၁၀. စူဠအဿပုရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၃၅. ပုရိမသဒိသမေဝါတိ ‘‘အဿပုရဝါသီနံ ဘိက္ခုသံဃေ ဂါရဝဗဟုမာနံ နိပစ္စကာရဉ္စ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍပါတာပစာယနေ နိယောဇေန္တော ဣဒံ သုတ္တံ အဘာသီ’’တိ ပုရိမသုတ္တေ မဟာအဿပုရေ (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၄၁၅) ဝုတ္တသဒိသမေဝ. သမဏာနံ အနုစ္ဆဝိကာတိ သမဏာနံ သမဏဘာဝဿ အနုစ္ဆဝိကာ ပတိရူပါ. သမဏာနံ အနုလောမပ္ပဋိပဒါတိ သမဏာနံ သာမညသင်္ခါတဿ အရိယမဂ္ဂဿ အနုကူလပ္ပဋိပဒါ.

၄၃၆. ဧတေ ဓမ္မာတိ ဧတေ ပါဠိယံ အာဂတာ အဘိဇ္ဈာဗျာပါဒါဒယော ပါပဓမ္မာ. ဥပ္ပဇ္ဇမာနာတိ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဧဝ၊ ပဂေဝ သန္တာနေ ဘာဝိတာ. မလိနေတိ မလဝန္တေ ကိလိဋ္ဌေ. မလဂ္ဂဟိတေတိ ဂဟိတမလေ သဉ္ဇာတမလေ. သမဏမလာတိ သမဏာနံ သမဏဘာဝဿ မလာ. ဒုဿန္တီတိ ဝိပဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ. သမဏဒေါသာတိ သမဏာနံ သမဏဘာဝဒူသနာ. ကသဋေတိ အသာရေ. နိရောဇေတိ နိတ္တေဇေ. အယတော သုခတော အပေတာတိ အပါယာ၊ နိရယာဒယော၊ တံ ဖလံ အရဟန္တိ၊ တံ ပယောဇနံ ဝါ ဧတေသန္တိ အာပါယိကာ. ဌာနာနိ အဘိဇ္ဈာဒယော. တေနာဟ ‘‘အပါယေ’’တိအာဒိ. ကာရဏဘာဝေန ဒုဂ္ဂတိပရိယာပန္နာယ ဝေဒနာယ ဟိတာနီတိ ဒုဂ္ဂတိဝေဒနိယာနိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဒုဂ္ဂတိယံ ဝိပါကဝေဒနာယ ပစ္စယာန’’န္တိ. တိခိဏံ အယန္တိ ဝေကန္တကသဒိသံ သာရအယံ. အယေနာတိ အယောဃံသကေန. ကောဉ္စသကုဏာနံ ကိရ ကုစ္ဆိယံ နိဝုတ္ထံ ယံ ကိဉ္စိ ခရံ တိခိဏဉ္စ ဟောတိ. တထာ ဟိ တေသံ ဝစ္စံ အဋ္ဌိမ္ပိ ပါသာဏမ္ပိ ဝိလီယာပေတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ကောဉ္စသကုဏေ ခါဒါပေန္တီ’’တိ. တံ ကိရ အယစုဏ္ဏံ အဂ္ဂိနာပိ ကိစ္ဆေန ဒယှတိ၊ ဘေသဇ္ဇဗလေန ပန သုခေန ဒယှေယျ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သုသိက္ခိတာ စ နံ အယကာရာ ဗဟုဟတ္ထကမ္မမူလံ လဘိတွာ ကရောန္တီ’’တိအာဒိ. အတိတိခိဏံ ဟောတိ၊ အညတရံ အယောဗန္ဓနံ ဖေဂ္ဂုဒဏ္ဍံ ဝိယ သုခေနေဝ ဆိန္ဒန္တိ. သသဗိဠာရစမ္မေဟိ သင်္ဃဋိတဋ္ဌေန သင်္ဃာဋီတိ ဝုစ္စတိ အာဝုဓပရိစ္ဆဒေါတိ အာဟ ‘‘သင်္ဃာဋိယာတိ ကောသိယာ’’တိ. ပရိယောနဒ္ဓန္တိ ပရိတော ဩနဒ္ဓံ ဆာဒိတံ. သမန္တတော ဝေဌိတန္တိ သဗ္ဗသော ပိဟိတံ.

