၁. ဘူတဂါမသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

၈၉. ဒုတိယဝဂ္ဂဿ ပဌမေ တဿာတိ ဒေဝတာယ. ဥက္ခိတ္တံ ဖရသုန္တိ ဥဒ္ဓံ ခိတ္တံ ကုဌာရိံ. နိဂ္ဂဟေတုန္တိ သဏ္ဌာတုံ၊ နိဝတ္တေတုံ ဝါ. စက္ခုဝိသယာတီတေတိ ပသာဒစက္ခုဿ ဂေါစရာတိက္ကန္တေ. မဟာရာဇသန္တိကာတိ ဝေဿဝဏမဟာရာဇဿ သန္တိကာ. ထနမူလေယေဝါတိ ထနသမီပေယေဝ. ဟိမဝန္တေတိ ဟိမဥဂ္ဂိရဏေ ဝနေ၊ ဟိမယုတ္တေ ဝါ. တတ္ထာတိ ဟိမဝန္တေ၊ ဒေဝတာသန္နိပါတေ ဝါ. ရုက္ခဓမ္မောတိ ရုက္ခသဘာဝေါ. ရုက္ခဓမ္မော စ နာမ ဆေဒနဘေဒနာဒီသု ရုက္ခာနံ အစေတနတ္တာ ကောပဿ အကရဏံ၊ တသ္မိံ ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာ ဒေဝတာ ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာ နာမ၊ ဆေဒနဘေဒနာဒီသု ရုက္ခဿ ဝိယ ရုက္ခဋ္ဌကဒေဝတာယ အကောပနံ ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာ နာမာတိ အဓိပ္ပါယော. တတ္ထာတိ တာသု သန္နိပါတဒေဝတာသု. ဣတီတိ ဣမဿ အလဘနဿ၊ ဣမသ္မိံ အလဘနေ ဝါ၊ အာဒီနဝန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဘဂဝတော စာတိ စ-သဒ္ဒေါ ‘‘ပုဗ္ဗစရိတ’’န္တိ ဧတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗော. ဣမဉ္စ အာဒီနဝံ အဒ္ဒသ၊ ဘဂဝတော ပုဗ္ဗစရိတဉ္စ အနုဿရီတိ ဝါကျသမ္ပိဏ္ဍနဝသေန ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. တေနာတိ ဒဿနာနုဿရဏကာရဏေန. အဿာတိ ဒေဝတာယ. သံဝိဇ္ဇတိ ပိတာ အဿာတိ သပိတိကော၊ ပုတ္တော. (တာဝါတိ အတိဝိယ၊ ပဋိသဉ္စိက္ခန္တိယာတိ သမ္ဗန္ဓော) ‘‘မရိယာဒံ ဗန္ဓိဿတီ’’တိ ဝတွာ တဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သိက္ခာပဒံ ပညပေဿတီ’’တိ. ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခန္တိယာ အဿာ ဒေဝတာယ ဧတဒဟောသီတိ ယောဇနာ.

ယောတိ ယော ကောစိ ဇနော. ဝေတိ ဧကန္တေန. ဥပ္ပတိတန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇနဝသေန အတ္တနော ဥပရိ ပတိတံ. ဘန္တန္တိ ဘမန္တံ ဓာဝန္တံ၊ ဝါရယေတိ နိဝါရေယျ နိဂ္ဂဏှေယျာတိ အတ္ထော. တန္တိ ဇနံ. အယံ ပနေတ္ထ ယောဇနာ – သာရထိ ဘန္တံ ရထံ ဝါရယေ ဣဝ၊ တထာ ယော ဝေ ဥပ္ပတိတံ ကောဓံ ဝါရယေ၊ တံ အဟံ သာရထိံ ဣတိ ဗြူမိ. ဣတရော ကောဓနိဝါရကတော အညော ရာဇဥပရာဇာဒီနံ သာရထိဘူတော ဇနော ရသ္မိဂ္ဂါဟော ရဇ္ဇုဂ္ဂါဟော နာမာတိ.

