၃၇. ဥဂ္ဂဟနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၂၈၁. ပုဂ္ဂလ-သဒ္ဒမတ္တေ ပယုတ္တေ အတ္တနောပိ ဂဟဏသမ္ဘဝေါ သိယာတိ ဗျဘိစာရတ္ထံ အည-သဒ္ဒပ္ပယောဂေါ. သတိ သမ္ဘဝေ ဗျဘိစာရေ ဝိသေသနံ သာတ္ထကံ ဟောတီတိ. ဒသဘေဒမ္ပိ ရတနန္တိ ‘‘မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယော သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ ရဇတံ ဇာတရူပံ လောဟိတင်္ကော မသာရဂလ္လ’’န္တိ (ပါစိ. ၅၀၆) ဧဝံ ဝုတ္တံ ဒသဘေဒမ္ပိ ရတနံ. ဥဂ္ဂဏှန္တဿာတိ ဂဏှန္တဿ သမ္ပဋိစ္ဆန္တဿ.

၂၈၂-၃. တေသု အတ္တတ္ထံ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ ဒွီသု နိဿဂ္ဂီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေသူတိ တေသု ဒသသု မဇ္ဈေ. ဒွီသူတိ ရဇတဇာတရူပသင်္ခါတေသု ဒွီသု နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထူသု. အတ္တတ္ထန္တိ ဣမိနာ နဝကမ္မာဒီနံ ပဉ္စန္နံ အတ္ထာယ ဒုက္ကဋန္တိ ဒီပေတိ. သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ အဝသေသေသု အဋ္ဌသု သဗ္ဗေသမ္ပိ အတ္ထာယ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ ဒုက္ကဋန္တိ အတ္ထော. ဂဏဉ္စ သံဃဉ္စ ပုဂ္ဂလဉ္စ အနာမသိတွာ ‘‘စေတျဿ နဝကမ္မဿ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ စ န ပဋိက္ခိပေတိ သမ္ဗန္ဓနီယံ. န ပဋိက္ခိပေတိ ဣမိနာ သံဃာဒိံ အာမသိတွာ ဝုတ္တေ ပဋိက္ခိပနံ ဒီပေတိ. ပဋိက္ခိတ္တေ ‘‘ကပ္ပိယကာရကာနံ ဝါ ဟတ္ထေ ဘဝိဿတိ၊ မမ ပုရိသာနံ မယှမေဝ ဝါ ဟတ္ထေ ဘဝိဿတိ၊ ကေဝလံ တုမှေ ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဝဒတိ၊ ဝဋ္ဋတိ. စတုပစ္စယတ္ထာယ စ ဒိန္နံ ယေန ယေန အတ္ထော ဟောတိ၊ တဒတ္ထံ ဥပနေတဗ္ဗံ. တေသံ စီဝရတ္ထာယ ဒိန္နံ စီဝရေယေဝ ဥပနေတဗ္ဗံ. သစေ စီဝရေန တာဒိသော အတ္ထော နတ္ထိ၊ ပိဏ္ဍပါတာဒီဟိ သံဃော ကိလမတိ၊ သံဃသုဋ္ဌုတာယ အပလောကေတွာ တဒတ္ထာယပိ ဥပနေတဗ္ဗံ. ဧသ နယော ပိဏ္ဍပါတဂိလာနပစ္စယတ္ထာယ ဒိန္နေပိ. သေနာသနတ္ထာယ ဒိန္နံ ပန ဂရုဘဏ္ဍတ္တာ တတ္ထေဝ ဥပနေတဗ္ဗံ၊ သေနာသနေသု နဿန္တေသု ဇဂ္ဂနတ္ထံ မူလစ္ဆေဇ္ဇံ အကတွာ အဝိဿဇ္ဇေတွာ ယာပနမတ္တံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ.

