၃၆. ဘေသဇ္ဇနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၂၇၄-၅. ဇနဿ ဘေသဇ္ဇံ ကာတုံ ဒါတုံ ဝတ္တုဉ္စ န လဗ္ဘတီတိ သမ္ဗန္ဓိယံ. လဗ္ဘတီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဘိက္ခုနာ’’တိ ကတ္တာ ‘‘ဘေသဇ္ဇ’’န္တိ ဝုတ္တကမ္မံ. နနု စ ကာတုန္တိ ဘာဝသာဓနတ္တာ တဿ အဝုတ္တကမ္မေနာပိ ဘဝိတဗ္ဗံ ဘာဝေ ဝိဟိတကိတကပ္ပစ္စယာနံ ပယောဂေ ကမ္မကာရကဿာပိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာတိ? သစ္စံ၊ တထာပိ ပဓာနဘူတကမ္မသတ္တိယာ အဘိဓာနေ သတိ အပ္ပဓာနကိတကကိရိယာဘိသမ္ဗန္ဓေန ဂုဏီဘူတာ ကမ္မသတ္တိ အဘိဟိတာ ဝိယ ဝိညာယတိ. တထာ စ ဝုတ္တံ အမှေဟိ ယောဂဝိနိစ္ဆယေ ‘‘ပဓာနာနုယာယိတာယ ဇနဝေါဟာရာယ ပဓာနသတျာဘိဓာနေ ဂုဏသတ္တိ အဘိဟိတာ ဝိယ ပကာသတီ’’တိ. ဇနဿာတိ အာဂတာဂတဇနဿ. သဟဓမ္မီနဉ္စ ပိတူနဉ္စ တဒုပဋ္ဌာကဘိက္ခုနိဿိတဘဏ္ဍူနဉ္စ ဝေယျာဝစ္စကရဿ စ ဘိက္ခာစရိယဝိညတ္တိသကေဟိ ဘေသဇ္ဇကရဏံ လဗ္ဘန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထ သဟဓမ္မိနန္တိ သဟ စရိတဗ္ဗော ဓမ္မော သီလသဒ္ဓါပညာသင်္ခါတော သဟဓမ္မော၊ သော ဧတေသမတ္ထီတိ သဟဓမ္မိနော၊ ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနာ သာမဏေရော သာမဏေရီတိ ပဉ္စ၊ တေသံ. ပိတာ စ မာတာ စ ပိတရော ဧကသေသနယေန၊ ဥဘိန္နံ သာမညနိဒ္ဒေသော ဝါ၊ တေသံ. ဘိက္ခုနိဿိတော နာမ ယော ဝိဟာရေ သဗ္ဗကမ္မာနိ ကရောန္တော ဘိက္ခုံ နိဿာယ ဝသတိ. ဘဏ္ဍု နာမ ယော ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခော ယာဝ ပတ္တစီဝရံ ပဋိယာဒိယတိ၊ တာဝ ဝိဟာရေ ဝသတိ၊ သော ပဏ္ဍုပလာသော. ဝေယျာဝစ္စကရဿာတိ အတ္တနော ဥပဋ္ဌာကဿ. ဧတေသု ပန မာတာပိတရော သစေ ရဇ္ဇေပိ ဌိတာ ပစ္စာသီသန္တိ၊ အကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. မာတရံ အနာမသန္တေန သဗ္ဗံ ပရိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. ပိတာ ပန သဟတ္ထေန နဟာပနသမ္ဗာဟနာဒီနိ ကတွာ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော.
