၄၃. ဆန္ဒဒါနနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၃၉၉. ကမ္မပ္ပတ္တေ သံဃေ သမာဂတေတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတေန သံဃေ အသမာဂတေ ဆန္ဒဒါနံ န ရုဟတီတိ ဒီပိတံ ဟောတီတိ ဝဒန္တိ. ဧတ္ထာယံ ဝိစာရဏာ – ပဉ္စဘိက္ခုကေ ဝိဟာရေ ဧကဿ ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိံ အာဟရိတွာ သေသာနံ ဥပေါသထာဒိကရဏံ အနုညာတံ ပါဠိယံ (ပရိ. ၄၉၆-၄၉၇) အဋ္ဌကထာယဉ္စ (ပရိ. အဋ္ဌ. ၄၈၇-၄၈၈). တေသု ဧကော ဆန္ဒဒါယကော၊ ဧကော ဆန္ဒဟာရကော၊ တေ မုဉ္စိတွာ န ဧတ္ထ သန္နိပတိတော သံဃော တိဏ္ဏံ သမူဟဘာဝတော၊ တသ္မာ အသမာဂတေပိ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. အာရောစေန္တေန ပန သမာဂတေ ဧဝ အာရောစေတဗ္ဗံ. ဣဓာပိ ‘‘ဟရေယျာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ န ‘‘ဒေသေယျာ’’တိ. တတ္ထ ဆန္ဒဟာရကေန သဒ္ဓိံ ကမ္မပ္ပတ္တာနံ သန္နိပါတော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၄၀၀. ဣဒါနိ ဆန္ဒဒါနဝိဓိံ ဒဿေတုံ ‘‘ဧကံ ဘိက္ခု’’န္တိအာဒိမာဟ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. နိဒါနဝဏ္ဏနာ).

၄၀၁. (က) ‘‘ဆန္ဒံ ဒမ္မီ’’တိ ဧတ္တကမေဝ အလံ၊ ‘‘ဟရ၊ အာရောစေဟီ’’တိ ဣမေဟိ ကိံပယောဇနန္တိ စေ? ဝုစ္စတေ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဒဟုပေါသထေ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေန္တေန ဆန္ဒမ္ပိဒါတုံ၊ သန္တိ သံဃဿ ကရဏီယ’’န္တိ (မဟာဝ. ၁၆၅) ဝုတ္တတ္တာ ဘဂဝတော အာဏံ ကရောန္တေန ‘‘ဆန္ဒံ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ အန္တရာမဂ္ဂေ ပက္ကမတိ၊ အနာဟဋောဝ ဟောတိ ဆန္ဒော’’တိ (မဟာဝ. ၁၆၅) ဝုတ္တတ္တာ ဆန္ဒဟာရကဿ အညဿ အပက္ကမနတ္ထာယ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေန္တေန ‘‘ဣဒံ ကရောဟိ ဧဝါ’’တိ အာဏာပေန္တေန ‘‘ဆန္ဒံ မေ ဟရာ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော သဉ္စိစ္စ နာရောစေတိ၊ အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော၊ ဆန္ဒဟာရကဿ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ (မဟာဝ. ၁၆၅) ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ယဒိတွံ သဉ္စိစ္စ နာရောစေဿသိ၊ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိဿသိ၊ အာရောစေဟိ ဧဝါ’’တိ တဿ အာစိက္ခန္တော ‘‘အာရောစေဟီ’’တိ အာဟာတိ ဧဝမေတ္ထ ဣမေသံ ပဒါနံ သပ္ပယောဇနတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧဝံ ပါရိသုဒ္ဓိဒါနေပီတိ.

၄၀၂. သေသကမ္မန္တိ ယဒိ သံဃော ဥပေါသထဂ္ဂေ အညံ အပလောကနာဒိကမ္မံ ကရောတိ၊ တံ ကမ္မံ ဝိဗာဓတိ၊ ဝိကောပေတီတိ အတ္ထော.

၄၀၃. ဒွယန္တိ ဥပေါသထဉ္စ သေသကမ္မဉ္စာတိ အတ္ထော. နတ္တနောတိ အတ္တနော ဥပေါသထံ န သမ္ပာဒေတိ.

၄၀၅. ‘‘ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ’’တိအာဒိကံ (မဟာဝ. ၂၁၃) သဗ္ဗူပစာရံ ကတွာနာတိ အတ္ထော.

၄၀၆. ‘‘ဣတ္ထန္နာမေန ပဝါရဏာ ဒိန္နာ’’တိ အာရောစေတွာ.

၄၀၈. ပဋိဇာနေယျ နာဟဋာတိ (မဟာဝ. ၁၆၄-၁၆၅၊ ၂၁၃) ပါဌေ န အာဟဋာတိ နာဟဋာ၊ အာဟဋာ န ဟောတီတိ အတ္ထော. တထာ ဟေယျာတိ ဝိဗ္ဘမနာဒီနိ ကရေယျာတိ အတ္ထော.

၄၀၉. သုတ္တော ဝါ နာရောစယေယျ၊ အာဟဋာ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အနာပတ္တိဝါတိ အနာပတ္တိ ဧဝ. ဆန္ဒဒါနဝိနိစ္ဆယော.

ဆန္ဒဒါနနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.