုစ္စယော သိခရီ ဘူဓရော’’တိအာဒီသု အနေကေသု နာမေသု ယေန ကေနစိ နာမေန ကိတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ.

ဝမ္မိကနိမိတ္တေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဥပစိကာဟိ ဝမိယတိ၊ သရဗူဃရဂေါလိကာဒယော သတ္တေ ဝမတီတိ ဝါ ဝမ္မိကော. တံဒိဝသဇာတောတိ တသ္မိံ နိမိတ္တကိတ္တိတဒိဝသေ ဇာတော. တတောတိ အဋ္ဌင်္ဂုလုဗ္ဗေဓဂေါဝိသာဏပမာဏဝမ္မီကတော.

နဒီနိမိတ္တေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. နဒတိ သန္ဒတီတိ နဒီ၊ နဒန္တော ဧတိ ဂစ္ဆတီတိ ဝါ နဒီ. ယဿာတိ နဒိယာ၊ သောတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘အနွဒ္ဓမာသ’’န္တိအာဒိနာ ဧကပက္ခေ တိက္ခတ္တုံ ဧကမာသေ ဆက္ခတ္တုံ ဝဿန္တဘာဝံ ဒီပေတိ. ဝိဂတမတ္တေ သတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဤဒိသေ’’တိ ဣမိနာ ‘‘အနွဒ္ဓမာသ’’န္တိအာဒိအတ္ထံ အတိဒိသတိ. တိမဏ္ဍလန္တိ ဟေဋ္ဌာ ဇာဏုမဏ္ဍလံ၊ ဥပရိ နာဘိမဏ္ဍလန္တိ တိမဏ္ဍလံ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ တိတ္ထေ ဝါ အတိတ္ထေ ဝါ. ဥဒကေန တေမိယတီတိ ယောဇနာ၊ တိန္တိယတီတိ အတ္ထော. န ကေဝလံ နိမိတ္တေယေဝ အယံ နဒီ ဟောတိ၊ အထ ခေါ နဒီပါရဂမနာဒိကေပီတိ အာဟ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ’’တိအာဒိ. ဣဒံ ‘‘နဒီပါရဂမနေပီ’’တိ ပဒေနေဝ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ.

ယာ ပနာတိ နဒီ ပန၊ ဂတာတိ ယောဇနာ. တန္တိ နဒိံ. ဝတိန္တိ ပါဠိံ. ရုက္ခပါဒေတိ ရုက္ခဿ မူလေ. ဥဒကဉ္စ အာဝရဏံ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ ပဝတ္တတိယေဝါတိ ယောဇနာ. ယထာတိ ယေနာကာရေန. အပဝတ္တမာနာ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော.

ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာလေတိ ဂိမှသဒိသေ ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာလေ. ‘‘နိရုဒကဘာဝေနာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘အာဝရဏဘာဝေနာ’’တိ ဝိသေသနံ နိဝတ္တေတိ. သာတိ ဥဒကမာတိကာ. သမ္ပာဒေန္တီ ဟုတွာ နိစ္စံ ပဝတ္တတီတိ ယောဇနာ. နိမိတ္တံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ မနုဿေဟိ နီဟဋတ္တာ၊ သယဉ္စ အဂမနတ္တာ န ဝဋ္ဋတိ. ယာ ပနာတိ ဥဒကမာတိကာ ပန. မူလေတိ ပဌမကာလေ. ကာလန္တရေန နဒီ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္တိ ဥဒကမာတိကံ.

ဥဒကနိမိတ္တေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဥဒတိ ပသဝတီတိ ဥဒကံ. ဘူမိဂတမေဝ ဥဒကန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တဉ္စာတိ ဘူမိဂတဥဒကဉ္စ. အာဝါဋ။ပေ။ သမုဒ္ဒါဒီသု ဌိတံ အပဝတ္တနကဥဒကန္တိ ယောဇနာ. ဥက္ခေပိမန္တိ ဥက္ခိပိတွာ ဂဟိတံ. တန္တိ ဝစနံ. သူကရခတာယပီတိ သူကရေဟိ ခတာယ ဝါပိယာပိ. တံခဏညေဝါတိ တသ္မိံ နိမိတ္တေ ကိတ္တနက္ခဏေယေဝ. အာဝါဋောယေဝ ခုဒ္ဒကဋ္ဌေန အာဝါဋကံ. တန္တိ နိမိတ္တသညာကရဏံ. ကာတုဉ္စာတိ သယံ ကာတုဉ္စ. ကာရာပေတုဉ္စာတိ ပရေဟိ ကာရာပေတုဉ္စ. ကသ္မာ လာဘသီမာယံ န ဝဋ္ဋတိ? လာဘသီမာ ဟိ အညေသံ ပီဠနံ ကရောတီတိ. ဣတိ ဣမမတ္ထံ နယတော ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သမာနသံဝါသကသီမာ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထာတိ သမာနသံဝါသကသီမာယံ.

