၉. ရတနဝဂ္ဂေါ

၁. အန္တေပုရသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

၄၉၄. ရာဇဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ပရိတ္တကောတိ ဂုဏေန ခုဒ္ဒကော. ပါသာဒဝရသဒ္ဒဿ ဥပရိသဒ္ဒေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပါသာဒဝရဿ ဥပရိ ဂတော’’တိ. ဣမိနာ ပါသာဒဝရဿ ဥပရိ ဥပရိပါသာဒဝရံ၊ တံ ဂတော ဥပဂတောတိ ဥပရိပါသာဒဝရဂတောတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. အယျာနန္တိ ဘိက္ခူနံ. ‘‘ကာရဏာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဝါဟသာ’’တိ ပဒဿတ္ထံ ဒဿေတိ. တေဟီတိ အယျေဟိ.

၄၉၇. အန္တရန္တိ ခဏံ၊ ဩကာသံ ဝါ ဝိဝရံ ဝါ. ဃာတေတုန္တိ ဟနိတုံ. ဣစ္ဆတီတိ ဣမိနာ ပတ္ထဓာတုယာ ယာစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ရာဇန္တေပုရံ ဟတ္ထိသမ္မဒ္ဒ’’န္တိအာဒီသု ဝစနတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဟတ္ထိသမ္မဒ္ဒန္တိ ဟတ္ထိသမ္ဗာဓဋ္ဌာနံ. အဿေဟိ သမ္မဒ္ဒေါ ဧတ္ထာတိ အဿသမ္မဒ္ဒေါ. ရထေဟိ သမ္မဒ္ဒေါ ဧတ္ထာတိ ရထသမ္မဒ္ဒေါတိ ဝစနတ္ထံ အတိဒိသန္တော အာဟ ‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ. ‘‘သမ္မတ္တ’’န္တိ ပဌမက္ခရေန ပါဌဿ သမ္ဗာဓဿ အဝါစကတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘တံ န ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ. တတ္ထာတိ ပါဌေ. ‘‘ဟတ္ထီနံ သမ္မဒ္ဒ’’န္တိ ဣမိနာ ဥတ္တရပဒဿ သမ္မဒ္ဒနံ သမ္မဒ္ဒန္တိ ဘာဝတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ပုရိမပဒေန ဆဋ္ဌီသမာသဉ္စ. ပုရိမပါဌေ ပန ဥတ္တရပဒဿ အဓိကရဏတ္ထဉ္စ ပုဗ္ဗပဒေန တတိယာသမာသဉ္စ ဒဿေတိ. ဗာဟိရတ္ထသမာသောတိပိ ဝုစ္စတိ. ပစ္ဆိမပါဌေ ‘‘ဟတ္ထိသမ္မဒ္ဒ’’န္တိအာဒိပဒဿ လိင်္ဂဝိပလ္လာသဉ္စ ‘‘အတ္ထီ’’တိ ပါဌသေသေန ယောဇေတဗ္ဗတဉ္စ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဟတ္ထိသမ္မဒ္ဒေါ အတ္ထီ’’တိ. ရဇိတဗ္ဗာနီတိ ရဇနီယာနိ၊ ရဇိတုံ အရဟာနီတိ အတ္ထော. ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓကာလေ ပုရိမပါဌေ ရညော အန္တေပုရေတိ ဝိဘတ္တိဝိပလ္လာသော ကာတဗ္ဗောတိ. ပစ္ဆိမပါဌေ ပန မုချတောဝ ယုဇ္ဇတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တသ္မိံ အန္တေပုရေ’’တိ.

၄၉၈. အဝသိတ္တဿာတိ ခတ္တိယာဘိသေကေန အဘိသိတ္တဿ. ဣတောတိ သယနိဃရတော. ဣမိနာ ပဉ္စမီဗာဟိရသမာသံ ဒဿေတိ. ရညော ရတိဇနနဋ္ဌေန ရတနံ ဝုစ္စတိ မဟေသီ. မဟေသီတိ စ သာဘိသေကာ ဒေဝီ. နိပုဗ္ဗ ဂမုဓာတုဿ နိပုဗ္ဗကမုဓာတုယာ ပရိယာယဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘နိဂ္ဂတန္တိ နိက္ခန္တ’’န္တိ. ပဌမံ.

