၇. အာဝဋ္ဋဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ

၂၉. အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဝိဒ္ဓံသနသဘာဝတ္တာ၊ အကုသလာနံ ဝါ ပဇဟနေ ကုသလာနံ သမ္ပာဒနေ ပဋ္ဌပနသဘာဝတ္တာ အာရမ္ဘဓာတု. တထာဘူတာတိ သီလာဒီဟိ သမင်္ဂီဘူတာ. ကာမဓာတုအာဒိကာ တိဓာတုယောဝ တေဓာတု. တဿ အဘိဘဝနတော တေဓာတုဣဿရော မစ္စုရာဇာ. အနာဒိမတိသံသာရေ စိရကာလံ လဒ္ဓပတိဋ္ဌာပိ အစိရကာလံ ဘာဝိတေဟိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သမုစ္ဆိန္ဒနီယတ္တာ အဗလာ ကိလေသာတိ ဝုတ္တံ ‘‘အဗလံ ဒုဗ္ဗလ’’န္တိ. တေနာဟ ‘‘အဗလာ နံ ဗလီယန္တီ’’တိ.

ဣဒံ ဝစနံ အယံ ဂါထာပါဒေါ. သမာဓိဿ ပဒဋ္ဌာနန္တိ ဧတ္ထ သမာဓိဿ ကာရဏံ သမတာနုယောဂေ နိယောဇနတောတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ပပဉ္စာတိ ရာဂါဒယောဝ. တထာ စေဝ သံဝဏ္ဏိတန္တိ ဒေသနာယ ပဒဋ္ဌာနဘာဝေနေဝ အတ္ထသံဝဏ္ဏနာ ကတာတိ အတ္ထော.

န္တိ တံ ဒေသနံ. တဿာတိ သဘာဂါဒိဝသေန အာဝဋ္ဋနဿ. ပရိပက္ကဉာဏာနံ ဝိသေသာဓိဂမာယ. လာဘဝိနိစ္ဆယပရိဂ္ဂဟမစ္ဆရိယာနီတိအာဒီသု လာဘောတိ ရူပါဒိအာရမ္မဏပ္ပဋိလာဘော. သော ပရိယေသနာယ သတိ ဟောတီတိ ပရိယေသနာဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတော. ဝိနိစ္ဆယောတိ ‘‘ဧတ္တကံ မေ ရူပါရမ္မဏတ္ထာယ ဘဝိဿတိ၊ ဧတ္တကံ သဒ္ဒါဒိအာရမ္မဏတ္ထာယ၊ ဧတ္တကံ မယှံ၊ ဧတ္တကံ ပရဿ၊ ဧတ္တကံ ပရိဘုဉ္ဇိဿာမိ၊ ဧတ္တကံ နိဒဟိဿာမီ’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တော ဝိတက္ကော ဝိနိစ္ဆယော. သော လာပိတဟေတုကတ္တာ ပရိယေသနမူလကတာယ ပရိယေသနာဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတော၊ တထာ ပရိဂ္ဂဟမစ္ဆရိယာနိ. တတ္ထ ပရိဂ္ဂဟော ‘‘မမ ဣဒ’’န္တိ ပရိဂ္ဂဏှနံ. မစ္ဆရိယံ ‘‘မယှေဝ ဟောတူ’’တိ ပရေဟိ သာဓာရဏဘာဝါသဟနံ. တေနေဝဿ ပေါရာဏာ ဧဝံ ဝစနတ္ထံ ဝဒန္တိ ‘‘မယှေဝိဒမစ္ဆရိယံ ဟောတု၊ မာ အညေသံ အစ္ဆရိယံ ဟောတူတိ ပဝတ္တတ္တာ မစ္ဆရိယန္တိ ဝုစ္စတီ’’တိ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၁၀၃၊ အ. နိ. အဋ္ဌ. ၃.၉.၂၃). ပရိဘောဂတ္ထာနံ ပန ဝိနိစ္ဆယာဒီနံ ပရိဘောဂန္တောဂဓတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဆန္ဒရာဂေါ ဒုဗ္ဗလရာဂေါ. အဇ္ဈောသာနံ ‘‘မမ ဣဒ’’န္တိ တဏှာဝသေန ဗလဝသန္နိဋ္ဌာနန္တိ အာဟ ‘‘ဆန္ဒရာဂအဇ္ဈောသာနာ တဏှာ ဧဝါ’’တိ. အာရက္ခနိမိတ္တံ ဒွါရပိဒဟနမဉ္ဇူသာဂေါပနာဒိနာ သုဋ္ဌု ရက္ခဏနိမိတ္တံ. ပါပါနိ ကရောန္တော ပရိဘောဂနိမိတ္တံ ရတ္တော ဂိဒ္ဓေါ ဂဓိတော မုစ္ဆိတော ဟုတွာ မိဂေါဝ ပရိဘုဉ္ဇနနိမိတ္တံ ပမာဒံ အာပဇ္ဇတီတိ ဧဝံ ပရိယေနာရက္ခာ ပရိဘောဂနိမိတ္တံ. ပမာဒေါ တိဝိဓော တဏှာယ ဝသေန ကထိတောတိ ဒဿေန္တော ‘‘တိဝိဓော တဏှာယာတိ ဝုတ္တ’’န္တိ အာဟ.