အဋ္ဌဒိသံ သန္ဓာယ အဋ္ဌ နိမိတ္တာနိ ဝုတ္တာနီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သာတိ သီမာ. ဧကေန ဝါ နိမိတ္တေနာတိ ယောဇနာ. တိဏ္ဏံ နိမိတ္တာနံ ကိတ္တနေ နိမိတ္တာနံ ဌိတဒိသံ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယာ’’တိအာဒိနာ ကိတ္တေတဗ္ဗံ. နိမိတ္တာနံ သတကိတ္တနေ သီမာယ အဋ္ဌဒိသံ သလ္လက္ခေတွာ ဧကိဿာယပိ ဒိသာယ ဗဟုနိမိတ္တာနိ ကိတ္တေတဗ္ဗာနိ. သိင်္ဃာဋကသဏ္ဌာနာတိ တိဏ္ဏံ မဂ္ဂါနံ သမာဂမဋ္ဌာနေ သိင်္ဃာဋကသဏ္ဌာနာ၊ တိကောဏာ နာမ ဟောတီတိ အဓိပ္ပါယော. စတုရဿာတိ သမစတုရဿာ. သိင်္ဃာဋကသဏ္ဌာနာတိ စတုန္နံ မဂ္ဂါနံ သမောဓာနဋ္ဌာနေ သိင်္ဃာဋကသဏ္ဌာနာ. အဍ္ဎစန္ဒမုဒိင်္ဂါဒိသဏ္ဌာနာ ပန နိမိတ္တာနံ ဌိတသဏ္ဌာနေန ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တန္တိ သီမံ. ဗန္ဓိတုကာမေဟိ နိဿဉ္စာရသမယေ ဗန္ဓိတဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဗဒ္ဓသီမဝိဟာရာနန္တိ ဗဒ္ဓါ သီမာ ဧတေသူတိ ဗဒ္ဓသီမာ၊ တေ ဧဝ ဝိဟာရာတိ ဗဒ္ဓသီမဝိဟာရာ၊ တေသံ. ဒိသာစာရိကဘိက္ခူနန္တိ ဒိသာသု စာရိကဘိက္ခူနံ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ဧကဂါမခေတ္တေ၊ ဘိက္ခူနံ ပေသေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကဇ္ဈန္တိ ဧကတော. အညာနိပီတိ သီမဗန္ဓဂါမခေတ္တတော အညာနိပိ. မဟာပဒုမတ္ထေရော ပန အာဟာတိ ယောဇနာ. တတောတိ တေဟိ နာနာဂါမခေတ္တေဟိ. အာဂန္တဗ္ဗန္တိ သာမီစိဒဿနဝသေန ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘အာဂမနမ္ပိ အနာဂမနမ္ပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဧကသီမဘာဝတော ဝုတ္တံ ‘‘အန္တောနိမိတ္တဂတေဟိ အာဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ.

ဧဝံ သန္နိပတိတေသု သန္တေသု သီမာ ဗန္ဓိတဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပရိယန္တံ ကတွာတိ ဟေဋ္ဌိမပရိယန္တံ ကတွာ.

ပဗ္ဗဇ္ဇူပသမ္ပဒါဒီနန္တိ ဧတ္ထ ဘဏ္ဍုကမ္မာပုစ္ဆနံ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၉၈၊ ဝိ. သင်္ဂ. အဋ္ဌ. ၁၄၄) သန္ဓာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာဂဟဏံ ဝုတ္တံ. ခဏ္ဍသီမာတိ ဝိဟာရပစ္စန္တံ ခဏ္ဍိတံ ဝိယ ဆိန္ဒိတံ ဝိယ ပဝတ္တာ သီမာ ခဏ္ဍသီမာ. တန္တိ ခဏ္ဍသီမံ. ဝတ္တံ ဇာနိတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ဝတ္တံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ဟီ’’တိအာဒိ. သီမန္တိ ခဏ္ဍသီမံ. ယထာတိ ယေနာကာရေန ဗန္ဓိယမာနေတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿာ ပမာဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သာ’’တိအာဒိ. သာတိ ခဏ္ဍသီမာ. အဗ္ဘာနကမ္မေ သဒ္ဓိံ ကမ္မာရဟေန ဝီသတိ ဘိက္ခူ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘ဧကဝီသတိ ဘိက္ခူ’’တိ. တတောတိ ဧကဝီသတိဘိက္ခုတော. ဂဏှန္တီပီတိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒေါ သဟဿတော ဩရံ ပန ပဂေဝါတိ ဒဿေတိ. သဟဿတော အဓိကံ ဂဏှန္တီပိ ဝိဟာရပစ္စန္တေ ခဏ္ဍိတေ ခဏ္ဍသီမာယေဝ နာမ. တန္တိ ခဏ္ဍသီမံ.

တတြာတိ ခဏ္ဍသီမမဟာသီမာသု အာဓာရေ ဘုမ္မံ. အထာတိ အနန္တရံ. ဧဝန္တိ ဣမာယ အဝိပ္ပဝါသကမ္မဝါစာယ သမ္မနိယမာနေ. ဟီတိ ဖလဇောတကော. သီမန္တိ သမာနသံဝါသကသီမံ. န သက္ခိဿန္တီတိ ပဌမံ အဝိပ္ပဝါသံ အသမူဟနိတွာ သီမံ သမူဟနိတုံ န သက္ခိဿန္တိ. သီမန္တရိကပါသာဏာတိ ဒွိန္နံ သီမာနံ အန္တရေ ဝေမဇ္ဈေ ဌပိတာ ပါသာဏာ. စတုရင်္ဂုလပမာဏာပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ဧကင်္ဂုလိပမာဏာပိ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ.

