၆. ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍံ

၁. ပဌမပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

ခုဒ္ဒကာနံ အနန္တရာ ပါဋိဒေသနီယာ ယေ ဓမ္မာ သင်္ဂီတိကာရေဟိ ဌပိတာ၊ ဣဒါနိ တေသံ ဓမ္မာနံ အယံ ဝဏ္ဏနာ ဘဝတီတိ ယောဇနာ.

၅၅၂. ပဌမပါဋိဒေသနီယေ တာဝ အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ပဋိအာဂမနကာလေတိ ပိဏ္ဍာယ စရဏဋ္ဌာနတော ပက္ကမိတွာ၊ ပဋိနိဝတ္တိတွာ ဝါ အာဂမနကာလေ. သဗ္ဗေဝါတိ ဧတ္ထ နိဂ္ဂဟီတလောပဝသေန သန္ဓိ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗမေဝါ’’တိ. ‘‘ကမ္ပမာနာ’’တိ ဣမိနာ ပပုဗ္ဗဝိဓဓာတုယာ ကမ္ပနတ္ထံ ဒဿေတိ. အပေဟီတိ ဧတ္ထ အပပုဗ္ဗဣဓာတု ဂတျတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အပဂစ္ဆာ’’တိ.

၅၅၃. ပဋိဒေသေတဗ္ဗာကာရံ ဒဿေတိ အနေနာတိ ပဋိဒေသေတဗ္ဗာကာရဒဿနံ. ဒွိန္နံ သဒ္ဒါနံ ပရိယာယဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ရထိကာတိ ရစ္ဆာ’’တိ. ရထဿ ဟိတာ ရထိကာ. ဏျပစ္စယေ ကတေ ‘‘ရစ္ဆာ’’တိ (မောဂ္ဂလ္လာနေ ၄.၇၂ သုတ္တေ) ဝုစ္စတိ. ရစ္ဆန္တရေန အနိဗ္ဗိဒ္ဓါ ရစ္ဆာ ဗျူဟော နာမာတိ အာဟ ‘‘အနိဗ္ဗိဇ္ဈိတွာ’’တိအာဒိ. ဗျူဟေတိ သမ္ပိဏ္ဍေတိ ဇနေ အညတ္ထ ဂန္တုမပဒါနဝသေနာတိ ဗျူဟော. သိင်္ဃာဋကံ နာမ မဂ္ဂသန္ဓီတိ အာဟ ‘‘မဂ္ဂသမောဓာနဋ္ဌာန’’န္တိ. သိင်္ဃတိ မဂ္ဂသမောဓာနံ ကရောတိ ဧတ္ထာတိ သိင်္ဃာဋကံ. ဧတေသူတိ ရထိကာဒီသု. ဧသေဝ နယောတိ ဒုက္ကဋပါဋိဒေသနီယေ အတိဒိသတိ. ဟီတိ သစ္စံ. ‘‘ဝစနတော’’တိ ပဒံ ‘‘ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ ပဒေ ဉာပကဟေတု. ဒဒမာနာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝသေနာတိ ယောဇနာ. ဧတ္ထာတိ သိက္ခာပဒေ. တသ္မာတိ ယသ္မာ အပမာဏံ၊ တသ္မာ.

ဣဒန္တိ ဝစနံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သမ္ဘိန္နေ ဧကရသေ ကာလိကတ္တယေတိ ယောဇနာ.

၅၅၆. ‘‘ဒါပေတီ’’တိ ဟေတုတ္ထကိရိယာယ ကာရိတကတ္တုကာရိတကမ္မာနိ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အညာတိကာယ အညေန ကေနစီ’’တိ. အညေနာတိ အတ္တနာ အညေန. ‘‘တာယ ဧဝ ဝါ ဘိက္ခုနိယာ အညေန ဝါ ကေနစီ’’တိ ပဒါနိ ‘‘ပဋိဂ္ဂဟာပေတွာ’’တိပဒေ ကာရိတကမ္မာနီတိ. ပဌမံ.

၂. ဒုတိယပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒံ

၅၅၈. ဒုတိယေ ပုရိမသိက္ခာပဒေန အာပတ္တိ အန္တရဃရတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန အာပတ္တိ ဘဝေယျ ဝေါသာသမာနတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ဒေန္တိယာ ပန နေဝ ဣမိနာ၊ န ပုရိမေန အာပတ္တိ အညဿ ဘတ္တတ္တာတိ အဓိပ္ပါယောတိ. ဒုတိယံ.

၃. တတိယပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒံ

၅၆၂. တတိယေ ‘‘ဥဘတော’’တိ ဧတ္ထ ကရဏတ္ထေ တောတိ အာဟ ‘‘ဒွီဟီ’’တိ. ‘‘ဥဘတောပသန္န’’န္တိ ဗျာသောပိ သမာသောပိ ယုတ္တောယေဝ၊ သမာသေ တောပစ္စယဿ အလောပေါ ဟောတိ. ‘‘ဥဘတော’’တိပဒဿ သရူပံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဥပါသကေနပိ ဥပါသိကာယပီ’’တိ. ကသ္မာ ဥဘတော ပသန္နံ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘တသ္မိံ ကိရာ’’တိအာဒိ. ယသ္မာ တသ္မိံ ကုလေ။ပေ။ သောတာပန္နာယေဝ ဟောန္တိ ကိရ၊ တသ္မာ ‘‘ဥဘတောပသန္န’’န္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ‘‘သစေပီ’’တိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒေန အသီတိကောဋိဓနတော အဓိကမ္ပိ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ဟာယနဿ ကာရဏံ ဒဿေတိ ‘‘ယသ္မာ’’တိအာဒိနာ.

