၁၁. ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ယထာသန္ထုတန္တိ ယထာမိတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ယော ယော’’တိ အာဒိ. တတ္ထ မိတ္တသန္ဒိဋ္ဌသမ္ဘတ္တဝသေနာတိ မိတ္တသန္ဒိဋ္ဌသမ္ဘတ္တာနံ ဝသေန. တတ္ထ မိတ္တာ မိတ္တာဝ. သန္ဒိဋ္ဌာ တတ္ထ တတ္ထ သင်္ဂမ္မ ဒိဋ္ဌမတ္တာ နာတိဒဠှမိတ္တာ. သမ္ဘတ္တာ သုဋ္ဌု ဘတ္တာ သိနေဟဝန္တော ဒဠှမိတ္တာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ပဉ္စ ဂရုဘဏ္ဍာနီတိ ရာသိဝသေန ပဉ္စ ဂရုဘဏ္ဍာနိ၊ သရူပဝသေန ပနေတာနိ ဗဟူနိ ဟောန္တိ. တေနာဟ ‘‘ရာသိဝသေန ပဉ္စ ဂရုဘဏ္ဍာနိ ဝုတ္တာနီ’’တိ. အာရာမော (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၂၁၊ ဝိ. သင်္ဂ. အဋ္ဌ. ၂၂၇) နာမ ပုပ္ဖါရာမော ဝါ ဖလာရာမော ဝါ. အာရာမဝတ္ထု နာမ တေသံယေဝ အာရာမာနံ အတ္ထာယ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဌပိတောကာသော၊ တေသု ဝါ အာရာမေသု ဝိနဋ္ဌေသု တေသံ ပေါရာဏကဘူမိဘာဂေါ. ဝိဟာရော နာမ ယံ ကိဉ္စိ ပါသာဒါဒိသေနာသနံ. ဝိဟာရဝတ္ထု နာမ တဿ ပတိဋ္ဌာနောကာသော. မဉ္စော နာမ မသာရကော ဗုန္ဒိကာဗဒ္ဓေါ၊ ကုဠီရပါဒကော၊ အာဟစ္စပါဒကောတိ ဣမေသံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တာနံ စတုန္နံ မဉ္စာနံ အညတရော. ပီဌံ နာမ မသာရကာဒီနံယေဝ စတုန္နံ ပီဌာနံ အညတရံ. ဘိသိ နာမ ဥဏ္ဏဘိသိအာဒီနံ ပဉ္စန္နံ ဘိသီနံ အညတရာ. ဗိဗ္ဗောဟနံ နာမ ရုက္ခတူလလတာတူလပေါဋကိတူလာနံ အညတရေန ပုဏ္ဏံ. လောဟကုမ္ဘီ နာမ ကာဠလောဟေန ဝါ တမ္ဗလောဟေန ဝါ ယေန ကေနစိ လောဟေန ကတာ ကုမ္ဘီ. လောဟဘာဏကာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧတ္ထ ပန ဘာဏကန္တိ အရဉ္ဇရော ဝုစ္စတိ. ဝါရကောတိ ဃဋော. ကဋာဟံ ကဋာဟမေဝ. ဝါသိအာဒီသု၊ ဝလ္လိအာဒီသု စ ဒုဝိညေယျံ နာမ နတ္ထိ. ဧဝံ –

ဒွိသင်္ဂဟာနိ ဒွေ ဟောန္တိ၊ တတိယံ စတုသင်္ဂဟံ၊

စတုတ္ထံ နဝကောဋ္ဌာသံ၊ ပဉ္စမံ အဋ္ဌဘေဒနံ.

ဣတိ ပဉ္စဟိ ရာသီဟိ၊ ပဉ္စနိမ္မလလောစနော၊

ပဉ္စဝီသဝိဓံ နာထော၊ ဂရုဘဏ္ဍံ ပကာသယိ. (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၂၁၊ ဝိ. သင်္ဂ. အဋ္ဌ. ၂၂၇)၊

