၂. ဘူတဂါမဝဂ္ဂေါ

၁. ဘူတဂါမသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

၈၉. ဒုတိယဝဂ္ဂဿ ပဌမေ တဿာတိ ဒေဝတာယ. ဥက္ခိတ္တံ ဖရသုန္တိ ဥဒ္ဓံ ခိတ္တံ ကုဌာရိံ. နိဂ္ဂဟေတုန္တိ သဏ္ဌာတုံ၊ နိဝတ္တေတုံ ဝါ. စက္ခုဝိသယာတီတေတိ ပသာဒစက္ခုဿ ဂေါစရာတိက္ကန္တေ. မဟာရာဇသန္တိကာတိ ဝေဿဝဏမဟာရာဇဿ သန္တိကာ. ထနမူလေယေဝါတိ ထနသမီပေယေဝ. ဟိမဝန္တေတိ ဟိမဥဂ္ဂိရဏေ ဝနေ၊ ဟိမယုတ္တေ ဝါ. တတ္ထာတိ ဟိမဝန္တေ၊ ဒေဝတာသန္နိပါတေ ဝါ. ရုက္ခဓမ္မောတိ ရုက္ခသဘာဝေါ. ရုက္ခဓမ္မော စ နာမ ဆေဒနဘေဒနာဒီသု ရုက္ခာနံ အစေတနတ္တာ ကောပဿ အကရဏံ၊ တသ္မိံ ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာ ဒေဝတာ ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာ နာမ၊ ဆေဒနဘေဒနာဒီသု ရုက္ခဿ ဝိယ ရုက္ခဋ္ဌကဒေဝတာယ အကောပနံ ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာ နာမာတိ အဓိပ္ပါယော. တတ္ထာတိ တာသု သန္နိပါတဒေဝတာသု. ဣတီတိ ဣမဿ အလဘနဿ၊ ဣမသ္မိံ အလဘနေ ဝါ၊ အာဒီနဝန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဘဂဝတော စာတိ စ-သဒ္ဒေါ ‘‘ပုဗ္ဗစရိတ’’န္တိ ဧတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗော. ဣမဉ္စ အာဒီနဝံ အဒ္ဒသ၊ ဘဂဝတော ပုဗ္ဗစရိတဉ္စ အနုဿရီတိ ဝါကျသမ္ပိဏ္ဍနဝသေန ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. တေနာတိ ဒဿနာနုဿရဏကာရဏေန. အဿာတိ ဒေဝတာယ. သံဝိဇ္ဇတိ ပိတာ အဿာတိ သပိတိကော၊ ပုတ္တော. (တာဝါတိ အတိဝိယ၊ ပဋိသဉ္စိက္ခန္တိယာတိ သမ္ဗန္ဓော) ‘‘မရိယာဒံ ဗန္ဓိဿတီ’’တိ ဝတွာ တဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သိက္ခာပဒံ ပညပေဿတီ’’တိ. ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခန္တိယာ အဿာ ဒေဝတာယ ဧတဒဟောသီတိ ယောဇနာ.

ယောတိ ယော ကောစိ ဇနော. ဝေတိ ဧကန္တေန. ဥပ္ပတိတန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇနဝသေန အတ္တနော ဥပရိ ပတိတံ. ဘန္တန္တိ ဘမန္တံ ဓာဝန္တံ၊ ဝါရယေတိ နိဝါရေယျ နိဂ္ဂဏှေယျာတိ အတ္ထော. တန္တိ ဇနံ. အယံ ပနေတ္ထ ယောဇနာ – သာရထိ ဘန္တံ ရထံ ဝါရယေ ဣဝ၊ တထာ ယော ဝေ ဥပ္ပတိတံ ကောဓံ ဝါရယေ၊ တံ အဟံ သာရထိံ ဣတိ ဗြူမိ. ဣတရော ကောဓနိဝါရကတော အညော ရာဇဥပရာဇာဒီနံ သာရထိဘူတော ဇနော ရသ္မိဂ္ဂါဟော ရဇ္ဇုဂ္ဂါဟော နာမာတိ.

ဒုတိယဂါထာယ ဝေဇ္ဇော ဝိသဋံ ဝိတ္ထတံ သပ္ပဝိသံ သပ္ပဿ အာသီဝိသဿ ဝိသံ ဂရဠံ ဩသဓေဟိ ဘေသဇ္ဇေန၊ မန္တေန စ ဝိနေတိ ဣဝ၊ တထာ ယော ဘိက္ခဝေ ဥပ္ပတိတံ ကောဓံ မေတ္တာယ ဝိနေတိ၊ သော ဘိက္ခု ဥရဂေါ ဘုဇဂေါ ပုရာဏံ ပုရေ ဘဝံ ဇိဏ္ဏံ ပုရာဏတ္တာ ဇိဏ္ဏံ တစံ ဇဟာတိ ဣဝ၊ တထာ ဩရပါရံ အပါရသင်္ခါတံ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယသံယောဇနံ ဇဟာတီတိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ.

တတြာတိ ဒွီသု ဂါထာသု. ဝတ္ထု ပန ဝိနယေ အာရူဠှန္တိ ယောဇနာ. အထာတိ ပစ္ဆာ. ယဿ ဒေဝပုတ္တဿာတိ ယေန ဒေဝပုတ္တေန. ပရိဂ္ဂဟောတိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဟိတော. သောတိ ဒေဝပုတ္တော. တတောတိ ဥပဂမနတော. ယဒါ ဟောတိ၊ တဒါတိ ယောဇနာ. မဟေသက္ခဒေဝတာသူတိ မဟာပရိဝါရာသု ဒေဝတာသု၊ မဟာတေဇာသု ဝါ. ပဋိက္ကမန္တီတိ အပေန္တိ. ဒေဝတာ ယမ္ပိ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တီတိ ယောဇနာ. တတ္ထေဝါတိ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနေယေဝ. ဥပဋ္ဌာနန္တိ ဥပဋ္ဌာနတ္ထာယ၊ သမ္ပဒါနတ္ထေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. အထ ဝါ ဥပဂန္တွာ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဘဂဝတော သမီပဋ္ဌာနံ၊ တံ အာဂန္တွာတိ အတ္ထော. နန္တိ တံ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော.

၉၀. ‘‘ဘဝန္တီ’’တိ ဣမိနာ ဝိရူဠှေ မူလေ နီလဘာဝံ အာပဇ္ဇိတွာ ဝဍ္ဎမာနကေ တရုဏရုက္ခဂစ္ဆာဒိကေ ဒဿေတိ. ‘‘အဟုဝတ္ထု’’န္တိ ဣမိနာ ပန ဝဍ္ဎိတွာ ဌိတေ မဟန္တရုက္ခဂစ္ဆာဒိကေ ဒဿေတိ. ‘‘အဟုဝတ္ထု’’န္တိ စ ဟိယျတ္တနိသင်္ခါတာယ တ္ထုံ-ဝိဘတ္တိယာ ဟူ-ဓာတုဿ ဦကာရဿ ဥဝါဒေသော ဟောတိ. ပေါတ္ထကေသု ပန ‘‘အဟုဝတီ’’တိ ပါဌော ဒိဿတိ၊ သော အပါဌောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ‘‘ဇာယန္တီ’’တိ ဣမိနာ ဘူ-ဓာတုဿ သတ္တတ္ထဘာဝံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ဝဍ္ဎန္တီ’’တိ ဣမိနာ ဝဍ္ဎနတ္ထဘာဝံ. ဧတန္တိ ‘‘ဘူတဂါမော’’တိ နာမံ. ပီယတေ ယထာကာမံ ပရိဘုဉ္ဇီယတေ၊ ပါတဗ္ဗံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ဝါ ပါတဗျံ၊ ပါသဒ္ဒေါ ယထာကာမပရိဘုဉ္ဇနတ္ထော. တေနာဟ – ‘‘ဆေဒနဘေဒနာဒီဟိ ယထာရုစိ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတာတိ အတ္ထော’’တိ.

၉၁. ‘‘ဣဒါနီ’’တိ ပဒံ ‘‘အာဟာ’’တိ ပဒေ ကာလသတ္တမီ. ယသ္မိန္တိ ဗီဇေ. တန္တိ ဗီဇံ. ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနီတိ ဧတ္ထ ဇာတသဒ္ဒဿ တဗ္ဘာဝတ္ထတံ သန္ဓာယ အဋ္ဌကထာသု ဧဝံ ဝုတ္တံ. တဗ္ဘာဝတ္ထဿ ‘‘မူလေ ဇာယန္တီ’’တိ ဣမာယ ပါဠိယာ အသံသန္ဒနတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ သင်္ဂဟကာရေန ‘‘န သမေန္တီ’’တိ. အဋ္ဌကထာစရိယာနံ မတေန သတိ ဇာတသဒ္ဒဿ တဗ္ဘာဝတ္ထဘာဝေ ‘‘မူလေ ဇာယန္တီ’’တိအာဒီသု မူလေ မူလာနိ ဇာယန္တီတိ ဒေါသော ဘဝေယျာတိ မနသိ ကတွာ အာဟ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တာနီတိ ရုက္ခာဒီနိ. တဿာတိ ‘‘ဘူတဂါမော နာမ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနီ’’တိ ပဒဿ. ဧတန္တိ ‘‘ဗီဇဇာတာနီ’’တိ နာမံ. ဗီဇေသု ဇာတာနိ ဗီဇဇာတာနီတိ ဝုတ္တေ ‘‘မူလေ ဇာယန္တီ’’တိအာဒိနာ သမေတိ. ဧတေနာတိ ‘‘ဗီဇတော’’တိအာဒိနာ သင်္ဂဟောတိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘ယေဟီ’’တိ ပဒံ ‘‘ဇာတတ္တာ’’တိ ပဒေ အပါဒါနံ၊ ဟေတု ဝါ ‘‘ဝုတ္တာနီ’’တိ ပဒေ ကရဏံ၊ ကတ္တာ ဝါ. တေသန္တိ ဗီဇာနံ. ရုက္ခာဒီနံ ဝိရုဟနံ ဇနေတီတိ ဗီဇံ. ‘‘ဗီဇတော’’တိအာဒိနာ ကာရိယောပစာရေန ကာရဏဿ ဒဿိတတ္တာ ကာရဏူပစာရံ ပဒီပေတိ. အညာနိပိ ယာနိ ဝါ ပန ဂစ္ဆဝလ္လိရုက္ခာဒီနိ အတ္ထိ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ တာနိ ဂစ္ဆဝလ္လိရုက္ခာဒီနိ ဇာယန္တိ သဉ္ဇာယန္တီတိ ယောဇနာ. တာနီတိ ဂစ္ဆဝလ္လိရုက္ခာဒီနိ. တဉ္စ မူလံ၊ ပါဠိယံ ဝုတ္တဟလိဒ္ဒါဒိ စ အတ္ထိ၊ သဗ္ဗမ္ပိ ဧတံ မူလဗီဇံ နာမာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ ဗီဇေသု၊ ခန္ဓဗီဇေသု ဝါ.