၂. ရတနသိက္ခာပဒံ

၅၀၂. ဒုတိယေ ပမုဿိတွာတိ သတိဝိပ္ပဝါသေန ပမုဿိတွာ. ပုဏ္ဏပတ္တန္တိ တုဋ္ဌိဒါယံ. တဉှိ မနောရထပုဏ္ဏေန ပတ္တဗ္ဗဘာဂတ္တာ ‘‘ပုဏ္ဏပတ္တ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တဿ သရူပံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘သတတော ပဉ္စ ကဟာပဏာ’’တိ. ဣဓ ပန ကဟာပဏာနံ ပဉ္စသတတ္တာ ပဉ္စဝီသကဟာပဏာ အဓိပ္ပေတာ. အာဘရဏသဒ္ဒဿ အလင်္ကာရသဒ္ဒေန ပရိယာယဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အလင်္ကာရ’’န္တိ. ‘‘မဟာလတံ နာမာ’’တိ ဣမိနာ န ယော ဝါ သော ဝါ အလင်္ကာရော၊ အထ ခေါ ဝိသေသာလင်္ကာရောတိ ဒဿေတိ. မဟန္တာနိ မာလာကမ္မလတာကမ္မာနိ ဧတ္ထာတိ မဟာလတာ. လတာဂဟဏေန ဟိ မာလာပိ ဂဟိတာ. နဝဟိ ကောဋီဟိ အဂ္ဃံ ဣမဿာတိ နဝကောဋိအဂ္ဃနကံ၊ နဝကောဋိသင်္ခါတံ အဂ္ဃံ အရဟတီတိ ဝါ နဝကောဋိအဂ္ဃနကံ.

၅၀၄. အန္တေ သမီပေ ဝသနသီလတ္တာ ပရိစာရိကော ‘‘အန္တေဝါသီ’’တိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘ပရိစာရိကော’’တိ.

၅၀၆. ဒွေ လေဍ္ဍုပါတာတိ ထာမမဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ ဒွေ လေဍ္ဍုပါတာ. သံဃ။ပေ။ နဝကမ္မာနံ အတ္ထာယ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ ဝါ ဥဂ္ဂဏှာပေန္တဿ ဝါ ဒုက္ကဋန္တိ ယောဇနာ. အဝသေသန္တိ ဇာတရူပရဇတတော အဝသေသံ. မာတုကဏ္ဏပိဠန္ဓနတာလပဏ္ဏမ္ပီတိ မာတုယာ ကဏ္ဏေ ပိဠန္ဓိတတာလပဏ္ဏမ္ပိ၊ ပဋိသာမေန္တဿာတိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘ကပ္ပိယဘဏ္ဍံ ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ အကပ္ပိယဘဏ္ဍံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ. ဣဒန္တိ ဘဏ္ဍံ. ပလိဗောဓော နာမာတိ အတ္တနော ပလိဗောဓော နာမ. ဆန္ဒေနပီတိ ဝဍ္ဎကီအာဒီနံ ဆန္ဒဟေတုနာပိ. ဘယေနပီတိ ရာဇဝလ္လဘာနံ ဘယဟေတုနာပိ. ဗလက္ကာရေနာတိ ကရဏံ ကာရော၊ ဗလေန ကာရော ဗလက္ကာရော၊ တေန၊ ဗလက္ကာရော ဟုတွာ ပါတေတွာတိ အတ္ထော.

တတ္ထာတိ မဟာရာမေ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဌာနေ၊ သင်္ကာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ သမ္ဗန္ဓော. မဟာဇနသဉ္စရဏဋ္ဌာနေသူတိ ဗဟူနံ ဇနာနံ သဉ္စရဏသင်္ခါတေသု ဌာနေသု. နဂဟေတဗ္ဗဿ ဟေတုံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပလိဗောဓော န ဟောတီ’’တိ. ယသ္မာ ပလိဗောဓော န ဟောတိ၊ တသ္မာ န ဂဟေတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဧကောတိ ဧကော ဘိက္ခု ပဿတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဩက္ကမ္မာတိ ဩက္ကမိတွာ.

ရူပသဒ္ဒေါ ဘဏ္ဍပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ဘဏ္ဍ’’န္တိ. ဘဏ္ဍံ ရူပံ နာမာတိ ယောဇနာ. ဘဏ္ဍိကန္တိ ဘဏ္ဍေန နိယုတ္တံ ပုဋကံ. ဂဏေတွာတိ ဂဏနံ ကတွာ. နိမိတ္တန္တီတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ နာမပရိယာယော. လဉ္ဆနာဒိ နိမိတ္တံ နာမာတိ ဟိ ယောဇနာ. လဉ္ဆနာဒီတိ အာဒိသဒ္ဒေန နီလပိလောတိကာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. လာခါယာတိ ဇတုနာ.

ပတိရူပါ နာမ ဣဓ လဇ္ဇိကုက္ကုစ္စကာတိ အာဟ ‘‘လဇ္ဇိနော ကုက္ကုစ္စကာ’’တိ. ထာဝရန္တိ ဇင်္ဂမာ အညံ ထာဝရံ. အဒ္ဓုနောတိ ကာလဿ. သမာဒပေတွာတိ အညေ သမာဒပေတွာ. ဥဒ္ဒိဿ အရိယာ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဧသာ အရိယာန ယာစနာ’’တိ (ဇာ. ၁.၇.၅၉) ဝုတ္တနယေန ယာစိတွာတိ အတ္ထော.