ဝိဿဇ္ဇေတုံ ဝါ ဝိဘဇိတုံ ဝါ န ဝဋ္ဋတီတိ မူလစ္ဆေဇ္ဇဝသေန ဝိဿဇ္ဇေတုံ ဝါ ဝိဘဇိတုံ ဝါ န ဝဋ္ဋန္တိ. ပရိဝတ္တနဝသေန ပန ဝိဿဇ္ဇန္တဿ၊ ဝိဘဇန္တဿ စ အနာပတ္တိ. တေနာဟ ‘‘ထာဝရေနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ထာဝရေန ထာဝရန္တိ အာရာမအာရာမဝတ္ထုဝိဟာရဝိဟာရဝတ္ထုနာ အာရာမံ အာရာမဝတ္ထုံ ဝိဟာရံ ဝိဟာရဝတ္ထုံ. ဣတရေနာတိ အထာဝရေန၊ ပစ္ဆိမရာသိတ္တယေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အကပ္ပိယေနာတိ သုဝဏ္ဏမယမဉ္စာဒိနာ စေဝ အကပ္ပိယဘိသိဗိဗ္ဗောဟနေဟိ စ. မဟဂ္ဃကပ္ပိယေနာတိ ဒန္တမယမဉ္စာဒိနာ စေဝ ပါဝါရာဒိနာ စ. ဣတရန္တိ အထာဝရံ. ကပ္ပိယပရိဝတ္တနေန ပရိဝတ္တေတုန္တိ ယထာ အကပ္ပိယံ န ဟောတိ၊ ဧဝံ ပရိဝတ္တေတုံ.

တတြာယံ ပရိဝတ္တနနယော (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၂၁၊ ဝိ. သင်္ဂ. အဋ္ဌ. ၂၂၈) – သံဃဿ နာဠိကေရာရာမော ဒူရေ ဟောတိ၊ ကပ္ပိယကာရကာဝ ဗဟုတရံ ခါဒန္တိ၊ ယမ္ပိ န ခါဒန္တိ၊ တတော သကဋဝေတနံ ဒတွာ အပ္ပမေဝ အာဟရန္တိ. အညေသံ ပန တဿာရာမဿ အဝိဒူရေ ဂါမဝါသီနံ မနုဿာနံ ဝိဟာရဿ သမီပေ အာရာမော ဟောတိ၊ တေ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ သကေန အာရာမေန တံ အာရာမံ ယာစန္တိ၊ သံဃေန ‘‘ရုစ္စတိ သံဃဿာ’’တိ အပလောကေတွာ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗော. သစေပိ ဘိက္ခူနံ ရုက္ခသဟဿံ ဟောတိ၊ မနုဿာနံ ပဉ္စသတာနိ၊ ‘‘တုမှာကံ အာရာမော ခုဒ္ဒကော’’တိ န ဝတ္တဗ္ဗံ. ကိဉ္စာပိ အယံ ခုဒ္ဒကော၊ အထ ခေါ ဣတရတော ဗဟုတရံ အာယံ ဒေတိ. သစေပိ သမကမေဝ ဒေတိ၊ ဧဝမ္ပိ ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတက္ခဏေ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ သက္ကာတိ ဂဟေတဗ္ဗမေဝ. သစေ ပန မနုဿာနံ ဗဟုတရာ ရုက္ခာ ဟောန္တိ၊ ‘‘နနု တုမှာကံ ဗဟုတရာ ရုက္ခာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သစေ ‘‘အတိရေကံ အမှာကံ ပုညံ ဟောတု၊ သံဃဿ ဒေမာ’’တိ ဝဒန္တိ၊ ဇာနာပေတွာ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဘိက္ခူနံ ရုက္ခာ ဖလဓာရိနော၊ မနုဿာနံ ရုက္ခာ န တာဝ ဖလံ ဂဏှန္တိ. ကိဉ္စာပိ န ဂဏှန္တိ၊ န စိရေန ဂဏှိဿန္တီတိ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗမေဝ. မနုဿာနံ ရုက္ခာ ဖလဓာရိနော၊ ဘိက္ခူနံ ရုက္ခာ န တာဝ ဖလံ ဂဏှန္တိ၊ ‘‘နနု တုမှာကံ ရုက္ခာ ဖလဓာရိနော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သစေ ‘‘ဂဏှထ၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ပုညံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဒေန္တိ၊ ဇာနာပေတွာ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧဝံ အာရာမေန အာရာမော ပရိဝတ္တေတဗ္ဗော၊ ဧတေနေဝ နယေန အာရာမဝတ္ထုပိ ဝိဟာရောပိ ဝိဟာရဝတ္ထုပိ အာရာမေန ပရိဝတ္တေတဗ္ဗံ. အာရာမဝတ္ထုနာ စ မဟန္တေန ဝါ ခုဒ္ဒကေန ဝါ အာရာမံ အာရာမဝတ္ထုံ ဝိဟာရံ ဝိဟာရဝတ္ထုန္တိ.