၉၂. သညာဝသေနာတိ ‘‘ဗီဇ’’န္တိ သညာဝသေန. ‘‘တတ္ထာ’’တိ ပဒံ ‘‘ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ ပဒေ အာဓာရော. ‘‘ယထာ’’တိအာဒိနာ ကာရဏောပစာရေန ကာရိယဿ ဝုတ္တတ္တာ ဖလူပစာရံ ဒဿေတိ. ယံ ဗီဇံ ဝုတ္တံ၊ တံ ဒုက္ကဋဝတ္ထူတိ ယောဇနာ. ယဒေတံ အာဒိပဒန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ. တေနာတိ အာဒိပဒေန. ရဝီယတိ ဘဂဝတာ ကထီယတီတိ ရုတံ၊ ပါဠိ၊ တဿ အနုရူပံ ယထာရုတံ၊ ပါဠိအနတိက္ကန္တန္တိ အတ္ထော.

ဧတ္ထာတိ ‘‘ဗီဇေ ဗီဇသညီ’’တိအာဒိပဒေ၊ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ ဝါ. ဥဒကေ ဌာတိ ပဝတ္တတီတိ ဥဒကဋ္ဌော၊ ဧဝံ ထလဋ္ဌောပိ. တတ္ထာတိ ဥဒကဋ္ဌထလဋ္ဌေသု. သာသပဿ မတ္တံ ပမာဏံ အဿ သေဝါလဿာတိ သာသပမတ္တိကော. တိလဿ ဗီဇပမာဏံ အဿ သေဝါလဿာတိ တိလဗီဇကော. ပမာဏတ္ထေ ကော. အာဒိသဒ္ဒေန သင်္ခပဏကာဒယော သေဝါလေ သင်္ဂဏှာတိ. တတ္ထ တိလဗီဇပမာဏော ဇလသဏ္ဌိတော နီလာဒိဝဏ္ဏယုတ္တော သေဝါလော တိလဗီဇံ နာမ၊ သပတ္တော အပ္ပကဏ္ဍော ဥက္ခလိပိဓာနာဒိပမာဏော သမူလော ဧကော သေဝါလဝိသေသော သင်္ခေါ နာမ၊ ဘမရသဏ္ဌာနော နီလဝဏ္ဏော ဧကော သေဝါလဝိသေသော ပဏကော နာမ. ဥဒကံ သေဝတီတိ သေဝါလော. တတ္ထာတိ သေဝါလေသု. ယောတိ သေဝါလော. ပတိဋ္ဌိတံ သေဝါလန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ မူလေ ဝါ နဠေ ဝါ ပတ္တေ ဝါ. ဥဒ္ဓရိတွာတိ ဥပ္ပါဋေတွာ. ‘‘ဟတ္ထေဟီ’’တိ ပဒံ ‘‘ဝိယူဟိတွာ’’တိ ပဒေ ကရဏံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တဿာတိ သေဝါလဿ. ဧတ္တာဝတာတိ ဣတော စိတော စ ဝိယူဟနမတ္တေန. ယော သေဝါလော နိက္ခမတိ၊ တံ သေဝါလန္တိ ယောဇနာ. ပရိဿာဝနန္တရေနာတိ ပရိဿာဝနဆိဒ္ဒေန. ဥပ္ပလာနိ အသ္မိံ ဂစ္ဆေတိ ဥပ္ပလိနီ. ပဒုမာနိ အသ္မိံ ဂစ္ဆေတိ ပဒုမိနီ၊ ဣနော၊ ဣတ္ထိလိင်္ဂဇောတကော ဤ. တတ္ထေဝါတိ ဥဒကေယေဝ. တာနီတိ ဝလ္လီတိဏာနိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. အနန္တကောတိ သာသပမတ္တိကော သေဝါလော. သော ဟိ နတ္ထိ အတ္တတော အန္တော လာမကော သေဝါလော ဧတဿာတိ ကတွာ ‘‘အနန္တကော’’တိ ဝုစ္စတိ. အတ္တနာယေဝ ဟိ သုခုမော၊ တတော သုခုမော သေဝါလော နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. တတ္ထာတိ ဒုက္ကဋဝတ္ထုဘာဝေ. တမ္ပီတိ ‘‘သမ္ပုဏ္ဏဘူတဂါမံ န ဟောတီ’’တိ ဝစနမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေါ မဟာပစ္စရိအာဒိအဋ္ဌကထာစရိယာနံ ဝစနာပေက္ခော. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. န အာဂတော၊ တသ္မာ န သမေတီတိ ယောဇနာ. အထာတိ တသ္မိံ အနာဂတေ. ဧတန္တိ အနန္တကသေဝါလာဒိံ. ဂစ္ဆိဿတီတိ ဝဒေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. တမ္ပီတိ ‘‘ဂစ္ဆိဿတီ’’တိ ဝစနမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေါ ပုရိမဋ္ဌကထာစရိယာနံ ဝစနာပေက္ခော.

အဘူတဂါမမူလတ္တာ တာဒိသဿ ဗီဇဂါမဿာတိ ဧတ္ထ ဗီဇဂါမော တိဝိဓော ဟောတိ – ယော သယံ ဘူတဂါမတော ဟုတွာ အညမ္ပိ ဘူတဂါမံ ဇနေတိ၊ အမ္ဗဋ္ဌိအာဒိကော. ယော ပန သယံ ဘူတဂါမတော ဟုတွာ အညံ ပန ဘူတဂါမံ န ဇနေတိ၊ တာလနာဠိကေရာဒိခါဏု. ယော ပန သယမ္ပိ ဘူတဂါမတော အဟုတွာ အညမ္ပိ ဘူတဂါမံ န ဇနေတိ. ပါနီယဃဋာဒီနံ ဗဟိ သေဝါလောတိ. ဘူတဂါမော ပန စတုဗ္ဗိဓော ဟောတိ – ယော သယံ ဗီဇဂါမတော ဟုတွာ အညမ္ပိ ဗီဇဂါမံ ဇနေတိ၊ ဧတရဟိ အမ္ဗရုက္ခာဒိကော. ယော ပန သယံ ဗီဇဂါမတော အဟုတွာဝ အညံ ဗီဇဂါမံ ဇနေတိ၊ အာဒိကပ္ပကာလေ အမ္ဗရုက္ခာဒိကော. ယော ပန သယံ ဗီဇဂါမတော ဟုတွာ အညံ ပန ဗီဇဂါမံ န ဇနေတိ၊ နီလဝဏ္ဏော ဖလိတကဒလီရုက္ခာဒိကော. ယော ပန သယမ္ပိ ဗီဇဂါမတော အဟုတွာ အညမ္ပိ ဗီဇဂါမံ န ဇနေတိ၊ ဣဓ ဝုတ္တော အနန္တကသေဝါလာဒိကောတိ. တတ္ထ စတုတ္ထံ ဘူတဂါမံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အဘူတဂါမမူလကတ္တာ တာဒိသဿ ဗီဇဿာ’’တိ. အယံ ပန တတိယဗီဇဂါမဿ စ စတုတ္ထဘူတဂါမဿ စ ဝိသေသော – တတိယဗီဇဂါမေ မူလပဏ္ဏာနိ န ပညာယန္တိ၊ စတုတ္ထဘူတဂါမေ တာနိ ပညာယန္တီတိ. မူလပဏ္ဏာနံ အပညာယနတ္တာ ဗီဇဂါမောတိ ဝုတ္တော၊ တေသံ ပညာယနတ္တာ ဘူတဂါမောတိ ဝုတ္တော. ဣတရထာ ဟိ ဝိရောဓော ဘဝေယျာတိ. အတ္တနော ဝါဒေ ပါစိတ္တိယဘာဝတော ဂရုကံ၊ မဟာပစ္စရိအာဒီနံ ဝါဒေ ဒုက္ကဋမတ္တဘာဝတော လဟုကံ. ဧတန္တိ ဌာနံ.

ဧဝံ ဥဒကဋ္ဌံ ဒဿေတွာ ထလဋ္ဌံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ထလဋ္ဌေ’’တိအာဒိ. ထလဋ္ဌေ ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ ဟရိတခါဏူသု. ဥဒ္ဓံ ဝဍ္ဎတီတိ နဝသာခါနိဂ္ဂမနေန ဆိန္နတော ဥပရိ ဝဍ္ဎတိ. သောတိ ခါဏု. ဖလိတာယ ကဒလိယာ ခါဏု ဗီဇဂါမေန သင်္ဂဟိတောတိ ယောဇနာ. ဖလံ သဉ္ဇာတံ ဧတိဿာတိ ဖလိတာ. တထာတိ ‘‘ဘူတဂါမေနေဝ သင်္ဂဟိတာ’’တိ ပဒါနိ အာကဍ္ဎတိ. ယဒါတိ ယသ္မိံ ကာလေ. ရတနပ္ပမာဏာပီတိ ဟတ္ထပ္ပမာဏာပိ. အထာတိ အပါဒါနတ္ထော၊ တတော ရာသိကရဏတော အညန္တိ အတ္ထော. ဘူမိယံ နိခဏန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘မူလေသု စေဝ ပဏ္ဏေသု စာ’’တိ ဧတ္ထ စသဒ္ဒေါ သမုစ္စယတ္ထောဝ၊ န ဝိကပ္ပတ္ထောတိ အာဟ ‘‘မူလမတ္တေသု ပနာ’’တိအာဒိ.

ဗီဇာနီတိ မူလာဒိဗီဇာနိ. ဌပိတာနိ ဟောန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဥပရီ’’တိ ပဒေန ဟေဋ္ဌာ မူလာနိ စာတိ အတ္ထံ နယေန ဉာပေတိ. န အင်္ကုရေ နိဂ္ဂတမတ္တေယေဝ၊ အထ ခေါ ဟရိတေ နီလပဏ္ဏဝဏ္ဏေ ဇာတေယေဝ ဘူတဂါမသင်္ဂဟော ကာတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဟရိတေ’’တိအာဒိ. တာလဋ္ဌီနံ မူလန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဒန္တသူစိ ဝိယာတိ ဟတ္ထိဒန္တသူစိ ဝိယ. ယထာ အသမ္ပုဏ္ဏဘူတဂါမော တတိယော ကောဋ္ဌာသော န အာဂတော၊ န ဧဝံ အမူလကဘူတဂါမော. သော ပန အာဂတောယေဝါတိ အာဟ ‘‘အမူလကဘူတဂါမေ’’တိ. အမူလိကလတာ ဝိယ အမူလကဘူတဂါမေ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော.