သမန္တာတိ ခဏ္ဍသီမာယ သမန္တာ. အနုပရိယာယန္တေဟီတိ အနုက္ကမေန ခဏ္ဍသီမပရိယာယန္တေဟိ ဘိက္ခူဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ တေဟိ သီမန္တရိကပါသာဏေဟိ၊ ဒွိန္နံ သီမာနံ နိမိတ္တာနိ ပဌမံ ကိတ္တေတွာ ပစ္ဆာ တာသု ယံ ဣစ္ဆန္တိ၊ တံ ဗန္ဓိတဗ္ဗဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. ယထိစ္ဆိတံ ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋန္တောပိ ပေါရာဏာစိဏ္ဏံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဧဝံ သန္တေပီ’’တိအာဒိ. ဥဘိန္နမ္ပီတိ ဒွီသု သီမာသု ဌိတာနံ ဥဘိန္နမ္ပိ ကမ္မန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ.

စသဒ္ဒေါ ဝါကျာရမ္ဘဇောတကော. ဧသာ သီမာ နာမာတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ ပိဋ္ဌိပါသာဏာဒီသု ပဉ္စသု ဌာနေသု. နိမိတ္တပါသာဏာ ယထာဌာနေ န တိဋ္ဌန္တီတိ ပိဋ္ဌိပါသာဏဿုပရိ နိမိတ္တပါသာဏံ ဌပိတမတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ပိဋ္ဌိပါသာဏံ ပန ဝိဇ္ဈိတွာ နိမိတ္တပါသာဏံ တတ္ထ နိခဏိတွာ ယထာ ဌာနာ န စာဝေန္တိ၊ တထာ ဌပေန္တိ. ဧဝံ သန္တေ ယထာဌာနေ တိဋ္ဌန္တိယေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. န သီမာတိ သီမာယ ပထဝိသန္ဓာရကံ ဥဒကံ ပရိယန္တံကတွာ ဂတတ္တာ သီမာ န ဈာယတိ.

ကုဋိဂေဟေပီတိ ဧတ္ထ ကုဋီတိ စ ဂေဟန္တိ စ အဂါရဿေဝ နာမံ. အဂါရဉှိ သီတာဒိဒုက္ခဿ ကုဋနဋ္ဌေန ဆိန္ဒနဋ္ဌေန စ နာနာဒဗ္ဗသမ္ဘာရဿ ဂဟဏဋ္ဌေန စ ကုဋိဂေဟန္တိ ဝုစ္စတိ. ကုဋိ ဧဝ ဂေဟံ ကုဋိဂေဟံ၊ တသ္မိမ္ပိ. ဘိတ္တိံ အကိတ္တေတွာတိ ဣဒံ ဣဋ္ဌကဒါရုမယံ ဘိတ္တိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. သစေ သိလာမယာ ဘိတ္တိ နိမိတ္တူပဂါ ဘဝေယျ၊ ဘိတ္တိပိ ကိတ္တေတဗ္ဗာ. အန္တော ကရိတွာတိ ကုဋိဂေဟဿ ဘိတ္တိယာ ဝါ အန္တော ကတွာ. ပမုခေတိ ကုဋိဂေဟဿ အာလိန္ဒေ. နိဗ္ဗောဒကပတနဋ္ဌာနေတိ နိဂ္ဂလိတွာ ဥဒကဿ ပတနဋ္ဌာနေ. ဧဝံ သမ္မတာယ သီမာယာတိ ယောဇနာ.

‘‘ကုဋ္ဋံ အကိတ္တေတွာ’’တိ ဣဒံ ပုရိမနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အန္တောတိ လေဏဿ၊ ကုဋ္ဋဿ ဝါ အန္တော. ဩကာသေတိ ဧကဝီသတိယာ ဘိက္ခူနံ ဩကာသေ. ဧဝန္တိ ဣမိနာကာရေန သမ္မနိယမာနေ. အန္တောတိ ဘိတ္တိယာ အန္တော.

