၄. ပဒဋ္ဌာနဟာရဝဏ္ဏနာ

ကိဿောပိ မညနာ သက္ကာယဿ ပဒဋ္ဌာနံ၊ မညနာနံ အယောနိသောမနသိကာရော ပဒဋ္ဌာနံ၊ သုတဒွယဝိရဟော အန္ဓပုထုဇ္ဇနဘာဝဿ ပဒဋ္ဌာနံ၊ သော အရိယာနံ အဒဿာဝိတာယ ပဒဋ္ဌာနံ၊ သာ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒတာယ ပဒဋ္ဌာနံ၊ သာ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတတာယ ပဒဋ္ဌာနံ. ‘‘သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ’’တိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. သညာဝိပလ္လာသော မညနာနံ ပဒဋ္ဌာနံ. သညာနိဒါနာ ဟိ ပပဉ္စသင်္ခါတိ. မညနာသု စ တဏှာမညနာ ဣတရမညနာနံ ပဒဋ္ဌာနံ ‘‘တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတ’’န္တိ၊ (ဒီ. နိ. ၁.၁၀၅-၁၀၉) ‘‘တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါန’’န္တိ (မ. နိ. ၃.၁၂၆၊ မဟာဝ. ၁) စ ဝစနတော၊ တဏှာဂတဿေဝ စ ‘‘သေယျောဟမသ္မိ’’န္တိအာဒိနာ မာနဇပ္ပနာသဗ္ဘာဝတာ. သဗ္ဗာပိ ဝါ မညနာ သဗ္ဗာသံ မညနာနံ ပဒဋ္ဌာနံ. ‘‘ဥပါဒါနပစ္စယာ တဏှာ’’တိ ဟိ ဝစနတော ဒိဋ္ဌိပိ တဏှာယ ပဒဋ္ဌာနံ. ‘‘အဟမသ္မိ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၄၂၊ ၃.၃၉) အာဒိဝစနတော မာနောပိ ဒိဋ္ဌိယာ ပဒဋ္ဌာနံ. တထာ ‘‘အသ္မီတိ သတိ ဣတ္ထံသ္မီတိ ဟောတိ၊ ဧဝံသ္မီတိ ဟောတိ၊ အညထာသ္မီတိ ဟောတီ’’တိအာဒိဝစနတော မာနဿပိ တဏှာယ ပဒဋ္ဌာနတာ လဗ္ဘတေဝ. သေက္ခာ ဓမ္မာ သပ္ပဒေသတော မညနာပဟာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ. အသေက္ခာ နိပ္ပဒေသတော မညနာပဟာနဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ကမ္မဘဝေါ စ ဇာတိယာ ပဒဋ္ဌာနံ. ဇာတိ ဇရာမရဏဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ပစ္စယာကာရဿ ယထာဘူတာဝဗောဓော သမ္မာသမ္ဗောဓိယာ ပဒဋ္ဌာနန္တိ. အယံ ပဒဋ္ဌာနော ဟာရော.