၂၈. ကမ္မနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၁၉၉. ဝဂ္ဂေန အဓမ္မကမ္မဉ္စ သမဂ္ဂေန အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဝဂ္ဂေန ဓမ္မကမ္မဉ္စ သမဂ္ဂေန ဓမ္မကမ္မဉ္စာတိ စတ္တာရိ ကမ္မာနိ ဟောန္တီတိ သေသော. တတ္ထ ဝဂ္ဂေန အဓမ္မကမ္မန္တိ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ကရဏီယံ အဓမ္မကမ္မံ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. ဝဂ္ဂေါတိ စ သမူဟော ဝုစ္စတိ၊ သော စ စတုဝဂ္ဂါဒိကရဏီယာဒီသု ယာဝတိကာနံ ကမ္မပ္ပတ္တာနံ အသမ္မုခီဘာဝေန၊ ဆန္ဒာရဟာနံ ဆန္ဒာနာဟရဏေန၊ သမ္မုခီဘူတာနဉ္စ ပဋိက္ကောသနေန၊ တေသု ဧကေနာပိ ဝါ ဣဓ အဓိပ္ပေတော. အဓမ္မကမ္မန္တိ ဧတ္ထ ပန ဓမ္မော နာမ ‘‘ဥတ္တိဒုတိယေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မေ ဧကာယ ဥတ္တိယာ ကမ္မံ ကရောတိ၊ န စ ကမ္မဝါစံ အနုဿာဝေတိ၊ အဓမ္မကမ္မ’’န္တိအာဒိနာ (မဟာဝ. ၃၈၇) ဧကာယေဝ ဉတ္တိယာ၊ တထာ ဒွီဟိ ဉတ္တီဟိ ဧကာယေဝ ဝါ ကမ္မဝါစာယ၊ တထာ ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟီတိ အာဂတာယ စ တထာ ဟာပနအညထာကရဏဘာဝေန ဉတ္တိကမ္မံ ဌပေတွာ ဉတ္တိစတုတ္ထေ စ ကမ္မေ အာဂတာယ စ အကမ္မာရဟဿ တဇ္ဇနီယပဗ္ဗာဇနီယပဋိသာရဏီယနိယဿတိဝိဓဥက္ခေပနီယာနံ သတ္တန္နံ ကမ္မာနံ ကရဏဝသေန၊ ကမ္မာရဟဿ စ ဝိရာဓေတွာ ကရဏဝသေန အာဂတာယ စ ပါဠိယာ ဝိပရီတာ စ ပါဠိ၊ ဥပသမ္ပဒါဒိကမ္မဝသေန အာဂတာ စ ပါဠိ၊ သမ္မုခါဝိနယသတိဝိနယအမူဠှဝိနယပဋိညာကရဏယေဘုယျသိကာတဿပါပိ- ယသိကာတိဏဝတ္ထာရကသင်္ခါတာနံ သတ္တန္နံ ကမ္မာနံ ယထာလာဘကရဏဝသေန အာဂတာ စ ပါဠိ၊ တေန ကရဏီယံ အပလောကနဉတ္တိဉတ္တိဒုတိယဉတ္တိစတုတ္ထသင်္ခါတံ စတုဗ္ဗိဓံ ကမ္မံ ဓမ္မကမ္မံ၊ တပ္ပဋိပက္ခံ အဓမ္မကမ္မံ. တဗ္ဗိပရိယာယေန သမဂ္ဂေါ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဓမ္မော ယထာဝုတ္တာ ပါဠိ အဿ အတ္ထိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဝါတိ ဓမ္မိကံ. တဗ္ဗိပရီတံ အဓမ္မိကံ. စတုတ္ထံယေဝါတိ တေသု စတူသု ကမ္မေသု စတုန္နံ ပူရဏံ သမဂ္ဂေန ဓမ္မိကံ. သေသကမ္မာနံ ဘာဝေန ဘိက္ခုနာ ဒုက္ကဋဿ ဘဝနံ လက္ခီယတီတိ သေသကမ္မေသူတိ ဘာဝလက္ခဏေ သတ္တမီ. ဒုက္ကဋန္တိ ကုပ္ပါနံ အဓမ္မကမ္မဝဂ္ဂကမ္မာနံ ကတတ္တာ ဒုက္ကဋံ.
