၄. ပဌမသေနာသနသိက္ခာပဒံ

၁၀၈. စတုတ္ထေ ဟိမမေဝ ဟိမန္တော၊ ဟိမန္တေ နိယုတ္တော ဟေမန္တိကော၊ ကာလောတိ အာဟ ‘‘ဟေမန္တကာလေ’’တိ. ဩတာပေန္တာ ပက္ကမိံသူတိ သမ္ဗန္ဓော. ကာလသဒ္ဒဿ သမ္ဗန္ဓိသဒ္ဒတ္တာ သမ္ဗန္ဓာပေက္ခောတိ အာဟ ‘‘ယဿ ကဿစီ’’တိ. ဟိမဝဿေနာတိ ဟိမေန စ ဝဿေန စ.

၁၁၀. ‘‘ဝဿိကော’’တိ န သင်္ကေတာတိ အဝဿိကသင်္ကေတာ. ‘‘အဋ္ဌ မာသေ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ‘‘အဝဿိကသင်္ကေတေ’’တိ ဝိသေသိတတ္တာ ဟေမန္တိကဂိမှိကမာသာယေဝ ဂဟေတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘စတ္တာရော ဟေမန္တိကေ’’တိအာဒိ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ရုက္ခေ. န ဦဟဒန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ကာကာ ဝါ’’တိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေါ သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော. တေနာဟ ‘‘အညေ ဝါ သကုန္တာ’’တိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ အနုဇာနာတိ၊ တသ္မာ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ရုက္ခေ၊ ဝိဿမိတွာ ဂစ္ဆန္တီတိ ယောဇနာ. ယသ္မိန္တိ ရုက္ခေ၊ ကတွာ ဝသန္တီတိ ယောဇနာ. အဋ္ဌ မာသေ ဧဝါတိ သမ္ဘဝတော အာဟ ‘‘ယေသု ဇနပဒေသူ’’တိအာဒိ. တေသုပီတိ ဇနပဒေသုပိ. အဝဿိကသင်္ကေတေ ဧဝါတိ သမ္ဘဝတော အာဟ ‘‘ယတ္ထာ’’တိအာဒိ. ယတ္ထာတိ ယေသု ဇနပဒေသု. ‘‘ဝိဂတဝလာဟကံ ဝိသုဒ္ဓံ နဘံ ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ သစေ အဝိဂတဝလာဟကံ အဝိသုဒ္ဓံ နဘံ ဟောတိ၊ နိက္ခိပိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. ‘‘ဧဝရူပေ ကာလေ’’တိ ပဒံ ‘‘နိက္ခိပိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပဒေ အာဓာရော.

အဗ္ဘောကာသိကေနာပီတိ အဗ္ဘောကာသဓုတင်္ဂယုတ္တေနာပိ. ပိသဒ္ဒေါ ရုက္ခမူလိကဿ အပေက္ခကော. ဝတ္တံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘တဿ ဟီ’’တိအာဒိ. တဿာတိ အဗ္ဘောကာသိကဿ. ဟိသဒ္ဒေါ ဝိတ္ထာရဇောတကော. တတ္ထေဝါတိ ပုဂ္ဂလိကမဉ္စကေယေဝ. သံဃိကံ မဉ္စန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝီတမဉ္စကောတိ ဝါယိတမဉ္စကော. တသ္မိန္တိ ဝီတမဉ္စကေ. ပုရာဏမဉ္စကော နဿန္တောပိ အနဂ္ဃေါတိ အာဟ ‘‘ပုရာဏမဉ္စကော ဂဟေတဗ္ဗော’’တိ. စမ္မေန အဝနဟိတဗ္ဗောတိ ဩနဒ္ဓေါ၊ သော ဧဝ ဩနဒ္ဓကော. ဂဟေတွာ စ ပန ပညပေတွာ နိပဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. အသမယေတိ ဝဿိကသင်္ခါတေ အကာလေ. စတုဂ္ဂုဏေနာပီတိ စတုပဋလေနပိ. ဝဋ္ဋန္တိ ဝလာဟကာ အာဝဋ္ဋန္တိ အသ္မိံ သမယေတိ ဝဋ္ဋုလော၊ သော ဧဝ ဝဋ္ဋလိကော၊ သတ္တာဟံ ဝဋ္ဋလိကော၊ သတ္တာဟော ဝါ ဝဋ္ဋလိကော သတ္တာဟဝဋ္ဋလိကော၊ သော အာဒိ ယေသံ တာနီတိ သတ္တာဟဝဋ္ဋလိကာဒီနိ. အာဒိသဒ္ဒေန သတ္တာဟတော ဦနာဓိကာနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. ကာယာနုဂတိကတ္တာတိ ကာယံ အနုဂမကတ္တာ ကာယသဒိသတ္တာတိ အတ္ထော.