ဒုတိယဂါထာယ ဝေဇ္ဇော ဝိသဋံ ဝိတ္ထတံ သပ္ပဝိသံ သပ္ပဿ အာသီဝိသဿ ဝိသံ ဂရဠံ ဩသဓေဟိ ဘေသဇ္ဇေန၊ မန္တေန စ ဝိနေတိ ဣဝ၊ တထာ ယော ဘိက္ခဝေ ဥပ္ပတိတံ ကောဓံ မေတ္တာယ ဝိနေတိ၊ သော ဘိက္ခု ဥရဂေါ ဘုဇဂေါ ပုရာဏံ ပုရေ ဘဝံ ဇိဏ္ဏံ ပုရာဏတ္တာ ဇိဏ္ဏံ တစံ ဇဟာတိ ဣဝ၊ တထာ ဩရပါရံ အပါရသင်္ခါတံ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယသံယောဇနံ ဇဟာတီတိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ.

တတြာတိ ဒွီသု ဂါထာသု. ဝတ္ထု ပန ဝိနယေ အာရူဠှန္တိ ယောဇနာ. အထာတိ ပစ္ဆာ. ယဿ ဒေဝပုတ္တဿာတိ ယေန ဒေဝပုတ္တေန. ပရိဂ္ဂဟောတိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဟိတော. သောတိ ဒေဝပုတ္တော. တတောတိ ဥပဂမနတော. ယဒါ ဟောတိ၊ တဒါတိ ယောဇနာ. မဟေသက္ခဒေဝတာသူတိ မဟာပရိဝါရာသု ဒေဝတာသု၊ မဟာတေဇာသု ဝါ. ပဋိက္ကမန္တီတိ အပေန္တိ. ဒေဝတာ ယမ္ပိ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တီတိ ယောဇနာ. တတ္ထေဝါတိ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနေယေဝ. ဥပဋ္ဌာနန္တိ ဥပဋ္ဌာနတ္ထာယ၊ သမ္ပဒါနတ္ထေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. အထ ဝါ ဥပဂန္တွာ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဘဂဝတော သမီပဋ္ဌာနံ၊ တံ အာဂန္တွာတိ အတ္ထော. နန္တိ တံ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော.

၉၀. ‘‘ဘဝန္တီ’’တိ ဣမိနာ ဝိရူဠှေ မူလေ နီလဘာဝံ အာပဇ္ဇိတွာ ဝဍ္ဎမာနကေ တရုဏရုက္ခဂစ္ဆာဒိကေ ဒဿေတိ. ‘‘အဟုဝတ္ထု’’န္တိ ဣမိနာ ပန ဝဍ္ဎိတွာ ဌိတေ မဟန္တရုက္ခဂစ္ဆာဒိကေ ဒဿေတိ. ‘‘အဟုဝတ္ထု’’န္တိ စ ဟိယျတ္တနိသင်္ခါတာယ တ္ထုံ-ဝိဘတ္တိယာ ဟူ-ဓာတုဿ ဦကာရဿ ဥဝါဒေသော ဟောတိ. ပေါတ္ထကေသု ပန ‘‘အဟုဝတီ’’တိ ပါဌော ဒိဿတိ၊ သော အပါဌောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ‘‘ဇာယန္တီ’’တိ ဣမိနာ ဘူ-ဓာတုဿ သတ္တတ္ထဘာဝံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ဝဍ္ဎန္တီ’’တိ ဣမိနာ ဝဍ္ဎနတ္ထဘာဝံ. ဧတန္တိ ‘‘ဘူတဂါမော’’တိ နာမံ. ပီယတေ ယထာကာမံ ပရိဘုဉ္ဇီယတေ၊ ပါတဗ္ဗံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ဝါ ပါတဗျံ၊ ပါသဒ္ဒေါ ယထာကာမပရိဘုဉ္ဇနတ္ထော. တေနာဟ – ‘‘ဆေဒနဘေဒနာဒီဟိ ယထာရုစိ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတာတိ အတ္ထော’’တိ.

