၉. မဟလ္လကဝိဟာရသိက္ခာပဒံ

၁၃၅. နဝမေ ပိဋ္ဌသင်္ဃာဋဿာတိ ဒွါရဗာဟာယ. သာ ဟိ ပိဋ္ဌေ ဒွိန္နံ ကဝါဋာနံ သံ ဧကတော ဃာဋော ဃဋနံ သမာဂမော ဧတဿတ္ထီတိ ပိဋ္ဌသင်္ဃာဋောတိ ဝုစ္စတိ. ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. မဟာအဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. တန္တိ မဟာအဋ္ဌကထာယ ဝုတ္တဝစနံ. ဧဝံ ‘‘တဒေဝါ’’တိ ဧတ္ထာပိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဘဂဝတာပီတိ န မဟာအဋ္ဌကထာစရိယေဟိ ဧဝ ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ ဘဂဝတာပိ ကတောတိ ယောဇနာ. ဒွါရဗန္ဓေန အဂ္ဂဠဿ အဝိနာဘာဝတော ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိ ဝုတ္တေပိ အဂ္ဂဠေန သဟ ဒွါရဗန္ဓဋ္ဌပနာယာတိ အတ္ထောဝ ဂဟေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘သကဝါဋကဒွါရဗန္ဓဋ္ဌပနာယာ’’တိ. အဂ္ဂဠောတိ ကဝါဋဖလကော. ဣမမေဝတ္ထန္တိ မယာ ဝုတ္တံ ဣမံ ဧဝ အတ္ထံ သန္ဓာယာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိဝစနေ. အဓိပ္ပါယောတိ ဘဂဝတော အဘိသန္ဓိ. ဟိ-သဒ္ဒေါ ဝိတ္ထာရဇောတကော. ကမ္ပတီတိ ဘုသံ ကမ္ပတိ. စလတီတိ ဤသံ စလတိ. တေနာတိ တေန သိထိလပတနဟေတုနာ. မာတိကာယံ၊ ပဒဘာဇနီယဉ္စ ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိပဒဿ သမ္ဗန္ဓာဘာဝတော တဿ သမ္ဗန္ဓံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ တတ္ထာတိ ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိဝစနေ န ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အတ္ထဿ ကာရဏဿ ဥပ္ပတ္တိ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ သာယေဝ အဋ္ဌုပ္ပတ္တီတိ ဝုစ္စတိ တ္ထကာရဿ ဋ္ဌကာရံ ကတွာ. အဓိကာရတော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ယောဇနာ.

ယံ ပန ဝစနံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ယဿာတိ မဟာဝိဟာရဿ. ဥပရီတိ ဒွါရတော ဥပရိ. တီသု ဒိသာသူတိ ဥဘောသု ပဿေသု၊ ဥပရီတိ တီသု ဒိသာသု. တတြာပီတိ ခုဒ္ဒကေ ဝိဟာရေပိ. သာတိ ဘိတ္တိ. အပရိပူရဥပစာရာပီတိ သမန္တာ ကဝါဋပမာဏေန အပရိပူရဥပစာရာပိ. ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေနာတိ ဥက္ကံသပမာဏေန. ဟတ္ထပါသတော အတိရေကံ န လိမ္ပိတဗ္ဗောတိ အဓိပ္ပါယော. တီသု ဒိသာသု ဧဝ လိမ္ပိတဗ္ဗော န ဟောတိ၊ လေပေါကာသေ သတိ အဓောဘာဂေပိ လိမ္ပိတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘သစေ ပနဿာ’’တိအာဒိ. အဿာတိ ဝိဟာရဿ. အာလောကံ သန္ဓေန္တိ ပိဒဟန္တီတိ ‘‘အာလောကသန္ဓီ’’တိ ဝုတ္တေ ဝါတပါနကဝါဋကာယေဝါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝါတပါနကဝါဋကာ ဝုစ္စန္တီ’’တိ. ဝါတံ ပိဝတီတိ ဝါတပါနံ၊ ဒွါရံ၊ တသ္မိံ ဌိတာ ကဝါဋကာ ဝါတပါနကဝါဋကာ. တေတိ ဝါတပါနကဝါဋကာ ပဟရန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ အာလောကသန္ဓိမှိ. သဗ္ဗဒိသာသူတိ ဥဘောသု ပဿေသု၊ ဟေဋ္ဌာ၊ ဥပရီတိ စတူသု ဒိသာသု. ‘‘တသ္မာ’’တိပဒံ ‘‘လိမ္ပိတဗ္ဗော ဝါ လေပါပေတဗ္ဗော ဝါ’’တိပဒဒွယေ ဟေတု. ဧတ္ထာတိ ‘‘အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယာ’’တိပဒေ.

ဣမိနာတိ သေတဝဏ္ဏာဒိနာ. သဗ္ဗမေတန္တိ ဧတံ သဗ္ဗံ သေတဝဏ္ဏာဒိကံ.