ဟေဋ္ဌာ န ဩတရတီတိ ဟေဋ္ဌာ အာကာသတလတ္တာ န ဩတရတိ. နနု ထမ္ဘေ အနုသာရိတွာ ဩတရဏော ဘဝေယျ၊ ကသ္မာ န ဩတရတီတိ? ထမ္ဘာနမုပရိ ဧကဝီသတိယာ ဘိက္ခူနံ ဩကာသာဘာဝတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဟေဋ္ဌာ ဩတရဏာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. တုလာနန္တိ ထမ္ဘာနမုပရိ တိရိယဝသေန ဌိတာနံ ရုက္ခဝိသေသာနံ. ဥဋ္ဌဟိတွာတိ ဘူမိတော ဥဋ္ဌဟိတွာ. တုလာရုက္ခေဟီတိ တုလာသင်္ခါတေဟိ ရုက္ခေဟိ. ‘‘ဧကသမ္ဗန္ဓော’’တိ ဣမိနာ န ကေဝလံ တုလာရုက္ခေဟေဝ ဧကသမ္ဗန္ဓော၊ စတူသု ဒိသာသု စတုန္နံ ဘိတ္တီနံ အညမညမ္ပိ သမ္ဗန္ဓောတိ ဒဿေတိ. ဟေဋ္ဌာပိ ဩတရတီတိ ဘိတ္တီနမုပရိ ဧကဝီသတိယာ ဘိက္ခူနံ ဩကာသပဟောနကတ္တာ ဝုတ္တံ. သစေ ထမ္ဘမတ္ထကေ။ပေ။ ဟောတီတိ ဣမိနာ ဗဟူဟိ ထမ္ဘေဟိ ကတပါသာဒဿ ဧကေကသ္မိံ ထမ္ဘမတ္ထကေ ဧကဝီသတိယာ ဘိက္ခူနံ ဩကာသေ သတိ ဟေဋ္ဌာ ဩတရတီတိ ဒဿေတိ. နိယျူဟကာဒီသူတိ နာဂဒန္တကာဒီသု. အာဒိသဒ္ဒေန ဘိတ္တိခိလာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. ဘိတ္တိ စာတိ ဣဋ္ဌကဒါရုမယာ ဘိတ္တိ စ. သစေ သိလာမယာ ဘိတ္တိ စ ထမ္ဘာ စ ဟောန္တိ၊ ကိတ္တေတဗ္ဗာ. ဘိတ္တိလဂ္ဂေတိ ဘိတ္တီသု လဂ္ဂေ၊ ဘိတ္တီနံ ဝါ လဂ္ဂဋ္ဌာနေ. ဟေဋ္ဌာပါသာဒဿာတိ ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ ‘‘ဌိတ’’ဣတိ ပဒေ သမ္ဗန္ဓော. ဟေဋ္ဌာပါသာဒဿ ဝါ ထမ္ဘာနန္တိ ယောဇနာ. ဟေဋ္ဌာ သမ္မတာယ သီမာယ ဥပရိ အာရောဟနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. နိဗ္ဗောဒကပတနဋ္ဌာနေတိ ဆဒနကောဋိယံ.

တတ္ထာတိ တသ္မိံ တလေ. ပိဋ္ဌိပါသာဏေ သီမံ ဗန္ဓန္တိ ဝိယ ဗန္ဓန္တီတိ ယောဇနာ. တေနေဝ ပရိစ္ဆေဒေနာတိ တေနေဝ တလပရိစ္ဆေဒေန. တာလမူလပဗ္ဗတေပီတိ ဧတ္ထ တာလမူလံ နာမ ဟေဋ္ဌာ မဟန္တံ ဟုတွာ အနုပုဗ္ဗေန တနုကံ ဟောတိ၊ တေန သဒိသေ ပဗ္ဗတေပိ. ဝိတာနသဏ္ဌာနောတိ ဥလ္လောစဿ သဏ္ဌာနော. စတူသု ဒိသာသု နိဂ္ဂတသာခရုက္ခသဏ္ဌာနော ဝါ ခုဇ္ဇရုက္ခသဏ္ဌာနော ဝါ ဟောတိ. ယထာ ပဗ္ဗတော ဝိတာနသဏ္ဌာနော ဟောတိ၊ ဧဝံ မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနော ဝါ ဟောတိ ပဏဝသဏ္ဌာနော ဝါတိ ယောဇနာ. တတ္ထ မုဒိင်္ဂေါ မဇ္ဈေ ထူလော ဟောတိ၊ မူလေ စ အန္တေ စ တနုကော. ပဏဝေါ မဇ္ဈေ တနုကော ဟောတိ၊ မူလေ စ အဂ္ဂေ စ ထူလော. တေသံ သဏ္ဌာနော မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနော ဝါ ပဏဝသဏ္ဌာနော ဝါ. ဟေဋ္ဌာ ဝါတိ မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနဿ ပဗ္ဗတဿ ဟေဋ္ဌာ ဝါ. မဇ္ဈေ ဝါတိ ပဏဝသဏ္ဌာနဿ မဇ္ဈေ ဝါ. ဒွေ ကူဋာနီတိ ဒွေ သိခရာနိ. ကူဋန္တရန္တိ ကူဋာနံ မဇ္ဈံ. စိနိတွာ ဝါတိ ဣဋ္ဌကသိလာဟိ စိနိတွာ ဝါ. ပူရေတွာ ဝါတိ ပံသုဝါလိကာဟိ ပူရေတွာ ဝါ.

