၁. စူဠဂေါသိင်္ဂသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၃၂၅. ဉာတီနံ (အ. နိ. ဋီ. ၃.၆.၁၉) နိဝါသဋ္ဌာနဘူတော ဂါမော ဉာတိကော၊ သော ဧဝ နာတိကော. သော ကိရ ဂါမော ယေသံ သန္တကော၊ တေသံ ပုဗ္ဗပုရိသေန အတ္တနော ဉာတီနံ သာဓာရဏဘာဝေန နိဝေသိတော၊ တေန ‘‘နာတိကော’’တိ ပညာယိတ္ထ. အထ ပစ္ဆာ တတ္ထ ဒွီဟိ ဒါယာဒေဟိ ဒွိဓာ ဝိဘဇိတွာ ပရိဘုတ္တော. တေနာဟ ‘‘ဒွိန္နံ စူဠပိတိမဟာပိတိပုတ္တာနံ ဒွေ ဂါမာ’’တိ. ဂိဉ္ဇကာ ဝုစ္စန္တိ ဣဋ္ဌကာ၊ ဂိဉ္ဇကာဟိယေဝ ကတော အာဝသထော ဂိဉ္ဇကာဝသထော. တသ္မိံ ကိရ ပဒေသေ မတ္တိကာ သက္ခရမရုမ္ဗဝါလိကာဒီဟိ အသမ္မိဿာ အကဌိနာ သဏှာ သုခုမာ၊ တာယ ကတာနိ ကုလာလဘာဇနာနိပိ သိလာမယာနိ ဝိယ ဒဠှာနိ၊ တသ္မာ တေ ဥပါသကာ တာယ မတ္တိကာယ ဒီဃပုထုလဣဋ္ဌကာ ကာရေတွာ တာဟိ ဌပေတွာ ဒွါရဗာဟဝါတပါနကဝါဋတုလာယော သေသံ သဗ္ဗံ ဒဗ္ဗသမ္ဘာရေန ဝိနာ ဣဋ္ဌကာဟိ ဧဝ ပါသာဒံ ကာရေသုံ. တေနာဟ ‘‘ဣဋ္ဌကာဟေဝါ’’တိအာဒိ.
ဂေါသိင်္ဂသာလဝနဒါယန္တိ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနန္တိ လဒ္ဓနာမံ ရက္ခိတံ အရညံ. ဇေဋ္ဌကရုက္ခဿာတိ ဝနပ္ပတိဘူတဿ သာလရုက္ခဿ. သာမဂ္ဂိရသန္တိ သမဂ္ဂဘာဝါဒိဂုဏံ ဝိဝေကသုခံ. ဥပရိပဏ္ဏာသကေ ဥပက္ကိလေသသုတ္တေ (မ. နိ. ၃.၂၃၇-၂၃၈) ပုထုဇ္ဇနကာလော ကထိတော၊ ဣဓ စူဠဂေါသိင်္ဂသုတ္တေ ခီဏာသဝကာလော ကထိတော. ကတကိစ္စာပိ ဟိ တေ မဟာထေရာ အတ္တနော ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရံ ပရေသံ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇနဉ္စ သမ္ပဿန္တာ ပရမဉ္စ ဝိဝေကံ အနုဗြူဟန္တာ သာမဂ္ဂိရသံ အနုဘဝမာနာ တတ္ထ ဝိဟရန္တိ. တဒါတိ တသ္မိံ ဥပက္ကိလေသသုတ္တဒေသနာကာလေ. တေတိ အနုရုဒ္ဓပ္ပမုခါ ကုလပုတ္တာ. လဒ္ဓဿာဒါတိ ဝိပဿနာယ ဝီထိပဋိပတ္တိယာ အဓိဂတဿာဒါ. ဝိပဿနာ ဟိ ပုဗ္ဗေနာပရံ ဝိသေသံ အာဝဟန္တီ ပဝတ္တမာနာ သာတိသယံ ပီတိသောမနဿံ အာဝဟတိ. တေနာဟ ဘဂဝါ –
‘‘ယတော ယတော သမ္မသတိ၊ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ၊
လဘတိ ပီတိပါမောဇ္ဇံ၊ အမတံ တံ ဝိဇာနတ’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၃၇၄)၊
လဒ္ဓပတိဋ္ဌာ မဂ္ဂဖလာဓိဂမနေန. သတိ ဟိ မဂ္ဂဖလာဓိဂမေ သာသနေ ပတိဋ္ဌာ လဒ္ဓါ နာမ ဟောတိ၊ နော အညထာ.