၉၁. ‘‘ဣဒါနီ’’တိ ပဒံ ‘‘အာဟာ’’တိ ပဒေ ကာလသတ္တမီ. ယသ္မိန္တိ ဗီဇေ. တန္တိ ဗီဇံ. ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနီတိ ဧတ္ထ ဇာတသဒ္ဒဿ တဗ္ဘာဝတ္ထတံ သန္ဓာယ အဋ္ဌကထာသု ဧဝံ ဝုတ္တံ. တဗ္ဘာဝတ္ထဿ ‘‘မူလေ ဇာယန္တီ’’တိ ဣမာယ ပါဠိယာ အသံသန္ဒနတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ သင်္ဂဟကာရေန ‘‘န သမေန္တီ’’တိ. အဋ္ဌကထာစရိယာနံ မတေန သတိ ဇာတသဒ္ဒဿ တဗ္ဘာဝတ္ထဘာဝေ ‘‘မူလေ ဇာယန္တီ’’တိအာဒီသု မူလေ မူလာနိ ဇာယန္တီတိ ဒေါသော ဘဝေယျာတိ မနသိ ကတွာ အာဟ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တာနီတိ ရုက္ခာဒီနိ. တဿာတိ ‘‘ဘူတဂါမော နာမ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနီ’’တိ ပဒဿ. ဧတန္တိ ‘‘ဗီဇဇာတာနီ’’တိ နာမံ. ဗီဇေသု ဇာတာနိ ဗီဇဇာတာနီတိ ဝုတ္တေ ‘‘မူလေ ဇာယန္တီ’’တိအာဒိနာ သမေတိ. ဧတေနာတိ ‘‘ဗီဇတော’’တိအာဒိနာ သင်္ဂဟောတိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘ယေဟီ’’တိ ပဒံ ‘‘ဇာတတ္တာ’’တိ ပဒေ အပါဒါနံ၊ ဟေတု ဝါ ‘‘ဝုတ္တာနီ’’တိ ပဒေ ကရဏံ၊ ကတ္တာ ဝါ. တေသန္တိ ဗီဇာနံ. ရုက္ခာဒီနံ ဝိရုဟနံ ဇနေတီတိ ဗီဇံ. ‘‘ဗီဇတော’’တိအာဒိနာ ကာရိယောပစာရေန ကာရဏဿ ဒဿိတတ္တာ ကာရဏူပစာရံ ပဒီပေတိ. အညာနိပိ ယာနိ ဝါ ပန ဂစ္ဆဝလ္လိရုက္ခာဒီနိ အတ္ထိ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ တာနိ ဂစ္ဆဝလ္လိရုက္ခာဒီနိ ဇာယန္တိ သဉ္ဇာယန္တီတိ ယောဇနာ. တာနီတိ ဂစ္ဆဝလ္လိရုက္ခာဒီနိ. တဉ္စ မူလံ၊ ပါဠိယံ ဝုတ္တဟလိဒ္ဒါဒိ စ အတ္ထိ၊ သဗ္ဗမ္ပိ ဧတံ မူလဗီဇံ နာမာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ ဗီဇေသု၊ ခန္ဓဗီဇေသု ဝါ.

၉၂. သညာဝသေနာတိ ‘‘ဗီဇ’’န္တိ သညာဝသေန. ‘‘တတ္ထာ’’တိ ပဒံ ‘‘ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ ပဒေ အာဓာရော. ‘‘ယထာ’’တိအာဒိနာ ကာရဏောပစာရေန ကာရိယဿ ဝုတ္တတ္တာ ဖလူပစာရံ ဒဿေတိ. ယံ ဗီဇံ ဝုတ္တံ၊ တံ ဒုက္ကဋဝတ္ထူတိ ယောဇနာ. ယဒေတံ အာဒိပဒန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ. တေနာတိ အာဒိပဒေန. ရဝီယတိ ဘဂဝတာ ကထီယတီတိ ရုတံ၊ ပါဠိ၊ တဿ အနုရူပံ ယထာရုတံ၊ ပါဠိအနတိက္ကန္တန္တိ အတ္ထော.