ယန္တိ ကိစ္စံ. ကတ္တဗ္ဗံ ကိစ္စန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သဒ္ဒန္တရဗျဝဟိတောပိ ဒွတ္တိသဒ္ဒေါ ပရိယာယသဒ္ဒေန သမာသော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဆဒနဿ ဒွတ္တိပရိယာယ’’န္တိ. ဒွေ ဝါ တယော ဝါ ပရိယာယာ သမာဟဋာတိ ဒွတ္တိပရိယာယံ၊ သမာဟာရေ ဒိဂု၊ တိသဒ္ဒေ ပရေ ဒွိဿ အကာရော ဟောတိ. ပရိက္ခေပေါတိ အနုက္ကမေန ပရိက္ခေပေါ. အပတျူပသဂ္ဂဿ ပဋိသေဓဝါစကတ္တာ ‘‘အဟရိတေ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘အပဟရိတေ’’တိ ပဒေ. ‘‘ဟရိတ’’န္တိ ဣမိနာ အဓိပ္ပေတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အာဒိကပ္ပကာလေ အပရဏ္ဏတော ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တံ အန္နံ ပုဗ္ဗဏ္ဏံ၊ အပရသ္မိံ ပုဗ္ဗဏ္ဏတော ပစ္ဆာ ပဝတ္တံ အန္နံ အပရဏ္ဏံ၊ နကာရဒွယဿ ဏကာရဒွယံ ကတွာ. တေနေဝါတိ အဓိပ္ပေတတ္တာ ဧဝ.

ဝုတ္တန္တိ ဝပိတံ၊ ယထာ ‘‘သုမေဓဘူတော ဘဂဝါ’’တိဧတ္ထ ဗောဓိံ အသမ္ပတ္တောပိ ဗောဓိသတ္တော သုမေဓဘူတော ‘‘ဘဂဝါ’’တိ ဝုစ္စတိ အဝဿမ္ဘာဝိယတ္တာ၊ ဧဝံ ဟရိတံ အသမ္ပတ္တမ္ပိ ခေတ္တံ ‘‘ဟရိတ’’န္တိ ဝုစ္စတိ အဝဿမ္ဘာဝိယတ္တာတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ ‘‘ယသ္မိမ္ပိ ခေတ္တေ’’တိအာဒိနာ.

အဟရိတေယေဝါတိ ဟရိတဝိရဟေ ဧဝ ခေတ္တေတိ ယောဇနာ. တတြာပီတိ အဟရိတခေတ္တေပိ. ‘‘ပိဋ္ဌိဝံသဿာ’’တိပဒံ ‘‘ပဿေ’’တိပဒေ သာမျတ္ထဆဋ္ဌီ၊ ဣမိနာ ပကတိဂေဟံ ဒဿေတိ. ‘‘ကူဋာဂါရကဏ္ဏိကာယာ’’တိပဒံ ‘‘ဥပရိ၊ ထူပိကာယာ’’တိပဒေ သာမျတ္ထဆဋ္ဌီ၊ ဣမိနာ ဧကကူဋယုတ္တေ မာဠာဒိကေ ဒဿေတိ. ဌိတံ ဘိက္ခုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. နိသိန္နကံ ယံကဉ္စိ ဇနန္တိ ယောဇနာ. တဿာတိ ဌိတဋ္ဌာနဿ. အန္တောတိ အဗ္ဘန္တရေ၊ ဟိ ယသ္မာ အယံ ဩကာသော ပတနောကာသောတိ ယောဇနာ.

၁၃၆. ဆာဒိတံ နာမာတိ ဧတ္ထ ဆာဒိတသဒ္ဒေါ ဘာဝတ္ထော ဟောတိ၊ တေနာဟ ‘‘ဆာဒန’’န္တိ. ဥဇုကမေဝါတိ ဆဒနုဋ္ဌာပနတော ဥဒ္ဓံ ဥဇုကံ ဧဝ. တန္တိ ဆာဒနံ. အပနေတွာပီတိ နာသေတွာပိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ လဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ၊ ပက္ကမိတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ပရိက္ခေပေနာတိ ပရိဝါရေန ဆာဒေန္တဿာတိ ယောဇနာ. ဣဓာပီတိ ပရိယာယဆာဒနေပိ အဓိဋ္ဌဟိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. တုဏှီဘူတေနာတိ တုဏှီဘူတော ဟုတွာ. ဆဒနုပရီတိ ဆဒနဿ ဥပရိ. ဟီတိ သစ္စံ. ‘‘တတော စေ ဥတ္တရိ’’န္တိ ဧတ္ထ တတော ဒွတ္တိပရိယာယတော ဥပရီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တိဏ္ဏံ မဂ္ဂါနံ ဝါ’’တိအာဒိ.

၁၃၇. ကရေန ဟတ္ထေန လုနိတဗ္ဗော၊ ဆိန္ဒိတဗ္ဗော၊ လာတဗ္ဗော ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဝါ ကရဠောတိ ကတေ အတ္ထပကရဏာဒိတော တိဏမုဋ္ဌိ ဧဝါတိ အာဟ ‘‘တိဏမုဋ္ဌိယ’’န္တိ. နဝမံ.