၃၇. ဥဂ္ဂဟနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၂၈၁. ဒသဘေဒမ္ပီတိ သစေ ကေနစိ ဟေဋ္ဌာ ဒဿိတံ ဒသဝိဓံ ရတနံ အာနေတွာ ‘‘ဣဒံ သံဃဿ ဝါ စေတိယဿ ဝါ နဝကမ္မဿ ဝါ အညပုဂ္ဂလဿ ဝါ သုတ္တန္တိကဂဏဿ ဝါ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆန္တဿ ဒုက္ကဋံ ဟောတီတိ အတ္ထော.

၂၈၂-၃. တေသု ဒသဝိဓေသု ရတနေသူတိ အတ္ထော. ဒွီသူတိ ရဇတဇာတရူပေသု. ဂဏသံဃပုဂ္ဂလေ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၅၃၈-၅၃၉) အနာမသိတွာ ‘‘ဣဒံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ စေတိယဿ ဒမ္မိ၊ နဝကမ္မဿ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ န ပဋိက္ခိပေတိ အတ္ထော. ကိံ ကာတဗ္ဗန္တိ စေ? တံ ဒဿေတုံ ‘‘ဝဒေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဣမေ ဧဝံ ဝဒန္တီ’’တိ ကပ္ပိယကာရာနံ အာစိက္ခိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.

၂၈၄. န ကေဝလံ ဟိရညသုဝဏ္ဏာဒိကမေဝ၊ အညမ္ပိ ခေတ္တဝတ္ထာဒိကံ အကပ္ပိယံ န သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ခေတ္တံ ဝတ္ထု’’န္တိအာဒိမာဟ. ဒါသပသုအာဒိကံ ဒါသပသွာဒိကံ. သစေ ဟိ ကောစိ ‘‘မယှံ သဿသမ္ပာဒကံ မဟာတဠာကံ အတ္ထိ၊ တံ သံဃဿ ဒမ္မီ’’တိ ဝဒတိ၊ တဉ္စေ သံဃော သမ္ပဋိစ္ဆတိ. ပဋိဂ္ဂဟဏေပိ ပရိဘောဂေပိ အာပတ္တိယေဝ. ဧဝံ သေသေသုပိ.

ကပ္ပိယေန ကမေန ဂဏှေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ခေတ္တံ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပဋိက္ခိပိတွာ ‘‘ဣတော စတ္တာရော ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဝါ ‘‘စတုပစ္စယပရိဘောဂတ္ထာယ ဒမ္မီ’’တိ ဝါ ဝဒတိ စေ၊ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဝတ္ထုမှိပိ ဧသေဝ နယော. ‘‘တဠာကံ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ ပဋိက္ခိပိတွာ ‘‘စတ္တာရော ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဝါ ‘‘သံဃော ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇိဿတိ၊ ဘဏ္ဍကံ ဓောဝိဿတီ’’တိ ဝါ အာဒိနာ နယေန ဝုတ္တေ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ. ‘‘ဒါသံ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ ပဋိက္ခိပိတွာ ‘‘အာရာမိကံ၊ ဝေယျာဝစ္စကရံ၊ ကပ္ပိယကာရကံ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ. ‘‘ဂေါမဟိံသအဇေဠကာဒယော ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ ပဋိက္ခိပိတွာ ‘‘ပဉ္စဂေါရသပရိဘောဂတ္ထာယာ’’တိ ဝုတ္တေ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ. ဧဒိသံ ဂဟဏံ သန္ဓာယ ‘‘ပဋိက္ခိပိတွာ ဂဏှေယျာ’’တိ ဝုတ္တံ.

၂၈၅-၆. နဝမာတိကကေဒါရတဠာကကိရိယာ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၂၃၈-၂၃၉) စ အနဝေ ပုဗ္ဗေ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန ပဋိက္ခိပိတွာ ဂဟိတတဠာကေ မတ္တိကုဒ္ဓရဏဉ္စ ဘိန္နဋ္ဌာနေ ပါဠိဗန္ဓော စ ဒုဗ္ဗလဋ္ဌာနေ အာဠိယာ ထိရကာရော စ အနဝေ ကေဒါရေ ပုရာဏဘာဂတော အတိရေကဘာဂဂ္ဂဟဏဉ္စ နဝေ ကေဒါရေ အပရိစ္ဆိန္နဘာဂေ ‘‘သဿေ ဒေထ ဧတ္တကေ’’တိ ကဟာပဏုဋ္ဌာပနဉ္စာပီတိ ဣဒံ သဗ္ဗံ ဘိက္ခုဿ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. သစေ ကရောတိ၊ ဧဝမာဒိကံ သဗ္ဗေသမ္ပိ အကပ္ပိယန္တိ အတ္ထော.