ဧတ္ထာတိ ‘‘ဗီဇေ ဗီဇသညီ’’တိအာဒိပဒေ၊ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ ဝါ. ဥဒကေ ဌာတိ ပဝတ္တတီတိ ဥဒကဋ္ဌော၊ ဧဝံ ထလဋ္ဌောပိ. တတ္ထာတိ ဥဒကဋ္ဌထလဋ္ဌေသု. သာသပဿ မတ္တံ ပမာဏံ အဿ သေဝါလဿာတိ သာသပမတ္တိကော. တိလဿ ဗီဇပမာဏံ အဿ သေဝါလဿာတိ တိလဗီဇကော. ပမာဏတ္ထေ ကော. အာဒိသဒ္ဒေန သင်္ခပဏကာဒယော သေဝါလေ သင်္ဂဏှာတိ. တတ္ထ တိလဗီဇပမာဏော ဇလသဏ္ဌိတော နီလာဒိဝဏ္ဏယုတ္တော သေဝါလော တိလဗီဇံ နာမ၊ သပတ္တော အပ္ပကဏ္ဍော ဥက္ခလိပိဓာနာဒိပမာဏော သမူလော ဧကော သေဝါလဝိသေသော သင်္ခေါ နာမ၊ ဘမရသဏ္ဌာနော နီလဝဏ္ဏော ဧကော သေဝါလဝိသေသော ပဏကော နာမ. ဥဒကံ သေဝတီတိ သေဝါလော. တတ္ထာတိ သေဝါလေသု. ယောတိ သေဝါလော. ပတိဋ္ဌိတံ သေဝါလန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ မူလေ ဝါ နဠေ ဝါ ပတ္တေ ဝါ. ဥဒ္ဓရိတွာတိ ဥပ္ပါဋေတွာ. ‘‘ဟတ္ထေဟီ’’တိ ပဒံ ‘‘ဝိယူဟိတွာ’’တိ ပဒေ ကရဏံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တဿာတိ သေဝါလဿ. ဧတ္တာဝတာတိ ဣတော စိတော စ ဝိယူဟနမတ္တေန. ယော သေဝါလော နိက္ခမတိ၊ တံ သေဝါလန္တိ ယောဇနာ. ပရိဿာဝနန္တရေနာတိ ပရိဿာဝနဆိဒ္ဒေန. ဥပ္ပလာနိ အသ္မိံ ဂစ္ဆေတိ ဥပ္ပလိနီ. ပဒုမာနိ အသ္မိံ ဂစ္ဆေတိ ပဒုမိနီ၊ ဣနော၊ ဣတ္ထိလိင်္ဂဇောတကော ဤ. တတ္ထေဝါတိ ဥဒကေယေဝ. တာနီတိ ဝလ္လီတိဏာနိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. အနန္တကောတိ သာသပမတ္တိကော သေဝါလော. သော ဟိ နတ္ထိ အတ္တတော အန္တော လာမကော သေဝါလော ဧတဿာတိ ကတွာ ‘‘အနန္တကော’’တိ ဝုစ္စတိ. အတ္တနာယေဝ ဟိ သုခုမော၊ တတော သုခုမော သေဝါလော နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. တတ္ထာတိ ဒုက္ကဋဝတ္ထုဘာဝေ. တမ္ပီတိ ‘‘သမ္ပုဏ္ဏဘူတဂါမံ န ဟောတီ’’တိ ဝစနမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေါ မဟာပစ္စရိအာဒိအဋ္ဌကထာစရိယာနံ ဝစနာပေက္ခော. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. န အာဂတော၊ တသ္မာ န သမေတီတိ ယောဇနာ. အထာတိ တသ္မိံ အနာဂတေ. ဧတန္တိ အနန္တကသေဝါလာဒိံ. ဂစ္ဆိဿတီတိ ဝဒေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. တမ္ပီတိ ‘‘ဂစ္ဆိဿတီ’’တိ ဝစနမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေါ ပုရိမဋ္ဌကထာစရိယာနံ ဝစနာပေက္ခော.