သပ္ပဖဏသဒိသောတိ သပ္ပဿ ဖဏေန သဒိသော၊ ခုဇ္ဇော ပဗ္ဗတောတိ အတ္ထော. အာကာသပဗ္ဘာရန္တိ ဘိတ္တိယာ အပရိက္ခိတ္တံ အာကာသသင်္ခါတံ ပဗ္ဘာရံ. သီမပ္ပမာဏောတိ သဒ္ဓိံ အန္တောသုသိရေန သီမပ္ပမာဏော. အဂ္ဂကောဋိန္တိ အဂ္ဂသင်္ခါတံ ကောဋိံ. သစေ ပန ပဗ္ဗတဿ ဟေဋ္ဌာ အန္တောလေဏံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပရိမဿာတိ အန္တောလေဏဿ ဥပရိ ဌိတဿ. ပါရတောတိ ဗာဟိရတော. အဿာတိ ပဗ္ဗတဿ ဗဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဩရတောတိ အန္တတော. လေဏံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိတ္တကံ မဟန္တန္တိ အာဟ ‘‘သီမာပရိစ္ဆေဒမတိက္ကမိတွာ ဌိတ’’န္တိ. ကိတ္တကံ ခုဒ္ဒကန္တိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗပစ္ဆိမသီမာပရိမာဏ’’န္တိ. တန္တိ ခုဒ္ဒကံ လေဏံ. အတိခုဒ္ဒကန္တိ သဗ္ဗပစ္ဆိမသီမာပရိမာဏာဘာဝတော အတိခုဒ္ဒကံ. တတောတိ ဥပရိသီမတော. ဗဟီတိ သီမတော ဗဟိ. ‘‘ယဒိ သီမပ္ပမာဏံ၊ သီမာ ဟောတိယေဝါ’’တိ ဣမိနာ ယဒိ န သီမပ္ပမာဏံ၊ န သီမာ ဟောတိယေဝါတိ ဒဿေတိ.

တန္တိ ခဏ္ဍသီမံ. ပူရေတွာတိ ဣဋ္ဌကမတ္တိကာဒီဟိ ပူရေတွာ. အဋ္ဋံ ဗန္ဓိတွာတိ အဋ္ဋာလကံ ဗန္ဓိတွာ. ဥမင်္ဂနဒီတိ ဧတ္ထ ဥကာရော ဩကာရဝိပရီတော၊ တသ္မာ ပထဝိယံ ဩတရိတွာ ပဝိသိတွာ မင်္ဂတိ ဂစ္ဆတီတိ ဥမင်္ဂါတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဥမင်္ဂါစ သာ နဒီ စေတိ ဥမင်္ဂနဒီ. တတ္ထာတိ ဥမင်္ဂနဒိယံ. ဟေဋ္ဌာပထဝိတလေ ဌိတောတိ သီမာယ ဟေဋ္ဌာပထဝိတလေ ဣဒ္ဓိယာ ဌိတော.

သီမာမာဠကေတိ ခဏ္ဍသီမာယ မာဠကေ. ဝဋရုက္ခောတိ နိဂြောဓရုက္ခော. တတောတိ ဝဋရုက္ခတော. နိဂ္ဂတပါရောဟောတိ ပဝဒ္ဓံဝ ဟုတွာ ရုက္ခော အာရောဟတိ အနေနာတိ ပါရောဟော၊ ဧကော မူလဝိသေသော. နိဂ္ဂတော ပါရောဟော နိဂ္ဂတပါရောဟော. မဟာသီမံ သောဓေတွာတိ ဧတ္ထ သောဓနံ နာမ မဟာသီမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဟတ္ထပါသာနယနံ၊ သီမတော ဝါ ဗဟိကရဏံ. ဗဟိဒ္ဓါတိ ဒွီဟိ သီမာဟိ ဗဟိဒ္ဓါ. ‘‘ဗဟိဋ္ဌာ’’တိပိ ပါဌော. ဗဟိ ဌိတာ ကာတဗ္ဗာတိ အတ္ထော. အနာဟစ္စာတိ မဟာသီမာယ ပထဝီတလံ ဝါ တတ္ထဇာတရုက္ခာဒီနိ ဝါ န အာဟနိတွာ. ဧဝန္တိ ယထာ ခဏ္ဍသီမာယ၊ ဧဝံ တထာတိ အတ္ထော. သီမာမာဠကေတိ ခဏ္ဍသီမာမာဠကေ.

