၆. စတုဗျူဟဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ
၂၅. ဟာရာနန္တိ နိဒ္ဓါရဏေ သာမိဝစနံ. ဟာရေသု ဣမဿ စတုဗျူဟဟာရဿ ဝိသေသတော သုတ္တဿ ဗျဉ္ဇနဝိစယဘာဝတောတိ ယောဇနာ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဗျဉ္ဇန။ပေ။ ဒဿေတီ’’တိ. ယာယာတိ နိရုတ္တိယာ.
ယထာရဟန္တိ သံဝဏ္ဏိယမာနေ သုတ္တေ ယံ ယံ အရဟတိ နိဗ္ဗစနံ ဝတ္တုံ၊ တံတံလောကသမညာနုရောဓေနေဝ. ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါ သမ္ပာဒေတွာ ပစ္ဆာ သစ္စာဘိသမယံ ပါပုဏာတီတိ အာဟ ‘‘သမ္မုတိ။ပေ။ ဟောတီ’’တိ၊ တံတံပညတ္တိဂ္ဂဟဏမုခေန ပရမတ္ထဂ္ဂဟဏံ ဟောတီတိ ဧဝံ ဝါ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော.
ယမိဒံ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓရူပသန္တာနံ သန္ဓာယ ‘‘ဥဘယမန္တရေနာ’’တိ ဣဓ ဝုတ္တံ. ဩတရဏဟာရေ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၄၂ အာဒယော) ပနဿ ဒွါရပ္ပဝတ္တဖဿာဒိဓမ္မေ သန္ဓာယ ဝုတ္တဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘ဥဘယမန္တရေနာတိ ဖဿသမုဒိတေသု ဓမ္မေသူ’’တိ အတ္ထော ဝုတ္တော. အဋ္ဌကထာစရိယာ ပနာဟု ‘‘အန္တရေနာတိ ဝစနံ ပန ဝိကပ္ပန္တရဒီပန’’န္တိ. တသ္မာ အယမေတ္ထ အတ္ထော – န ဣမံ လောကံ၊ န ဟုရံ လောကံ၊ အထ ခေါ ဥဘယမန္တရေနာတိ. အပရော ဝိကပ္ပေါ – ဥဘယမန္တရေနာတိ ဝါ ဝစနံ ဝိကပ္ပန္တရာဘာဝဒီပနံ. တဿတ္ထော – န ဣမံ လောကံ၊ န ဟုရံ လောကံ နိဿာယ ဈာယတိ ဈာယီ၊ ဥဘယမန္တရေန ပန အညံ ဌာနံ အတ္ထီတိ.
ယေပိ စ ‘‘အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ၊ သမ္ဘဝေသီ’’တိ စ ဣမေသံ သုတ္တပဒါနံ အတ္ထံ မိစ္ဆာ ဂဟေတွာ အတ္ထိ ဧဝ အန္တရာဘဝေါတိ ဝဒန္တိ၊ တေပိ ယသ္မာ အဝိဟာဒီသု တတ္ထ တတ္ထ အာယုဝေမဇ္ဈံ အနတိက္ကမိတွာ အန္တရာ အဂ္ဂမဂ္ဂါဓိဂမေန အနဝသေသကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗာယန္တီတိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ၊ န အန္တရာဘဝဘူတောတိ ပုရိမဿ သုတ္တပဒဿ အတ္ထော. ပစ္ဆိမဿ စ ယေ ဘူတာ ဧဝ၊ န ပုန ဘဝိဿန္တိ၊ တေ ဟိ (ကထာ. အနုဋီ. ၅၀၇) ခီဏာသဝါ၊ ပုရိမပဒေဟိ ‘‘ဘူတာ’’တိ ဝုတ္တာ. တဗ္ဗိပရီတတာယ သမ္ဘဝံ ဧသန္တီတိ သမ္ဘဝေသိနော. အပ္ပဟီနဘဝသံယောဇနတ္တာ သေက္ခာ၊ ပုထုဇ္ဇနာ စ. စတူသု ဝါ ယောနီသု အဏ္ဍဇဇလာဗုဇသတ္တာ ယာဝ အဏ္ဍကောသံ၊ ဝတ္ထိကောသဉ္စ န ဘိန္ဒန္တိ၊ တာဝ သမ္ဘဝေသီ နာမ. အဏ္ဍကောသတော၊ ဝတ္ထိကောသတော စ ဗဟိ နိက္ခန္တာ ဘူတာ နာမ. သံသေဒဇဩပပါတိကာ စ ပဌမစိတ္တက္ခဏေ သမ္ဘဝေသီ နာမ၊ ဒုတိယစိတ္တက္ခဏတော ပဋ္ဌာယ ဘူတာ နာမ. ယေန ဝါ ဣရိယာပထေန ဇာယန္တိ၊ ယာဝ တတော အညံ န ပါပုဏန္တိ၊ တာဝ သမ္ဘဝေသီ၊ တတော ပရံ ဘူတာတိ အတ္ထော၊ တသ္မာ နတ္ထီတိ ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗံ. သတိ ဟိ ဥဇုကေ ပါဠိအနုဂတေ အတ္ထေ ကိံ အနိဒ္ဓါရိတသာမတ္ထိယေန အန္တရာဘဝေန အတ္တဘာဝပရိကပ္ပိတေန ပယောဇနန္တိ.