ကာမံ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာပိ မဟာသာဝကပရိယာပန္နာဝ၊ အဂ္ဂသာဝကဘာဝေန ပန နေသံ ဝိသေသဒဿနတ္ထံ ‘‘ဓမ္မသေနာပတိမဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရေသု ဝါ’’တိ ဝိသုံ ဂဟဏံ. သတိပိ ဟိ သာမညယောဂေ ဝိသေသဝန္တော ဝိသုံ ဂယှန္တိ ယထာ ‘‘ဗြာဟ္မဏာ အာဂတာ၊ ဝါသိဋ္ဌောပိ အာဂတော’’တိ. တေသု ပန ဝိသုံ ဂဟိတေသုပိ ‘‘အသီတိမဟာသာဝကေသူ’’တိ အသီတိဂ္ဂဟဏံ အပ္ပကံ ဦနမဓိကံ ဝါ ဂဏနုပဂံ န ဟောတီတိ. အန္တမသောတိ ဣဒံ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကဿ ဥပဋ္ဌာကဘာဝေန အာသန္နစာရိတာယ ဝုတ္တံ. အနီကာတိ ဟတ္ထာနီကာ၊ ဟတ္ထာနီကတော ဟတ္ထိသမူဟတောတိ အတ္ထော. ကာဠသီဟော ယေဘုယျေန ယူထစရောတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘ယူထာ နိဿဋော ကာဠသီဟော ဝိယာ’’တိ. ကေသရီ ပန ဧကစရောဝ. ဝါတစ္ဆိန္နော ဝလာဟကော ဝိယာတိ ဝါတစ္ဆိန္နော ပဗ္ဗတကူဋပ္ပမာဏော ဝလာဟကစ္ဆေဒေါ ဝိယ. တေသံ ပဂ္ဂဏှနတောတိ ယထာ နာမ ဇိဃစ္ဆိတဿ ဘောဇနေ၊ ပိပါသိတဿ ပါနီယေ၊ သီတေန ဖုဋ္ဌဿ ဥဏှေ၊ ဥဏှေန ဖုဋ္ဌဿ သီတေ၊ ဒုက္ခိတဿ သုခေ အဘိရုစိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝံ ဘဂဝတော ကောသမ္ဗကေ ဘိက္ခူ အညမညံ ဝိဝါဒါပန္နေ ဒိသွာ အပရေ သမဂ္ဂါဝါသံ ဝသန္တေ အာဝဇ္ဇိတဿ ဣမေ တယော ကုလပုတ္တာ အာပါထံ အာဂမိံသု၊ အထ နေ ပဂ္ဂဏှိတုကာမော ဥပသင်္ကမိ၊ ဧဝါယံ ပဋိပတ္တိအနုက္ကမေန ကောသမ္ဗကာနံ ဘိက္ခူနံ ဝိနယနုပါယော ဟောတီတိ. တေနာဟ ‘‘တေသံ ပဂ္ဂဏှနတော’’တိ. ဧတေနေဝ ပစ္ဆိမဇနတံ အနုကမ္ပနတောတိ ဣဒမ္ပိ ကာရဏံ ဧကဒေသေန သံဝဏ္ဏိတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥက္ကံသိတွာတိ ယထာဘူတေဟိ ဂုဏေဟိ သမ္ပဟံသနေန ဝိသေသေတွာ ဝိသိဋ္ဌေ ကတွာ ပသံသာဝသေန စေတံ အာမေဍိတဝစနံ.
တံ အရညံ ရက္ခတိ ဝနသာမိနာ အာဏတ္တော. ရက္ခိတဂေါပိတံ ဝနသဏ္ဍံ၊ န မဟာဝနာဒိ ဝိယ အပရိဂ္ဂဟိတံ. သီလာဒိပ္ပဘေဒါယ အတ္တတ္ထာယ ပဋိပန္နာ အတ္တကာမာ၊ န အပရိစ္စတ္တသိနေဟာတိ အာဟ ‘‘အတ္တနော ဟိတံ ကာမယမာနာ’’တိ. တေနာဟ ‘‘ယော ဟီ’’တိအာဒိ. ဘိန္ဒေယျာတိ ဝိနာသေယျ.