သီမာမာဠကေတိ ဒွိန္နံ သီမာနံ အင်္ဂဏေ. သီမာမာဠကဿာတိ ကမ္မဿ ကတဋ္ဌာနဿ သီမာမာဠကဿ. ဝေဟာသဋ္ဌိတသာခါယာတိ ကမ္မဿ အကတဋ္ဌာနေ သီမာမာဠကေ ဥဋ္ဌိတာယ ဝေဟာသေ ဌိတာယ သာခါယ. တဿာတိ ဘိက္ခုနော ပါဒါ ဝါ နိဝါသနပါရုပနံ ဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. ပုရိမနယေပီတိ ‘‘သီမာမာဠကေ ဝဋရုက္ခော ဟောတီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တေ ပုရိမနယေပိ. တတြာတိ ပုရိမနယေ. ဥက္ခိပါပေတွာ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒွီဟိ သီမာဟိ ဥဋ္ဌိတရုက္ခဿ သာခါ ဝါ တတော နိဂ္ဂတပါရောဟော ဝါ ဒွီသု သီမာသု ပထဝီတလံ ဝါ တတ္ထ ဇာတရုက္ခာဒီနိ ဝါ အာဟစ္စ ဌိတတ္တာ ဥက္ခိပါပေတွာ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. အာနေတဗ္ဗောတိ ဧတ္ထ ဒွိကမ္မိကာယ နီဓာတုယာ အပဓာနကမ္မဿေဝ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ဘိက္ခူ’’တိ ပဓာနကမ္မံ အဇ္ဈာဟရိတဗ္ဗံ. အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတီတိ အဗ္ဘံ အာကာသံ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ. တတြာတိ ပဗ္ဗတေ. ကသ္မာ အာနေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဗဇ္ဈမာနာယေဝ ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဗဇ္ဈမာနာယေဝါတိ ကမ္မဝါစာယ ဗဇ္ဈမာနာယေဝ. ဣမိနာ အဗဒ္ဓသီမာ ပမာဏရဟိတံ ဒေသံ ဩတရတီတိ ဒဿေတိ. ယံကိဉ္စီတိ ယံကိဉ္စိ ပဗ္ဗတာဒိ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ ယသ္မိံ ကသ္မိံစိ ဌာနေ. ဧကသမ္ဗန္ဓေနာတိ ဗဒ္ဓသီမာယ ဧကသမ္ဗန္ဓေန. ဣတီတိ တသ္မာ အာနေတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ.

၁၄၀. တီဏိ ယောဇနာနိ တိယောဇနံ. ‘‘ပမာဏ’’န္တိ ဣမိနာ ပရမသဒ္ဒဿ အတိရေကဥတ္တမတ္ထေ နိဝတ္တေတိ. ဧတိဿာတိ သီမာယ. သမ္မနန္တေန ဘိက္ခုနာတိ သမ္ဗန္ဓော. ကောဏတော မိနိတံ ကောဏန္တိ ယောဇနာ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. အာပတ္တိဉ္စာတိ ဒုက္ကဋာပတ္တိဉ္စ.

ပါရယတီတိ အဇ္ဈောတ္ထရတိ. ‘‘ကိတကာဘိဓေယျလိင်္ဂါ’’တိ (ကစ္စာယနသာရေ ၄၅ ဂါထာယံ) ဝစနတော အဘိဓေယျဘူတံ သီမံ သန္ဓာယ ဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေန ပါရာတိ ဝုတ္တံ. နဒိယာတိ ဥပယောဂတ္ထေ သာမိဝစနံ. နဒိန္တိ ဟိ အတ္ထော. နဒိံ အဇ္ဈောတ္ထရမာနံ သီမန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ နဒိပါရသီမာယံ. ယတ္ထဿာတိ ဧတ္ထ ယတ္ထ အဿာတိ ပဒဝိဘာဂံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယတ္ထ နဒိယာ’’တိအာဒိ. ‘‘နဒိယာ’’တိ ဣမိနာ ယံသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတိ. ဓုဝနာဝါတိ ဧတ္ထ ဓုဝသဒ္ဒေါ နိစ္စတ္ထောတိ အာဟ ‘‘နိစ္စသဉ္စရဏနာဝါ’’တိ. ဣမိနာ ဓုဝေန နိစ္စေန သဉ္စရဏနာဝါ ဓုဝနာဝါတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. အဿာတိ ဟောတိ၊ ဘဝေယျ ဝါ. နာဝါယ ပမာဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယာတိ နာဝါ. ပါဇနပုရိသေနာတိ ဧတ္ထ ပါဇနံ နာမ ဧကော နာဝါယ ဂမနူပကရဏဝိသေသော. သော ဟိ ပဇတိ နာဝါ ဂစ္ဆတိ အနေနာတိ ပါဇနန္တိ ဝုစ္စတိ. ဇကာရဿ စကာရံ ကတွာ ပါစနန္တိပိ ယုဇ္ဇတေဝ. တဿ ဂါဟကေန ပုရိသေန သဒ္ဓိန္တိ အတ္ထော. သာ နာဝါ နီတာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥဒ္ဓံ ဝါ အဓော ဝါတိ နဒိယာ ပဋိသောတံ ဝါ ဟေဋ္ဌာသောတံ ဝါ. ထေနေဟိ ဝါတိ စောရေဟိ ဝါ. ကိဉ္စာပိ ဟဋာ၊ ပန တထာပိ အဝဿံ လဗ္ဘနေယျာ၊ ဓုဝနာဝါဝ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဝါတေန ဝါတိ မာလုတေန ဝါ ‘‘ဆိန္န’’ဣတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝီစီဟီတိ တရင်္ဂေဟိ. တရင်္ဂေါ ဟိ ဝိစိတ္တာကာရေန စိနောတိ ဝဍ္ဎတီတိ ဝီစီတိ ဝုစ္စတိ. ကိဉ္စာပိ နဒီမဇ္ဈံ နီတာ၊ ပန တထာပိ အဝဿံ အာဟရိတဗ္ဗာ၊ ဓုဝနာဝါဝ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဩဂတေတိ ဩတရိတွာ ဂတေ. ထလံ ဥဿာရိတာတိ ထလံ ဥက္ခိပိတွာ သာရိတာ ပါပိတာ နာဝါပီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိသင်္ခတပဒရာတိ သင်္ခတဝိရဟိတဖလကာ ဝါ. ဓုဝနာဝါဝ ဟောတီတိ နိမိတ္တကိတ္တနကာလေ နိစ္စသဉ္စရဏနာဝတ္တာ ဓုဝနာဝါဝ ဟောတီတိ အဓိပ္ပါယော. တတြာတိ ‘‘ဓုဝနာဝါ’’တိဝစနေ. နိမိတ္တံ ဝါ သီမာ ဝါ ကမ္မဝါစာယ ဂစ္ဆတီတိ ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ န နိမိတ္တံ ကမ္မဝါစာယ ဂစ္ဆတိ၊ သီမာယ ပန အဝိနာဘာဝတော ဝုတ္တံ ‘‘ကမ္မဝါစာယ ဂစ္ဆတီ’’တိ. တသ္မာတိ ယသ္မာဝ နာဝါယ အာဂစ္ဆန္တာပိ ဘဂဝတာ အနုညာတာ၊ တသ္မာ.