၅၆၉. ‘‘ဃရတော နီဟရိတွာ’’တိ ဧတ္ထ ‘‘နီဟရိတွာ’’တိ ပဒဿ ကမ္မံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အာသနသာလံ ဝါ ဝိဟာရံ ဝါ’’တိ. ‘‘အာနေတွာ’’တိဣမိနာ နီပုဗ္ဗဟရဓာတုယာ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဒွါရေတိ အတ္တနော ဂေဟဒွါရေတိ. တတိယံ.

၄. စတုတ္ထပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒံ

၅၇၀. စတုတ္ထေ အဝရုဒ္ဓသဒ္ဒေါ ပရိရုဒ္ဓသဒ္ဒဿ ပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ပရိရုဒ္ဓါ ဟောန္တီ’’တိ. အာရညကဿ သေနာသနဿ ပရိသမန္တတော ရုဒ္ဓါ အာဝုတာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော.

၅၇၃. ‘‘ပဉ္စန္န’’န္တိ နိဒ္ဓါရဏေ သာမိဝစနဘာဝဉ္စ ‘‘ယံကိဉ္စီ’’တိ နိဒ္ဓါရဏီယေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗဘာဝဉ္စ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပဉ္စသု သဟဓမ္မိကေသု ယံ ကိဉ္စီ’’တိ. ‘‘ပေသေတွာ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဟရိဿာမီ’’တိဣမိနာ ပဋိသံဝိဒိတာကာရဒဿနံ. ‘‘အာရာမ’’န္တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ အာရညကသေနာသနဿ အာရာမော ဧဝ အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘အာရညကသေနာသနာရာမဉ္စာ’’တိ. တဿာတိ အာရညကသေနာသနာရာမဿ. ‘‘ကသ္မာ’’တိ ပုစ္ဆာယ ‘‘ပဋိမောစနတ္ထ’’န္တိ ဝိသဇ္ဇနာယ သမေတုံ သမ္ပဒါနတ္ထေ နိဿက္ကဝစနံ ကာတဗ္ဗံ. ကိမတ္ထန္တိ ဟိ အတ္ထော. ပဋိမောစနတ္ထန္တိ တဒတ္ထေ ပစ္စတ္တဝစနံ. ပဋိမောစနသင်္ခါတာယ အတ္ထာယာတိ ဟိ အတ္ထော. အတ္ထသဒ္ဒေါ စ ပယောဇနဝါစကော. ပယောဇနာယာတိ ဟိ အတ္ထော. အထ ဝါ ‘‘ပဋိမောစနတ္ထ’’န္တိ ဝိသဇ္ဇနာယံ. ‘‘ကသ္မာ’’တိ ပုစ္ဆာယ သမေတုံ နိဿက္ကတ္ထေ ပစ္စတ္တဝစနံ ကာတဗ္ဗံ. ပဋိမောစနသင်္ခါတာ အတ္ထာတိ ဟိ အတ္ထော. အတ္ထသဒ္ဒေါ စ ကာရဏဝါစကော. ကာရဏာတိ ဟိ အတ္ထော. ဧဝဉှိ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာနံ ပုဗ္ဗာပရသမသင်္ခါတော ဝိစယော ဟာရော ပရိပုဏ္ဏော ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အမှာကန္တိ ခါဒနီယဘောဇနီယပဋိဟရန္တာနံ အမှာကံ. အမှေတိ စောရသင်္ခါတေ အမှေ.

‘‘တဿာ’’တိ ပဒဿတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဧတိဿာ ယာဂုယာ’’တိ. အညာနိပီတိ ပဋိသံဝိဒိတကုလတော အညာနိပိ ကုလာနိ. တေနာတိ ပဋိသံဝိဒိတကုလေန. ကုရုန္ဒိဝါဒေ ယာဂုယာ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ ယာဂုံ အဂ္ဂဟေတွာ ပူဝါဒီနိ အာဟရန္တိ၊ ဝဋ္ဋတီတိ အဓိပ္ပါယော.

၅၇၅. ဧကဿာတိ ဘိက္ခုဿ. တဿာတိ ပဋိသံဝိဒိတဘိက္ခုဿ၊ စတုန္နံ ဝါ ပဉ္စန္နံ ဝါ ဘိက္ခူနံ အတ္ထာယာတိ ယောဇနာ. အညေသမ္ပီတိ စတုပဉ္စဘိက္ခုတော အညေသမ္ပိ. အဓိကမေဝါတိ ပရိဘုတ္တတော အတိရေကမေဝ. ယံ ပနာတိ ခါဒနီယဘောဇနီယံ ပန၊ ယမ္ပိ ခါဒနီယဘောဇနီယံ ဝနတော အာဟရိတွာ ဒေန္တီတိ ယောဇနာ. ‘‘တတ္ထဇာတက’’န္တိ ဧတ္ထ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အာရာမေ’’တိ. အညေန ဒိန္နန္တိ သမ္ဗန္ဓော. နန္တိ မူလခါဒနီယာဒိံ. ပဋိသံဝိဒိတန္တိ ပဋိကစ္စေဝ သုဋ္ဌု ဇာနာပိတန္တိ အတ္ထောတိ. စတုတ္ထံ.

ဣတိ သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ

ပါဋိဒေသနီယဝဏ္ဏနာယ

ယောဇနာ သမတ္တာ.