ဝန္ဒာကာတိ ရုက္ခာဒနီ. သာ ဟိ သယံ ရုက္ခံ နိဿာယ ဇာယန္တီပိ အတ္တနော နိဿယာနံ ရုက္ခာနံ အဒနတ္တာ ဘက္ခနတ္တာ ဝဒီယတိ ထုတီယတီတိ ‘‘ဝန္ဒာကာ’’တိ ဝုစ္စတိ. အညာ ဝါတိ ဝန္ဒာကာယ အညာ ဝါ. တန္တိ ဝန္ဒာကာဒိံ. တတောတိ ရုက္ခတော. ဝနန္တိ ခုဒ္ဒကော ဂစ္ဆော. ပဂုမ္ဗောတိ မဟာဂစ္ဆော. ဒဏ္ဍကောတိ ရုက္ခော ဒဏ္ဍယောဂတော. တဿာပီတိ အမူလိကလတာယပိ. အယမေဝ ဝိနိစ္ဆယောတိ ဝန္ဒာကာဒိကဿ ဝိနိစ္ဆယော ဝိယ အယံ ဝိနိစ္ဆယော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ‘‘ဒွေ တီဏိ ပတ္တာနီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဧကပတ္တော သဉ္ဇာယန္တောပိ အဂ္ဂဗီဇသင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော. ‘‘အနုပသမ္ပန္နေနာ’’တိ ပဒံ ‘‘လိတ္တဿာ’’တိ ပဒေ ကတ္တာ. နိဒါဃသမယေတိ ဂိမှကာလေ. အဗ္ဗောဟာရိကောတိ အာပတ္တိယာ အင်္ဂန္တိ န ဝေါဟရိတဗ္ဗော. ဝေါဟရိတုံ န အရဟတီတိ အတ္ထော. ဧတန္တိ အဗ္ဗောဟာရိကတံ၊ ‘‘သစေ။ပေ။ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ’’တိ ဝစနံ ဝါ.

အဟိံ သပ္ပံ ဆာဒေတီတိ အဟိစ္ဆတ္တံ၊ တံယေဝ အဟိစ္ဆတ္တကံ. ယထာကထဉ္စိ ဟိ ဗျုပ္ပတ္တိ၊ ရုဠှိယာ အတ္ထဝိနိစ္ဆယော. တသ္မာတိ တတော ဝိကောပနတော. တတ္ထာတိ အဟိစ္ဆတ္တကေ. ဟေဋ္ဌာ ‘‘ဥဒကပပ္ပဋကော’’တိ ဝတွာ ဣဓ ‘‘ရုက္ခပပ္ပဋိကာယပီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ပပ္ပဋကသဒ္ဒေါ ဒွိလိင်္ဂေါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တန္တိ ပပ္ပဋိကံ. ဌိတံ နိယျာသန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝံ ‘‘လဂ္ဂ’’န္တိ ဧတ္ထာပိ. ဟတ္ထကုက္ကုစ္စေနာတိ ဟတ္ထလောလေန. ‘‘ဆိန္ဒန္တဿာပီ’’တိ ပဒေ ဟေတု.

ဝါသတ္ထိကေနာတိ ဝါသံ ဣစ္ဆန္တေန. ‘‘ဩစိနာပေတဗ္ဗာ’’တိ ပဒေ ကတ္တာ. ဥပ္ပါဋေန္တေဟီတိ ဥဒ္ဓရန္တေဟိ. တေသန္တိ သာမဏေရာနံ. သာခံ ဂဟိတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဌပိတဿ သိင်္ဂီဝေရဿာတိ ယောဇနာ.

ဆိဇ္ဇနကန္တိ ဆိဇ္ဇနယုတ္တံ၊ ဆိဇ္ဇနာရဟန္တိ အတ္ထော. ‘‘စင်္ကမိတဋ္ဌာနံ ဒဿေဿာမီ’’တိ ဣမိနာ ဝတ္တသီသေန စင်္ကမနံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ. ‘‘ဘိဇ္ဇတီ’’တိ ဣမိနာ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂဏ္ဌိပိ ကာတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ. ဒါရုမက္ကဋကန္တိ မက္ကဋဿ ဟတ္ထော မက္ကဋော ဥပစာရေန၊ မက္ကဋော ဝိယာတိ မက္ကဋကော၊ သဒိသတ္ထေ ကော. ဒါရုသင်္ခါတော မက္ကဋကော ဒါရုမက္ကဋကော. တံ အာကောဋေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. အနိယာမိတတ္တာတိ ဣမန္တိ အနိယာမိတတ္တာ ဝစနဿ. ဣဒံ မဟာသာမညံ၊ ဝိသေသသာမညမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘နာမံ ဂဟေတွာပီ’’တိအာဒိ. သဗ္ဗန္တိ သဗ္ဗံ ဝစနံ.

‘‘ဣမံ ဇာနာတိအာဒီသူ’’တိ ပဒံ ‘‘ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ ပဒေ အာဓာရော. ဣမံ မူလဘေသဇ္ဇံ ဇာနာတိ ဣမံ မူလဘေသဇ္ဇံ ယောဇိတုံ ဇာနာတိ ယောဇနာ. ဧတ္တာဝတာတိ ‘‘ဣမံ ဇာနာ’’တိအာဒိဝစနမတ္တေန. ကပ္ပိယန္တိ သမဏဝေါဟာရေန၊ ဝေါဟာရဿ ဝါ ယုတ္တံ အနုရူပံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ကပ္ပိယံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဝစနေ. နိဗ္ဗဋ္ဋဗီဇမေဝါတိ ဖလတော နိဗ္ဗဋ္ဋေတွာ ဝိသုံ ကတံ ဗီဇံ ဧဝ. တတ္ထာတိ သုတ္တေ. ကရောန္တေန ဘိက္ခုနာ ကာတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ‘‘ကပ္ပိယန္တိ ဝတွာဝါ’’တိ ဣမိနာ ပဌမံ ကတွာ အဂ္ဂိသတ္ထနခါနိ ဥဒ္ဓရိတွာ ပစ္ဆာ ဝတ္တုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ. လောဟမယသတ္ထဿာတိ အယတမ္ဗာဒိလောဟမယဿ သတ္ထဿ. တေဟီတိ မနုဿာဒီနံ နခေဟိ. တေဟီတိ အဿာဒီနံ ခုရေဟိ. တေဟီတိ ဟတ္ထိနခေဟိ. ယေဟီတိ နခေဟိ. တတ္ထဇာတကေဟိပီတိ တသ္မိံ သတ္ထေ ဇာတကေဟိပိ၊ နခေဟီတိ သမ္ဗန္ဓော.

တတ္ထာတိ ပုရိမဝစနာပေက္ခံ. ‘‘ကပ္ပိယံ ကရောန္တေနာ’’တိအာဒိဝစနမပေက္ခတိ. ‘‘ဥစ္ဆုံ ကပ္ပိယံ ကရိဿာမီ’’တိ ဥစ္ဆုမေဝ ဝိဇ္ဈတိ၊ ပဂေဝ. ‘‘ဒါရုံ ကပ္ပိယံ ကရိဿာမီ’’တိ ဥစ္ဆုံ ဝိဇ္ဈတိ၊ ‘‘ဒါရုံ ကပ္ပိယံ ကရိဿာမီ’’တိ ဒါရုမေဝ ဝါ ဝိဇ္ဈတိ၊ ဝဋ္ဋတိ ဧကာဗဒ္ဓတ္တာတိ ဝဒန္တိ. တန္တိ ရဇ္ဇုံ ဝါ ဝလ္လိံ ဝါ. သဗ္ဗံ ခဏ္ဍန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ မရိစပက္ကေသု. ကဋာဟန္တိ ဧကာယ ဘာဇနဝိကတိယာ နာမမေတံ. ဣဓ ပန ဗီဇာနံ ဘာဇနဘာဝေန တံသဒိသတ္တာ ဖလဖေဂ္ဂုပိ ‘‘ကဋာဟ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ဧကာဗဒ္ဓန္တိ ကဋာဟေန ဧကတော အာဗဒ္ဓံ.

တာနီတိ တိဏာနိ. တေနာတိ ရုက္ခပဝဋ္ဋနာဒိနာ. တတြာတိ တသ္မိံ ဌပနပါတနဋ္ဌာနေ. ‘‘မနုဿဝိဂ္ဂဟပါရာဇိကဝဏ္ဏနာယ’’န္တိ ပဒံ ‘‘ဝုတ္တ’’န္တိ ပဒေ သာမညာဓာရော. ဘိက္ခု အဇ္ဈောတ္ထဋော ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဩပါတေတိ အာဝါဋေ. သော ဟိ အဝပတနဋ္ဌာနတ္တာ ‘‘ဩပါတော’’တိ ဝုစ္စတိ. ရုက္ခန္တိ အဇ္ဈောတ္ထဋရုက္ခံ. ဘူမိန္တိ ဩပါတထိရဘူမိံ. ဇီဝိတဟေတူတိ နိမိတ္တတ္ထေ ပစ္စတ္တဝစနံ၊ ဇီဝိတကာရဏာတိ အတ္ထော. ‘‘ဘိက္ခုနာ’’တိ ပဒံ ‘‘နိက္ခာမေတု’’န္တိ ပဒေ ဘာဝကတ္တာ၊ ကာရိတကတ္တာ ဝါ. ‘‘အဇ္ဈောတ္ထဋဘိက္ခု’’န္တိ ဝါ ‘‘ဩပါတဘိက္ခု’’န္တိ ဝါ ကာရိတကမ္မံ အဇ္ဈာဟရိတဗ္ဗံ. တတ္ထာတိ အနာပတ္တိဘာဝေ၊ အနာပတ္တိဘာဝဿ ဝါ. ဧတဿာတိ သုတ္တဿ. ပရော ပန ကာရုညေန ကရောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတမ္ပီတိ ကာရုညမ္ပိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါတိ. ပဌမံ.

၂. အညဝါဒကသိက္ခာပဒံ

၉၄. ဒုတိယေ အနာစာရန္တိ အစရိတဗ္ဗံ ကာယဝစီဒွါရဝီတိက္ကမံ. သဗ္ဗနာမဿ အနိယမတ္ထတ္တာ ဣဓ ဝစနန္တိ အာဟ ‘‘အညေန ဝစနေန အညံ ဝစန’’န္တိ. သောတိ ဘိက္ခု၊ ဝဒတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကောတိ ကော ပုဂ္ဂလော. ကိန္တိ ကိံ အာပတ္တိံ. ကိသ္မိန္တိ ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ကိန္တိ ကိံ ကမ္မံ. ကန္တိ ကံ ပုဂ္ဂလံ. ကိန္တိ ကိံ ဝစနံ.

ဧတ္ထာတိ ‘‘ကော အာပန္နော’’တိအာဒိပါဠိယံ. ‘‘ဘိက္ခူဟီ’’တိ ပဒံ ‘‘ဝုတ္တော’’တိ ပဒေ ကတ္တာ. အသာရုပ္ပန္တိ ဘိက္ခူနံ အသာရုပ္ပံ. ဧသောတိ ဧသော အတ္ထော၊ ဝိဘဝေါတိ အတ္ထော. ဧတန္တိ ဝတ္ထု. ဘဏန္တော ဝါ ဟုတွာ အညေနညံ ပဋိစရတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ ပဋိစ္ဆန္နာသနေ. သောတန္တိ သောတဒွါရံ. စက္ခုန္တိ စက္ခုဒွါရံ.

၉၈. အညန္တိ ပုစ္ဆိတတ္ထတော အညံ အပုစ္ဆိတမတ္ထံ. ဘာဝပ္ပဓာနောယံ ကတ္တုနိဒ္ဒေသောတိ အာဟ ‘‘အညေနညံ ပဋိစရဏဿေတံ နာမ’’န္တိ. တုဏှီဘာဝဿာတိ အဘာသနဿ. အာတျူပသဂ္ဂေါ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌောတိ အာဟ ‘‘အာရောပေတူ’’တိ. ဧဝံ ‘‘အရောပိတေ’’တိ ဧတ္ထပိ. တေနာဟ ‘‘အနာရောပိတေ’’တိ.

