၃၃. ကာယဗန္ဓနနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၂၃၅. ဗန္ဓီယတိ အနေနာတိ ဗန္ဓနံ၊ ကာယဿ ဗန္ဓနံ ကာယဗန္ဓနံ၊ နတ္ထိ ကာယဗန္ဓနမေတဿာတိ အကာယဗန္ဓနော. ဒုက္ကဋန္တိ သဉ္စိစ္စ ဝါ အသဉ္စိစ္စ ဝါ ပဝိသေယျ စေ၊ ဒုက္ကဋံ. အသတိယာ ဂတော ယတ္ထ သရတိ၊ တတ္ထေဝ ဗန္ဓေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဂတောတိ အန္တောဂါမံ ဂတော. သရိတွာ ယာဝ န ဗန္ဓတိ၊ န တာဝ ပိဏ္ဍာယ စရိတဗ္ဗံ.
၂၃၆. ‘‘ပဋ္ဋိကာ’’တိအာဒိနာ သဗ္ဗသင်္ဂါဟကံ ကာယဗန္ဓနံ နိဒ္ဒိသတိ. ပဋ္ဋိကာတိ ပကတိဝီတာ ဝါ မစ္ဆကဏ္ဋကခဇ္ဇူရိပတ္တဝါယိမာ ဝါ. သူကရာနံ အန္တံ သူကရန္တံ. ဣဓ ပန တံသဒိသံ ဝုစ္စတိ. စတုရဿံ အကတွာ သဇ္ဇိတံ မုဒ္ဒိကကာယဗန္ဓနမ္ပိ သင်္ဂဟေတွာ ‘‘ဧကာ ရဇ္ဇူ’’တိ ဝုတ္တံ. တံ ပန ရဇ္ဇုကံ ဗန္ဓန္တေန ဧကဂုဏမေဝ ကတွာ ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ မဇ္ဈေ ဘိန္ဒိတွာ ဒိဂုဏံ ကတွာ ဗန္ဓိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဒိဂုဏံ ပန အကတွာ သတဝါရမ္ပိ ပုနပ္ပုနံ အာဝိဇ္ဈိတွာ ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ပါမင်္ဂသဏ္ဌာနံ ပန ဧကမ္ပိ န ဝဋ္ဋတိ. ဗဟုရဇ္ဇုကေ ဧကတော ကတွာ ဧကေန နိရန္တရံ ဝေဌေတွာ ကတံ ‘‘ဗဟုရဇ္ဇုက’’န္တိ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ဝဋ္ဋတိ. တဒနုလောမိကာတိ တေသံ ပဋ္ဋိကာသူကရန္တာနံ ဒွိန္နံ ဒွေ ဣမေ ယထာက္ကမမနုလောမိကာ.
၂၃၇-၈. ပဋ္ဋိကာ ကီဒိသီ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘မစ္ဆာ’’တိအာဒိ. ပဋ္ဋိကာ မစ္ဆကဏ္ဋကခဇ္ဇူရိပတ္တာ ဝါ မဋ္ဌာ ဝါ လဗ္ဘာတိ သမ္ဗန္ဓော. ကဏ္ဋက-သဒ္ဒေန ပတ္တ-သဒ္ဒေန စ တဒါကာရော ဝုစ္စတိ၊ ဥပစာရတော ဟိ မစ္ဆာနံ ကဏ္ဋကာကာရော စ ခဇ္ဇူရီနံ ပတ္တာကာရော စ ဧတိဿာတိ သမာသော. မဋ္ဌာတိ ပကတိဝီတာ. ဋီကာယံ ပန ‘‘ဧတေ မစ္ဆကဏ္ဋကာဒယော မဋ္ဌာ ဝိကာရရဟိတာ ပဋ္ဋိကာ စ တဒန္တောဂဓာတိ အဓိပ္ပါယော’’တိ ဝုတ္တံ. ကထံ တေသမန္တောဂဓတာ? ယတော တာနိယေဝ ပဋ္ဋိကာ နာမာတိ. တထာ စ ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘ပကတိဝီတာ ဝါ မစ္ဆကဏ္ဋကဝါယိမာ ဝါ ပဋ္ဋိကာ ဝဋ္ဋတီ’’တိ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၂၇၈). ဧတ္ထ ပန မစ္ဆကဏ္ဋကေယေဝ ခဇ္ဇူရိပတ္တံ ပဝိဋ္ဌံ. စတဿောပိ ဒသာ လဗ္ဘာတိ သမ္ဗန္ဓော. စတဿောတိ ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေန ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ တတော ဦနာပိ ဝဋ္ဋန္တိ. အန္တေတိ ကာယဗန္ဓနဿ ဥဘယန္တေ ဒိဂုဏသုတ္တကံ လဗ္ဘန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဂုဏော ဗန္ဓနဘူတံ သုတ္တကံ ဂုဏသုတ္တကံ. ‘‘ဂုဏော ပဋလရာသီသု၊ အာနိသံသေ စ ဗန္ဓနေ’’တိ ဟိ အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာ. ဒွိန္နံ ဂုဏသုတ္တကာနံ သမာဟာရော ဒိဂုဏသုတ္တကံ. တံ ဒသာမုခဿ ထိရဘာဝါယ ကောဋ္ဋေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ န သောဘနတ္ထံ. တေနာဟ ‘‘မာလာဒိ’’န္တိအာဒိ.