အဘူတဂါမမူလတ္တာ တာဒိသဿ ဗီဇဂါမဿာတိ ဧတ္ထ ဗီဇဂါမော တိဝိဓော ဟောတိ – ယော သယံ ဘူတဂါမတော ဟုတွာ အညမ္ပိ ဘူတဂါမံ ဇနေတိ၊ အမ္ဗဋ္ဌိအာဒိကော. ယော ပန သယံ ဘူတဂါမတော ဟုတွာ အညံ ပန ဘူတဂါမံ န ဇနေတိ၊ တာလနာဠိကေရာဒိခါဏု. ယော ပန သယမ္ပိ ဘူတဂါမတော အဟုတွာ အညမ္ပိ ဘူတဂါမံ န ဇနေတိ. ပါနီယဃဋာဒီနံ ဗဟိ သေဝါလောတိ. ဘူတဂါမော ပန စတုဗ္ဗိဓော ဟောတိ – ယော သယံ ဗီဇဂါမတော ဟုတွာ အညမ္ပိ ဗီဇဂါမံ ဇနေတိ၊ ဧတရဟိ အမ္ဗရုက္ခာဒိကော. ယော ပန သယံ ဗီဇဂါမတော အဟုတွာဝ အညံ ဗီဇဂါမံ ဇနေတိ၊ အာဒိကပ္ပကာလေ အမ္ဗရုက္ခာဒိကော. ယော ပန သယံ ဗီဇဂါမတော ဟုတွာ အညံ ပန ဗီဇဂါမံ န ဇနေတိ၊ နီလဝဏ္ဏော ဖလိတကဒလီရုက္ခာဒိကော. ယော ပန သယမ္ပိ ဗီဇဂါမတော အဟုတွာ အညမ္ပိ ဗီဇဂါမံ န ဇနေတိ၊ ဣဓ ဝုတ္တော အနန္တကသေဝါလာဒိကောတိ. တတ္ထ စတုတ္ထံ ဘူတဂါမံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အဘူတဂါမမူလကတ္တာ တာဒိသဿ ဗီဇဿာ’’တိ. အယံ ပန တတိယဗီဇဂါမဿ စ စတုတ္ထဘူတဂါမဿ စ ဝိသေသော – တတိယဗီဇဂါမေ မူလပဏ္ဏာနိ န ပညာယန္တိ၊ စတုတ္ထဘူတဂါမေ တာနိ ပညာယန္တီတိ. မူလပဏ္ဏာနံ အပညာယနတ္တာ ဗီဇဂါမောတိ ဝုတ္တော၊ တေသံ ပညာယနတ္တာ ဘူတဂါမောတိ ဝုတ္တော. ဣတရထာ ဟိ ဝိရောဓော ဘဝေယျာတိ. အတ္တနော ဝါဒေ ပါစိတ္တိယဘာဝတော ဂရုကံ၊ မဟာပစ္စရိအာဒီနံ ဝါဒေ ဒုက္ကဋမတ္တဘာဝတော လဟုကံ. ဧတန္တိ ဌာနံ.

ဧဝံ ဥဒကဋ္ဌံ ဒဿေတွာ ထလဋ္ဌံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ထလဋ္ဌေ’’တိအာဒိ. ထလဋ္ဌေ ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ ဟရိတခါဏူသု. ဥဒ္ဓံ ဝဍ္ဎတီတိ နဝသာခါနိဂ္ဂမနေန ဆိန္နတော ဥပရိ ဝဍ္ဎတိ. သောတိ ခါဏု. ဖလိတာယ ကဒလိယာ ခါဏု ဗီဇဂါမေန သင်္ဂဟိတောတိ ယောဇနာ. ဖလံ သဉ္ဇာတံ ဧတိဿာတိ ဖလိတာ. တထာတိ ‘‘ဘူတဂါမေနေဝ သင်္ဂဟိတာ’’တိ ပဒါနိ အာကဍ္ဎတိ. ယဒါတိ ယသ္မိံ ကာလေ. ရတနပ္ပမာဏာပီတိ ဟတ္ထပ္ပမာဏာပိ. အထာတိ အပါဒါနတ္ထော၊ တတော ရာသိကရဏတော အညန္တိ အတ္ထော. ဘူမိယံ နိခဏန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘မူလေသု စေဝ ပဏ္ဏေသု စာ’’တိ ဧတ္ထ စသဒ္ဒေါ သမုစ္စယတ္ထောဝ၊ န ဝိကပ္ပတ္ထောတိ အာဟ ‘‘မူလမတ္တေသု ပနာ’’တိအာဒိ.