ဒုဗ္ဗလမနုဿာတိ ပညာယ ဒုဗ္ဗလာ အဝိဒ္ဒသုနော မနုဿာ. တာနီတိ အဘိဇာတိအာဒီသု ဥပ္ပန္နပါဋိဟာရိယာနိ. စီဝရဂဗ္ဘေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာတိ စီဝရသင်္ခါတေ ဩဝရကေ နိဂူဟိတွာ ဝိယ. န ဟိ စီဝရပါရုပနမတ္တေန ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေါ ပဋိစ္ဆန္နော ဟောတိ. ‘‘မာ သုဓ ကောစိမံ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ အညာသီ’’တိ ပန တထာရူပေန ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရေန တံ ဆာဒေတွာ ဂတော ဘဂဝါ တထာ ဝုတ္တော. တေနာဟ ‘‘အညာတကဝေသေန အဂမာသီ’’တိ.
အဘိက္ကမထာတိ ပဒံ အဘိမုခဘာဝေန ဝိဓိမုခေန ဝဒတီတိ အာဟ ‘‘ဣတော အာဂစ္ဆထာ’’တိ. ဗုဒ္ဓါနံ ကာယော နာမ သုဝိသုဒ္ဓဇာတိမဏိ ဝိယ သောဘနော၊ ကိဉ္စိ မလံ အပနေတဗ္ဗံ နတ္ထိ၊ ကိမတ္ထံ ဘဂဝါ ပါဒေ ပက္ခာလေသီတိ အာဟ ‘‘ဗုဒ္ဓါန’’န္တိအာဒိ.
၃၂၆. အနုရုဒ္ဓါတိ ဝါ ဧကသေသနယေန ဝုတ္တံ ဝိရူပေကသေသဿပိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ၊ ဧဝဉ္စ ကတွာ ဗဟုဝစနနိဒ္ဒေသောပိ သမတ္ထိတော ဟောတိ. ဣရိယာပထော ခမတီတိ သရီရဿ လဟုဋ္ဌာနတာယ စတုဗ္ဗိဓောပိ ဣရိယာပထော သုခပ္ပဝတ္တိကော. ဇီဝိတံ ယာပေတီတိ ယာပနာလက္ခဏံ ဇီဝိတံ ဣမံ သရီရယန္တံ ယာပေတိ သုခေန ပဝတ္တေတိ. ဥဠုင်္ကယာဂုံ ဝါ ကဋစ္ဆုဘိက္ခံ ဝါတိ ဣဒံ မကရဝုတ္တိယာ မိဿကဘတ္တေန ယာပနံ ဝတ္တန္တိ ကတွာ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ဘိက္ခာစာရဝတ္တံ ပုစ္ဆတီ’’တိ.
အညမညံ သံသန္ဒတီတိ သတိပိ ဥဘယေသံ ကလာပါနံ ပရမတ္ထတော ဘေဒေ ပစုရဇနေဟိ ဒုဝိညေယျနာနတ္တံ ခီရောဒကသမ္မောဒိတံ အစ္စန္တမေဝ သံသဋ္ဌံ ဝိယ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ. တေနာဟ ‘‘ဝိသုံ န ဟောတိ၊ ဧကတ္တံ ဝိယ ဥပေတီ’’တိ. ပိယဘာဝဒီပနာနိ စက္ခူနိ ပိယစက္ခူနိ. ပိယာယတိ၊ ပိယာယိတဗ္ဗောတိ ဝါ ပိယောတိ. သမဂ္ဂဝါသဿ ယံ ဧကန္တကာရဏံ၊ တံ ပုစ္ဆန္တော ဘဂဝါ ‘‘ယထာ ကထံ ပနာ’’တိအာဒိမာဟာတိ ‘‘ကထန္တိ ကာရဏပုစ္ဆာ’’တိ ဝုတ္တံ. ယော နေသံ မေတ္တာသဟိတာနံယေဝ ကမ္မာဒီနံ အညမညသ္မိံ ပစ္စုပဋ္ဌာနာကာရော၊ တံ သန္ဓာယ ‘‘ကထ’’န္တိ ပုစ္ဆာ. တထာ ဟိ ပရတော ‘‘ဧဝံ ခေါ မယံ၊ ဘန္တေ’’တိအာဒိနာ ထေရေဟိ ဝိဿဇ္ဇနံ ကထိတံ.