၅၀၇. ရတနသမ္မတန္တိ မနုဿာနံ ဥပဘောဂပရိဘောဂန္တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဝိကာလဂါမပ္ပဝိသနသိက္ခာပဒံ

၅၀၈. တတိယေ ‘‘တိရစ္ဆာနဘူတံ ကထ’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘တိရစ္ဆာနကထ’’န္တိ ပဒဿ တုလျနိဿိတသမာသံ ဒဿေတိ. ရာဇပဋိသံယုတ္တန္တိ ရာဇူဟိ ပဋိသံယုတ္တံ.

၅၁၂. သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူတိ သမ္ဗန္ဓော. တသ္မိံ ဂါမေတိ တသ္မိံ ပဌမပဝိသနဂါမေ. တံ ကမ္မန္တိ တံ ဣစ္ဆိတကမ္မံ. အန္တရာတိ ဂါမဝိဟာရာနမန္တရေ. ဘုမ္မတ္ထေ စေတံ နိဿက္ကဝစနံ.

ကုလဃရေ ဝါတိ ဉာတိကုလဥပဋ္ဌာကကုလဃရေ ဝါ. တေလဘိက္ခာယ ဝါတိ တေလယာစနတ္ထာယ ဝါ. ပဿေတိ အတ္တနော ပဿေ သမီပေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေနာတိ ဂါမမဇ္ဈမဂ္ဂေန. အနောက္ကမ္မာတိ အနောက္ကမိတွာ၊ အပက္ကမိတွာတိ အတ္ထောတိ. တတိယံ.

၄. သူစိဃရသိက္ခာပဒံ

၅၁၇. စတုတ္ထေ ကကာရဿ ပဒပူရဏဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဘေဒနမေဝ ဘေဒနက’’န္တိ. အဿတ္ထိအတ္ထေ အပစ္စယောတိ အာဟ ‘‘တံ အဿ အတ္ထီ’’တိ. အဿာတိ ပါစိတ္တိယဿ. ပဌမံ သူစိဃရံ ဘိန္ဒိတွာ ပစ္ဆာ ပါစိတ္တိယံ ဒေသေတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. အရဏိဓနုကေတိ အရဏိယာ ဓနုကေ. ဝေဓကေတိ ကာယဗန္ဓနဝေဓကေတိ. စတုတ္ထံ.

၅. မဉ္စသိက္ခာပဒံ

၅၂၂. ပဉ္စမေ ဆေဒနမေဝ ဆေဒနကံ၊ တမဿတ္ထီတိ ဆေဒနကန္တိ အတ္ထံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘ဝုတ္တနယမေဝါ’’တိ.

နိခဏိတွာတိ ပမာဏာတိရေကံ နိခဏိတွာ. ဥတ္တာနံ ဝါ ကတွာတိ ဟေဋ္ဌုပရိ ပရိဝတ္တနံ ဝါ ကတွာ. ဌပေတွာတိ လမ္ဗဏဝသေန ဌပေတွာတိ. ပဉ္စမံ.

၆. တူလောနဒ္ဓသိက္ခာပဒံ

၅၂၆. ဆဋ္ဌေ ဧတ္ထာတိ မဉ္စပီဌေ. အဝနဟိတဗ္ဗန္တိ ဩနဒ္ဓံ၊ တူလေန ဩနဒ္ဓံ တူလောနဒ္ဓန္တိ အတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတိ. တူလံ ပက္ခိပိတွာတိ မဉ္စပီဌေ စိမိလိကံ ပတ္ထရိတွာ တဿုပရိ တူလံ ပက္ခိပိတွာတိ အတ္ထောတိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. နိသီဒနသိက္ခာပဒံ