မာလာဒိံ ကက္ကဋစ္ဆာဒိံ ကုဉ္ဇရစ္ဆာဒိဉ္စ ဒဿေတွာ ဂုဏသုတ္တကကောဋ္ဋိတာ ပဋ္ဋိကာ န ကပ္ပတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘မာလာဒိ’’န္တိအာဒီသု အာဒိ-သဒ္ဒေန တာဒိသံ ယံ ကိဉ္စိ ဝိကာရရူပံ ဂယှတိ. ကက္ကဋာနံ ဝိယ အစ္ဆီနိ၊ တာနိ အာဒီနိ ယဿာတိ သမာသော. တထာ ကုဉ္ဇရစ္ဆာဒိန္တိ.
၂၃၉. ဃဋကန္တိ ဃဋကာကာရဝဋ္ဋလေခါရူပံ. မကရမုခါဒိန္တိ ဧတ္ထ မကရမုခံ နာမ မကရမုခသဏ္ဌာနံ. ဗိန္ဒု ပန အာဂမဝသေန ဝုတ္တော. အာဒိ-သဒ္ဒေန ဒေဍ္ဍုဘသီသာဒိဝိကာရရူပံ ယံ ကိဉ္စိ သင်္ဂယှတိ. ဒသာမုခေတိ ဒသာနံ မုခဘူတေ အန္တေ ဧတာနိ န ကပ္ပန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိဓေ ဥဘန္တေ ဃဋကာ လေခါ အညံ စိတ္တကဉ္စ န ကပ္ပန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဃဋကာတိ ဃဋကတော. လေခါတိ လေခါယ. ပဉ္စမိယာ လောပေါ. ဝိဓေတိ ကာယဗန္ဓနဿ ပါသန္တေ ဒသာမူလေ တဿ ထိရဘာဝတ္ထံ ကတ္တဗ္ဗေ ဒန္တဝိသာဏာဒိမယေ ဝိဓေ.
၂၄၀. ဒေဍ္ဍုဘကန္တိ ဥဒကသပ္ပသီသသဒိသံ. မုရဇန္တိ နာနာဝဏ္ဏေဟိ သုတ္တေဟိ မုရဇဝဋ္ဋိသဏ္ဌာနံ ဝေဌေတွာ ကတံ. ဋီကာယံ ပန ‘‘မုရဇန္တိ ဗဟုရဇ္ဇုကေ ဧကတော သင်္ကဍ္ဎိတွာ ဧကာယ ရဇ္ဇုယာ ပလိဝေဌေတွာ ကတရဇ္ဇူ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ ‘‘ဗဟုရဇ္ဇုကေ ဧကတော ကတွာ’’တိအာဒိနာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တအဋ္ဌကထာဝစနေန ဝိရုဇ္ဈတိ. မဒ္ဒဝီဏန္တိ ပါမင်္ဂသဏ္ဌာနံ. ကလာဗုကန္တိ ဗဟုရဇ္ဇုကံ. တေသံ ‘‘န ကပ္ပတီ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော. ဒွေ မဇ္ဈိမာတိ မဇ္ဈေ ဘဝါ မုရဇမဒ္ဒဝီဏသင်္ခါတာ ဒွေ.
၂၄၁. ဂဏ္ဌိယော စာပီတိ စီဝရဿ ဂဏ္ဌိယော စာပိ. တမ္မယာတိ တေဟိ ဝေဠုအာဒီဟိ နိဗ္ဗတ္တာ. ပသင်္ဂေန ပနေတံ ဝုတ္တန္တိ.
ကာယဗန္ဓနနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
သုမင်္ဂလပ္ပသာဒနိယာ နာမ ဋီကာယ
ပဌမဘာဏဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.