မိတ္တံ ဧတဿ အတ္ထီတိ မေတ္တံ၊ ကာယကမ္မံ. အာဝီတိ ပကာသံ. ရဟောတိ အပ္ပကာသံ. ယဉှိ ဥဒ္ဒိဿ မေတ္တံ ကာယကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌပေတိ၊ တံ တဿ သမ္မုခါ စေ၊ ပကာသံ ဟောတိ၊ ပရမ္မုခါ စေ၊ အပ္ပကာသံ. တေနာဟ ‘‘အာဝိ စေဝ ရဟော စာတိ သမ္မုခါ စေဝ ပရမ္မုခါ စာ’’တိ. ဣတရာနီတိ ပရမ္မုခါ ကာယဝစီကမ္မာနိ. ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိနာ သင်္ခေပတော ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိဝရိတုံ ‘‘ယံ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သမ္မဇ္ဇနာဒိဝသေန ပဋိဇဂ္ဂိတဗ္ဗယုတ္တံ ဌာနံ ဝါ. တထေဝါတိ ယထာ သမ္မုခါ ကတေ မေတ္တာကာယကမ္မေ ဝုတ္တံ၊ တထေဝ. ‘‘ကစ္စိ ခမနီယ’’န္တိ ဧဝမာဒိကာ ကထာ သမ္မောဒနီယကထာ. ယထာ ပရေဟိ သဒ္ဓိံ အတ္တနော ဆိဒ္ဒံ န ဟောတိ၊ တထာ ပဋိသန္ထာရဝသေန ပဝတ္တာ ကထာ ပဋိသန္ထာရကထာ. ‘‘အဟော တဒါ ထေရေန မယှံ ဒိန္နော ဩဝါဒေါ၊ ဒိန္နာ အနုသာသနီ’’တိ ဧဝံ ကာလန္တရေ သရိတဗ္ဗယုတ္တာ၊ ဆသာရဏီယပဋိသံယုတ္တာ ဝါ ကထာ သာရဏီယကထာ. သုတ္တပဒံ နိက္ခိပိတွာ တဿ အတ္ထနိဒ္ဒေသဝသေန သီလာဒိဓမ္မပဋိသံယုတ္တာ ကထာ ဓမ္မီကထာ. သရေန သုတ္တဿ ဥစ္စာရဏံ သရဘညံ. ပဉှဿ ဉာတုံ ဣစ္ဆိတဿ အတ္ထဿ ပုစ္ဆနံ ပဉှပုစ္ဆနံ. တဿ ယထာပုစ္ဆိတဿအာဒိသနံ ပဉှဝိဿဇ္ဇနံ. ဧဝံ သမန္နာဟရတောတိ ဧဝံ မနသိကရောတော၊ ဧဝံ မေတ္တံ ဥပသံဟရတောတိ အတ္ထော.
ဧကတော ကာတုံ န သက္ကာ၊ တသ္မာ နာနာ. ဟိတဋ္ဌေနာတိ အတ္တနော ဝိယ အညမညဿ ဟိတဘာဝေန. နိရန္တရဋ္ဌေနာတိ အန္တရာဘာဝေန ဘေဒါဘာဝေန. အဝိဂ္ဂဟဋ္ဌေနာတိ အဝိရောဓဘာဝေန. သမဂ္ဂဋ္ဌေနာတိ သဟိတဘာဝေန. ပရိဘဏ္ဍံ ကတွာတိ ဗဟလတနုမတ္တိကာလေပေဟိ လိမ္ပေတွာ. စီဝရံ ဝါ ဓောဝန္တီတိ အတ္တနော စီဝရံ ဝါ ဓောဝန္တိ. ပရိဘဏ္ဍံ ဝါတိ အတ္တနော ပဏ္ဏသာလာယ ပရိဘဏ္ဍံ ဝါ ကရောန္တိ.
၃၂၇. ပဋိဝိရုဒ္ဓါ ဧဝါတိ ဧတ္ထာပိ ‘‘ယေဘုယျေနာ’’တိ ပဒံ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. တေသံ အပ္ပမာဒလက္ခဏန္တိ တေသံ အပ္ပမဇ္ဇနသဘာဝံ. ကစ္စိ ပန ဝေါ အနုရုဒ္ဓါ သမဂ္ဂါတိ ဧတ္ထာပိ ဝေါတိ နိပါတမတ္တံ၊ ပစ္စတ္တဝစနံ ဝါ၊ ကစ္စိ တုမှေတိ ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. သမုဂ္ဂပါတိန္တိ သမုဂ္ဂပုဋသဒိသံ ပါတိံ.