၁၀၁. တန္တိ အညဝါဒကဝိဟေသကရောပနကမ္မံ. အဿာတိ ဘဝေယျ၊ ဟောတိ ဝါ.

၁၀၂. ကိန္တိ ကိံ ဝစနံ. ယေနာတိ ယေန ဗျာဓိနာ ကထေတုံ န သက္ကောတိ၊ တာဒိသော ဗျာဓိ မုခေ ဟောတီတိ ယောဇနာ. တပ္ပစ္စယာတိ တတော ကထိတကာရဏာတိ. ဒုတိယံ.

၃. ဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပဒံ

၁၀၃. တတိယေ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာပေန္တီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဘိက္ခူ’’တိ ကာရိတကမ္မတ္တာ ကရဏတ္ထေ ဥပယောဂဝစနန္တိ အာဟ ‘‘တေဟိ ဘိက္ခူဟီ’’တိ. ဩကာရဝိပရီတော ဥကာရောတိ စ ဈေသဒ္ဒေါ ဉာဏတ္ထောတိ စ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အဝဇာနာပေန္တီ’’တိ. ‘‘တံ အာယသ္မန္တ’’န္တိ ပဒံ ‘‘အဝဇာနာပေန္တီ’’တိ ပဒေ ဓာတုကမ္မံ. အနေကတ္ထတ္တာ ဓာတူနံ ဈေသဒ္ဒေါ ဩလောကနတ္ထော စ စိန္တနတ္ထော စ ဟောတိ၊ တေနာဟ ‘‘ဩလောကာပေန္တီ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာပေန္တီ’’တိ ပဒေ. ဆန္ဒာယာတိ ဆန္ဒတ္ထံ. ယေသံ သေနာသနာနိ စ ပညပေတိ၊ ဘတ္တာနိ စ ဥဒ္ဒိသတိ၊ တေသံ အတ္တနိ ပေမတ္ထန္တိ အတ္ထော. အဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘ဆန္ဒာယာတိ ဆန္ဒေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣမိနာ လိင်္ဂဝိပလ္လာသနယော ဝုတ္တော. ပရေသံ အတ္တနော ပေမေနာတိ အတ္ထော. ပက္ခပါတေနာတိ အတ္တနော ပက္ခေ ပါတာပနေန.

၁၀၅. ဥဇ္ဈာပေန္တိ အနေနာတိ ဥဇ္ဈာပနကံ. ခိယျန္တိ အနေနာတိ ခိယျနကန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယေန ဝစနေနာ’’တိအာဒိ.

၁၀၆. ဥပသမ္ပန္နံ သံဃေန သမ္မတံ မင်္ကုကတ္တုကာမောတိ သမ္ဗန္ဓံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥပသမ္ပန္နံ သံဃေန သမ္မတ’’န္တိအာဒိ. သမ္ဗဇ္ဈနံ သမ္ဗန္ဓော၊ ကာတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဥပသမ္ပန္နဿ သံဃေန သမ္မတဿ အဝဏ္ဏံ ကတ္တုကာမော အယသံ ကတ္တုကာမောတိ ဝိဘတ္တိဝိပရိဏာမေန သမ္ဗန္ဓံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝိဘတ္တိဝိပရိဏာမော ကာတဗ္ဗော’’တိ. ‘‘ဝသေနာ’’တိ ပဒံ ဝိဘတ္တိဝိပရိဏာမော ကာတဗ္ဗော’’တိ ပဒေ ဝိသေသနံ. ယသ္မာ ဝိသေသော နတ္ထိ၊ တသ္မာ ကတန္တိ ယောဇနာ. တန္တိ ‘‘ခိယျနက’’န္တိ ပဒံ. သော စ ဘိက္ခူတိ ဥဇ္ဈာပနကော စ ခိယျနကော စ သော စ ဘိက္ခု. အထာတိ တသ္မာ ဥဇ္ဈာပနကခိယျနကကရတ္တာ. အဿာတိ ဘိက္ခုနော. အဿာတိ ဘဝေယျ.

‘‘ဥပသမ္ပန္န’’န္တိ ပဒံ ‘‘ဥဇ္ဈာပေတီ’’တိ ပဒေ ဓာတုကမ္မံ ‘‘အနုပသမ္ပန္န’’န္တိ ပဒံ ကာရိတကမ္မံ၊ ‘‘အနုပသမ္ပန္န’’န္တိ ပဒံ ‘‘ဥဇ္ဈာပေတီ’’တိ ကာရိတကိရိယံ အပေက္ခိတွာ ကမ္မံ ဟောတိ. ‘‘ခိယျတီ’’တိ သုဒ္ဓကိရိယာယ အပေက္ခာယ ဝိဘတ္တိဝိပလ္လာသော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘တဿ ဝါ’’တိအာဒိ. တဿာတိ အနုပသမ္ပန္နဿ သန္တိကေတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္တိ သံဃေန သမ္မတံ ဥပသမ္ပန္နံ. ‘‘သံဃေန အသမ္မတ’’န္တိ ဧတ္ထ န အပလောကနကမ္မေန အသမ္မတံ၊ ကမ္မဝါစာယ ပန အသမ္မတန္တိ အာဟ ‘‘ကမ္မဝါစာယာ’’တိအာဒိ. ဒွေ တယော ဟုတွာ ကမ္မဝါစာယ သမ္မနိတုမသက္ကုဏေယျတ္တာ အသမ္မတန္တိ စ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယတြာ’’တိအာဒိ. ယတြာတိ ယသ္မိံ ဝိဟာရေ. ‘‘အနုပသမ္ပန္နံ သံဃေန သမ္မတ’’န္တိ ဧတ္ထ အနုပသမ္ပန္နဿ သမ္မုတိယော ဒါတုမသက္ကုဏေယျတ္တာ ပုဗ္ဗဝေါဟာရဝသေန သမ္မတန္တိ ဝုတ္တန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကိဉ္စာပီ’’တိအာဒိ. တန္တိ အနုပသမ္ပန္နဘာဝေ ဌိတံ. ဗျတ္တဿာတိ ဝိယတ္တဿ. သံဃေန ဝါ ကတောတိ ယောဇနာတိ. တတိယံ.

၄. ပဌမသေနာသနသိက္ခာပဒံ

၁၀၈. စတုတ္ထေ ဟိမမေဝ ဟိမန္တော၊ ဟိမန္တေ နိယုတ္တော ဟေမန္တိကော၊ ကာလောတိ အာဟ ‘‘ဟေမန္တကာလေ’’တိ. ဩတာပေန္တာ ပက္ကမိံသူတိ သမ္ဗန္ဓော. ကာလသဒ္ဒဿ သမ္ဗန္ဓိသဒ္ဒတ္တာ သမ္ဗန္ဓာပေက္ခောတိ အာဟ ‘‘ယဿ ကဿစီ’’တိ. ဟိမဝဿေနာတိ ဟိမေန စ ဝဿေန စ.

၁၁၀. ‘‘ဝဿိကော’’တိ န သင်္ကေတာတိ အဝဿိကသင်္ကေတာ. ‘‘အဋ္ဌ မာသေ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ‘‘အဝဿိကသင်္ကေတေ’’တိ ဝိသေသိတတ္တာ ဟေမန္တိကဂိမှိကမာသာယေဝ ဂဟေတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘စတ္တာရော ဟေမန္တိကေ’’တိအာဒိ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ရုက္ခေ. န ဦဟဒန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ကာကာ ဝါ’’တိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေါ သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော. တေနာဟ ‘‘အညေ ဝါ သကုန္တာ’’တိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ အနုဇာနာတိ၊ တသ္မာ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ရုက္ခေ၊ ဝိဿမိတွာ ဂစ္ဆန္တီတိ ယောဇနာ. ယသ္မိန္တိ ရုက္ခေ၊ ကတွာ ဝသန္တီတိ ယောဇနာ. အဋ္ဌ မာသေ ဧဝါတိ သမ္ဘဝတော အာဟ ‘‘ယေသု ဇနပဒေသူ’’တိအာဒိ. တေသုပီတိ ဇနပဒေသုပိ. အဝဿိကသင်္ကေတေ ဧဝါတိ သမ္ဘဝတော အာဟ ‘‘ယတ္ထာ’’တိအာဒိ. ယတ္ထာတိ ယေသု ဇနပဒေသု. ‘‘ဝိဂတဝလာဟကံ ဝိသုဒ္ဓံ နဘံ ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ သစေ အဝိဂတဝလာဟကံ အဝိသုဒ္ဓံ နဘံ ဟောတိ၊ နိက္ခိပိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. ‘‘ဧဝရူပေ ကာလေ’’တိ ပဒံ ‘‘နိက္ခိပိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပဒေ အာဓာရော.

အဗ္ဘောကာသိကေနာပီတိ အဗ္ဘောကာသဓုတင်္ဂယုတ္တေနာပိ. ပိသဒ္ဒေါ ရုက္ခမူလိကဿ အပေက္ခကော. ဝတ္တံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘တဿ ဟီ’’တိအာဒိ. တဿာတိ အဗ္ဘောကာသိကဿ. ဟိသဒ္ဒေါ ဝိတ္ထာရဇောတကော. တတ္ထေဝါတိ ပုဂ္ဂလိကမဉ္စကေယေဝ. သံဃိကံ မဉ္စန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝီတမဉ္စကောတိ ဝါယိတမဉ္စကော. တသ္မိန္တိ ဝီတမဉ္စကေ. ပုရာဏမဉ္စကော နဿန္တောပိ အနဂ္ဃေါတိ အာဟ ‘‘ပုရာဏမဉ္စကော ဂဟေတဗ္ဗော’’တိ. စမ္မေန အဝနဟိတဗ္ဗောတိ ဩနဒ္ဓေါ၊ သော ဧဝ ဩနဒ္ဓကော. ဂဟေတွာ စ ပန ပညပေတွာ နိပဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. အသမယေတိ ဝဿိကသင်္ခါတေ အကာလေ. စတုဂ္ဂုဏေနာပီတိ စတုပဋလေနပိ. ဝဋ္ဋန္တိ ဝလာဟကာ အာဝဋ္ဋန္တိ အသ္မိံ သမယေတိ ဝဋ္ဋုလော၊ သော ဧဝ ဝဋ္ဋလိကော၊ သတ္တာဟံ ဝဋ္ဋလိကော၊ သတ္တာဟော ဝါ ဝဋ္ဋလိကော သတ္တာဟဝဋ္ဋလိကော၊ သော အာဒိ ယေသံ တာနီတိ သတ္တာဟဝဋ္ဋလိကာဒီနိ. အာဒိသဒ္ဒေန သတ္တာဟတော ဦနာဓိကာနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. ကာယာနုဂတိကတ္တာတိ ကာယံ အနုဂမကတ္တာ ကာယသဒိသတ္တာတိ အတ္ထော.