ဗီဇာနီတိ မူလာဒိဗီဇာနိ. ဌပိတာနိ ဟောန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဥပရီ’’တိ ပဒေန ဟေဋ္ဌာ မူလာနိ စာတိ အတ္ထံ နယေန ဉာပေတိ. န အင်္ကုရေ နိဂ္ဂတမတ္တေယေဝ၊ အထ ခေါ ဟရိတေ နီလပဏ္ဏဝဏ္ဏေ ဇာတေယေဝ ဘူတဂါမသင်္ဂဟော ကာတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဟရိတေ’’တိအာဒိ. တာလဋ္ဌီနံ မူလန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဒန္တသူစိ ဝိယာတိ ဟတ္ထိဒန္တသူစိ ဝိယ. ယထာ အသမ္ပုဏ္ဏဘူတဂါမော တတိယော ကောဋ္ဌာသော န အာဂတော၊ န ဧဝံ အမူလကဘူတဂါမော. သော ပန အာဂတောယေဝါတိ အာဟ ‘‘အမူလကဘူတဂါမေ’’တိ. အမူလိကလတာ ဝိယ အမူလကဘူတဂါမေ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော.

ဝန္ဒာကာတိ ရုက္ခာဒနီ. သာ ဟိ သယံ ရုက္ခံ နိဿာယ ဇာယန္တီပိ အတ္တနော နိဿယာနံ ရုက္ခာနံ အဒနတ္တာ ဘက္ခနတ္တာ ဝဒီယတိ ထုတီယတီတိ ‘‘ဝန္ဒာကာ’’တိ ဝုစ္စတိ. အညာ ဝါတိ ဝန္ဒာကာယ အညာ ဝါ. တန္တိ ဝန္ဒာကာဒိံ. တတောတိ ရုက္ခတော. ဝနန္တိ ခုဒ္ဒကော ဂစ္ဆော. ပဂုမ္ဗောတိ မဟာဂစ္ဆော. ဒဏ္ဍကောတိ ရုက္ခော ဒဏ္ဍယောဂတော. တဿာပီတိ အမူလိကလတာယပိ. အယမေဝ ဝိနိစ္ဆယောတိ ဝန္ဒာကာဒိကဿ ဝိနိစ္ဆယော ဝိယ အယံ ဝိနိစ္ဆယော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ‘‘ဒွေ တီဏိ ပတ္တာနီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဧကပတ္တော သဉ္ဇာယန္တောပိ အဂ္ဂဗီဇသင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော. ‘‘အနုပသမ္ပန္နေနာ’’တိ ပဒံ ‘‘လိတ္တဿာ’’တိ ပဒေ ကတ္တာ. နိဒါဃသမယေတိ ဂိမှကာလေ. အဗ္ဗောဟာရိကောတိ အာပတ္တိယာ အင်္ဂန္တိ န ဝေါဟရိတဗ္ဗော. ဝေါဟရိတုံ န အရဟတီတိ အတ္ထော. ဧတန္တိ အဗ္ဗောဟာရိကတံ၊ ‘‘သစေ။ပေ။ ပမဇ္ဇိတဗ္ဗာ’’တိ ဝစနံ ဝါ.