ပဏ္ဏသာလာယံ အန္တော ဗဟိ စ သမ္မဇ္ဇနေန သောဓိတင်္ဂဏတာ ဝတ္တပဋိပတ္တိ. ပဋိဝိသမတ္တမေဝါတိ အတ္တနော ယာပနပဋိဝိသမတ္တမေဝ. ဩသာပေတွာတိ ပက္ခိပိတွာ. ပမာဏမေဝါတိ အတ္တနော ယာပနပမာဏမေဝ. ဝုတ္တနယေန ဇဟိတွာတိ ပါဠိယံ ဝုတ္တနယေန ဇဟိတွာ.
ဟတ္ထေန ဟတ္ထံ သံသိဗ္ဗန္တာတိ အတ္တနော ဟတ္ထေန ဣတရဿ ဟတ္ထံ ဒဠှဂ္ဂဟဏဝသေန ဗန္ဓန္တာ. ဝိလင်္ဃေတိ ဒေသန္တရံ ပါပေတိ ဧတေနာတိ ဝိလင်္ဃကော၊ ဟတ္ထော. ဟတ္ထော ဧဝ ဝိလင်္ဃကော ဟတ္ထဝိလင်္ဃကော၊ တေန ဟတ္ထဝိလင်္ဃကေန.
တံ အခဏ္ဍံ ကတွာတိ တံ တီသုပိ ဒိဝသေသု ဓမ္မဿဝနံ ပဝတ္တနဝသေန အခဏ္ဍိကံ ကတွာ. ဧတန္တိ ‘‘ပဉ္စာဟိကံ ခေါ ပနာ’’တိအာဒိဝစနံ. ပဉ္စမေ ပဉ္စမေ အဟနိ ဘဝတီတိ ပဉ္စာဟိကံ. ဘဂဝတာ ပုစ္ဆိတေန အနုရုဒ္ဓတ္ထေရေန. ပမာဒဋ္ဌာနေသုယေဝါတိ အညေသံ ပမာဒဋ္ဌာနေသုယေဝ. ‘‘ပမာဒဋ္ဌာနေသုယေဝါ’’တိ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ပါကဋတရံ ကာတုံ ‘‘အညေသဉှီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပပဉ္စကရဏဋ္ဌာနာနီတိ ကထာပပဉ္စဿ ကရဏဋ္ဌာနာနိ ဝိဿဋ္ဌကထာပဝတ္တနေန ကမ္မဋ္ဌာနေ ပမဇ္ဇနဋ္ဌာနာနိ. တတ္ထာပိ ‘‘မယံ၊ ဘန္တေ၊ ကမ္မဋ္ဌာနဝိရုဒ္ဓံ န ပဋိပဇ္ဇာမာ’’တိ သိခါပ္ပတ္တံ အတ္တနော အပ္ပမာဒလက္ခဏံ ထေရော ဒဿေတိ. ဧတ္တကံ ဌာနံ မုဉ္စိတွာတိ ပန ဣဒံ တဒါ ဝိဟာရသမာပတ္တီနံ ဝဠဉ္ဇာဘာဝေန ဝုတ္တံ.
၃၂၈. ဈာနဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ ‘‘အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသော’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ. အတ္တနော သမ္မာပဋိပန္နတာယ သတ္ထု စိတ္တာရာဓနတ္ထံ တဿ စ ဝိသေသာဓိဂမဿ သတ္ထု ပစ္စက္ခဘာဝတော ထေရော ‘‘ကိဉှိ နော သိယာ၊ ဘန္တေ’’တိ အာဟ. ယာဝဒေဝါတိ ယတ္တကံ ကာလံ ဧကံ ဒိဝသဘာဂံ ဝါ သကလရတ္တိံ ဝါ ယာဝ သတ္တ ဝါ ဒိဝသေ.