၂၀၀. ဣဒါနိ ယဒိဒံ သမဂ္ဂေန ဓမ္မိကံ နာမ၊ တံ ယေဟိ သံဃေဟိ ကာတဗ္ဗံ၊ တေသံ ပဘေဒံ ဒဿေတုံ ‘‘စတုဝဂ္ဂေါ’’တိအာဒိမာဟ. စတွာဒီနံ သင်္ချေယဝုတ္တိတ္တာ စတုန္နံ ဝဂ္ဂေါတိအာဒိနာ ဝိဂ္ဂဟော. ဒသဝီသတိဝဂ္ဂိကောတိ ဒသန္နံ ဝီသတိယာ စ ဝဂ္ဂဘေဒဝသေန ဒသဝီသတီနံ ဝဂ္ဂေါတိ ဝိဂ္ဂဟော၊ ဏိကော သကတ္ထေ. ဝီသတိယာ ဝဂ္ဂေါ၊ အတိရေကေန သဟိတော ဝီသတိဝဂ္ဂေါတိ ဝိဂ္ဂဟော.
၂၀၁-၂. ပဉ္စန္နံ ကမ္မာနံ နိယမေတိ ‘‘စတူ’’တိအာဒိနာ. အဗ္ဘာနံ ဥပသမ္ပဒံ ပဝါရဏံ ဌပေတွာ စတုဝဂ္ဂေါ စာတိအာဒိနာ ယောဇေတွာ သဗ္ဗကမ္မေသု ကမ္မပ္ပတ္တောတိ ဒီပိတောတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. တတ္ထ တတ္ထ စ-သဒ္ဒေါ စတုဝဂ္ဂါဒယော ကမ္မပတ္တိကိရိယာယံ သမုစ္စိနောတိ. ဣဓ ပန သဗ္ဗ-သဒ္ဒေါ အဗ္ဘာနာဒီနံ ကေသဉ္စိ ဌပိတတ္တာ ပဒေသသဗ္ဗေ ဂယှတိ. ကမ္မပတ္တောတိ ကမ္မဿ ပတ္တော ယုတ္တော အနုရူပေါ. ဣတရောတိ ဝီသတိဝဂ္ဂေါ အတိရေကဝီသတိဝဂ္ဂေါ. သဗ္ဗကမ္မေသူတိ ဧတ္ထ ပန သဗ္ဗ-သဒ္ဒေါ သဗ္ဗသဗ္ဗေ. နနု စ ဝီသတိဝဂ္ဂဿ ကမ္မပ္ပတ္တဘာဝေသတိ အတိရေကဝီသတိဝဂ္ဂဿ ပဂေဝါတိ ဝိညာယတိ. တထာ သတိ သော ကသ္မာ ဝုတ္တောတိ? သစ္စံ၊ တထာပိ သော စတုဝဂ္ဂါဒိနာ သံဃေန ကတ္တဗ္ဗကမ္မံ ဦနကတရေန န ဝဋ္ဋတိ၊ အတိရေကေန ပန ဝဋ္ဋတီတိ ဉာပနတ္ထံ ဝုတ္တော.
၂၀၃. ဣဒါနိ စတုဝဂ္ဂါဒိကေန ဆန္ဒာဟရဏေန ပူရေတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ ‘‘စတူ’’တိအာဒိနာ. ပါရာဇိကာဒိဘာဝမနာပန္နတ္တာ ပကတိယာ သဘာဝေနေဝ ဌိတော အတ္တာ ယေသံ၊ ပကတော ဝါ တတောယေဝ ကမ္မေသု အဝိဂတော အတ္တာ ယေသံ တေတိ ပကတတ္တကာ၊ ပါရာဇိကဥက္ခိတ္တကလဒ္ဓိနာနာသံဝါသကေဟိ အညေ. ပရေတိ ဧကသီမဋ္ဌာ တာဒိသာယေဝ အညေ. သေသေပီတိ အဝသေသေ ပဉ္စဝဂ္ဂါဒိကရဏီယေပိ.
