၁၄. အဓိဋ္ဌာနဟာရဝဏ္ဏနာ

‘‘သဗ္ဗဓမ္မမူလပရိယာယ’’န္တိ ဧတ္ထ သဗ္ဗဓမ္မဂ္ဂဟဏံ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ. ‘‘ပထဝိံ အာပ’’န္တိအာဒိ ပန တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ. တထာ ‘‘မူလပရိယာယ’’န္တိ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘ပထဝိံ မညတိ။ပေ။ အဘိနန္ဒတီ’’တိ. ‘‘ပထဝိံ မညတီ’’တိ စ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ တဏှာဒိဂ္ဂါဟာနံ သာဓာရဏတ္တာ မညနာယ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’တိ၊ ဧဝံ သုတ္တန္တရပဒါနိပိ အာနေတွာ ဝိသေသဝစနံ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗံ. သေသဝါရေသုပိ ဧသေဝ နယော. ‘‘သေက္ခော’’တိ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘ကာယသက္ခီ ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော သဒ္ဓါဝိမုတ္တော သဒ္ဓါနုသာရီ ဓမ္မာနုသာရီ’’တိ. တထာ ‘‘သေက္ခော’’တိ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သေက္ခာယ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော ဟောတိ။ပေ။ သေက္ခေန သမ္မာသမာဓိနာ သမန္နာဂတော ဟောတီ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၁၃). ‘‘အရဟ’’န္တိ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော ပညာဝိမုတ္တော (ပု. ပ. ၁၃.၂၊ ၁၅.၁ မာတိကာ)၊ တေဝိဇ္ဇော ဆဠဘိညော’’တိ (ပု. ပ. ၇.၂၆၊ ၂၇ မာတိကာ) စ. ‘‘ခီဏာသဝေါ’’တိ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ၊ ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထာ’’တိအာဒိ (ပါရာ. ၁၄). သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. ‘‘အဘိဇာနာတီ’’တိ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘မညတီ’’တိ. မညနာဘာဝေါ ဟိဿ ပဟာနပဋိဝေဓသိဒ္ဓေါ၊ ပဟာနပဋိဝေဓော စ ပရိညာသစ္ဆိကိရိယာဘာဝနာပဋိဝေဓေဟိ န ဝိနာတိ သဗ္ဗေပိ အဘိညာဝိသေသာ မညနာပဋိက္ခေပေန အတ္ထတော ဂဟိတာဝ ဟောန္တီတိ. တထာ ‘‘အရဟ’’န္တိ သာမညတော အဓိဋ္ဌာနံ၊ တံ အဝိကပ္ပေတွာ ဝိသေသဝစနံ ‘‘ဝီတရာဂတ္တာ ဝီတဒေါသတ္တာ ဝီတမောဟတ္တာ’’တိ. ဣမိနာ နယေန သေသပဒေသုပိ သာမညဝိသေသနိဒ္ဓါရဏာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အယံ အဓိဋ္ဌာနော ဟာရော.