ပဏ္ဏကုဋီသူတိ ပဏ္ဏေန ဆာဒိတကုဋီသု. သဘာဂဘိက္ခူနန္တိ အတ္တနာ သဘာဂဘိက္ခူနံ၊ သန္တိကန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အနောဝဿကေ ဌာနေတိ ယောဇနာ. လဂ္ဂေတွာတိ လမ္ဗေတွာ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ‘‘သမ္မဇ္ဇနိ’’န္တိ ပဒံ ‘‘ဂဟေတွာ’’တိ ပဒေ အဝုတ္တကမ္မံ၊ ‘‘ဌပေတဗ္ဗာ’’တိ ပဒေ ဝုတ္တကမ္မံ. ဓောဝိတွာတိ သမ္မဇ္ဇနိံ သုဒ္ဓံ ကတွာ. ဥပေါသထာဂါရာဒီသူတိအာဒိသဒ္ဒေန ပရိဝေဏာဒီနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ.

ယော ပန ဘိက္ခု ဂန္တုကာမော ဟောတိ၊ တေနာတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ သာလာယံ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ ယသ္မိံ ကိသ္မိဉ္စိ ဌာနေ. ပါကတိကဋ္ဌာနေတိ ပကတိယာ ဂဟိတဋ္ဌာနေ. တတြ တတြေဝါတိ တေသု တေသု စေတိယင်္ဂဏာဒီသုယေဝ. အသနသာလန္တိ အသန္တိ ဘက္ခန္တိ အဿံ သာလာယန္တိ အသနာ၊ အသနာ စ သာ သာလာ စေတိ အသနသာလာ၊ ဘောဇနသာလာတိ အတ္ထော. တတြာတိ တဿ သမ္မဇ္ဇန္တဿ၊ တသ္မိံ ‘‘ဝတ္တံ ဇာနိတဗ္ဗ’’န္တိ ပါဌေ ဝါ. မဇ္ဈတောတိ ပဝိတ္တတော၊ သုဒ္ဓဋ္ဌာနတောတိ အတ္ထော. ပါဒဋ္ဌာနာဘိမုခါတိ သမ္မဇ္ဇန္တဿ ပါဒဋ္ဌာနံ အဘိမုခါ. ဝါလိကာ ဟရိတဗ္ဗာတိ ပံသု စ ဝါလိကာ စ အပနေတဗ္ဗာ. သမ္မုဉ္စနီသလာကာယ ပရံ ပေလ္လေတဗ္ဗာတိ အဓိပ္ပါယော. ဗဟီတိ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗတလတော ဗဟိ.

၁၁၁. မသာရကောတီတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ နာမပရိယာယော၊ မသာရကော နာမာတိ အတ္ထော. ဧဝံ ဗုန္ဒိကာဗဒ္ဓေါတီတိအာဒီသုပိ. ပါဒေ မသိတွာ ဝိဇ္ဈိတွာ တတ္ထ အဋနိယော ပဝေသေတဗ္ဗာ ဧတ္ထာတိ မသာရကော. ဗုန္ဒော ဧဝ ဗုန္ဒိကော၊ ပါဒေါ၊ တသ္မိံ အာဗဒ္ဓါ ဗန္ဓိတာ အဋနီ ယဿာတိ ဗုန္ဒိကာဗဒ္ဓေါ. ကုဠီရဿ ပါဒေါ ဝိယ ပါဒေါ ယဿာတိ ကုဠီရပါဒကော၊ ယထာ ကုဠီရော ဝင်္ကပါဒေါ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဝင်္ကပါဒေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အာဟစ္စ အင်္ဂေ ဝိဇ္ဈိတွာ တတ္ထ ပဝေသိတော ပါဒေါ ယဿာတိ အာဟစ္စပါဒကော. အာဏိန္တိ အဂ္ဂခိလံ. မဉ္စတိ ပုဂ္ဂလံ ဓာရေတီတိ မဉ္စော. ပီဌတိ ဝိသမဒုက္ခံ ဟိံသတီတိ ပီဌံ. ပဏဝေါတိ ဧကော တူရိယဝိသေသော၊ တဿ သဏ္ဌာနံ ကတွာတိ အတ္ထော. တဉှိ ဧတရဟိ ဗုဒ္ဓပဋိမဿ ပလ္လင်္ကသဏ္ဌာနံ ဟောတိ. တန္တိ ကောစ္ဆံ. ကရောန္တိ ကိရာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ သေနာသနပရိဘောဂေ. ဟီတိ သစ္စံ. တန္တိ ကောစ္ဆံ မဟဂ္ဃံ ဟောတိ၊ မဟဂ္ဃတ္တာ ဘဒ္ဒပီဌန္တိပိ ဝုစ္စတိ. ယေနာတိ ယေန ဘိက္ခုနာ. ‘‘ထာမမဇ္ဈိမဿာ’’တိ ပဒေန ပမာဏမဇ္ဈိမံ နိဝတ္တေတိ.

ဧတ္ထာတိ ‘‘အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ ပဒေ. ထေရော အာဏာပေတီတိ ယောဇနာ. အာဏာပေတီတိ စ အာဏ-ဓာတုယာ ဧဝ ပေသနသင်္ခါတဿ ဟေတွတ္ထဿ ဝါစကတ္တာ ဏာပေသဒ္ဒေါ သွတ္ထောဝ. သောတိ ဒဟရော. တထာတိ ယထာ ထေရေန ဝုတ္တော၊ တထာ ကတွာတိ အတ္ထော. တတ္ထာတိ ဒိဝါဋ္ဌာနေ၊ မဉ္စပီဌေ ဝါ. တတောတိ ဌပနကာလတော. ပရိဗုန္ဓေတိ ဟိံ သေတီတိ ပလိဗောဓော၊ ပရိသဒ္ဒေါ ဥပသဂ္ဂေါ၊ သော ဝိကာရဝသေန အညထာ ဇာတော. သော ပလိဗောဓော အညတ္ထ အာဝါသာဒိကော၊ ဣဓ ပန သန္ထရာပိတမဉ္စာဒိကော. သာယန္တိ သာယနှေ၊ ဘုမ္မတ္ထေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. ထေရော ဘဏတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ မဉ္စပီဌေ. ‘‘ဗာလော ဟောတီ’’တိ ဝတွာ တဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အနုဂ္ဂဟိတဝတ္တော’’တိ. အနုဂ္ဂဟိတံ ဝတ္တံ ယေနာတိ အနုဂ္ဂဟိတဝတ္တော၊ ထေရော. တဇ္ဇေတီတိ ဥဗ္ဗေဇေတိ. တသ္မိန္တိ ဒဟရေ. အဿာတိ ထေရဿ.

အာဏတ္တိက္ခဏေယေဝါတိ ထေရဿ ပေသနက္ခဏေယေဝ. ဒဟရော ဝဒတီတိ ယောဇနာ. ‘‘ထေရော’’တိ ပဒံ ‘‘ဝတွာ ဂစ္ဆတီ’’တိ ပဒဒွယေ ကတ္တာ၊ ‘‘ကာရေတဗ္ဗော’’တိ ပဒေ ကမ္မံ. နန္တိ မဉ္စပီဌံ၊ ‘‘ပညပေတွာ’’တိပဒမပေက္ခိယ ဧဝံ ဝုတ္တံ. နန္တိ ဒဟရံ ဝါ. ‘‘ဝတွာ’’တိ ပဒမပေက္ခိယ ဧဝံ ဝုတ္တံ. တတ္ထေဝါတိ မဉ္စပီဌေယေဝ. အဿာတိ ထေရဿ. တတ္ထာတိ ဒိဝါဋ္ဌာနေ. ဘောဇနသာလတော အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တောတိ ဘောဇနသာလတော နိက္ခမိတွာ မဉ္စပီဌပညာပနဋ္ဌာနတော အညံ ဌာနံ ဂစ္ဆန္တော၊ ထေရောတိ ယောဇနာ. တတ္ထေဝါတိ ဒိဝါဋ္ဌာနေယေဝ. ယတြိစ္ဆတီတိ ယံ ဌာနံ ဂန္တုမိစ္ဆတီတိ အတ္ထော. အန္တရသန္နိပါတေတိ သကလံ အဟောရတ္တံ အသန္နိပါတေတွာ အန္တရေ သန္နိပါတေ သတီတိ ယောဇနာ.

တတ္ထာတိ တသ္မိံ ဌာနေ. အာဂန္တုကာ ဂဏှန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဂဏှနတော. တေသန္တိ အာဂန္တုကာနံ. ယေဟီတိ အာဝါသိကော ဝါ ဟောတု၊ အာဂန္တုကော ဝါ၊ ယေဟိ ဘိက္ခူဟိ. တေတိ နိသိန္နကဘိက္ခူ. ဥဒ္ဓံ ပါဠိပါဌံ သာရေတိ ပဝတ္တေတီတိ ဥဿာရကော. ဓမ္မကထာယံ သာဓူတိ ဓမ္မကထိကော. တသ္မိန္တိ ဥဿာရကေ ဝါ ဓမ္မကထိကေ ဝါ. အဟောရတ္တန္တိ အဟော စ ရတ္တိ စ အဟောရတ္တံ၊ အစ္စန္တသံယောဂပဒံ. ဣတရသ္မိန္တိ ပဌမံ နိသိန္နဘိက္ခုတော အညသ္မိံ ဘိက္ခုမှီတိ ယောဇနာ. အန္တောဥပစာရဋ္ဌေယေဝါတိ လေဍ္ဍုပါတသင်္ခါတဿ ဥပစာရဿ အန္တော ဌိတေယေဝ၊ အနာဒရေ စေတံ ဘုမ္မံ. သဗ္ဗတ္ထာတိ အာပတ္တိဝါရအနာပတ္တိဝါရေသု.

၁၁၂. စိမိလိကံ ဝါတိအာဒီသု ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. တန္တိ စိမိလိကတ္ထရဏံ. ဥတ္တရိ အတ္ထရိတဗ္ဗန္တိ ဥတ္တရတ္ထရဏန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥတ္တရတ္ထရဏံ နာမာ’’တိအာဒိ. ဘူမိယန္တိ သုဓာဒိပရိကမ္မေန အကတာယံ ပကတိဘူမိယံ. စမ္မခဏ္ဍောတိ ဧတ္ထ စမ္မံယေဝ အန္တေ ခဏ္ဍတ္တာ ဆိန္နတ္တာ စမ္မခဏ္ဍောတိ ဝုစ္စတိ. နနု သီဟစမ္မာဒီနိ န ကပ္ပန္တီတိ အာဟ ‘‘အဋ္ဌကထာသု ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ. တသ္မာတိ ယသ္မာ န ဒိဿတိ၊ တသ္မာ. ပရိဟရဏေယေဝါတိ အတ္တနော သန္တကန္တိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ပုဂ္ဂလိကန္တိ ဝါ ပရိဂ္ဂဟေတွာ တံ တံ ဌာနံ ဟရဏေယေဝ. ပါဒေါ ပုဉ္ဆီယတိ သောဓီယတိ ဧတာယာတိ ပါဒပုဉ္ဆနီတိ ကတွာ ရဇ္ဇုပိလောတိကာယော ပါဒပုဉ္ဆနီတိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘ပါဒပုဉ္ဆနီ နာမာ’’တိအာဒိ. မယသဒ္ဒလောပံ ကတွာ ဖလကပီဌန္တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဖလကပီဌံ နာမ ဖလကမယံ ပီဌ’’န္တိ. ဖလကဉ္စ ပီဌဉ္စ ဖလကပီဌန္တိ ဝါ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အထ ဝါ’’တိ. ဧတေနာတိ ‘‘ဖလကပီဌ’’န္တိ ပဒေန. ‘‘သင်္ဂဟိတ’’န္တိ ပဒေ ကရဏံ၊ ကတ္တာ ဝါ. ဗီဇနိပတ္တကန္တိ စတုရဿဗီဇနီယေဝ သကုဏပတ္တသဒိသတ္တာ ဗီဇနိပတ္တကံ၊ သဒိသတ္ထေ ကော. ‘‘အဇ္ဈောကာသေ’’တိ ပဒံ ‘‘ပစိတွာ’’တိ ပဒေ အာဓာရော. အဂ္ဂိသာလာယန္တိ အဂ္ဂိနာ ပစနသာလာယံ. ပဗ္ဘာရေတိ လေဏသဒိသေ ပဗ္ဘာရေ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဌာနေ.