ယတ္ထာတိ နဒိပါရသီမသမ္မနနဋ္ဌာနေ. ရုက္ခသင်္ဃာဋမယောတိ ရုက္ခသမူဟေန ကတော. ပဒရဗဒ္ဓေါတိ ဖလကေဟိ ဗဒ္ဓေါ. သဉ္စရဏယောဂ္ဂေါတိ သဉ္စရဏက္ခမော. ပါဠိယံ ‘‘အဿာ’’တိ ဌာနေ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘အတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘အဿာ’’တိပဒဿ ဟောတီတိ အတ္ထောယေဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တံခဏညေဝါတိ တသ္မိံ နိမိတ္တကိတ္တက္ခဏေယေဝ. ရုက္ခံ ဆိန္ဒိတွာ ကတောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကပဒိကသေတူတိ ဧကေန ပဒေန ဂမနယောဂ္ဂေါ ဧကပဒိကော၊ သောယေဝ သေတူတိ ဧကပဒိကသေတု. အကပ္ပိယသေတုံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. တေနာတိ သေတုနာ. သဉ္စရိတုံ န သက္ကာ ဟောတီတိ ယောဇနာ.

ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ နဒိပါရသီမသမ္မနနဋ္ဌာနေ. အဘိမုခတိတ္ထေယေဝါတိ သီမာယ အဘိမုခတိတ္ထေ ဧဝ. ဓုဝနာဝါ ဝါ ဓုဝသေတု ဝါ အဘိမုခတိတ္ထတော ဤသကံ ဥဒ္ဓံ အာရောဟန္တောပိ အဓော ဩရောဟန္တောပိ ကပ္ပတီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ’’တိအာဒိ. ဤသကန္တိ ဧကဥသဘ ဒွိဥသဘာဒိဝသေန မနံ အပ္ပမတ္တံ. ဥဒ္ဓံ ဝါတိ အဘိမုခတိတ္ထတော ဥပရိ ဝါ. အဓော ဝါတိ တတော ဟေဋ္ဌာ ဝါ. ဂါဝုတမတ္တဗ္ဘန္တရေတိ ဂါဝုတပမာဏဿ ဌာနဿ အဗ္ဘန္တရေ.

သဟနိမိတ္တကိတ္တနဝိဓိနာ သမ္မနိတဗ္ဗဝိဓိံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣမဉ္စ ပနာ’’တိအာဒိ. ဒွီသု တီရေသု ဌာတုမသက္ကုဏေယျတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဧကသ္မိံ တီရေ ဌတွာ’’တိ. တတောတိ နိမိတ္တတော. အတ္တာနန္တိ နိမိတ္တကိတ္တနံ ဝိနယဓရံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ပရိက္ခိပန္တေနာတိ ပရိယာယန္တေန. တဿာတိ တတ္တကဿ ပရိစ္ဆေဒဿ. သမ္မုခဋ္ဌာနေတိ အဓောသောတေ နဒိတီရေ ဌိတဿ နိမိတ္တဿ သမ္မုခဋ္ဌာနေ. တတောတိ နိမိတ္တတော. တဿာတိ တတ္တကဿ ပရိစ္ဆေဒဿ. သမ္မုခါ နဒိတီရေ နိမိတ္တံ အတ္ထီတိ သမ္ဗန္ဓော. သင်္ဃဋေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. အထာတိ နိမိတ္တကိတ္တနတော ပစ္ဆာ. ‘‘သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ အန္တော ဌိတေ ဘိက္ခူ ဟတ္ထပါသဂတေ ကတွာ’’တိ ဣဒံ သဗ္ဗံ ဧကံ ဂါမခေတ္တံ ဗျာပေတွာ သမ္မနိတဘာဝံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. သစေ သကလံ ဂါမခေတ္တံ အဗျာပေတွာ ဧကဒေသေ သမ္မနိတံ ဟောတိ၊ နိမိတ္တတော ဗဟိ ဌိတေ ဘိက္ခူပိ ဟတ္ထပါသဂတေ ကတွာ သမ္မနိတဗ္ဗာ. ကမ္မန္တိ သီမသမ္မုတိကမ္မံ. ‘‘ဌပေတွာ နဒိ’’န္တိဝစနဿ ကာရဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နဒီ ပန ဗဒ္ဓသီမသင်္ချံ န ဂစ္ဆတီ’’တိ.