အဝိသေသေန ဝုတ္တန္တိ ‘‘ကတမေန ဥပါဒါနေန သဥပါဒါနာ’’တိ ဝိဘာဂေန ပုစ္ဆိတွာပိ ‘‘အဝိဇ္ဇာယ စ တဏှာယ စာ’’တိ အဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ ဝုတ္တံ. တဏှဉ္စ အဝိဇ္ဇဉ္စ စတုရုပါဒါနံ ဝသေနာတိ ကာမုပါဒါနာဒီနံ စတုန္နံ ဥပါဒါနာနံ ဝသေန ဝိဘဇိတွာ ခန္ဓာနံ ဒုက္ခဘာဝေန ဒုက္ခသစ္စဘာဝေန သဟ ပရိညေယျဘာဝံ၊ ဥပါဒါနာနံ သမုဒယဘာဝေန သမုဒယသစ္စဘာဝေန သဟ ပဟာတဗ္ဗဘာဝံ ဒဿေတီတိ ယောဇနာ.

၃၀. ‘‘ယော’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တော တိဝိဓော ပမာဒေါ ပရိယေသတိ၊ အာရက္ခဏဉ္စ ကရောတိ၊ ပရိဘောဂနိမိတ္တဉ္စာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပမာဒေါ ဟိ ပမဇ္ဇန္တဿ ပုဂ္ဂလဿ ဘောဂါနံ ပရိယေသနာယ၊ အာရက္ခဏာယ စ ဟေတုဘူတော ကတ္တုဘာဝေန ဥပစရိတော၊ ပရိဘောဂဿ ပန နိမိတ္တံ. ‘‘တပ္ပဋိပက္ခေနာ’’တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဝိဝရတိ ‘‘အပ္ပမာဒါနုယောဂေနာ’’တိ၊ တေန သမထဘာဝံ ဒဿေတိ. ခေပနာတိ ခယပါပနာ. ဝေါဒါနပက္ခဝိသဘာဂဓမ္မဝသေနာတိ ဝေါဒါနပက္ခော စ သော ပမာဒဿ ဝိသဘာဂဓမ္မော စာတိ ဝေါဒါန။ပေ။ ဓမ္မော၊ သမထော၊ တဿ ဝသေန.

သမထေ သတီတိ အဓိဋ္ဌာနဘူတေ ဈာနေ သတိ၊ တံ ပါဒကံ ကတွာတိ အတ္ထော. ယာ ပညာတိ နာမရူပပရိစ္ဆေဒါဒိဝသေန ပဝတ္တပညာ. တေနာဟ ‘‘အယံ ဝိပဿနာ’’တိ. ပဟီနေသူတိ ပဟီယမာနေသု.

ဝေါဒါနပက္ခန္တိ အာရမ္ဘဓာတုအာဒိဝေါဒါနပက္ခံ နိက္ခိပိတွာ. ဝိသဘာဂဓမ္မဝသေနာတိ ပမာဒဝသေနေဝ. သဘာဂဓမ္မဝသေနာတိ ပုဗ္ဗေ နိက္ခိတ္တဿ အာရမ္ဘဓာတုအာဒိဝေါဒါနဓမ္မဿ သမထာဒိသဘာဂဓမ္မဝသေန.

ပုန အပရိယောဒါပနိယံ သိခါပ္ပတ္တပရိယောဒါပနံ ဣဓာဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘‘တံ ပန အရဟတ္တေန ဟောတီ’’တိ.

မောဟသမုဋ္ဌာနတာ ဝုတ္တာ ‘‘မောဟော ဧဝ သမုဋ္ဌာန’’န္တိ ကတွာ. အညထာ ပိသုဏာဝါစာယ ဒေါသသမုဋ္ဌာနတာ မုသာဝါဒဿ ဝိယ မောဟသမုဋ္ဌာနဘာဝါ ဝတ္တဗ္ဗာ သိယာ.

ကမ္မပထဘာဝံ ပတ္တာနံ၊ အပ္ပတ္တာနဉ္စ အကုသလဓမ္မာနံ ‘‘သဗ္ဗပါပ’’န္တိ ပဒေန ပရိဂ္ဂဟိတတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ကမ္မပထကမ္မဝိဘာဂေနာ’’တိ.

၃၁. သေသပဒါနန္တိ ‘‘ကုသလဿ ဥပသမ္ပဒါ’’တိအာဒီနံ (ဒီ. နိ. ၂.၉၀၊ ဓ. ပ. ၁၈၃၊ နေတ္တိ. ၃၀၊ ၅၀၊ ၁၁၆၊ ၁၂၄၊ ပေဋကော. ၂၉) ဂါထာယ အဝသိဋ္ဌပဒါနံ. ယထာဓိဂတန္တိ အတ္တနာ အဓိဂတပ္ပကာရံ၊ ပစ္ဆာ ဘူမိဒိသာ.

ဥပရိ ယာပေန္တီတိ မနုဿလောကတော ဥပရိဋ္ဌိမံ ဒေဝလောကံ ဂမေန္တိ.

၃၂. ယထာဝုတ္တဿ ဓမ္မဿာတိ သီလဿ စ မဂ္ဂဿ စ. တဏှာဝိဇ္ဇာဒီနန္တိ အာဒိသဒ္ဒေန တဒေကဋ္ဌကိလေသာ ဂယှန္တိ၊ တေသံ ပဒဋ္ဌာနဓမ္မာ စ. သမထဝိပဿနာဒီနန္တိ အာဒိသဒ္ဒေန သာမညဖလာနံ သင်္ဂဟော. ယဒဂ္ဂေန စေတ္ထ ‘‘နိရောဓော ရက္ခတီ’’တိ ဝုတ္တော၊ တဒဂ္ဂေန မဂ္ဂေါ ရက္ခဏကိရိယာယ ကရဏံ ဝုတ္တံ ‘‘ယေန ရက္ခတီ’’တိ. ဝိသဘာဂဓမ္မဝသေန ပုရိမာနိ သဘာဂဓမ္မာဝဋ္ဋနဝသေန ပစ္ဆိမာနိ သစ္စာနိ နိဒ္ဓါရိတာနီတိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

အာဝဋ္ဋဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.