ကထံ ဝိဟာရေန (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၂၁၊ ဝိ. သင်္ဂ. အဋ္ဌ. ၂၂၈) ဝိဟာရော ပရိဝတ္တေတဗ္ဗော? သံဃဿ အန္တောဂါမေ ဂေဟံ ဟောတိ၊ မနုဿာနံ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ပါသာဒေါ၊ ဥဘောပိ အဂ္ဃေန သမကာ. သစေ မနုဿာ တေန ပါသာဒေန တံ ဂေဟံ ယာစန္တိ၊ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဘိက္ခူနံ စေ မဟဂ္ဃတရံ ဂေဟံ ဟောတိ၊ ‘‘မဟဂ္ဃတရံ အမှာကံ ဂေဟ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကိဉ္စာပိ မဟဂ္ဃတရံ ပဗ္ဗဇိတာနံ အသာရုပ္ပံ၊ န သက္ကာ တတ္ထ ပဗ္ဗဇိတေဟိ ဝသိတုံ၊ ဣဒံ ပန သာရုပ္ပံ၊ ဂဏှထာ’’တိ ဝဒန္တိ၊ ဧဝမ္ပိ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သစေ ပန မနုဿာနံ မဟဂ္ဃံ ဟောတိ ‘‘နနု တုမှာကံ ဂေဟံ မဟဂ္ဃ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ‘‘ဟောတု၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ပုညံ ဘဝိဿတိ၊ ဂဏှထာ’’တိ ဝုတ္တေ ပန သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧဝံ ဝိဟာရေန ဝိဟာရော ပရိဝတ္တေတဗ္ဗော. ဧတေနေဝ နယေန ဝိဟာရဝတ္ထုပိ အာရာမောပိ အာရာမဝတ္ထုပိ ဝိဟာရေန ပရိဝတ္တေတဗ္ဗံ. ဝိဟာရဝတ္ထုနာ စ မဟဂ္ဃေန ဝါ အပ္ပဂ္ဃေန ဝါ ဝိဟာရံ ဝိဟာရဝတ္ထုံ အာရာမံ အာရာမဝတ္ထုံ. ဧဝံ တာဝ ထာဝရေန ထာဝရပရိဝတ္တနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဣတရေန ဣတရပရိဝတ္တနေ ပန မဉ္စပီဌံ မဟန္တံ ဝါ ဟောတု၊ ခုဒ္ဒကံ ဝါ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၂၁၊ ဝိ. သင်္ဂ. အဋ္ဌ. ၂၂၈)၊ အန္တမသော စတုရင်္ဂုလပါဒကံ ဂါမဒါရကေဟိ ပံသွာဂါရကေသု ကီဠန္တေဟိ ကတမ္ပိ သံဃဿ ဒိန္နကာလတော ပဋ္ဌာယ ဂရုဘဏ္ဍံ ဟောတိ. သစေပိ ရာဇာ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာဒယော ဝါ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ မဉ္စသတံ ဝါ မဉ္စသဟဿံ ဝါ ဒေန္တိ၊ သဗ္ဗေ ကပ္ပိယမဉ္စာ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗာ၊ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဝုဍ္ဎပ္ပဋိပါဋိယာ ‘‘သံဃိကပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဒါတဗ္ဗာ၊ န ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေန ဒါတဗ္ဗာ. အတိရေကမဉ္စေ ဘဏ္ဍာဂါရာဒီသု ပညပေတွာ ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ဗဟိသီမာယ ‘‘သံဃဿ ဒေမာ’’တိ ဒိန္နမဉ္စော သင်္ဃတ္ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနေ ဒါတဗ္ဗော. တတ္ထ စေ ဗဟူ မဉ္စာ ဟောန္တိ၊ မဉ္စေန ကမ္မံ နတ္ထိ. ယဿ ဝသနဋ္ဌာနေ ကမ္မံ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ‘‘သံဃိကပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဒါတဗ္ဗော၊ န ပုဂ္ဂလိကဘောဂေန. မဟဂ္ဃေန သတဂ္ဃနကေန ဝါ သဟဿဂ္ဃနကေန ဝါ မဉ္စေန အညံ မဉ္စသတံ လဘတိ၊ ပရိဝတ္တေတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ. န ကေဝလံ မဉ္စေန မဉ္စောယေဝ၊ အာရာမအာရာမဝတ္ထုဝိဟာရဝိဟာရဝတ္ထုပီဌဘိသိဗိဗ္ဗောဟနာနိပိ ပရိဝတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧသေဝ နယော ပီဌဘိသိဗိဗ္ဗောဟနေသုပိ. ဝရသေနာသနာဒီနံ သံရက္ခဏတ္ထန္တိ သစေ ဒုဗ္ဘိက္ခံ ဟောတိ၊ ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍပါတေန န ယာပေန္တိ၊ ဧတ္ထ ရာဇရောဂစောရဘယာနိ၊ အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တာနံ ဝိဟာရာ ပလုဇ္ဇန္တိ၊ တာလနာဠိကေရာဒိကေ ဝိနာသေန္တိ၊ သေနာသနပစ္စယံ သန္ဓာယ ယာပေတုံ သက္ကာ ဟောတိ၊ ဧဝရူပေ ကာလေ ဝရသေနာသနာဒီနံ သံရက္ခဏတ္ထံ. လာမကာနိ ဝိဿဇ္ဇေတုန္တိ လာမကံ လာမကံ ဝိဿဇ္ဇေတုံ၊ လာမကကောဋိယာ ဝိဿဇ္ဇေတုန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဝိဿဇ္ဇေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝိဿဇ္ဇေတွာ တတော လဒ္ဓယာဂုဘတ္တစီဝရာဒီနိ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ကာဠလောဟတမ္ဗလောဟကံသလောဟဝဋ္ဋလောဟာနန္တိ ဧတ္ထ ကံသလောဟံ၊ ဝဋ္ဋလောဟဉ္စ ကိတ္တိမလောဟံ. တီဏိ ဟိ ကိတ္တိမလောဟာနိ ကံသလောဟံ၊ ဝဋ္ဋလောဟံ၊ အာရကူဋန္တိ. တတ္ထ တိပုတမ္ဗေ မိဿေတွာ ကတံ ကံသလောဟံ၊ သီတတမ္ဗေ မိဿေတွာ ကတံ ဝဋ္ဋလောဟံ၊ ရသကတမ္ဗေ မိဿေတွာ ကတံ အာရကူဋံ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ကံသလောဟံ၊ ဝဋ္ဋလောဟဉ္စ ကိတ္တိမလောဟ’’န္တိ. တတော အတိရေကန္တိ တတော အတိရေကဂ္ဂဏှနကော.