၂၈၄. ခေတ္တာဒီနံ ကေသဉ္စိ ဒုက္ကဋဝတ္ထူနံ သမ္ပဋိစ္ဆနူပါယံ ဒဿေတုံ ‘‘ခေတ္တ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ခေတ္တန္တိ ပုဗ္ဗဏ္ဏဝိရုဟနဋ္ဌာနံ. ဝတ္ထုန္တိ အပရဏ္ဏဥစ္ဆုဖလာဒီနံ ဝိရုဟနဋ္ဌာနံ. ဒါသပသွာဒိကန္တိ ဒါသပသုပုပ္ဖါရာမဖလာရာမာဒိကံ. ပဋိက္ခိပိတွာ ကပ္ပိယေန ကမေန စ ဂဏှေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ကပ္ပိယေန ကမေန စာတိ ဧတ္ထ ကမ-သဒ္ဒေါ ဝေါဟာရပ္ပဋိပါဋိဝစနော၊ တသ္မာ ပရေသံ အတ္တနော စ ကပ္ပိယဝေါဟာရက္ကမေနေဝါတိ အတ္ထော.

သော စ ခေတ္တဝတ္ထူသု တာဝ ‘‘စတ္တာရော ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဝါ ‘‘ကပ္ပိယကာရကာနံ ဟတ္ထေ ဘဝိဿတီ’’တိ ဝါ ‘‘သံဃော ကပ္ပိယဘဏ္ဍံ ဘုဉ္ဇတူ’’တိ ဝါ ‘‘သီမံ ဒေမာ’’တိ ဝါ ပရေဟိ ဝုတ္တော၊ ‘‘သာဓု၊ ဥပါသက မိဂပက္ခိနော ဧတ္ထ နိဗ္ဘယာ သုခေန ဇီဝိဿန္တီ’’တိ အတ္တနာ ဝါ တဠာကေ ယထာဝုတ္တေနေဝ ‘‘ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇိဿန္တိ၊ ဘဏ္ဍကံ ဓောဝိဿန္တိ၊ မိဂပက္ခိနော ပိဝိဿန္တီ’’တိ ပရေဟိ ဝါ ‘‘သာဓု၊ ဥပါသက၊ သံဃော ပါနီယံ ပိဝိဿတီ’’တိအာဒိနာ အတ္တနာ ဝါ ဒါသေ ‘‘အာရာမိကံ ဒမ္မိ၊ ဝေယျာဝစ္စကရံ ဒမ္မိ၊ ကပ္ပိယကာရကံ ဒမ္မီ’’တိ ဝါ ပသူသု ‘‘ပဉ္စဂေါရသပရိဘောဂတ္ထာယ ဒမ္မီ’’တိ အာရာမေ ‘‘ဝနံ ဒမ္မီ’’တိ ဧဝမာဒိနာ ဝုတ္တော ဝေဒိတဗ္ဗော. သစေ ပန ကောစိ အဗျတ္တော အကပ္ပိယဝေါဟာရေန ခေတ္တာဒိံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ ဝါ ကာရေတိ ဝါ၊ တံ ဘိက္ခူဟိ န ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ တံ နိဿာယ လဒ္ဓံ ကပ္ပိယဘဏ္ဍမ္ပိ အကပ္ပိယမေဝ. အဗျတ္တေန ပန လဇ္ဇီဘိက္ခုနာ ကာရာပိတေသု ကိဉ္စာပိ ပဋိဂ္ဂဟဏံ ကပ္ပိယံ၊ ဘိက္ခုဿ ပယောဂပစ္စယာ ဥပ္ပန္နေန မိဿတ္တာ ဝိသဂတပိဏ္ဍပါတော ဝိယ၊ အကပ္ပိယမံသဘောဇနံ ဝိယ စ ဒုဗ္ဗိနိဗ္ဘောဂံ ဟောတိ၊ သဗ္ဗေသံ အကပ္ပိယမေဝ.