၄၃၇. ရဇောတိ အာဂန္တုကရဇော. ဇလ္လန္တိ သရီရေ ဥဋ္ဌာနကလောဏာဒိမလံ. ရဇောဇလ္လဉ္စ ဝတသမာဒါနဝသေန အနပနီတံ ဧတဿ အတ္ထီတိ ရဇောဇလ္လိကော၊ တဿ. တေနာဟ ‘‘ရဇောဇလ္လဓာရိနော’’တိ. ဥဒကံ ဩရောဟန္တဿာတိအာဒီနမတ္ထော မဟာသီဟနာဒသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တောယေဝ. သဗ္ဗမေတန္တိအာဒီသု သဗ္ဗသောပိ ဝတသမာဒါနဝသေနာတိ အဓိပ္ပါယော. ယသ္မာ သဗ္ဗမေတံ ဗာဟိရသမယဝသေနေဝ ကထိတံ၊ တသ္မာ သင်္ဃာဋိကဿာတိ ပိလောတိကခဏ္ဍေဟိ သင်္ဃဋိတတ္တာ ‘‘သင်္ဃာဋီ’’တိ လဒ္ဓနာမဝတ္ထဓာရိနောတိ အတ္ထော. တထာ ဟိ ပါဠိယံ ‘‘သင်္ဃာဋိကဿ’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ၊ န ‘‘ဘိက္ခုနော’’တိ. တေနာဟ ‘‘ဣမသ္မိံ ဟီ’’တိအာဒိ. ကသ္မာ ပနေတ္ထ ဘဂဝတာ သင်္ဃာဋိကတ္တာဒီနိယေဝ ဝတသမာဒါနာနိ ပဋိက္ခိတ္တာနီတိ? နယဒဿနမေတံ အညေသမ္ပိ ပဉ္စာတပမူဂဝတာဒီနံ တပ္ပဋိက္ခေပေနေဝ ပသိဒ္ဓိတော. အပရေ ပန ဘဏန္တိ – ‘‘နာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ဃာဋိကဿ သင်္ဃာဋိဓာရဏမတ္တေန သာမညံ ဝဒါမီ’’တိ ဝုတ္တေ တတ္ထ နိသိန္နော ကောစိ တိတ္ထန္တရလဒ္ဓိကော အစေလကတ္တံ နု ခေါ ကထန္တိ စိန္တေသိ၊ အပရေ ရဇောဇလ္လကတ္တံ နု ခေါ ကထန္တိ၊ ဧဝံ တံ တံ စိန္တေန္တာနံ အဇ္ဈာသယဝသေန ဘဂဝါ ဣမာနေဝ ဝတသမာဒါနာနိ ဣဓ ပဋိက္ခိပီတိ. သင်္ဃာဋိကန္တိ နိဝါသနပါရုပနဝသေန သင်္ဃာဋိဝန္တံ. တေနာဟ ‘‘သင်္ဃာဋိကံ ဝတ္ထ’’န္တိအာဒိ. အတ္တနော ရုစိယာ မိတ္တာဒယော သင်္ဃာဋိကံ ကရေယျုံ၊ ပစ္ဆာ ဝိညုတံ ပတ္တကာလေ သင်္ဃာဋိကတ္တေ သမာဒပေယျုံ.

၄၃၈. အတ္တာနံ ဝိသုဇ္ဈန္တံ ပဿတိ အဘိဇ္ဈာဒီနံ သမုဒါစာရာဘာဝတော. မဂ္ဂေန အသမုစ္ဆိန္နတ္တာ ဝိသုဒ္ဓေါတိ ပန န ဝတ္တဗ္ဗော. ပါမောဇ္ဇန္တိ တရုဏပီတိမာဟ. တဿ ဟိ အတ္တနော သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ကိလေသာနံ ဝိက္ခမ္ဘိတတ္တာ စိတ္တဿ ဝိသုဒ္ဓတံ ပဿန္တဿ ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ၊ တံ တုဋ္ဌာကာရံ. တေနာဟ ‘‘တုဋ္ဌာကာရော’’တိ. ပီတီတိ ပဿဒ္ဓိအာဝဟာ ဗလဝပီတိ. နာမကာယော ပဿမ္ဘတီတိ ဣမိနာ ဥဘယမ္ပိ ပဿဒ္ဓိံ ဝဒတိ. ဝေဒိယတီတိ အနုဘဝတိ ဝိန္ဒတိ. ဣဒါနိ တေန နီဝရဏေဟိ စိတ္တဿ ဝိသောဓနတ္တံ လဒ္ဓန္တိ အာဟ ‘‘အပ္ပနာပ္ပတ္တံ ဝိယ ဟောတီ’’တိ. အညတ္ထ ဥဋ္ဌိတာ အညံ ဌာနံ ဥပဂတာတိ ဧတ္တကေန ဥပမာဘာဝေန ဥစ္စနီစတာသာမညေန ဟေဋ္ဌာ အသဒ္ဓမ္မာနံ ပဋိပက္ခဝသေန ဒေသနာယ ပရိယောသာပိတတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ယထာနုသန္ဓိနာ’’တိ. မဟာသီဟနာဒသုတ္တေ မဂ္ဂေါ ပေါက္ခရဏိယာ ဥပမိတော ‘‘သေယျထာပိ၊ သာရိပုတ္တ၊ ပေါက္ခရဏီ’’တိအာဒိံ (မ. နိ. ၁.၁၅၄) အာရဘိတွာ ဥပမာသံသန္ဒနေ ‘‘တထာယံ ပုဂ္ဂလော ပဋိပန္နော၊ တထာ စ ဣရိယတိ၊ တဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရုဠှော၊ ယထာ အာသဝါနံ ခယာ’’တိ (မ. နိ. ၁.၁၅၄) ဝုတ္တတ္တာ. ယထာ ဟိ ပုရတ္ထိမာဒိဒိသာဟိ အာဂတာ ပုရိသာ တံ ပေါက္ခရဏိံ အာဂမ္မ ဝိသုဒ္ဓရူပကာယာ ဝိဂတပရိဠာဟာ စ ဟောန္တိ၊ ဧဝံ ခတ္တိယာဒိကုလတော အာဂတာ တထာဂတပ္ပဝေဒိတံ ဓမ္မဝိနယံ သာသနံ အာဂမ္မ ဝိသုဒ္ဓနာမကာယာ ဝိဂတကိလေသပရိဠာဟာ စ ဟောန္တိ. တသ္မာ သဗ္ဗကိလေသာနံ သမိတတ္တာ ပရမတ္ထသမဏော ဟောတီတိ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

စူဠအဿပုရသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.

နိဋ္ဌိတာ စ မဟာယမကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ.