ဆက္ကဝဏ္ဏနာ

၃၂၃. အတ္တာနံ အဓိ အဇ္ဈတ္တာ၊အဓိ-သဒ္ဒေါ သမာသဝိသယေ အဓိကာရတ္ထံ၊ ပဝတ္တိအတ္ထဉ္စ ဂဟေတွာ ပဝတ္တတီတိ အတ္တာနံ အဓိကိစ္စ ဥဒ္ဒိဿ ပဝတ္တာ အဇ္ဈတ္တာ၊ အဇ္ဈတ္တေသု ဘဝါနိ အဇ္ဈတ္တိကာနီတိ နိယကဇ္ဈတ္တေသုပိ အဗ္ဘန္တရာနိ စက္ခာဒီနိ ဝုစ္စန္တိ၊ တာနိ ပန ယေန အဇ္ဈတ္တဘာဝေန ‘‘အဇ္ဈတ္တိကာနီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ၊ တမတ္ထံ ပါကဋံ ကတွာ ဒဿေန္တော ‘‘အဇ္ဈတ္တိကာနီ’’တိ အာဟ. သဒ္ဒတ္ထတော ပန အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တာနိယေဝ အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တိကာနိ ယထာ ‘‘ဝေနယိကော’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၄၆၊ အ. နိ. ၈.၁၁၊ ပါရာ. ၈) ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တတော အဇ္ဈတ္တတောတိ တတော အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တတော၊ ယာနိ အဇ္ဈတ္တိကာနိ ဝုတ္တာနိ. အဇ္ဈတ္တိကာနဉှိ ပဋိယောဂီနိ ဗာဟိရာနိ အဇ္ဈတ္တဓမ္မာနံ ဝိယ ဗဟိဒ္ဓါဓမ္မာ. ‘‘အဇ္ဈတ္တိကာနီ’’တိ ဟိ သပရသန္တာနိကာနိ စက္ခာဒီနိ ဝုစ္စန္တိ၊ တထာ ရူပါဒီနိ ‘‘ဗာဟိရာနီ’’တိ. အဇ္ဈတ္တာနိ ပန သသန္တာနိကာ ဧဝ စက္ခုရူပါဒယော၊ တတော အညေဝ ဗဟိဒ္ဓါတိ. ‘‘ဝိညာဏသမူဟာ’’တိ ဧတ္ထ ယဒိပိ တေသံ ဝိညာဏာနံ သမောဓာနံ နတ္ထိ ဘိန္နကာလိကတ္တာ၊ စိတ္တေန ပန ဧကဇ္ဈံ အဘိသံယူဟနဝသေန သမူဟတာ ဝုတ္တာ ယထာ ‘‘ဝေဒနာက္ခန္ဓော’’တိ. စက္ခုပသာဒနိဿိတန္တိ စက္ခုပသာဒံ နိဿာယ ပစ္စယံ လဘိတွာ ဥပ္ပန္နံ ကုသလာကုသလဝိပါကဝိညာဏံ စက္ခုဝိညာဏတာသာမညေန ဧကဇ္ဈံ ကတွာ ဝုတ္တံ. စက္ခုသန္နိဿိတော သမ္ဖဿော၊ န စက္ခုဒွါရိကော. ဣမေ ဒသ သမ္ဖဿေတိ ဣမေ ပသာဒဝတ္ထုကေ ဒသ ဝိပါကသမ္ဖဿေ ဌပေတွာ. ဧတေနေဝ နယေနာတိ ဧတေန ဖဿေ ဝုတ္တေနေဝ နယေန. တဏှာဆက္ကေ တဏှံ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တာပိ တဏှာ ဓမ္မတဏှာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