၂၈၇-၉. ဣဒါနိ တံယေဝ အကပ္ပိယံ ဒဿေတုံ ‘‘အဝတွာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တဿတ္ထော (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၂၃၈-၂၃၉) – ယော ပန ‘‘ကသ၊ ဝပ္ပ’’ ဣစ္စာဒိကံ အဝတွာ ‘‘ဧတ္တိကာယ ဘူမိယာ ဧတ္တကော ဘာဂေါ ဒေယျော’’တိ ဘူမိံ ဝါ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ‘‘ဧတ္တကေ ဘူမိဘာဂေ သဿံ ကတံ၊ ဧတ္တကံ ဂဏှထာ’’တိ ကဿကေ ဝဒန္တေ ပမာဏဂဏှနတ္ထံ ဒဏ္ဍရဇ္ဇုဘိ မိနတိ၊ ခလေ ဌတွာ ရက္ခဏာဒီနိ ကရောတိ၊ တဿေဝ အကပ္ပိယန္တိ.

၂၉၀. ဘဏ္ဍာဂါရိကသီသေန ပိတုသန္တကမ္ပိ သစေ ပဋိသာမေယျ၊ ပါစိတ္တိယန္တိ အတ္ထော.

၂၉၁-၂. ပိတူနန္တိ မာတာပိတူနံ. သာဋကာဒိကပ္ပိယံ ဝတ္ထုံ. ‘‘ပဋိသာမေတွာ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေတိ သမ္ဗန္ဓော. ပါတေတွာန ဂတေ ယသ္မာ အဇ္ဈာရာမသိက္ခာပဒဝသေန (ပါစိ. ၅၀၅-၅၀၆) ပလိဗောဓော၊ တသ္မာ ဂေါပိတုံ လဗ္ဘန္တိ အတ္ထော.

၂၉၃-၄. သကံ ဝါသိအာဒိပရိက္ခာရန္တိ အတ္ထော. ဣဒံ ဌာနံ ဂုတ္တန္တိ ဒဿေတဗ္ဗံ. ‘‘ဧတ္ထ ဌပေထာ’’တိ ပန န ဝတ္တဗ္ဗံ.

၂၉၅. ဧတ္ထ ‘‘အညော ကောစိ န ပဝိသတိ၊ ဘိက္ခူဟိ ဝါ သာမဏေရေဟိ ဝါ ဂဟိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ သင်္ကန္တီတိ အတ္ထော. ဝတ္ထုမှီတိ အလင်္ကာရာဒိဝတ္ထုမှီတိ အတ္ထော. တာဒိသေတိ ယာဒိသေ ဝတ္ထုမှိ နဋ္ဌေ အာသင်္ကာ ဟောတိ၊ တာဒိသေ ဝတ္ထုမှိ နဋ္ဌေတိ သမ္ဗန္ဓော.

၂၉၆. ဣဒါနိ အသင်္ကိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ ဒဿေတုံ ‘‘ဝိဟာရာဝသထဿန္တော’’တိအာဒိမာဟ. ဝိဟာရဿ စ ဃရဿ စာတိ အတ္ထော. ရတနန္တိ ဒသဝိဓံ ရတနံ. ရတ္နသမ္မတန္တိ သာဋကဝေဌနာဒိကံ. ဂဟေတွာနာတိ ကပ္ပိယကာရကေ အသတိ အတ္တနာပိ ဂဟေတွာန နိက္ခိပေယျာတိ အတ္ထော. မဂ္ဂေရညေပီတိ မဂ္ဂေပိ အရညေပိ. တာဒိသေတိ ‘‘ဘိက္ခူဟိ ဂဟိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ အာသင်္ကိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ. ပတိရူပံ ကရီယတီတိ မဂ္ဂေ ဝါ အရညေ ဝါ တာဒိသံ ဘဏ္ဍံ ပဿိတွာ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ နိသီဒိတဗ္ဗံ၊ သာမိကေသု အာဂတေသု တံ ဌာနံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ. သစေ သာမိကေ န ပဿတိ၊ ရတနသမ္မတံ ပံသုကူလံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ရတနဉ္စေ ဟောတိ၊ တုဏှီဘူတေန ဂန္တဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. အယံ မဂ္ဂါရညကေသု ပဋိပတ္တိ. ဝိဟာရာဝသထာနံ ပန အန္တော တာဒိသံ ဒိသွာ ဘဏ္ဍကံ မုဉ္စိတွာ ‘‘ဧတ္ထ ဧတ္တကာ ကဟာပဏာ’’တိအာဒိနာ နယေန ရူပေန ဝါ လဉ္ဆနာယ ဝါ ပိလောတိကာယ ဝါ သညာဏံ ကတွာ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ တတော ပက္ကမန္တေန ပတိရူပါနံ ဘိက္ခူနံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ. ဥဂ္ဂဟဝိနိစ္ဆယော.

ဥဂ္ဂဟနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.