ဒီပကော ဟောတီတိ ဧတ္ထ ဒီပေါတိ အန္တရဒီပေါ. သော ဟိ ယသ္မာ ဇလမဇ္ဈေ ဒိပ္ပတိ၊ ယသ္မာ စ ဒွိဓာ အာပေါ ဧတ္ထ သန္ဒတိ၊ တသ္မာ ဒီပေါတိ ဝုစ္စတိ၊ သောယေဝ ခုဒ္ဒကဋ္ဌေန ဒီပကော. ကကာရော ဟိ ခုဒ္ဒကတ္ထဝါစကော. တန္တိ ဒီပကံ. အတ္တနာတိ ဝိနယဓရေန. ဩရိမန္တေ စ ပါရိမန္တေ စာတိ အဓောသောတေ နဒိတီရေ ဌိတဿ နိမိတ္တဿ သမ္မုခေ ဩရိမန္တေ စ ပါရိမန္တေ စ. ပရတီရေ နိမိတ္တံ ကိတ္တေတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိဿ သမ္မုခဋ္ဌာနေ နိမိတ္တန္တိ အာဟ ‘‘နဒိယာ ဩရိမတီရေ နိမိတ္တဿ သမ္မုခဋ္ဌာနေ’’တိ. တတောတိ နိမိတ္တတော. သမ္မုခါ နိမိတ္တံ အတ္ထီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပါရိမန္တေ စ ဩရိမန္တေ စာတိ ပရတီရေ ဥပရိသောတေ ဌိတဿ နိမိတ္တဿ သမ္မုခေ ပါရိမန္တေ စ ဩရိမန္တေ စ. ပဌမကိတ္တိတနိမိတ္တေနာတိ ဩရိမတီရေ ဥပရိသောတေ ပဌမံ ကိတ္တိတေန နိမိတ္တေန. ဧကာ သီမာ ဣမဿာတိ ဧကသီမော၊ ဒီပကော. ‘‘တီရဒွယဉ္စာ’’တိ ပဒမပေက္ခိတွာ ‘‘ဧကသီမ’’န္တိ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ဝစ္စမနပေက္ခိတွာ ‘‘ဧကသီမာ’’တိပိ နိစ္စဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေန ပါဌော အတ္ထိ.

ဥဒ္ဓံ ဝါ အဓော ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေါ အနိယမဝိကပ္ပတ္ထော. အထာတိ တသ္မိံ အဓိကတရေ သတီတိ ယောဇနာ. ဝိဟာရသီမပရိစ္ဆေဒနိမိတ္တဿ ဥဇုကမေဝါတိ သစေ ဒီပကော အဓော အဓိကတရော ဟောတိ၊ ဩရိမတီရေ အဓောသောတေ ဌိတဿ ဝိဟာရသီမပရိစ္ဆေဒနိမိတ္တဿ ဥဇုကမေဝ. သိခရန္တိ သိင်္ဂံ. တဉှိ သိခံ မတ္ထကံ ရာတိ ဂဏှာတီတိ သိခရန္တိ ဝုစ္စတိ. တတောတိ ဒီပကဿ ပါရိမန္တနိမိတ္တတော. ပရတီရနိမိတ္တာနိ ကိတ္တေတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. အယံ ဒီပကဿ ဝိဟာရသီမပရိစ္ဆေဒတော အဓော အဓိကတရေ ဝိနိစ္ဆယော. ဥဒ္ဓံ အဓိကတရေပိ ဣမိနာနုသာရေန ဝေဒိတဗ္ဗောတိ သော န ဒဿိတော. ပဗ္ဗတသဏ္ဌာနာတိ ပဗ္ဗတေန သမံ ဌာနံ ဧတိဿာတိ ပဗ္ဗတသဏ္ဌာနာ.

ဥဒ္ဓမ္ပိ အဓောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ သမုစ္စယတ္ထော. ဥဘောပိ သိခရာနီတိ ဥဒ္ဓံ သိခရံ၊ အဓော သိခရန္တိ ဥဘောပိ သိခရာနိ. မုဒိင်္ဂသဏ္ဌာနာတိ မူလေ စ အဂ္ဂေ စ တနုကဿ မဇ္ဈေ ထူလဿ မုဒိင်္ဂဿ သဏ္ဌာနာ.

သဗ္ဗပဌမေန နယေနာတိ ဥဒ္ဓံ အဓိကနယဿ၊ အဓော အဓိကနယဿ၊ ဥဒ္ဓံအဓောအဓိကနယဿ စာတိ သဗ္ဗေသံ နယာနံ ပဌမေန ဝိဟာရသီမဒီပကာနံ သမေန နယေန. ပဏဝသဏ္ဌာနာတိ မူလေ စ အဂ္ဂေ စ ထူလဿ မဇ္ဈေတနုကဿ ပဏဝဿ သဏ္ဌာနာ.