ပဏ္ဏကုဋီသူတိ ပဏ္ဏေန ဆာဒိတကုဋီသု. သဘာဂဘိက္ခူနန္တိ အတ္တနာ သဘာဂဘိက္ခူနံ၊ သန္တိကန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အနောဝဿကေ ဌာနေတိ ယောဇနာ. လဂ္ဂေတွာတိ လမ္ဗေတွာ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ‘‘သမ္မဇ္ဇနိ’’န္တိ ပဒံ ‘‘ဂဟေတွာ’’တိ ပဒေ အဝုတ္တကမ္မံ၊ ‘‘ဌပေတဗ္ဗာ’’တိ ပဒေ ဝုတ္တကမ္မံ. ဓောဝိတွာတိ သမ္မဇ္ဇနိံ သုဒ္ဓံ ကတွာ. ဥပေါသထာဂါရာဒီသူတိအာဒိသဒ္ဒေန ပရိဝေဏာဒီနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ.

ယော ပန ဘိက္ခု ဂန္တုကာမော ဟောတိ၊ တေနာတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ သာလာယံ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ ယသ္မိံ ကိသ္မိဉ္စိ ဌာနေ. ပါကတိကဋ္ဌာနေတိ ပကတိယာ ဂဟိတဋ္ဌာနေ. တတြ တတြေဝါတိ တေသု တေသု စေတိယင်္ဂဏာဒီသုယေဝ. အသနသာလန္တိ အသန္တိ ဘက္ခန္တိ အဿံ သာလာယန္တိ အသနာ၊ အသနာ စ သာ သာလာ စေတိ အသနသာလာ၊ ဘောဇနသာလာတိ အတ္ထော. တတြာတိ တဿ သမ္မဇ္ဇန္တဿ၊ တသ္မိံ ‘‘ဝတ္တံ ဇာနိတဗ္ဗ’’န္တိ ပါဌေ ဝါ. မဇ္ဈတောတိ ပဝိတ္တတော၊ သုဒ္ဓဋ္ဌာနတောတိ အတ္ထော. ပါဒဋ္ဌာနာဘိမုခါတိ သမ္မဇ္ဇန္တဿ ပါဒဋ္ဌာနံ အဘိမုခါ. ဝါလိကာ ဟရိတဗ္ဗာတိ ပံသု စ ဝါလိကာ စ အပနေတဗ္ဗာ. သမ္မုဉ္စနီသလာကာယ ပရံ ပေလ္လေတဗ္ဗာတိ အဓိပ္ပါယော. ဗဟီတိ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗတလတော ဗဟိ.

၁၁၁. မသာရကောတီတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ နာမပရိယာယော၊ မသာရကော နာမာတိ အတ္ထော. ဧဝံ ဗုန္ဒိကာဗဒ္ဓေါတီတိအာဒီသုပိ. ပါဒေ မသိတွာ ဝိဇ္ဈိတွာ တတ္ထ အဋနိယော ပဝေသေတဗ္ဗာ ဧတ္ထာတိ မသာရကော. ဗုန္ဒော ဧဝ ဗုန္ဒိကော၊ ပါဒေါ၊ တသ္မိံ အာဗဒ္ဓါ ဗန္ဓိတာ အဋနီ ယဿာတိ ဗုန္ဒိကာဗဒ္ဓေါ. ကုဠီရဿ ပါဒေါ ဝိယ ပါဒေါ ယဿာတိ ကုဠီရပါဒကော၊ ယထာ ကုဠီရော ဝင်္ကပါဒေါ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဝင်္ကပါဒေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အာဟစ္စ အင်္ဂေ ဝိဇ္ဈိတွာ တတ္ထ ပဝေသိတော ပါဒေါ ယဿာတိ အာဟစ္စပါဒကော. အာဏိန္တိ အဂ္ဂခိလံ. မဉ္စတိ ပုဂ္ဂလံ ဓာရေတီတိ မဉ္စော. ပီဌတိ ဝိသမဒုက္ခံ ဟိံသတီတိ ပီဌံ. ပဏဝေါတိ ဧကော တူရိယဝိသေသော၊ တဿ သဏ္ဌာနံ ကတွာတိ အတ္ထော. တဉှိ ဧတရဟိ ဗုဒ္ဓပဋိမဿ ပလ္လင်္ကသဏ္ဌာနံ ဟောတိ. တန္တိ ကောစ္ဆံ. ကရောန္တိ ကိရာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ သေနာသနပရိဘောဂေ. ဟီတိ သစ္စံ. တန္တိ ကောစ္ဆံ မဟဂ္ဃံ ဟောတိ၊ မဟဂ္ဃတ္တာ ဘဒ္ဒပီဌန္တိပိ ဝုစ္စတိ. ယေနာတိ ယေန ဘိက္ခုနာ. ‘‘ထာမမဇ္ဈိမဿာ’’တိ ပဒေန ပမာဏမဇ္ဈိမံ နိဝတ္တေတိ.