၂၈၅-၆. နဝ။ပေ။ ကိရိယာ စ အနဝေ မတ္တိကုဒ္ဓါရဏဉ္စ ဗန္ဓော စ အာဠိယာ ထိရကာရော စ အနဝေ ကေဒါရေ အတိရေကဘာဂဂ္ဂဟဏဉ္စ နဝေ စ အပရိစ္ဆိန္နဘာဂေ သဿေ ‘‘ဧတ္တကေ ဒေထာ’’တိ ကဟာပဏုဋ္ဌာပနဉ္စာတိ သဗ္ဗေသမ္ပိ အကပ္ပိယန္တိ သမ္ဗန္ဓော. မာတိကာ စ ကေဒါရော စ တဠာကော စာတိ ဒွန္ဒော မာတိက။ပေ။ တဠာကာ. တေသံ ကိရိယာတိ သမာသော. အနဝေတိ စတုပစ္စယဝသေန ပဋိဂ္ဂဟိတေ ပုရာဏတဠာကေ. ဥဒကဝသေန ပဋိဂ္ဂဟိတေ ပန သုဒ္ဓစိတ္တာနံ ဝဋ္ဋတိ. ဗန္ဓောတိ ပါဠိယာ ဗန္ဓော. ပေါရာဏကေဒါရေ နိယမိတပကတိဘာဂတ္တာ အာဟ ‘‘အနဝေ’’တိ. အပရိစ္ဆိန္နဘာဂေတိ ‘‘ဧတ္တကေ ဘူမိဘာဂေ ဧတ္တကော ဘာဂေါ ဒါတဗ္ဗော’’တိ ဧဝံ အပရိစ္ဆိန္နဘာဂေ.

၂၈၇-၉. ‘‘ကသ ဝပ္ပ’’ ဣစ္စာဒိံ အဝတွာ စ ‘‘ဧတ္တကာယ ဘူမိယာ ဧတ္တကော ဘာဂေါ ဒေယျော’’တိ ဘူမိံ ဝါ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ တဿေဝေတမကပ္ပိယန္တိ သမ္ဗန္ဓော. စ-သဒ္ဒေါ အဝဓာရဏေ. ပတိဋ္ဌာပေတီတိ ယော ဘိက္ခု ပတိဋ္ဌာပေတိ. တဿေဝါတိ တဿ ပတိဋ္ဌာပကဘိက္ခုဿေဝ. ဧတန္တိ ပတိဋ္ဌာပိတဘူမိတော လဒ္ဓဓညံ ‘‘ဧတ္တကေ ဘူမိဘာဂေ သဿံ ကတံ၊ ဧတ္တကံ ဂဏှထာ’’တိ ဧဝံ ဝဒန္တေ ပမာဏဂဏှနတ္ထံ ဒဏ္ဍရဇ္ဇုဘိ မိနနေ ဝါ ခလေ ဌတွာ ရက္ခဏေ ဝါ တံ နီဟရာပနေ ဝါ ကောဋ္ဌာဂါရာဒိပဋိသာမနေ ဝါ ဧတံ တဿေဝ အကပ္ပိယန္တိ သမ္ဗန္ဓနီယံ. ပတိဋ္ဌာပေတိ စာတိ သော ဘိက္ခု ပတိဋ္ဌာပေတိ စ. ကတန္တိ အမှေဟိ ကတံ. ဝဒန္တေဝန္တိ ဧဝံ ကဿကေ ဝဒန္တေ. ပမာဏန္တိ ဘူမိပ္ပမာဏံ. နီဟရာပနေတိ ခလတော ဂေဟဿ နီဟရာပနေ. ဧတန္တိ မိတလဒ္ဓရက္ခိတာဒိကံ. တဿေဝါတိ မာနကရက္ခကာဒိနော ဧဝ. အပုဗ္ဗဿ အနုပ္ပါဒိတတ္တာ အညေသံ ကပ္ပတီတိ အာဟ ‘‘တဿေဝေတမကပ္ပိယ’’န္တိ.