၂၇၆. ပိတာ စ မာတာ စ ဘာတာ စ ဘဂိနီ စာတိ ဒွန္ဒော ပိတာ။ပေ။ ဘဂိနိယော. မဟန္တော စ စူဠော စ၊ မဟာစူဠာ စ တေ ပိတာ။ပေ။ ဘဂိနိယော စာတိ ကမ္မဓာရယော. တာ အာဒိ ယေသန္တေတိ အညပဒတ္ထော. မဟာစူဠ-သဒ္ဒါ ပိတာဒိ-သဒ္ဒေဟိ ပစ္စေကံ ယောဇေတဗ္ဗာ ‘‘မဟာပိတုနော စူဠပိတုနော’’တိအာဒိနာ. အာဒိ-သဒ္ဒေန ပနေတ္ထ ပိတုစ္ဆာ မာတုလော၊ တေသံ ဒသန္နမ္ပိ ယာဝ သတ္တမာ ကုလပရိဝဋ္ဋာ ပုတ္တပရမ္ပရဉ္စ သင်္ဂဏှာတိ. တေသံ သကေ ဘေသဇ္ဇကရဏံ လဗ္ဘန္တိ ယောဇနာ. တေသံ မဟာပိတာဒီနံ သန္တကေ သတိ တေန ဘေသဇ္ဇကရဏံ လဗ္ဘတီတိ အတ္ထော. နာတိ နတ္ထိ စေ. အတ္တနိယေတိ ဘိက္ခုနော အတ္တနော သန္တကေ သတီတိ အတ္ထော. ဒါတဗ္ဗံ တာဝကာလိကန္တိ တာဝကာလိကံ ကတွာ ဒါတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. တေ ပန သစေ ပဋိဒေန္တိ၊ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ နော စေ ဒေန္တိ၊ န စောဒေတဗ္ဗာ. ယာဝ တဿ ဒါနံ၊ တာဝ ကာလော အဿာတိ တာဝကာလိကံ. ဏိကော သမာသန္တေ.
၂၇၇. ဘေသဇ္ဇကရဏာဒီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန အနာမဋ္ဌပိဏ္ဍဒါနာဒီနံ ဂဟဏံ၊ ဟိ-သဒ္ဒေါ ဟေတုမှိ၊ ဟိ ယသ္မာ ဧတေသု ကုလဒူသနာဒယော န ရုဟန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ ဘေသဇ္ဇကရဏံ လဗ္ဘံ၊ အတ္တနိယေ စ သတိ ဒါတဗ္ဗန္တိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. န ရူဟတီတိ န ရောဟတိ နပ္ပဝတ္တတိ န ဟောတိ၊ အာပတ္တိံ န ဇနေတီတိ အဓိပ္ပါယော. တေသံ အတ္ထာယ ဉာတိသာမဏေရေဟိ ဝါ ဘေသဇ္ဇံ အာဟရာပေတဗ္ဗံ၊ အတ္တနော အတ္ထာယ ဝါ အာဟရာပေတွာ ဒါတဗ္ဗံ. တေဟိပိ ‘‘ဥပဇ္ဈာယာဒီနံ အာဟရိဿာမာ’’တိ ဝတ္တသီသေန အာဟရိတဗ္ဗံ. သစေ အညေပိ ယေ ဂိလာနာ ဟုတွာ ဝိဟာရံ ပဝိသန္တိ၊ တေသံ သဗ္ဗေသမ္ပိ အပစ္စာသီသန္တေန ဘေသဇ္ဇံ ကာတဗ္ဗံ. သဒ္ဓံ ကုလံ ဟောတိ ဘိက္ခုသံဃဿ မာတာပိတုဋ္ဌာနီယံ၊ တတြ စေ ကောစိ ဂိလာနော ဟောတိ၊ တဿတ္ထာယ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣတ္ထန္နာမဿ ရောဂဿ ကိံ ဘေသဇ္ဇံ ကရောန္တီ’’တိ ကပ္ပိယံ ကတွာ ပုစ္ဆန္တိ၊ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ဂဟေတွာ ကရောန္တီတိ ဝဋ္ဋတိ၊ ဘိက္ခူဟိ အညမညံ ဝါ ကထာ ကာတဗ္ဗာ.
၂၇၈. ဆန္နံ မာတာဒီနဉ္စ ဒါမရိကစောရဿ ဣဿရိယဿ အနာမဋ္ဌော ပိဏ္ဍပါတော ဒါတုံ အဝါရိတောတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဆန္နန္တိ မာတာဒီနံ ဆန္နံ မဇ္ဈေ. မာတာဒီနန္တိ ဘိက္ခုနိဿိတံ ဌပေတွာ အဝသေသာနံ ပဉ္စန္နံ မာတာဒီနံ. ‘‘ဆန္န’’န္တိ ပန ယောဇနာယ အဋ္ဌကထာယ ဝိရုဇ္ဈတိ. တတ္ထ ဟိ ‘‘မာတာပိတူန’’န္တိအာဒိနာ ဘိက္ခုနိဿိတံ ဩဟာယ သတ္တေဝ ဝုတ္တာ. အာစရိယဗုဒ္ဓဒတ္တတ္ထေရေန စ တထေဝ ဝုတ္တံ –
‘‘အနာမဋ္ဌောပိ ဒါတဗ္ဗော၊ ပိဏ္ဍပါတော ဝိဇာနတာ၊
ဒွိန္နံ မာတာပိတူနမ္ပိ၊ တဒုပဋ္ဌာယကဿ စ.
