၁. မုသာဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေတိ ဧတ္ထ မုသာတိ အဘူတံ အတစ္ဆံ ဝတ္ထု၊ ဝါဒေါတိ တဿ ဘူတတော တစ္ဆတော ဝိညာပနံ၊ သမ္ပဇာနဿ မုသာဝါဒေါ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေါ၊ တသ္မိံ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ပုဗ္ဗေ’’တိအာဒိ. သော စ ပန မုသာဝါဒေါ ပုဗ္ဗဘာဂက္ခဏေ၊ တင်္ခဏေ စ ဝိဇာနန္တဿ ဟောတိ ‘‘ပုဗ္ဗေဝဿ ဟောတိ ‘မုသာ ဘဏိဿ’န္တိ၊ ဘဏန္တဿ ဟောတိ ‘မုသာ ဘဏာမီ’’’တိ (ပါစိ. ၄) ဝုတ္တတ္တာတိ အာဟ ‘‘ပုဗ္ဗေပိ ဇာနိတွာ ဝစနက္ခဏေပိ ဇာနန္တဿာ’’တိ. ဧတဉှိ ဒွယံ အင်္ဂဘူတံ၊ ဣတရံ ပန ဟောတု ဝါ၊ မာ ဝါ၊ အကာရဏမေတံ. နနု စေတံ ဘဏနမေဝ ဉာယတီတိ အာဟ ‘‘ဘဏနဉ္စ နာမာ’’တိအာဒိ. အဘူတဿာတိ အတစ္ဆဿ.

ဟတ္ထကံ သကျပုတ္တန္တိ ဧတ္ထ ဟတ္ထကောတိ တဿ ထေရဿ နာမံ. သကျာနံ ပုတ္တောတိ သကျပုတ္တော. ဗုဒ္ဓကာလေ ကိရ သကျကုလတော အသီတိ ပုရိသသဟဿာနိ ပဗ္ဗဇိံသု၊ တေသံ သော အညတရော. အဝဇာနိတွာ ပဋိဇာနနာဒိဝတ္ထုသ္မိန္တိ ဧတ္ထ အဝဇာနိတွာ ပဋိဇာနနံ နာမ တိတ္ထိယေဟိ သဒ္ဓိံ ကထေန္တော အတ္တနော ဝါဒေ ကဉ္စိ ဒေါသံ သလ္လက္ခေန္တော ‘‘နာယံ မမ ဝါဒေါ’’တိ အဝဇာနိတွာ ပုန ကထေန္တော ကထေန္တော နိဒ္ဒေါသတံ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘မမေဝ အယံ ဝါဒေါ’’တိ ပဋိဇာနာတိ. အာဒိသဒ္ဒေန ပဋိဇာနိတွာ အဝဇာနနံ၊ အညေနညံ ပဋိစရဏံ၊ သမ္ပဇာနမုသာဘာသနံ၊ သင်္ကေတံ ကတွာ ဝိသံဝါဒကရဏဉ္စ သင်္ဂဏှာတိ. ဣဒါနိ အာပတ္တိဘေဒဒဿနတ္ထံ ‘‘ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနတ္ထ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

အနုပဓာရေတွာ သဟသာ ဘဏန္တဿာတိ အဝီမံသိတွာ ဝေဂေန ဒိဋ္ဌမ္ပိ ‘‘အဒိဋ္ဌံ မေ’’တိအာဒိနာ ဘဏန္တဿ. ‘‘အညံ ဘဏိဿာမီ’’တိ အညံ ဘဏန္တဿာတိ ယော မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ ပက္ခလန္တော ‘‘စီဝရ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ‘‘စီရ’’န္တိအာဒီနိ ဘဏတိ၊ အယံ ‘‘အညံ ဘဏိဿာမီ’’တိ အညံ ဘဏတိ နာမ. ယော ပန သာမဏေရေန ‘‘အပိ၊ ဘန္တေ၊ မယှံ ဥပဇ္ဈာယံ ပဿိတ္ထာ’’တိ ဝုတ္တော ကေဠိံ ကုရုမာနော ‘‘တဝ ဥပဇ္ဈာယော ဒါရုသကဋံ ယောဇေတွာ ဂတော ဘဝိဿတီ’’တိ ဝါ သိင်္ဂါလသဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘ကဿာယံ သဒ္ဒေါ’’တိ ဝုတ္တော ‘‘မာတုယာ တေ ယာနေန ဂစ္ဆန္တိယာ ကဒ္ဒမေ လဂ္ဂစက္ကံ ဥဒ္ဓရန္တာနံ အယံ သဒ္ဒေါ’’တိ ဝါ ဧဝံ နေဝ ဒဝါ၊ န ရဝါ အညံ ဘဏတိ၊ သော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိယေဝ. အညာ ပူရဏကထာ နာမ ဟောတိ – ဧကော ဂါမေ ထောကံ တေလံ လဘိတွာ ဝိဟာရံ အာဂတော သာမဏေရံ ဘဏတိ ‘‘တွံ အဇ္ဇ ကုဟိံ ဂတော၊ ဂါမော ဧကတေလော အဟောသီ’’တိ ဝါ၊ ပစ္ဆိကာယ ဌပိတံ ပူဝခဏ္ဍံ လဘိတွာ ‘‘အဇ္ဇ ဂါမေ ပစ္ဆိကာဟိ ပူဝေ စာရေသု’’န္တိ ဝါ၊ အယံ မုသာဝါဒေါဝ ဟောတိ. ဝိသံဝါဒနပုရေက္ခာရတာတိ ဝိသံ ဝါဒေန္တိ ဧတေနာတိ ဝိသံဝါဒနံ၊ ဝဉ္စနာဓိပ္ပါယဝသပ္ပဝတ္တံ စိတ္တံ၊ တဿ ပုရေက္ခာရတာ ဝိသံဝါဒနပုရေက္ခာရတာ၊ ဝိသံဝါဒနစိတ္တဿ ပုရတော ကရဏန္တိ အတ္ထော.

မုသာဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.