ဧတ္ထာတိ ‘‘အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ ပဒေ. ထေရော အာဏာပေတီတိ ယောဇနာ. အာဏာပေတီတိ စ အာဏ-ဓာတုယာ ဧဝ ပေသနသင်္ခါတဿ ဟေတွတ္ထဿ ဝါစကတ္တာ ဏာပေသဒ္ဒေါ သွတ္ထောဝ. သောတိ ဒဟရော. တထာတိ ယထာ ထေရေန ဝုတ္တော၊ တထာ ကတွာတိ အတ္ထော. တတ္ထာတိ ဒိဝါဋ္ဌာနေ၊ မဉ္စပီဌေ ဝါ. တတောတိ ဌပနကာလတော. ပရိဗုန္ဓေတိ ဟိံ သေတီတိ ပလိဗောဓော၊ ပရိသဒ္ဒေါ ဥပသဂ္ဂေါ၊ သော ဝိကာရဝသေန အညထာ ဇာတော. သော ပလိဗောဓော အညတ္ထ အာဝါသာဒိကော၊ ဣဓ ပန သန္ထရာပိတမဉ္စာဒိကော. သာယန္တိ သာယနှေ၊ ဘုမ္မတ္ထေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. ထေရော ဘဏတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ မဉ္စပီဌေ. ‘‘ဗာလော ဟောတီ’’တိ ဝတွာ တဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အနုဂ္ဂဟိတဝတ္တော’’တိ. အနုဂ္ဂဟိတံ ဝတ္တံ ယေနာတိ အနုဂ္ဂဟိတဝတ္တော၊ ထေရော. တဇ္ဇေတီတိ ဥဗ္ဗေဇေတိ. တသ္မိန္တိ ဒဟရေ. အဿာတိ ထေရဿ.

အာဏတ္တိက္ခဏေယေဝါတိ ထေရဿ ပေသနက္ခဏေယေဝ. ဒဟရော ဝဒတီတိ ယောဇနာ. ‘‘ထေရော’’တိ ပဒံ ‘‘ဝတွာ ဂစ္ဆတီ’’တိ ပဒဒွယေ ကတ္တာ၊ ‘‘ကာရေတဗ္ဗော’’တိ ပဒေ ကမ္မံ. နန္တိ မဉ္စပီဌံ၊ ‘‘ပညပေတွာ’’တိပဒမပေက္ခိယ ဧဝံ ဝုတ္တံ. နန္တိ ဒဟရံ ဝါ. ‘‘ဝတွာ’’တိ ပဒမပေက္ခိယ ဧဝံ ဝုတ္တံ. တတ္ထေဝါတိ မဉ္စပီဌေယေဝ. အဿာတိ ထေရဿ. တတ္ထာတိ ဒိဝါဋ္ဌာနေ. ဘောဇနသာလတော အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တောတိ ဘောဇနသာလတော နိက္ခမိတွာ မဉ္စပီဌပညာပနဋ္ဌာနတော အညံ ဌာနံ ဂစ္ဆန္တော၊ ထေရောတိ ယောဇနာ. တတ္ထေဝါတိ ဒိဝါဋ္ဌာနေယေဝ. ယတြိစ္ဆတီတိ ယံ ဌာနံ ဂန္တုမိစ္ဆတီတိ အတ္ထော. အန္တရသန္နိပါတေတိ သကလံ အဟောရတ္တံ အသန္နိပါတေတွာ အန္တရေ သန္နိပါတေ သတီတိ ယောဇနာ.