အပ္ပဋိဿယောတိ အပ္ပဋိဿဝေါ၊ ဝ-ကာရဿ ယ-ကာရံ ကတွာ နိဒ္ဒေသော. ဂရုနာ ကိသ္မိဉ္စိ ဝုတ္တေ ဂါရဝဝသေန ပဋိဿဝနံ ပဋိဿဝေါ၊ ပဋိဿဝဘူတံ၊ တံသဘာဂဉ္စ ယံ ကိဉ္စိ ဂါရဝံ၊ နတ္ထိ ဧတသ္မိံ ပဋိဿဝေါတိ အပ္ပဋိဿဝေါ၊ ဂါရဝရဟိတော. တေနာဟ ‘‘အနီစဝုတ္တီ’’တိ. ယထာ စေတိယံ ဥဒ္ဒိဿ ကတံ သတ္ထု ကတသဒိသံ၊ ဧဝံ စေတိယဿ ပုရတော ကတံ သတ္ထု ပုရတော ကတသဒိသံ ဧဝါတိ အာဟ ‘‘ပရိနိဗ္ဗုတေ ပနာ’’တိအာဒိ. သက္ကစ္စံ န ဂစ္ဆတီတိ အာဒရံ ဂါရဝံ ဥပ္ပါဒေတွာ န ဥပသင်္ကမတိ. ယထာ သိက္ခာယ ဧကဒေသေ ကောပိတေ၊ အဂါရဝေ စ ကတေ သဗ္ဗာ သိက္ခာ ကုပ္ပတိ၊ သဗ္ဗတ္ထ စ အဂါရဝံ ကတံ နာမ ဟောတိ သမုဒါယတော သံဝရသမာဒါနံ အဝယဝတော ဘေဒေါတိ. ဧဝံ ဧကဘိက္ခုသ္မိံပိ။ပေ။ အဂါရဝေါ ကတောဝ ဟောတိ. အနာဒရိယမတ္တေနပိ သိက္ခာယ အပရိပူရိယေဝါတိ အာဟ ‘‘အပူရယမာနောဝ သိက္ခာယ အဂါရဝေါ နာမာ’’တိ. အပ္ပမာဒလက္ခဏံ သမ္မာပဋိပတ္တိ. ဒုဝိဓန္တိ ဓမ္မာမိသဝသေန ဒုဝိဓံ.

သောမနဿူပဝိစာရာတိ သောမနဿသဟဂတာ ဝိစာရာ အဓိပ္ပေတာ၊ ဥပသဒ္ဒေါ စ နိပါတမတ္တန္တိ အာဟ ‘‘သောမနဿသမ္ပယုတ္တာ ဝိစာရာ’’တိ. တထာ ဟိဿ အဘိဓမ္မေ (ဓ. သ. ၈) ‘‘စာရော ဝိစာရော။ပေ။ ဥပဝိစာရော’’တိ နိဒ္ဒေသော ပဝတ္တော. သောမနဿကာရဏဘူတန္တိ သဘာဝတော၊ သင်္ကပ္ပတောပိ သောမနဿဿ ဥပ္ပတ္တိယာ ပစ္စယဘူတံ. ကာမံ ပရိတ္တဘူမကာ ဝိတက္ကဝိစာရာ အညမညမဝိယောဂိနော၊ ကိရိယာဘေဒတော ပန ပဌမာဘိနိပါတတာယ ဝိတက္ကဿ ဗျာပါရော သာတိသယော. တတော ပရံ ဝိစာရဿာတိ တံ သန္ဓာယ ‘‘ဝိတက္ကေတွာ’’တိ ပုဗ္ဗကာလကိရိယာဝသေန ဝတွာ ‘‘ဝိစာရေန ပရိစ္ဆိန္ဒတီ’’တိ ဝုတ္တံ. လဒ္ဓပုဗ္ဗာသေဝနဿ ဝိစာရဿ ဗျာပါရော ပညာ ဝိယ ဟောတိ. တထာ ဟိ ‘‘ဝိစာရော ဝိစိကိစ္ဆာယ ပဋိပက္ခော’’တိ ပေဋကေ ဝုတ္တံ. ‘‘ဒိဋ္ဌိသာမညဂတော’’တိ ဧတ္ထ ယာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပုဂ္ဂလော ဒိဋ္ဌိသာမညံ ဂတော ဝုတ္တော၊ သာ ပဌမမဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ ကောသမ္ဗကသုတ္တေ အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘ကောသမ္ဗကသုတ္တေ ပဌမမဂ္ဂေါ ကထိတော’’တိ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ. စတူသုပိ မဂ္ဂေသု သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတာတိ အာဟ ‘‘စတ္တာရောပိ မဂ္ဂါ ကထိတာ’’တိ.