အဟိံ သပ္ပံ ဆာဒေတီတိ အဟိစ္ဆတ္တံ၊ တံယေဝ အဟိစ္ဆတ္တကံ. ယထာကထဉ္စိ ဟိ ဗျုပ္ပတ္တိ၊ ရုဠှိယာ အတ္ထဝိနိစ္ဆယော. တသ္မာတိ တတော ဝိကောပနတော. တတ္ထာတိ အဟိစ္ဆတ္တကေ. ဟေဋ္ဌာ ‘‘ဥဒကပပ္ပဋကော’’တိ ဝတွာ ဣဓ ‘‘ရုက္ခပပ္ပဋိကာယပီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ပပ္ပဋကသဒ္ဒေါ ဒွိလိင်္ဂေါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တန္တိ ပပ္ပဋိကံ. ဌိတံ နိယျာသန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝံ ‘‘လဂ္ဂ’’န္တိ ဧတ္ထာပိ. ဟတ္ထကုက္ကုစ္စေနာတိ ဟတ္ထလောလေန. ‘‘ဆိန္ဒန္တဿာပီ’’တိ ပဒေ ဟေတု.

ဝါသတ္ထိကေနာတိ ဝါသံ ဣစ္ဆန္တေန. ‘‘ဩစိနာပေတဗ္ဗာ’’တိ ပဒေ ကတ္တာ. ဥပ္ပါဋေန္တေဟီတိ ဥဒ္ဓရန္တေဟိ. တေသန္တိ သာမဏေရာနံ. သာခံ ဂဟိတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဌပိတဿ သိင်္ဂီဝေရဿာတိ ယောဇနာ.

ဆိဇ္ဇနကန္တိ ဆိဇ္ဇနယုတ္တံ၊ ဆိဇ္ဇနာရဟန္တိ အတ္ထော. ‘‘စင်္ကမိတဋ္ဌာနံ ဒဿေဿာမီ’’တိ ဣမိနာ ဝတ္တသီသေန စင်္ကမနံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ. ‘‘ဘိဇ္ဇတီ’’တိ ဣမိနာ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂဏ္ဌိပိ ကာတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ. ဒါရုမက္ကဋကန္တိ မက္ကဋဿ ဟတ္ထော မက္ကဋော ဥပစာရေန၊ မက္ကဋော ဝိယာတိ မက္ကဋကော၊ သဒိသတ္ထေ ကော. ဒါရုသင်္ခါတော မက္ကဋကော ဒါရုမက္ကဋကော. တံ အာကောဋေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. အနိယာမိတတ္တာတိ ဣမန္တိ အနိယာမိတတ္တာ ဝစနဿ. ဣဒံ မဟာသာမညံ၊ ဝိသေသသာမညမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘နာမံ ဂဟေတွာပီ’’တိအာဒိ. သဗ္ဗန္တိ သဗ္ဗံ ဝစနံ.

‘‘ဣမံ ဇာနာတိအာဒီသူ’’တိ ပဒံ ‘‘ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ ပဒေ အာဓာရော. ဣမံ မူလဘေသဇ္ဇံ ဇာနာတိ ဣမံ မူလဘေသဇ္ဇံ ယောဇိတုံ ဇာနာတိ ယောဇနာ. ဧတ္တာဝတာတိ ‘‘ဣမံ ဇာနာ’’တိအာဒိဝစနမတ္တေန. ကပ္ပိယန္တိ သမဏဝေါဟာရေန၊ ဝေါဟာရဿ ဝါ ယုတ္တံ အနုရူပံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ကပ္ပိယံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဝစနေ. နိဗ္ဗဋ္ဋဗီဇမေဝါတိ ဖလတော နိဗ္ဗဋ္ဋေတွာ ဝိသုံ ကတံ ဗီဇံ ဧဝ. တတ္ထာတိ သုတ္တေ. ကရောန္တေန ဘိက္ခုနာ ကာတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ‘‘ကပ္ပိယန္တိ ဝတွာဝါ’’တိ ဣမိနာ ပဌမံ ကတွာ အဂ္ဂိသတ္ထနခါနိ ဥဒ္ဓရိတွာ ပစ္ဆာ ဝတ္တုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ. လောဟမယသတ္ထဿာတိ အယတမ္ဗာဒိလောဟမယဿ သတ္ထဿ. တေဟီတိ မနုဿာဒီနံ နခေဟိ. တေဟီတိ အဿာဒီနံ ခုရေဟိ. တေဟီတိ ဟတ္ထိနခေဟိ. ယေဟီတိ နခေဟိ. တတ္ထဇာတကေဟိပီတိ တသ္မိံ သတ္ထေ ဇာတကေဟိပိ၊ နခေဟီတိ သမ္ဗန္ဓော.