ယသ္မိန္တိ ပုဂ္ဂလေ. ‘‘အတ္တနော ပုဂ္ဂလိကမိဝ ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ အနာပတ္တီတိ ဒဿေတိ.

၁၁၃. ယော ဘိက္ခု ဝါ လဇ္ဇီ ဟောတိ၊ တထာရူပံ ဘိက္ခုံ ဝါ တိ ယောဇနာ. ‘‘လဇ္ဇီ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ တဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အတ္တနော ပလိဗောဓံ ဝိယ မညတီ’’တိ. ယောတိ အာပုစ္ဆကော ဘိက္ခု. ‘‘ကေနစိ ဥပဒ္ဒုတံ ဟောတီ’’တိ သင်္ခေပေန ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘သစေပိ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟိသဒ္ဒေါ ဝိတ္ထာရဇောတကော. ဝုဍ္ဎတရော ဘိက္ခု ဂဏှာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တံ ပဒေသန္တိ သေနာသနဋ္ဌပိတဋ္ဌာနံ. အာပဒါသူတိ ဝိပတ္တီသူတိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဒုတိယသေနာသနသိက္ခာပဒံ

၁၁၆. ပဉ္စမေ မဉ္စကဘိသီတိ မဉ္စေ အတ္ထရိတဗ္ဗော မဉ္စကော၊ သောယေဝ ဘိသီတိ မဉ္စကဘိသိ. ဧဝံ ပီဌကဘိသိပိ. ပါဝါရော ကောဇဝေါတိ ဒွေယေဝ ပစ္စတ္ထရဏန္တိ ဝုတ္တာတိ အာဟ ‘‘ပါဝါရော’’တိအာဒိ. ဝုတ္တန္တိ အဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တံ. ဒုတိယာတိက္ကမေတိ ဒုတိယပါဒါတိက္ကမေ. သေနာသနတောတိ သစေ ဧကံ သေနာသနံ ဟောတိ၊ တတော. အထ ဗဟူနိ သေနာသနာနိ ဟောန္တိ၊ သဗ္ဗပစ္ဆိမသေနာသနတော. ဧကော လေဍ္ဍုပါတော သေနာသနဿ ဥပစာရော ဟောတိ၊ ဧကော ပရိက္ခေပါရဟောတိ အာဟ ‘‘ဒွေ လေဍ္ဍုပါတာ’’တိ.

သစေ ဘိက္ခု၊ သာမဏေရော၊ အာရာမိကော စာတိ တယော ဟောန္တိ၊ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆိတွာ သာမဏေရော ဝါ အာရာမိကော ဝါ န အာပုစ္ဆိတဗ္ဗော. အထ သာမဏေရော၊ အာရာမိကော စာတိ ဒွေ ဟောန္တိ၊ သာမဏေရံ အနာပုစ္ဆိတွာ အာရာမိကောဝ န အာပုစ္ဆိတဗ္ဗောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဘိက္ခုမှိ သတီ’’တိအာဒိ. တီသုပိ အသန္တေသု အာပုစ္ဆိတဗ္ဗဝိဓိံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘တသ္မိမ္ပိ အသတီ’’တိအာဒိ. ယေနာတိ ဥပါသကေန၊ ‘‘ကာရိတော’’တိ ပဒေ ကတ္တာ. တဿာတိ ဝိဟာရသာမိကဿ. တသ္မိမ္ပိ အသတိ ဂန္တဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ပါသာဏေသူတိ ပါသာဏဖလကေသု. သစေ ဥဿဟတီတိ သစေ သက္ကောတိ. ဥဿဟန္တေန ဘိက္ခုနာ ဌပေတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. တေပီတိ ဥပါသကာပိ၊ န သမ္ပဋိစ္ဆန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ ဒါရုဘဏ္ဍာဒီသု.

ပရိစ္ဆေဒါကာရေန ဝေဏီယတိ ဒိဿတီတိ ပရိဝေဏံ. ‘‘အထ ခေါ’’တိ ပဒံ ‘‘ဝေဒိတဗ္ဗ’’န္တိ ပဒေ အရုစိလက္ခဏံ. ‘‘အာသန္နေ’’တိ ဣမိနာ ဥပစာရသဒ္ဒဿ ဥပဋ္ဌာနတ္ထအညရောပနတ္ထေ နိဝတ္တေတိ. ယသ္မာ ဝမ္မိကရာသိယေဝ ဟောတိ၊ တသ္မာတိ ယောဇနာ. ဥပစိနန္တီတိ ဥပစိကာ၊ တာဟိ နိမိတ္တဘူတာဟိ ပလုဇ္ဇတိ နဿတီတိ အတ္ထော. သေနာသနန္တိ ဝိဟာရံ. ခါယိတုန္တိ ခါဒိတုံ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. တန္တိ မဉ္စပီဌံ. မဉ္စပီဌံ ဝိဟာရေ အပညပေတွာ ဝိဟာရူပစာရေ ပညာပနဿ ဝိသေသဖလံ ဒဿေတုံ အာဟ ‘‘ဝိဟာရူပစာရေ ပနာ’’တိအာဒိ. ဝိဟာရူပစာရေ ပညပိတန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

၁၁၈. ‘‘ဂစ္ဆန္တေနာ’’တိ ပဒံ ‘‘ဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ပဒေ ကတ္တာ. တထေဝါတိ ယထာ ပုရိမဘိက္ခု ကရောတိ၊ တထေဝ. ဝသန္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိသာမေတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ရတ္တိဋ္ဌာနန္တိ ရတ္တိံ ဝသနဋ္ဌာနံ.

ယာ ဒီဃသာလာ ဝါ ယာ ပဏ္ဏသာလာ ဝါ ဥပစိကာနံ ဥဋ္ဌာနဋ္ဌာနံ ဟောတိ၊ တတောတိ ယောဇနာ. တသ္မိန္တိ ဒီဃသာလာဒိကေ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ၊ သန္တိဋ္ဌန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. သိလုစ္စယောတိ ပဗ္ဗတော၊ တသ္မိံ လေဏံ သိလုစ္စယလေဏံ၊ ပဗ္ဗတဂုဟာတိ အတ္ထော. ဥပစိကာသင်္ကာတိ ဥပစိကာနံ ဥဋ္ဌာနဋ္ဌာနန္တိ အာသင်္ကာ. တတောတိ ပါသာဏပိဋ္ဌိယံ ဝါ ပါသာဏထမ္ဘေသု ဝါ ကတသေနာသနာဒိတော. အာဂန္တုကော ယော ဘိက္ခု အနုဝတ္တန္တော ဝသတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ အာဂန္တုကော ဘိက္ခု. ပုန သောတိ အာဂန္တုကော ဘိက္ခုယေဝ. တတောတိ ဂဟေတွာ ဣဿရိယေန ဝသနတော. ဥဘောပီတိ အာဝါသိကောပိ အာဂန္တုကောပိ ဒွေ ဘိက္ခူ. တေသူတိ ဒွီသု တီသု. ပစ္ဆိမဿာတိ သဗ္ဗပစ္ဆိမဿ. အာဘောဂေနာတိ အာဘောဂမတ္တေန မုတ္တိ နတ္ထိ၊ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. အညတောတိ အညာဝါသတော. အညတြာတိ အညသ္မိံ အာဝါသေ. တတ္ထေဝါတိ အာနီတာဝါသေယေဝ. တေနာတိ ဝုဍ္ဎတရေန၊ ‘‘သမ္ပဋိစ္ဆိတေ’’တိ ပဒေ ကတ္တာ. သမ္ပဋိစ္ဆိတေတိ ဝုဍ္ဎတရေန သမ္ပဋိစ္ဆိတေပိ ဣတရဿ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ အာပုစ္ဆိတတ္တာတိ ဝဒန္တိ. နဋ္ဌံ ဝါတိ နဋ္ဌေ ဝါ သေနာသနေ သတိ ဂီဝါ န ဟောတီတိ ယောဇနာ. အညဿာတိ အဝိဿာသိကပုဂ္ဂလဿ. နဋ္ဌာနီတိ နဋ္ဌေသု မဉ္စပီဌေသု သန္တေသု.

ဝုဍ္ဎတရော ဘိက္ခု စ ဣဿရိယော စ ယက္ခော စ သီဟော စ ဝါဠမိဂေါ စ ကဏှသပ္ပေါ စ ဝုဍ္ဎ။ပေ။ ကဏှသပ္ပါ၊ တေ အာဒယော ယေသံ တေတိ ဝုဍ္ဎ။ပေ။ ကဏှသပ္ပါဒယော၊ တေသု. အာဒိသဒ္ဒေန ပေတာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဌာနေ. အဿာတိ ဘိက္ခုနော. ‘‘ပလိဗုဒ္ဓေါ’’တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဥပဒ္ဒုတော’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. အနုပခဇ္ဇသိက္ခာပဒံ

၁၁၉. ဆဋ္ဌေ ရူမ္ဘိတွာတိ နိဝါရေတွာ၊ အာဝရဏံ ကတွာတိ အတ္ထော. ဝဿဂ္ဂေနာတိ ဝဿဂဏနာယ. အနုပခဇ္ဇာတိ ဧတ္ထ ခဒ ဟိံသာယန္တိ ဓာတုပါဌေသု (သဒ္ဒနီတိဓာတုမာလာယံ ၁၅ ဒကာရန္တဓာတု) ဝုတ္တတ္တာ ခဒသဒ္ဒေါ ဟိံသတ္ထော ဟောတိ. အနုသမီပံ ဥပဂန္တွာ ခဒနံ ဟိံ သနံ နာမ အနုသမီပံ ပဝိသနမေဝါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အနုပဝိသိတွာ’’တိ.