သရကောတိ မဇ္ဈေ မကုဠံ ဒဿေတွာ မုခဝဋ္ဋိဝိတ္ထတံ ကတွာ ပိဋ္ဌိတော နာမေတွာ ကာတဗ္ဗံ ဧကံ ဘာဇနံ. ‘‘သရာဝ’’န္တိပိ ဝဒန္တိ. အာဒိသဒ္ဒေန ကဉ္စနကာဒီနံ ဂိဟိဥပကရဏာနံ ဂဟဏံ. တာနိ ဟိ ခုဒ္ဒကာနိပိ ဂရုဘဏ္ဍာနေဝ ဂိဟိဥပကရဏတ္တာတိ. ပိ-သဒ္ဒေန ပဂေဝ မဟန္တာနီတိ ဒဿေတိ. ဣမာနိ ပန ဘာဇနီယာနိ ဘိက္ခူပကရဏတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ယထာ စ ဧတာနိ၊ ဧဝံ ကုဏ္ဍိကာပိ ဘာဇနီယာ. ဝက္ခတိ ဟိ ‘‘ယထာ စ မတ္တိကာဘဏ္ဍေ၊ ဧဝံ လောဟဘဏ္ဍေပိ ကုဏ္ဍိကာ ဘာဇနီယကောဋ္ဌာသမေဝ ဘဇတီ’’တိ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ). သံဃိကပရိဘောဂေနာတိ အာဂန္တုကာနံ ဝုဍ္ဎတရာနံ ဒတွာ ပရိဘောဂေန. ဂိဟိဝိကဋာတိ ဂိဟီဟိ ဝိကတာ ပညတ္တာ၊ အတ္တနော ဝါ သန္တကကရဏေန ဝိရူပံ ကတာ. ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေန န ဝဋ္ဋတီတိ အာဂန္တုကာနံ အဒတွာ အတ္တနော သန္တကံ ဝိယ ဂဟေတွာ ပရိဟရိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ပိပ္ဖလိကောတိ ကတ္တရိ. အာရကဏ္ဋကံ သူစိဝေဓကံ. တာဠံ ယန္တံ. ကတ္တရယဋ္ဌိဝေဓကော ကတ္တရယဋ္ဌိဝလယံ. ယထာ တထာ ဃနကတံ လောဟန္တိ လောဟဝဋ္ဋိ လောဟဂုဠော လောဟပိဏ္ဍိ လောဟစက္ကလိကန္တိ ဧဝံ ဃနကတံ လောဟံ. ခီရပါသာဏမယာနီတိ မုဒုကခီရဝဏ္ဏပါသာဏမယာနိ.

ဂိဟိဝိကဋာနိပိ န ဝဋ္ဋန္တိ အနာမာသတ္တာ. ပိ-သဒ္ဒေန ပဂေဝ သံဃိကပရိဘောဂေန ဝါ ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေန ဝါတိ ဒဿေတိ. သေနာသနပရိဘောဂေါ ပန သဗ္ဗကပ္ပိယော. တသ္မာ ဇာတရူပါဒိမယာ သဗ္ဗေပိ သေနာသနပရိက္ခာရာ အာမာသာ. တေနာဟ ‘‘သေနာသနပရိဘောဂေ ပနာ’’တိအာဒိ.

သေသာတိ တတော မဟတ္တရီ ဝါသိ. ယာ ပနာတိ ယာ ကုဒါရီ ပန. ကုဒါလော အန္တမသော စတုရင်္ဂုလမတ္တောပိ ဂရုဘဏ္ဍမေဝ. နိခါဒနံ စတုရဿမုခံ ဝါ ဟောတု၊ ဒေါဏိမုခံ ဝါ ဝင်္ကံ ဝါ ဥဇုကံ ဝါ၊ အန္တမသော သမ္မုဉ္ဇနိဒဏ္ဍကဝေဓနမ္ပိ ဒဏ္ဍဗန္ဓံ စေ၊ ဂရုဘဏ္ဍမေဝ. တေနာဟ ‘‘ကုဒါလော ဒဏ္ဍဗန္ဓနိခါဒနံ ဝါ အဂရုဘဏ္ဍံ နာမ နတ္ထီ’’တိ. သိပါဋိကာ နာမ ခုရကောသော. သိခရံ ပန ဒဏ္ဍဗန္ဓနိခါဒနံ အနုလောမေတီတိ အာဟ ‘‘သိခရမ္ပိ နိခါဒနေနေဝ သင်္ဂဟိတ’’န္တိ. သစေ တမ္ပိ ပန အဒဏ္ဍကံ ဖလမတ္တံ၊ ဘာဇနီယံ. ဥပက္ခရေတိ ဝါသိအာဒိဘဏ္ဍာနိ.

ပတ္တဗန္ဓကော နာမ ပတ္တဿ ဂဏ္ဌိကာဒိကာရကော. ‘‘ပဋိမာသုဝဏ္ဏာဒိပတ္တကာရကော’’တိပိ ဝဒန္တိ. တိပုစ္ဆေဒနကသတ္ထံ၊ သုဝဏ္ဏစ္ဆေဒနကသတ္ထံ၊ ကတပရိကမ္မစမ္မစ္ဆိန္ဒနကခုဒ္ဒကသတ္ထန္တိ ဣမာနိ စေတ္ထ တီဏိ ပိပ္ဖလိကံ အနုလောမေန္တီတိ အာဟ ‘‘အယံ ပန ဝိသေသော’’တိအာဒိ. ဣတရာနီတိ မဟာကတ္တရိအာဒီနိ.