၅၃၁. သတ္တမေ ကတ္ထာတိ ကိသ္မိံ ခန္ဓကေ၊ ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ. ဟီတိ သစ္စံ. တတ္ထာတိ စီဝရက္ခန္ဓကေ၊ ပဏီတဘောဇနဝတ္ထုသ္မိံ ဝါ. ‘‘ယထာ နာမာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘သေယျထာပီ’’တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ပုရာဏော စမ္မကာရော’’တိ ဣမိနာ ‘‘ပုရာဏာသိကောဋ္ဌော’’တိ ပဒဿ. စမ္မကာရော ဟိ အသိနာ စမ္မံ ကုဋတိ ဆိန္ဒတီတိ ‘‘အသိကောဋ္ဌော’’တိ ဝုစ္စတိ. ဝတ္ထုပ္ပန္နကာလမုပနိဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘ပုရာဏော’’တိ. တမေဝူပမံ ပါကဋံ ကရောန္တော အာဟ ‘‘ယထာ ဟီ’’တိ. ဟီတိ တပ္ပါကဋီကရဏံ၊ တံ ပါကဋံ ကရိဿာမီတိ ဟိ အတ္ထော. စမ္မကာရော ကဍ္ဎတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိတ္ထတန္တိ ဝိသာလံ. သောပီတိ ဥဒါယီပိ. တံ နိသီဒနံ ကဍ္ဎတီတိ ယောဇနာ. တေနာတိ ကဍ္ဎနဟေတုနာ. တန္တိ ဥဒါယိံ. သန္ထတသဒိသန္တိ သန္ထတေန သဒိသံ. ဧကသ္မိံ အန္တေတိ ဧကသ္မိံ ကောဋ္ဌာသေ၊ ဖာလေတွာတိ သမ္ဗန္ဓောတိ. သတ္တမံ.

၈. ကဏ္ဍုပဋိစ္ဆာဒိသိက္ခာပဒံ

၅၃၇. အဋ္ဌမေ ‘‘ကတ္ထာ’’တိအာဒီနိ ဝုတ္တနယာနေဝ.

၅၃၉. ‘‘ယဿာ’’တိ ပဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဘိက္ခုနော’’တိ. ‘‘နာဘိယာ ဟေဋ္ဌာ’’တိ ဣမိနာ နာဘိယာ အဓော အဓောနာဘီတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ဇာဏုမဏ္ဍလာနံ ဥပရီ’’တိ ဣမိနာ ဇာဏုမဏ္ဍလာနံ ဥဗ္ဘ ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလန္တိ. ဥဗ္ဘသဒ္ဒေါ ဟိ ဥပရိပရိယာယော သတ္တမျန္တနိပါတော. ကဏ္ဍုခဇ္ဇုသဒ္ဒါနံ ဝေဝစနတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ကဏ္ဍူတိ ခဇ္ဇူ’’တိ. ကဏ္ဍတိ ဘေဒနံ ကရောတီတိ ကဏ္ဍု. ခဇ္ဇတိ ဗျဓနံ ကရောတီတိ ခဇ္ဇု. ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု ‘‘ကစ္ဆူ’’တိ ပါဌော အတ္ထိ၊ သော အယုတ္တော.

လောဟိတံ တုဏ္ဍံ ဧတိဿာတိ လောဟိတတုဏ္ဍိကာ. ပိဠယတိ ဝိဗာဓယတီတိ ပိဠကာ. အာ ဘုသော အသုစိံ သဝတိ ပဂ္ဃရာပေတီတိ အဿာဝေါတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အသုစိပဂ္ဃရဏ’’န္တိ. အရိသဉ္စ ဘဂန္ဒရာ စ မဓုမေဟော စ. အာဒိသဒ္ဒေန ဒုန္နာမကာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. တတ္ထ အရိ ဝိယ ဤသတိ အဘိဘဝတီတိ အရိသံ. ဘဂံ ဝုစ္စတိ ဝစ္စမဂ္ဂံ၊ တံ ဒရတိ ဖာလေတီတိ ဘဂန္ဒရာ၊ ဂူထသမီပေ ဇာတော ဝဏဝိသေသော. မဓု ဝိယ မုတ္တာဒိံ မိဟတိ သေစတီတိ မဓုမေဟော၊ သော အာဗာဓော မုတ္တမေဟော သုက္ကမေဟော ရတ္တမေဟောတိ အနေကဝိဓော. ထုလ္လသဒ္ဒေါ မဟန္တပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘မဟာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒံ

၅၄၂. နဝမေ ဝဿေ ဝဿကာလေ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာတိ ဝဿိကာ၊ ဝဿိကာ စ သာ သာဋိကာ စေတိ ဝဿိကသာဋိကာတိ. နဝမံ.

၁၀. နန္ဒတ္ထေရသိက္ခာပဒံ

၅၄၇. ဒသမေ ‘‘စတူဟိ အင်္ဂုလေဟီ’’တိ ဣမိနာ စတုရော အင်္ဂုလာ စတုရင်္ဂုလာတိ အသမာဟာရဒိဂုံ ဒဿေတိ. ဦနကပ္ပမာဏောတိ ဘဂဝတော လာမကပမာဏော. ဣမိနာ ဩမကသဒ္ဒဿ လာမကတ္ထံ ဒဿေတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ. ဒသမံ.

ရတနဝဂ္ဂေါ နဝမော.

ဣတိ သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ

ခုဒ္ဒကဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.