တတ္ထာတိ တသ္မိံ ဌာနေ. အာဂန္တုကာ ဂဏှန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဂဏှနတော. တေသန္တိ အာဂန္တုကာနံ. ယေဟီတိ အာဝါသိကော ဝါ ဟောတု၊ အာဂန္တုကော ဝါ၊ ယေဟိ ဘိက္ခူဟိ. တေတိ နိသိန္နကဘိက္ခူ. ဥဒ္ဓံ ပါဠိပါဌံ သာရေတိ ပဝတ္တေတီတိ ဥဿာရကော. ဓမ္မကထာယံ သာဓူတိ ဓမ္မကထိကော. တသ္မိန္တိ ဥဿာရကေ ဝါ ဓမ္မကထိကေ ဝါ. အဟောရတ္တန္တိ အဟော စ ရတ္တိ စ အဟောရတ္တံ၊ အစ္စန္တသံယောဂပဒံ. ဣတရသ္မိန္တိ ပဌမံ နိသိန္နဘိက္ခုတော အညသ္မိံ ဘိက္ခုမှီတိ ယောဇနာ. အန္တောဥပစာရဋ္ဌေယေဝါတိ လေဍ္ဍုပါတသင်္ခါတဿ ဥပစာရဿ အန္တော ဌိတေယေဝ၊ အနာဒရေ စေတံ ဘုမ္မံ. သဗ္ဗတ္ထာတိ အာပတ္တိဝါရအနာပတ္တိဝါရေသု.

၁၁၂. စိမိလိကံ ဝါတိအာဒီသု ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. တန္တိ စိမိလိကတ္ထရဏံ. ဥတ္တရိ အတ္ထရိတဗ္ဗန္တိ ဥတ္တရတ္ထရဏန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥတ္တရတ္ထရဏံ နာမာ’’တိအာဒိ. ဘူမိယန္တိ သုဓာဒိပရိကမ္မေန အကတာယံ ပကတိဘူမိယံ. စမ္မခဏ္ဍောတိ ဧတ္ထ စမ္မံယေဝ အန္တေ ခဏ္ဍတ္တာ ဆိန္နတ္တာ စမ္မခဏ္ဍောတိ ဝုစ္စတိ. နနု သီဟစမ္မာဒီနိ န ကပ္ပန္တီတိ အာဟ ‘‘အဋ္ဌကထာသု ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ. တသ္မာတိ ယသ္မာ န ဒိဿတိ၊ တသ္မာ. ပရိဟရဏေယေဝါတိ အတ္တနော သန္တကန္တိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ပုဂ္ဂလိကန္တိ ဝါ ပရိဂ္ဂဟေတွာ တံ တံ ဌာနံ ဟရဏေယေဝ. ပါဒေါ ပုဉ္ဆီယတိ သောဓီယတိ ဧတာယာတိ ပါဒပုဉ္ဆနီတိ ကတွာ ရဇ္ဇုပိလောတိကာယော ပါဒပုဉ္ဆနီတိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘ပါဒပုဉ္ဆနီ နာမာ’’တိအာဒိ. မယသဒ္ဒလောပံ ကတွာ ဖလကပီဌန္တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဖလကပီဌံ နာမ ဖလကမယံ ပီဌ’’န္တိ. ဖလကဉ္စ ပီဌဉ္စ ဖလကပီဌန္တိ ဝါ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အထ ဝါ’’တိ. ဧတေနာတိ ‘‘ဖလကပီဌ’’န္တိ ပဒေန. ‘‘သင်္ဂဟိတ’’န္တိ ပဒေ ကရဏံ၊ ကတ္တာ ဝါ. ဗီဇနိပတ္တကန္တိ စတုရဿဗီဇနီယေဝ သကုဏပတ္တသဒိသတ္တာ ဗီဇနိပတ္တကံ၊ သဒိသတ္ထေ ကော. ‘‘အဇ္ဈောကာသေ’’တိ ပဒံ ‘‘ပစိတွာ’’တိ ပဒေ အာဓာရော. အဂ္ဂိသာလာယန္တိ အဂ္ဂိနာ ပစနသာလာယံ. ပဗ္ဘာရေတိ လေဏသဒိသေ ပဗ္ဘာရေ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဌာနေ.

ယသ္မိန္တိ ပုဂ္ဂလေ. ‘‘အတ္တနော ပုဂ္ဂလိကမိဝ ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ အနာပတ္တီတိ ဒဿေတိ.

၁၁၃. ယော ဘိက္ခု ဝါ လဇ္ဇီ ဟောတိ၊ တထာရူပံ ဘိက္ခုံ ဝါ တိ ယောဇနာ. ‘‘လဇ္ဇီ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ တဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အတ္တနော ပလိဗောဓံ ဝိယ မညတီ’’တိ. ယောတိ အာပုစ္ဆကော ဘိက္ခု. ‘‘ကေနစိ ဥပဒ္ဒုတံ ဟောတီ’’တိ သင်္ခေပေန ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘သစေပိ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟိသဒ္ဒေါ ဝိတ္ထာရဇောတကော. ဝုဍ္ဎတရော ဘိက္ခု ဂဏှာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တံ ပဒေသန္တိ သေနာသနဋ္ဌပိတဋ္ဌာနံ. အာပဒါသူတိ ဝိပတ္တီသူတိ. စတုတ္ထံ.