အဍ္ဎဗာဟုပ္ပမာဏာတိ (သာရတ္ထ. ဋီ. စူဠဝဂ္ဂ ၃.၃၂၁) ကပ္ပရတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အံသကူဋပ္ပမာဏာ၊ ဝိဒတ္ထိစတုရင်္ဂုလပ္ပမာဏာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တတ္ထဇာတကာတိ သံဃိကဘူမိယံ ဇာတာ. အာရက္ခသံဝိဓာနေန ရက္ခိတတ္တာ ရက္ခိတာ စ သာ မဉ္ဇူသာဒီသု ပက္ခိတ္တံ ဝိယ ယထာ တံ န နဿတိ၊ ဧဝံ ဂေါပနတော ဂေါပိတာ စာတိ ရက္ခိတဂေါပိတာ. တတ္ထဇာတကာပိ ပန အရက္ခိတာ ဂရုဘဏ္ဍမေဝ န ဟောတိ. ‘‘သံဃကမ္မေ စ စေတိယကမ္မေ စ ကတေ’’တိ ဣမိနာ သံဃသန္တကေန စေတိယသန္တကံ ရက္ခိတုံ၊ ပရိဝတ္တိတုဉ္စ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. သုတ္တံ ပနာတိ ဝဋ္ဋိတဉ္စေဝ အဝဋ္ဋိတဉ္စ သုတ္တံ.

အဋ္ဌင်္ဂုလသူစိဒဏ္ဍမတ္တောတိ အန္တမသော ဒီဃသော အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တော၊ ပရိဏာဟတော သီဟဠပဏ္ဏသူစိဒဏ္ဍမတ္တော. ဧတ္ထာတိ ဝေဠုဘဏ္ဍေ. ဒဍ္ဎံ ဂေဟံ ယေသံ တေတိ ဒဍ္ဎဂေဟာ. န ဝါရေတဗ္ဗာတိ ‘‘မာ ဂဏှိတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ န နိသေဓေတဗ္ဗာ. ဒေသန္တရဂတေန သမ္ပတ္တဝိဟာရေ သံဃိကာဝါသေ ဌပေတဗ္ဗာ.

အဝသေသဉ္စ ဆဒနတိဏန္တိ မုဉ္ဇပဗ္ဗဇေဟိ အဝသေသံ ယံ ကိဉ္စိ ဆဒနတိဏံ. ယတ္ထ ပန တိဏံ နတ္ထိ၊ တတ္ထ ပဏ္ဏေဟိ ဆာဒေန္တိ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၂၁). တသ္မာ ပဏ္ဏမ္ပိ တိဏေနေဝ သင်္ဂဟိတန္တိ အာဟ ‘‘ဆဒနတိဏသင်္ခေပဂတေသူ’’တိအာဒိ. အဋ္ဌင်္ဂုလပ္ပမာဏောပီတိ ဝိတ္ထာရတော အဋ္ဌင်္ဂုလပ္ပမာဏော. လိခိတပေါတ္ထကော ပန ဂရုဘဏ္ဍံ န ဟောတိ.

ဝေဠုမှိ ဝုတ္တပ္ပမာဏောတိ ‘‘အဋ္ဌင်္ဂုလသူစိဒဏ္ဍကမတ္တောပီ’’တိ ဝေဠုဘဏ္ဍေ ဝုတ္တပ္ပမာဏော. သံဃဿ ဒိန္နော ဝါတိ ဒါရုဒုလ္လဘဋ္ဌာနေ သံဃဿ ဒိန္နော ဝါ. ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တက္ကမေန ဒါရုဘဏ္ဍဝိနိစ္ဆယံ ဝတွာ ဣဒါနိ မဟာအဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တက္ကမေန ဝတ္တုံ ‘‘အပိစာ’’တိအာဒိမာဟ. အာသန္ဒိကာဒီနီတိ ဧတ္ထ အာသန္ဒိကောတိ စတုရဿပီဌံ ဝုစ္စတိ. ‘‘ဥစ္စကမ္ပိ အာသန္ဒိက’’န္တိ ဝစနတော ဧကတောဘာဂေန ဒီဃပီဌမေဝ ဟိ အဋ္ဌင်္ဂုလပါဒကံ ဝဋ္ဋတိ. စတုရဿာသန္ဒိကော ပန ပမာဏာတိက္ကန္တောပိ ဝဋ္ဌတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘သတ္တင်္ဂေါ၊ ဘဒ္ဒပီဌကံ၊ ဧဠကပါဒကပီဌံ၊ အာမလကဝဋ္ဋကပီဌံ၊ ဖလကံ၊ ကောစ္ဆံ၊ ပလာလပီဌက’’န္တိ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၂၁) ဣမေ သင်္ဂဏှန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနာဟ ‘‘အန္တမသော’’တိအာဒိ. ပဏ္ဏေဟိ ဝါတိ ကဒလိပဏ္ဏာဒီဟိ ဝါ. ဗျဂ္ဃစမ္မောနဒ္ဓမ္ပိ ဝါဠရူပပရိက္ခိတ္တံ ရတနပရိသိဗ္ဗိတံ ကောစ္ဆကံ ဂရုဘဏ္ဍမေဝ.