၁၂၀. ‘‘ဇာန’’န္တိ ဧတ္ထ ဇာနနာကာရံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အနုဋ္ဌာပနီယော အယ’’န္တိ. တေနေဝါတိ ဇာနနဟေတုနာ ဧဝ. အဿာတိ ‘‘ဇာန’’န္တိပဒဿ. ဟီတိ ဝိတ္ထာရဇောတကော. သံဃော ပန ဒေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယဿာတိ ဝုဍ္ဎာဒီသု အညတရဿ. ဧတ္ထာတိ ဝုဍ္ဎဂိလာနာဒီသု. ဂိလာနဿပိ ဒေတီတိ ယောဇနာ. ‘‘ဂိလာနော’’တိ ပဒံ ‘‘န ပီဠေတဗ္ဗော၊ အနုကမ္ပိတဗ္ဗော’’တိပဒဒွယေ ဝုတ္တကမ္မံ. ‘‘ကာမဉ္စာ’’တိ ပဒဿ အနုဂ္ဂဟတ္ထဇောတကတ္တာ ပနသဒ္ဒေါ ဂရဟတ္ထဇောတကော.

၁၂၁. မဉ္စပီဌာနံ ဥပစာရော နာမာတိ သမ္ဗန္ဓော. ယတောတိ ယတော ကုတောစိ ဌာနတော. ယာဝ မဉ္စပီဌံ အတ္ထိ၊ တာဝ ဥပစာရော နာမာတိ ယောဇနာ. တသ္မိံ ဥပစာရေ ဌိတဿ ဘိက္ခုနော ဥပစာရေတိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇတိ ဝါ’’တိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒဿ အနိယမဝိကပ္ပတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အဘိနိသီဒနမတ္တေနာ’’တိအာဒိ.

၁၂၂. ဣတောတိ ဝါရတော. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ပါစိတ္တိယဝါရေ. ယထာ ဝုတ္တော၊ ဧဝန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗတ္ထေဝါတိ သဗ္ဗေသု ဧဝ ဝိဟာရပရိဝေဏေသု. အဿာတိ ဝိသဘာဂပုဂ္ဂလဿ. ဣဓာပီတိ ဣမသ္မိမ္ပိ သိက္ခာပဒေ. တတ္ထာတိ ဝိဿာသိကပုဂ္ဂလေ.

၁၂၃. ပါဠိယံ ‘‘အာပဒါသူ’’တိပဒံ ‘‘ပဝိသတီ’’တိ အဇ္ဈာဟာရပဒေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘အာပဒါသူတိအာဒီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. နိက္ကဍ္ဎနသိက္ခာပဒံ

၁၂၆. သတ္တမေ ယေ ပါသာဒါ ဝါ ယာနိ ဝါ စတုဿာလာနီတိ ယောဇနာ. စတဿော ဘူမိယော ဧတေသန္တိ စတုဘူမကာ. ဧဝံ ပဉ္စဘူမကာ. ကောဋ္ဌကာနီတိ ဒွါရကောဋ္ဌကာနိ. ‘‘ပါသာဒါ’’တိပဒမပေက္ခိယ ဝုတ္တံ ‘‘ယေ’’တိပဒံ၊ ‘‘စတုဿာလာနီ’’တိပဒေ အပေက္ခိတေ ‘‘ယာနီ’’တိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသော ဟောတိ. သေနာသနေသု ဧကေန ပယောဂေန ဗဟုကေ ဒွါရေ ဘိက္ခုံ အတိက္ကာမေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. နာနာပယောဂေဟိ နာနာဒွါရေ ဘိက္ခုံ အတိက္ကာမေန္တဿာတိ ယောဇနာ. ‘‘ဒွါရဂဏနာယာ’’တိဣမိနာ ပယောဂဂဏနာယာတိပိ အတ္ထံ ဉာပေတိ အတ္ထတော ပါကဋတ္တာ. အနာမသိတွာတိ အဆုပိတွာ.

ဧတ္တကာနီတိ ဧတပမာဏာနိ. တဿာတိ နိက္ကဍ္ဎိယမာနဿ ဘိက္ခုဿ. ဂါဠှန္တိ ဒဠှံ.

၁၂၇. ဣဓာပီတိ ဣမသ္မိမ္ပိ သိက္ခာပဒေ. ပိသဒ္ဒေါ ပုရိမသိက္ခာပဒါပေက္ခော. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု သိက္ခာပဒေသု. ယတြာတိ ယသ္မိံ သိက္ခာပဒေ.

၁၂၈. သောတိ ဘဏ္ဍနကာရကကလဟကာရကော ဘိက္ခု. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ပက္ခန္တိ အတ္တနော ပက္ခံ. နိက္ကဍ္ဎိယမာနပုဂ္ဂလပက္ခေ ဥမ္မတ္တကဿ နိက္ကဍ္ဎတိ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေတိ ဝါတိ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. နိက္ကဍ္ဎကပုဂ္ဂလပက္ခေ ဥမ္မတ္တကဿ အနာပတ္တီတိ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗန္တိ. သတ္တမံ.

၈. ဝေဟာသကုဋိသိက္ခာပဒံ

၁၂၉. အဋ္ဌမေ အစ္ဆန္နတလတ္တာ ဥပရိ ဝေဟာသော ဧတိဿာတိ ဥပရိဝေဟာသာ၊ သာ စ သာ ကုဋိ စေတိ ဥပရိဝေဟာသကုဋီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥပရိအစ္ဆန္နတလာယာ’’တိ. တဿာ ကုဋိယာ သရူပံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဒွိဘူမိကကုဋိယာ ဝါ’’တိအာဒိ. ‘‘မဉ္စ’’န္တိ ပဒံ ‘‘အဘီ’’တိဥပသဂ္ဂေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘အဘိဘဝိတွာ’’တိ. ‘‘နိသီဒတီ’’တိ ကိရိယာပဒေန ဝါ ယောဇေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဘုမ္မတ္ထေ ဝါ’’တိအာဒိ. ဧတန္တိ ‘‘မဉ္စ’’န္တိပဒေ ဧတံ ဝစနံ ဥပယောဂဝစနံ. အထ ဝါ ဧတန္တိ ‘‘မဉ္စ’’န္တိပဒံ ဥပယောဂဝစနဝန္တံ. ဧတ္ထ စ ပစ္ဆိမသမ္ဗန္ဓေ အဘီတျူပသဂ္ဂေါ ပဒါလင်္ကာရမတ္တော ပဒဝိဘူသနမတ္တောတိ အာဟ ‘‘အဘီတိ ဣဒံ ပနာ’’တိအာဒိ. ပဒသောဘဏတ္ထန္တိ ပဒဿ အလင်္ကာရတ္ထံ ဝိဘူသနတ္ထံ ပဒဿ ဖုလ္လိတတ္ထန္တိ အဓိပ္ပါယော. နိပတိတွာတိ ဧတ္ထ နီတျူပသဂ္ဂေါ ဓာတွတ္ထာနုဝတ္တကောတိ အာဟ ‘‘ပတိတွာ’’တိ. အထ ဝါ နိက္ခန္တတ္ထဝါစကောတိ အာဟ ‘‘နိက္ခမိတွာ ဝါ’’တိ. ဣမိနာ နီတျူပသဂ္ဂဿ ဓာတွတ္ထဝိသေသကတံ ဒီပေတိ၊ နိက္ခန္တော ဟုတွာ ပတိတွာတိ အတ္ထော. ဟီတိ ယသ္မာ. အာဏီတိ အဂ္ဂခီလာ.

၁၃၁. ယာ ကုဋိ သီသံ န ဃဋ္ဋေတိ၊ သာ အသီသဃဋ္ဋာ နာမာတိ ယောဇနာ. ‘‘ပမာဏမဇ္ဈိမဿာ’’တိဣမိနာ ထာမမဇ္ဈိမံ နိဝတ္တေတိ. သဗ္ဗဟေဋ္ဌိမာဟီတိ သဗ္ဗေသံ ဒဗ္ဗသမ္ဘာရာနံ ဟေဋ္ဌာ ဌိတာဟိ. တုလာဟီတိ ဂေဟထမ္ဘာနမုပရိ ဝိတ္ထာရဝသေန ဌိတေဟိ ကဋ္ဌဝိသေသေဟိ. ဣမိနာ အဋ္ဌကထာဝစနေန စ တုလာယ သရူပံ ပါကဋံ. ကေစိ ပန တုလာယ သရူပံ အညထာ ဝဒန္တိ. ဧတေနာတိ ‘‘မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ အသီသဃဋ္ဋာ’’တိဝစနေန ဒဿိတာ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ သစ္စံ. ယာ ကာစိ ကုဋိ ဝုစ္စတီတိ ယောဇနာ. ဥပရီတိ ဒွိဘူမိကကုဋိယံ ဘူမိတော ဥပရိ ဘူမိယံ. အစ္ဆန္နတလာတိ အနုလ္လောစတလာ၊ အဝိတာနတလာတိ အတ္ထော. ဣဓ ပနာတိ ဣမသ္မိံ ပန သိက္ခာပဒေ.

၁၃၃. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ယာယန္တိ ယာ အယံ ကုဋိ. တတ္ထာတိ တဿံ သီသဃဋ္ဋကုဋိယံ. အနောဏတေန ဘိက္ခုနာတိ ယောဇနာ. ယဿာတိ ကုဋိယာ. အပရိဘောဂန္တိ န ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ န ပရိဘုဉ္ဇနာရဟန္တိ အတ္ထော. ပတာဏီတိ ပတနဿ နိဝါရဏာ အာဏိ အဂ္ဂခီလာ. သာ ဟိ အာဗန္ဓံ နယတိ ပဝတ္တေတီတိ အာဏီတိ ဝုစ္စတိ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ မဉ္စပီဌေ. န နိပ္ပတန္တီတိ နိက္ခန္တော ဟုတွာ န ပတန္တိ. အာဟစ္စပါဒကေတိ အင်္ဂေ အာဟနိတွာ ဝိဇ္ဈိတွာ တတ္ထ ပဝေသိတပါဒကေ. နာဂဒန္တကာဒီသူတိ နာဂဿ ဒန္တော ဝိယာတိ နာဂဒန္တကော၊ သဒိသတ္ထေ ကော၊ သော အာဒိ ယေသံ တေတိ နာဂဒန္တကာဒယော၊ တေသု. အာဒိသဒ္ဒေန ဘိတ္တိခီလာဒယော သင်္ဂဏှာတီတိ. အဋ္ဌမံ.