၂၉၀. ပဋိသာမနပ္ပသင်္ဂေနာဟ ‘‘ပဋိသာမေယျာ’’တိအာဒိ. ပိတုသန္တကမ္ပိ ဂိဟိသန္တကံ ယံ ကိဉ္စီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပိတုသန္တကန္တိ ပိတာ စ မာတာ စ ပိတရော၊ တေသံ သန္တကံ. ဂိဟိသန္တကန္တိ ဣမိနာ ပဉ္စန္နံ သဟဓမ္မိကာနံ သန္တကံ ယံ ကိဉ္စိ ပရိက္ခာရံ ပဋိသာမေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. ယံ ကိဉ္စီတိ ကပ္ပိယံ အကပ္ပိယံ ဝါ အန္တမသော မာတုကဏ္ဏပိဠန္ဓနတာလပဏ္ဏမ္ပိ. ဘဏ္ဍာဂါရိကသီသေနာတိ သီသင်္ဂမိဝ ပဓာနံ ယံ ကိဉ္စိ ‘‘သီသ’’န္တိ ဣဓ ဥပစာရဝသေန ဝုစ္စတိ၊ တထာ ဘဏ္ဍာဂါရိကသဒ္ဒေါပိ ဘာဝပ္ပဓာနော၊ ဘဏ္ဍာဂါရိကော ဘဏ္ဍာဂါရိကတ္တံ သီသံ ပဓာနန္တိ ဝိသေသနပရပဒေ ကမ္မဓာရယော၊ တေန၊ ဘဏ္ဍာဂါရိကတ္တဿ ပဓာနကရဏေနာတိ အတ္ထော.

၂၉၁-၂. အဝဿံ ပဋိသာမိယန္တိ အဝဿံ သင်္ဂေါပေတဗ္ဗံ. ဝုတ္တေပီတိ မာတာပိတူဟိ ဝုတ္တေပိ.

၂၉၃-၄. ဝဍ္ဎကိအာဒယော ဝါ ရာဇဝလ္လဘာ ဝါ ‘‘သကံ ပရိက္ခာရံ ဝါ သယနဘဏ္ဍံ ဝါ ပဋိသာမေတွာ ဒေဟီ’’တိ ယဒိ ဝဒန္တိ၊ ဆန္ဒတောပိ ဘယာပိ န ကရေယျာတိ ယောဇနာ. ပရိက္ခာရန္တိ ဝါသိဖရသုအာဒိဥပကရဏဘဏ္ဍံ. ဆန္ဒတောပိ ဘယာပီတိ ဝဍ္ဎကိအာဒီသု ဆန္ဒေန၊ ရာဇဝလ္လဘေသု ဘယေန.

၂၉၅-၆. ပဋိသာမိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. သင်္ကန္တီတိ ယာဒိသေ ပဒေသေ ‘‘ဘိက္ခူဟိ ဝါ သာမဏေရေဟိ ဝါ ဂဟိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ သင်္ကံ ဥပ္ပါဒေန္တိ၊ တာဒိသေ ဝိဟာရာဝသထဿန္တောတိ ယောဇနီယံ. ဝိဟာရာဝသထဿာတိ ဝိဟာရဿ စ အာဝသထဿ စ. ရတနန္တိ ဒသဝိဓံ ရတနံ. ရတ္နသမ္မတန္တိ ဝတ္ထာဒိကံ. နိက္ခိပေယျာတိ သာမိကေ ဒိဋ္ဌေ နိယမေတွာ ဒါတုံ ‘‘ဧတ္တကာ ကဟာပဏာ’’တိအာဒိနာနုရူပေန မတ္တိကလဉ္ဆနာဒိနိမိတ္တေန ဝါ သညာဏံ ကတွာ နိက္ခိပေယျ. ဂဟေတွာနာတိ တာဒိသေ အသတိ အတ္တနာဝ ဂဟေတွာ. တာဒိသေတိ ရတနေ ဝါ ရတနသမ္မတေ ဝါ သတိ. သာမိကာနာဂမံ ဉတွာတိ ယဒိ အတ္တနိ အာသင်္ကန္တိ၊ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ နိသီဒိယ ပစ္ဆာ သာမိကာနံ အနာဂမနံ ဝိညာယ. ပတိရူပန္တိ ရတနသမ္မတေ ပံသုကူလဂ္ဂဟဏံ ရတနေ နိရုဿုက္ကဂမနန္တိ ဧဝရူပံ ဘိက္ခူနံ အနုရူပန္တိ.

ဥဂ္ဂဟနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.