တတ္ထာတိ ပုရိမဝစနာပေက္ခံ. ‘‘ကပ္ပိယံ ကရောန္တေနာ’’တိအာဒိဝစနမပေက္ခတိ. ‘‘ဥစ္ဆုံ ကပ္ပိယံ ကရိဿာမီ’’တိ ဥစ္ဆုမေဝ ဝိဇ္ဈတိ၊ ပဂေဝ. ‘‘ဒါရုံ ကပ္ပိယံ ကရိဿာမီ’’တိ ဥစ္ဆုံ ဝိဇ္ဈတိ၊ ‘‘ဒါရုံ ကပ္ပိယံ ကရိဿာမီ’’တိ ဒါရုမေဝ ဝါ ဝိဇ္ဈတိ၊ ဝဋ္ဋတိ ဧကာဗဒ္ဓတ္တာတိ ဝဒန္တိ. တန္တိ ရဇ္ဇုံ ဝါ ဝလ္လိံ ဝါ. သဗ္ဗံ ခဏ္ဍန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ မရိစပက္ကေသု. ကဋာဟန္တိ ဧကာယ ဘာဇနဝိကတိယာ နာမမေတံ. ဣဓ ပန ဗီဇာနံ ဘာဇနဘာဝေန တံသဒိသတ္တာ ဖလဖေဂ္ဂုပိ ‘‘ကဋာဟ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ဧကာဗဒ္ဓန္တိ ကဋာဟေန ဧကတော အာဗဒ္ဓံ.

တာနီတိ တိဏာနိ. တေနာတိ ရုက္ခပဝဋ္ဋနာဒိနာ. တတြာတိ တသ္မိံ ဌပနပါတနဋ္ဌာနေ. ‘‘မနုဿဝိဂ္ဂဟပါရာဇိကဝဏ္ဏနာယ’’န္တိ ပဒံ ‘‘ဝုတ္တ’’န္တိ ပဒေ သာမညာဓာရော. ဘိက္ခု အဇ္ဈောတ္ထဋော ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဩပါတေတိ အာဝါဋေ. သော ဟိ အဝပတနဋ္ဌာနတ္တာ ‘‘ဩပါတော’’တိ ဝုစ္စတိ. ရုက္ခန္တိ အဇ္ဈောတ္ထဋရုက္ခံ. ဘူမိန္တိ ဩပါတထိရဘူမိံ. ဇီဝိတဟေတူတိ နိမိတ္တတ္ထေ ပစ္စတ္တဝစနံ၊ ဇီဝိတကာရဏာတိ အတ္ထော. ‘‘ဘိက္ခုနာ’’တိ ပဒံ ‘‘နိက္ခာမေတု’’န္တိ ပဒေ ဘာဝကတ္တာ၊ ကာရိတကတ္တာ ဝါ. ‘‘အဇ္ဈောတ္ထဋဘိက္ခု’’န္တိ ဝါ ‘‘ဩပါတဘိက္ခု’’န္တိ ဝါ ကာရိတကမ္မံ အဇ္ဈာဟရိတဗ္ဗံ. တတ္ထာတိ အနာပတ္တိဘာဝေ၊ အနာပတ္တိဘာဝဿ ဝါ. ဧတဿာတိ သုတ္တဿ. ပရော ပန ကာရုညေန ကရောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတမ္ပီတိ ကာရုညမ္ပိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါတိ. ပဌမံ.