‘‘ဣဿရဿာပိ ဒါတဗ္ဗော၊ စောရဒါမရိကဿ စ၊
ဘဏ္ဍုကဿတ္တနော စေဝ၊ ဝေယျာဝစ္စကရဿပီ’’တိ. (ဝိနယ ဝိ. ၄၉၃-၄၉၅)၊
ဒါမရိကစောရဿာတိ ရဇ္ဇံ ပတ္ထယမာနဿ ပါကဋစောရဿ. အနာမဋ္ဌောတိ အပဗ္ဗဇိတဿ ဟတ္ထတော လဒ္ဓါ အတ္တနာ အညေန ဝါ ပဗ္ဗဇိတေန အဂ္ဂဟိတအဂ္ဂေါ၊ အယံ အနာမဋ္ဌပိဏ္ဍပါတော. ပဋိသန္ထာရော ‘‘ဝိဟာရပ္ပတ္တံ အာဂန္တုကံ ဝါ ဒလိဒ္ဒါဒိံ ဝါ ဒိသွာ ‘ပါနီယံ ပိဝါ’တိ ဒါတဗ္ဗံ၊ ပါဒမက္ခနတေလံ ဒါတဗ္ဗံ၊ ကာလေ အာဂတဿ ယာဂုဘတ္တံ၊ ဝိကာလေ အာဂတဿ သစေ တဏ္ဍုလာ အတ္ထိ၊ တဏ္ဍုလာ ဒါတဗ္ဗာ၊ သယနဋ္ဌာနံ ဒါတဗ္ဗံ၊ စောရာနံ ပန သံဃိကမ္ပိဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တော. အဝသေသပဋိသန္ထာရော ပန အပစ္စာသီသန္တေန ကာတဗ္ဗော. တထာ ဓမ္မပဋိသန္ထာရောပိ ယဿ ကဿစိ ဒါတဗ္ဗောဝ.
၂၇၉. တေသန္တိ အညာတကာဒီနံ ဂိဟီနံ. ကယိရာတိ ‘‘ဘဏထာ’’တိ ဝုတ္တေ ကရေယျ. ‘‘န ကရောမာ’’တိ ဝုတ္တေ သစေ ဝိပ္ပဋိသာရိနော ဘဝိဿန္တိ၊ ကာတဗ္ဗံ. နတ္တနောတိ အတ္တနော သုတ္တောဒကေဟိ န ကယိရာတိ ယောဇနီယံ. ဧဝံ သာမညေန ပရိတ္တေ ပဋိပဇ္ဇနဝိဓိံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အာဋာနာဋိယပရိတ္တေ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗဝိဓိံ ဒဿေတုံ ‘‘ဘဏိတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိမာဟ. ဘဏာပေန္တေတိ ‘‘ဘဏထာ’’တိ အဇ္ဈေသနပုဗ္ဗကံ ပယောဇေန္တေ. ပရိတ္တံ သာသနောဂဓန္တိ ပဌမမေဝ အာဋာနာဋိယသုတ္တံ အဘဏိတွာ သာသနပရိယာပန္နံ မေတ္တသုတ္တံ ဓဇဂ္ဂသုတ္တံ ရတနသုတ္တန္တိ ဣမာနိ သုတ္တာနိ သတ္တာဟံ ဘဏိတွာ ယထာပရိကမ္မံ ပရိတ္တံ အာဋာနာဋိယပရိတ္တံ ဘဏိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ.
၂၈၀. ‘‘အာဂန္တွာ သီလံ ဒေတု၊ ဓမ္မံ ပရိတ္တဉ္စ ဘာသတူ’’တိ ကေနစိ ပေသိတော ဂန္တွာ သီလံ ဝါ ဒါတုံ ဓမ္မံ ပရိတ္တံ ဝါ ဝတ္တုံ လဗ္ဘတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
ဘေသဇ္ဇနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.