၉. မဟလ္လကဝိဟာရသိက္ခာပဒံ

၁၃၅. နဝမေ ပိဋ္ဌသင်္ဃာဋဿာတိ ဒွါရဗာဟာယ. သာ ဟိ ပိဋ္ဌေ ဒွိန္နံ ကဝါဋာနံ သံ ဧကတော ဃာဋော ဃဋနံ သမာဂမော ဧတဿတ္ထီတိ ပိဋ္ဌသင်္ဃာဋောတိ ဝုစ္စတိ. ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. မဟာအဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. တန္တိ မဟာအဋ္ဌကထာယ ဝုတ္တဝစနံ. ဧဝံ ‘‘တဒေဝါ’’တိ ဧတ္ထာပိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဘဂဝတာပီတိ န မဟာအဋ္ဌကထာစရိယေဟိ ဧဝ ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ ဘဂဝတာပိ ကတောတိ ယောဇနာ. ဒွါရဗန္ဓေန အဂ္ဂဠဿ အဝိနာဘာဝတော ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိ ဝုတ္တေပိ အဂ္ဂဠေန သဟ ဒွါရဗန္ဓဋ္ဌပနာယာတိ အတ္ထောဝ ဂဟေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘သကဝါဋကဒွါရဗန္ဓဋ္ဌပနာယာ’’တိ. အဂ္ဂဠောတိ ကဝါဋဖလကော. ဣမမေဝတ္ထန္တိ မယာ ဝုတ္တံ ဣမံ ဧဝ အတ္ထံ သန္ဓာယာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိဝစနေ. အဓိပ္ပါယောတိ ဘဂဝတော အဘိသန္ဓိ. ဟိ-သဒ္ဒေါ ဝိတ္ထာရဇောတကော. ကမ္ပတီတိ ဘုသံ ကမ္ပတိ. စလတီတိ ဤသံ စလတိ. တေနာတိ တေန သိထိလပတနဟေတုနာ. မာတိကာယံ၊ ပဒဘာဇနီယဉ္စ ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိပဒဿ သမ္ဗန္ဓာဘာဝတော တဿ သမ္ဗန္ဓံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ တတ္ထာတိ ‘‘အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာ’’တိဝစနေ န ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အတ္ထဿ ကာရဏဿ ဥပ္ပတ္တိ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ သာယေဝ အဋ္ဌုပ္ပတ္တီတိ ဝုစ္စတိ တ္ထကာရဿ ဋ္ဌကာရံ ကတွာ. အဓိကာရတော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ယောဇနာ.

ယံ ပန ဝစနံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ယဿာတိ မဟာဝိဟာရဿ. ဥပရီတိ ဒွါရတော ဥပရိ. တီသု ဒိသာသူတိ ဥဘောသု ပဿေသု၊ ဥပရီတိ တီသု ဒိသာသု. တတြာပီတိ ခုဒ္ဒကေ ဝိဟာရေပိ. သာတိ ဘိတ္တိ. အပရိပူရဥပစာရာပီတိ သမန္တာ ကဝါဋပမာဏေန အပရိပူရဥပစာရာပိ. ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေနာတိ ဥက္ကံသပမာဏေန. ဟတ္ထပါသတော အတိရေကံ န လိမ္ပိတဗ္ဗောတိ အဓိပ္ပါယော. တီသု ဒိသာသု ဧဝ လိမ္ပိတဗ္ဗော န ဟောတိ၊ လေပေါကာသေ သတိ အဓောဘာဂေပိ လိမ္ပိတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘သစေ ပနဿာ’’တိအာဒိ. အဿာတိ ဝိဟာရဿ. အာလောကံ သန္ဓေန္တိ ပိဒဟန္တီတိ ‘‘အာလောကသန္ဓီ’’တိ ဝုတ္တေ ဝါတပါနကဝါဋကာယေဝါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝါတပါနကဝါဋကာ ဝုစ္စန္တီ’’တိ. ဝါတံ ပိဝတီတိ ဝါတပါနံ၊ ဒွါရံ၊ တသ္မိံ ဌိတာ ကဝါဋကာ ဝါတပါနကဝါဋကာ. တေတိ ဝါတပါနကဝါဋကာ ပဟရန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ အာလောကသန္ဓိမှိ. သဗ္ဗဒိသာသူတိ ဥဘောသု ပဿေသု၊ ဟေဋ္ဌာ၊ ဥပရီတိ စတူသု ဒိသာသု. ‘‘တသ္မာ’’တိပဒံ ‘‘လိမ္ပိတဗ္ဗော ဝါ လေပါပေတဗ္ဗော ဝါ’’တိပဒဒွယေ ဟေတု. ဧတ္ထာတိ ‘‘အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယာ’’တိပဒေ.

ဣမိနာတိ သေတဝဏ္ဏာဒိနာ. သဗ္ဗမေတန္တိ ဧတံ သဗ္ဗံ သေတဝဏ္ဏာဒိကံ.

ယန္တိ ကိစ္စံ. ကတ္တဗ္ဗံ ကိစ္စန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သဒ္ဒန္တရဗျဝဟိတောပိ ဒွတ္တိသဒ္ဒေါ ပရိယာယသဒ္ဒေန သမာသော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဆဒနဿ ဒွတ္တိပရိယာယ’’န္တိ. ဒွေ ဝါ တယော ဝါ ပရိယာယာ သမာဟဋာတိ ဒွတ္တိပရိယာယံ၊ သမာဟာရေ ဒိဂု၊ တိသဒ္ဒေ ပရေ ဒွိဿ အကာရော ဟောတိ. ပရိက္ခေပေါတိ အနုက္ကမေန ပရိက္ခေပေါ. အပတျူပသဂ္ဂဿ ပဋိသေဓဝါစကတ္တာ ‘‘အဟရိတေ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘အပဟရိတေ’’တိ ပဒေ. ‘‘ဟရိတ’’န္တိ ဣမိနာ အဓိပ္ပေတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အာဒိကပ္ပကာလေ အပရဏ္ဏတော ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တံ အန္နံ ပုဗ္ဗဏ္ဏံ၊ အပရသ္မိံ ပုဗ္ဗဏ္ဏတော ပစ္ဆာ ပဝတ္တံ အန္နံ အပရဏ္ဏံ၊ နကာရဒွယဿ ဏကာရဒွယံ ကတွာ. တေနေဝါတိ အဓိပ္ပေတတ္တာ ဧဝ.

ဝုတ္တန္တိ ဝပိတံ၊ ယထာ ‘‘သုမေဓဘူတော ဘဂဝါ’’တိဧတ္ထ ဗောဓိံ အသမ္ပတ္တောပိ ဗောဓိသတ္တော သုမေဓဘူတော ‘‘ဘဂဝါ’’တိ ဝုစ္စတိ အဝဿမ္ဘာဝိယတ္တာ၊ ဧဝံ ဟရိတံ အသမ္ပတ္တမ္ပိ ခေတ္တံ ‘‘ဟရိတ’’န္တိ ဝုစ္စတိ အဝဿမ္ဘာဝိယတ္တာတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ ‘‘ယသ္မိမ္ပိ ခေတ္တေ’’တိအာဒိနာ.

အဟရိတေယေဝါတိ ဟရိတဝိရဟေ ဧဝ ခေတ္တေတိ ယောဇနာ. တတြာပီတိ အဟရိတခေတ္တေပိ. ‘‘ပိဋ္ဌိဝံသဿာ’’တိပဒံ ‘‘ပဿေ’’တိပဒေ သာမျတ္ထဆဋ္ဌီ၊ ဣမိနာ ပကတိဂေဟံ ဒဿေတိ. ‘‘ကူဋာဂါရကဏ္ဏိကာယာ’’တိပဒံ ‘‘ဥပရိ၊ ထူပိကာယာ’’တိပဒေ သာမျတ္ထဆဋ္ဌီ၊ ဣမိနာ ဧကကူဋယုတ္တေ မာဠာဒိကေ ဒဿေတိ. ဌိတံ ဘိက္ခုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. နိသိန္နကံ ယံကဉ္စိ ဇနန္တိ ယောဇနာ. တဿာတိ ဌိတဋ္ဌာနဿ. အန္တောတိ အဗ္ဘန္တရေ၊ ဟိ ယသ္မာ အယံ ဩကာသော ပတနောကာသောတိ ယောဇနာ.

၁၃၆. ဆာဒိတံ နာမာတိ ဧတ္ထ ဆာဒိတသဒ္ဒေါ ဘာဝတ္ထော ဟောတိ၊ တေနာဟ ‘‘ဆာဒန’’န္တိ. ဥဇုကမေဝါတိ ဆဒနုဋ္ဌာပနတော ဥဒ္ဓံ ဥဇုကံ ဧဝ. တန္တိ ဆာဒနံ. အပနေတွာပီတိ နာသေတွာပိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ လဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ၊ ပက္ကမိတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ပရိက္ခေပေနာတိ ပရိဝါရေန ဆာဒေန္တဿာတိ ယောဇနာ. ဣဓာပီတိ ပရိယာယဆာဒနေပိ အဓိဋ္ဌဟိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. တုဏှီဘူတေနာတိ တုဏှီဘူတော ဟုတွာ. ဆဒနုပရီတိ ဆဒနဿ ဥပရိ. ဟီတိ သစ္စံ. ‘‘တတော စေ ဥတ္တရိ’’န္တိ ဧတ္ထ တတော ဒွတ္တိပရိယာယတော ဥပရီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တိဏ္ဏံ မဂ္ဂါနံ ဝါ’’တိအာဒိ.

၁၃၇. ကရေန ဟတ္ထေန လုနိတဗ္ဗော၊ ဆိန္ဒိတဗ္ဗော၊ လာတဗ္ဗော ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဝါ ကရဠောတိ ကတေ အတ္ထပကရဏာဒိတော တိဏမုဋ္ဌိ ဧဝါတိ အာဟ ‘‘တိဏမုဋ္ဌိယ’’န္တိ. နဝမံ.

၁၀. သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒံ

၁၄၀. ဒသမေ ‘‘ဇာန’’န္တိ ဂစ္ဆန္တာဒိဂဏောတိ အာဟ ‘‘ဇာနန္တော’’တိ. သံ ဝိဇ္ဇတိ ပါဏော ဧတ္ထာတိ သပါဏကံ. ဧတန္တိ ဥဒကံ. သယံ ဇာနန္တောပိ ပရေန ဇာနာပေန္တောပိ ဇာနာတိယေဝ နာမာတိ အာဟ ‘‘ယထာ တထာ ဝါ’’တိ. သပါဏကံ ဥဒကန္တိ ကရဏတ္ထေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ၊ တေနာဟ ‘‘တေန ဥဒကေနာ’’တိ. ပုဗ္ဗေတိ ပထဝိခဏနသိက္ခာပဒါဒိကေ.

တတ္ထာတိ ‘‘သိဉ္စေယျ ဝါ သိဉ္စာပေယျ ဝါ’’တိပဒေ. ဓာရန္တိ သောတံ. မာတိကံ ပမုခန္တိ မာတိကံ အဘိမုခံ. တတ္ထ တတ္ထာတိ တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ. အညတော ဌာနတော အညံ ဌာနံ နေတီတိ ယောဇနာ. ‘‘သပါဏကံ ဥဒက’’န္တိ သာမညဝစနဿပိ ဝိသေသေ အဝဋ္ဌာနတော၊ ဝိသေသတ္ထိနာ စ ဝိသေသဿ အနုပယောဇိတဗ္ဗတော ဣဓ ဝိသေသဥဒကန္တိ သန္ဓာယဘာသိတတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣဒံ ပနာ’’တိအာဒိ. ဣဒံ ပန န ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ယန္တိ ဥဒကံ ‘‘ဂစ္ဆတီ’’တိပဒေ ကတ္တာ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဥဒကေတိ. ဒသမံ.

ဘူတဂါမဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.