၂၀၄. ဣဒါနိ ဝတ္ထုဉတ္တိအနုဿာဝနသီမာဒိဝိပတ္တိတော၊ ကမ္မဝိပတ္တီသု ပရိသတော စ ပဋိက္ကောသတော စ ကမ္မဿ ကုပ္ပါကုပ္ပဘာဝံ တတ္ထ စ အာပတ္တိအာဒိံ ဒဿေတုံ ‘‘စတူ’’တိအာဒိ မာဟ. စတုဝဂ္ဂါဒိကတ္တဗ္ဗံ အသံဝါသဂဏပူရံ ဝါ ကမ္မာရဟဂဏပူရံ ဝါ ကမ္မဉ္စ ဂရုကဋ္ဌဂဏပူရံ ဝါ ပရိဝါသာဒိကမ္မဉ္စာတိ ယောဇနာ. ဧတ္ထ စ ကမ္မာရဟော ဂရုကဋ္ဌတော အညော၊ နိက္ခိတ္တဝတ္တော ပန ဂရုကဋ္ဌော ဂဏပူရကော ဟောတိယေဝ. ကတန္တိ စတုဝဂ္ဂါဒိနာ ကတံ.
၂၀၅. ဝါရေယျာတိ အန္တရာယေ အသတိ အန္တမသော ဧကောပိ ဝါရေယျာတိ အတ္ထော. အန္တရာယေတိ ပါပေဟိ ကရိယမာနေ ဇီဝိတဗြဟ္မစရိယန္တရာယေ သတိ. အနန္တရာယိကာ စေ န ဝါရေန္တိ၊ ဒုက္ကဋံ. ဒိဋ္ဌာဝိန္တိ အတ္တနော အတ္တနော ဒိဋ္ဌိံ လဒ္ဓိံ ‘‘အဓမ္မကမ္မံ ဣဒံ၊ န မေတံ ခမတီ’’တိ အညမညံ အာဝိ ကရေယျုန္တိ သေသော. ဧကောဓိဋ္ဌာနန္တိ ဧကော ဘိက္ခု ‘‘န မေတံ ခမတီ’’တိ အဓိဋ္ဌာနံ ကရေယျာတိ သေသော. တတောဓိကာတိ တီဟိ အဓိကာ. တေ ပန သင်္ဃတ္တာ ပဟောန္တိ အတ္တနော ကမ္မံ နိတ္ထရိတုံ.
၂၀၆. ခိတ္တစိတ္တော နာမ ဥမ္မတ္တကော. ဒုခဋ္ဋိတောတိ ဝေဒနဋ္ဋော. န ရူဟတီတိ ဂယှတ္တံ န ရောဟတီတိ အတ္ထော.
၂၀၇. အန္တမသော အနန္တရဿာပိ အာရောစေန္တဿ ပကတ။ပေ။ ဘိက္ခုနောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကသီမာယံ တိဋ္ဌတီတိ ဧကသီမဋ္ဌော. သမော သံဝါသော အဿာတိ သမသံဝါသော. ဧကသီမဋ္ဌော စ သော သမသံဝါသော စ၊ ပကတတ္တော စ သော ဧကသီမဋ္ဌသမသံဝါသော စ၊ သော စာယံ ဘိက္ခု စာတိ သဗ္ဗတ္ထ ကမ္မဓာရယော၊ တဿ. ဧတ္ထ ပန အဝိပန္နသီလော ပကတတ္တောတိ အဓိပ္ပေတော. အာရောစေန္တဿာတိ အတ္တနော လဒ္ဓိံ ပကာသေန္တဿ. ရူဟတီတိ ပဋိက္ခေပေါ ရုဟတိ.
၂၀၈. ဓမ္မိကံ ကမ္မန္တိ ဓမ္မေန ကတ္တဗ္ဗံ အပလောကနာဒိကမ္မံ. ပဋိက္ကောသေယျာတိ နိဝါရေယျ. တိရောက္ခာ ကာယသာမဂ္ဂိံ ဝါ ဆန္ဒံ ဝါတိ ဝါ-သဒ္ဒံ နေတွာ အတ္ထော နေတဗ္ဗော. တိရောက္ခာတိ ပရမ္မုခါ. သော သမ္မုခါ-သဒ္ဒေါ ဝိယ နိပါတော၊ အထ ဝါ အက္ခာ ဣန္ဒြိယဝိသယတော တိရော ဗဟီတိ အတ္ထောတိ.
ကမ္မနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.