ဃဋ္ဋနဖလကံ နာမ ယတ္ထ ဌပေတွာ ရဇိတစီဝရံ ဟတ္ထေန ဃဋ္ဋေန္တိ. ဃဋ္ဋနမုဂ္ဂရော နာမ အနုဝါတာဒိဃဋ္ဋနကောတိ ဝဒန္တိ. ဒဏ္ဍမုဂ္ဂရော နာမ ယေန ရဇိတစီဝရံ ပေါထေန္တိ. အမ္ဗဏန္တိ ဖလကေဟိ ပေါက္ခရဏီ ဝိယ ကတံ ပါနီယဘာဇနံ. ရဇနဒေါဏီတိ ပက္ကရဇနံ အာကိရိတွာ ဌပနဘာဇနံ.

အကပ္ပိယစမ္မန္တိ သီဟာဒီနံ စမ္မံ. ‘‘ဘူမတ္ထရဏံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဣဒံ အကပ္ပိယစမ္မံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ‘‘ပစ္စတ္ထရဏဂတိက’’န္တိ ဣမိနာ မဉ္စပီဌေပိ အတ္ထရိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. ပါဝါရာဒိပစ္စတ္ထရဏမ္ပိ ဂရုဘဏ္ဍန္တိ ဧကေ. နောတိ အပရေ. ဝီမံသိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ. ကပ္ပိယစမ္မာနီတိ မိဂါဒီနံ စမ္မာနိ.

သဗ္ဗံ စက္ကယုတ္တယာနန္တိ ရထသကဋာဒိကံ သဗ္ဗစက္ကယုတ္တယာနံ. ဝိသင်္ခရိတစက္ကံ ပန ယာနံ ဘာဇနီယံ. အနုညာတဝါသိ နာမ ယာ သိပါဋိကာယ ပက္ခိပိတွာ ပရိဟရိတုံ သက္ကာတိ ဝုတ္တာ. မုဋ္ဌိပဏ္ဏန္တိ တာလပတ္တံ. တဉှိ မုဋ္ဌိနာ ဂဟေတွာ ပရိဟရန္တီတိ ‘‘မုဋ္ဌိပဏ္ဏ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. မုဋ္ဌိပဏ္ဏန္တိ ဆတ္တစ္ဆဒနပဏ္ဏမေဝါတိ ကေစိ. အရဏိသဟိတန္တိ အရဏိယုဂဠံ၊ ဥတ္တရာရဏီ၊ အဓရာရဏီတိ အရဏိဒွယန္တိ အတ္ထော.

ဖာတိကမ္မံ ကတွာတိ အန္တမသော တံအဂ္ဃနကဝါလိကာယပိ ထာဝရံ ဝဍ္ဎိကမ္မံ ကတွာ. ဖာတိကမ္မံ အကတွာ ဂဏှန္တေန တတ္ထေဝ ဝလဉ္ဇေတဗ္ဗော. ဂမနကာလေ သံဃိကေ အာဝါသေ ဌပေတွာ ဂန္တဗ္ဗံ. အသတိယာ ဂဟေတွာ ဂတေန ပဟိဏိတွာ ဒါတဗ္ဗော. ဒေသန္တရဂတေန သမ္ပတ္တဝိဟာရေ သံဃိကာဝါသေ ဌပေတဗ္ဗော. ဧတ္ထာတိ မတ္တိကာဘဏ္ဍေ. ကုဏ္ဍိကာတိ အယောကုဏ္ဍိကာ စေဝ တမ္ဗလောဟကုဏ္ဍိကာ စ. ဘာဇနီယကောဋ္ဌာသမေဝ ဘဇတီတိ ဘာဇနီယပက္ခမေဝ သေဝတိ၊ န တု ဂရုဘဏ္ဍန္တိ အတ္ထော. ကဉ္စနကော ပန ဂရုဘဏ္ဍမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. ဣတရန္တိ ဂရုဘဏ္ဍံ.

ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.