၃၂၉. သမတိက္ကမာယာတိ သမ္မဒေဝ အတိက္ကမနာယ. သတိ ဟိ ဥပရိ ဝိသေသာဓိဂမေ ဟေဋ္ဌိမဇ္ဈာနံ သမတိက္ကန္တံ နာမ ဟောတိ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ စ. တေနာဟ ‘‘ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယာ’’တိ. ဉာဏဒဿနဝိသေသောတိ ကာရဏူပစာရေန ဝုတ္တောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝေဒယိတသုခတောတိ ဝေဒနာသဟိတဇ္ဈာနသုခတော ဝါ ဖလသုခတော ဝါ. အဝေဒယိတသုခန္တိ နိဗ္ဗာနသုခံ ဝိယ ဝေဒနာရဟိတံ သုခံ. အဝေဒယိတသုခန္တိ စ နိဒဿနမတ္တမေတံ၊ တံ ပန အဖဿံ အသညံ အစေတနန္တိ သဗ္ဗစိတ္တစေတသိကရဟိတမေဝ. တတော စ သတိပိ ရူပဓမ္မပ္ပဝတ္တိယံ တဿ အစေတနတ္တာ သဗ္ဗသော သင်္ခါရဒုက္ခဝိရဟိတတာယ သန္တတရာ ပဏီတတရာ စ နိရောဓသမာပတ္တီတိ ဝုစ္စတေ. တေနာဟ ‘‘အဝေဒယိတသုခံ သန္တတရံ ပဏီတတရံ ဟောတီ’’တိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဣမမှာ စာ’’တိအာဒိ.
၃၃၀. သာမဂ္ဂိရသာနိသံသမေဝ နေသံ ဘဂဝါ ကထေသိ အဇ္ဈာသယာနုကူလတ္တာ တဿ. အနုသာဝေတွာတိ အနုပဂမနဝသေန သမ္မဒေဝ အာရောစေတွာ. ‘‘အနုသံသာဝေတွာ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ သော ဧဝတ္ထော. တတော ပဋိနိဝတ္တိတွာတိ ဧတရဟိ ဘဂဝတော ဧကဝိဟာရေ အဇ္ဈာသယောတိ သတ္ထု မနံ ဂဏှန္တာ ‘‘ဣဓေဝ တိဋ္ဌထာ’’တိ ဝိဿဇ္ဇိတဋ္ဌာနတော နိဝတ္တိတွာ. ပဗ္ဗဇ္ဇာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ဥပသမ္ပဒါ-ဝိသုဒ္ဓိ-ဓုတကမ္မဋ္ဌာနာနုယောဂ-ဈာနဝိမောက္ခ-သမာပတ္တိ-ဉာဏဒဿန-မဂ္ဂဘာဝနာ-ဖလသစ္ဆိကိရိယာဒိကေ သင်္ဂဏှာတိ. အဓိဂန္တွာပီတိ ပိ-သဒ္ဒေန ယထာဓိဂတာနမ္ပိ. အတ္တနော ဂုဏကထာယ အဋ္ဋိယမာနာတိ ဘဂဝန္တံ နိဿာယ အဓိဂန္တွာပိ ဓမ္မာဓိကရဏံ သတ္ထုဝိဟေသာဘာဝဒီပနေ ဘဂဝတော ပါကဋဂုဏာနံ ကထာယ အဋ္ဋိယမာနာပီတိ ယောဇနာ. ဒေဝတာတိ တံတံသမာပတ္တိလာဘိနိယော ဒေဝတာ. မုခံ မေ သဇ္ဇန္တိ မုခံ မေ ကထနေ သမတ္ထံ၊ ကထနေ ယောဂျန္တိ အတ္ထော.
၃၃၁. ဧဝံ အာဂတောတိ ဧဝံ အာဋာနာဋိယသုတ္တေ အာဂတော. ပလိဝေဌေန္တေတိ စောဒေန္တေ. မစ္ဆရာယန္တီတိ အတ္တနော ဂုဏာနံ ဘဂဝတောပိ အာရောစနံ အသဟမာနာ မစ္ဆရာယန္တီတိ သော စိန္တေတီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ.
၀၁. တေသံ လာဘာတိ တေသံ ဝဇ္ဇိရာဇူနံ ဝဇ္ဇိရဋ္ဌဝါသီနဉ္စ မနုဿတ္တံ၊ ပတိရူပဒေသဝါသာဒိကော၊ ဘဂဝတော တိဏ္ဏဉ္စ ကုလပုတ္တာနံ ဒဿနဝန္ဒနဒါနဓမ္မဿဝနာဒယော လာဘာ. သုလဒ္ဓါ လာဘာတိ ယောဇနာ. ပသန္နစိတ္တံ အနုဿရေယျာတိ တံ ကုလဉှေတံ သီလာဒိဂုဏေ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ အနုဿရေယျ. ဝုတ္တံ တေသံ ‘‘အနုဿရဏမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမီ’’တိ (ဣတိဝု. ၁၀၄၊ သံ. နိ. ၅.၁၈၄).
စူဠဂေါသိင်္ဂသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.