ယံ ပန ယေ ‘‘သန္တာနဝသေန ပဝတ္တမာနာနံ ဓမ္မာနံ အဝိစ္ဆေဒေန ဒေသန္တရေသု ပါတုဘာဝေါ ဒိဋ္ဌော. ယထာ တံ ဝီဟိအာဒိအဝိညာဏကသန္တာနေ၊ ဧဝံ သဝိညာဏကသန္တာနေပိ အဝိစ္ဆေဒေန ဒေသန္တရေသု ပါတုဘာဝေန ဘဝိတဗ္ဗံ. အယဉ္စ နယော သတိ အန္တရာဘဝေ ယုဇ္ဇတိ၊ နာညထာ’’တိ ယုတ္တိံ ဝဒန္တိ. တေဟိ ဣဒ္ဓိမတော စေတောဝသိပ္ပတ္တဿ စိတ္တာနုဂတိကံ ကာယံ အဓိဋ္ဌဟန္တဿ ခဏေန ဗြဟ္မလောကတော ဣဓူပသင်္ကမနေ၊ ဣတော ဝါ ဗြဟ္မလောကဂမနေ ယုတ္တိ ဝတ္တဗ္ဗာ. ယဒိ သဗ္ဗတ္ထေဝ ဝိစ္ဆိန္နဒေသေ ဓမ္မာနံ ပဝတ္တိ န ဣစ္ဆိတာ၊ ယဒိပိ သိယာ ‘‘ဣဒ္ဓိဝိသယော အစိန္တေယျော’’တိ၊ တံ ဣဓာပိ သမာနံ ‘‘ကမ္မဝိပါကော အစိန္တေယျော’’တိ ဝစနတော၊ တသ္မာ တံ တေသံ မတိမတ္တမေဝ. အစိန္တေယျသဘာဝါ ဟိ သဘာဝဓမ္မာ၊ တေ ကတ္ထစိ ပစ္စယဝိသေသေန ဝိစ္ဆိန္နဒေသေ ပါတုဘဝန္တိ၊ ကတ္ထစိ အဝိစ္ဆိန္နဒေသေ စ. တထာ ဟိ မုခဃောသာဒီဟိ အညသ္မိံ ဒေသေ အာဒါသပဗ္ဗတပ္ပဒေသာဒိကေ ပဋိဗိမ္ဗပဋိဃောသာဒိကံ ပစ္စယုပ္ပန္နံ နိဗ္ဗတ္တမာနံ ဒိဿတိ၊ တသ္မာ န သဗ္ဗံ သဗ္ဗတ္ထ ဥပနေတဗ္ဗန္တိ အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ. ဝိတ္ထာရတော ပန ပဋိဗိမ္ဗဿ ဥဒါဟရဏဘာဝသာဓနာဒိကော အန္တရာဘဝဝိစာရော ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏဿဋီကာယံ (ကထာ. အနုဋီ. ၅၀၇) ဂဟေတဗ္ဗော.
အပရေ ပန ‘‘ဣဓာတိ ကာမဘဝေါ၊ ဟုရန္တိ အရူပဘဝေါ၊ ဥဘယမန္တရေနာတိ ရူပဘဝေါ ဝုတ္တော’’တိ ဝဒန္တိ၊ ‘‘ဣဓာတိ ပစ္စယဓမ္မာ၊ ဟုရန္တိ ပစ္စယုပ္ပန္နဓမ္မာ၊ ဥဘယမန္တရေနာတိ ပဏ္ဏတ္တိဓမ္မာ ဝုတ္တာ’’တိ စ ဝဒန္တိ၊ တံ သဗ္ဗအဋ္ဌကထာသု နတ္ထိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. အဝသိဋ္ဌံ ရူပန္တိ အာပေါဓာတုအာကာသဓာတူဟိ သဒ္ဓိံ လက္ခဏရူပါနိ၊ ဩဇဉ္စ သန္ဓာယာဟ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓရူပဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ. တဿ ခီဏာသဝဿ တံ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏံ စိတ္တံ န ဇာနန္တိ န ဉာယန္တိ ‘‘ဈာယမာနာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.
စတုဗျူဟဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.