၂. အာရမ္မဏပစ္စယနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၂. ဥပ္ပဇ္ဇနက္ခဏေယေဝါတိ ဧတေန ဝတ္တမာနက္ခဏေကဒေသေန သဗ္ဗံ ဝတ္တမာနက္ခဏံ ဂယှတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. န ဟိ ဥပ္ပဇ္ဇနက္ခဏေယေဝ စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ ရူပါဒီနိ အာရမ္မဏပစ္စယော၊ အထ ခေါ သဗ္ဗသ္မိံ ဝတ္တမာနက္ခဏေတိ. တေန အာလမ္ဗိယမာနာနမ္ပိ ရူပါဒီနံ စက္ခုဝိညာဏာဒိဝတ္တမာနတာယ ပုရေ ပစ္ဆာ စ ဝိဇ္ဇမာနာနံ အာရမ္မဏပစ္စယတ္တာဘာဝံ ဒဿေတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ အနာလမ္ဗိယမာနာနံ. န ဧကတော ဟောန္တီတိ နီလာဒီနိ သဗ္ဗရူပါနိ သဟ န ဟောန္တိ၊ တထာ သဒ္ဒါဒယောပီတိ အတ္ထော. ‘‘ယံ ယ’’န္တိ ဟိ ဝစနံ ရူပါဒီနိ ဘိန္ဒတီတိ. တတ္ထ ပုရိမေနတ္ထေန ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဝစနေန အာရမ္မဏပစ္စယဘာဝလက္ခဏဒီပနတ္ထံ ‘‘ယံ ယံ ဓမ္မ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ ဒဿေတိ၊ ပစ္ဆိမေန ‘‘ယံ ယ’’န္တိ ဝစနေန ရူပါဒိဘေဒဒီပနတ္ထန္တိ. ‘‘ယံ ယံ ဝါ ပနာရဗ္ဘာ’’တိ ဧတဿ ဝဏ္ဏနာယံ ဒဿိတသဗ္ဗာရမ္မဏာဒိဝသေန ဝါ ဣဓာပိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗောတိ.
ဧဝံ ဝုတ္တန္တိ ယထာ နဒီပဗ္ဗတာနံ သန္ဒနံ ဌာနဉ္စ ပဝတ္တံ အဝိရတံ အဝိစ္ဆိန္နန္တိ သန္ဒန္တိ တိဋ္ဌန္တီတိ ဝတ္တမာနဝစနံ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ ‘‘ယေ ယေ ဓမ္မာ’’တိ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ သဗ္ဗသင်္ဂဟသမုဒါယဝသေန ဂဟိတတ္တာ တေသံ ဥပ္ပဇ္ဇနံ ပဝတ္တနံ အဝိရတန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဝတ္တမာနဝစနံ ဝုတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဣမေ ပန န ဟေတာဒိပစ္စယာ သဗ္ဗေပိ အတီတာနာဂတာနံ ဟောန္တိ. န ဟိ အတီတော စ အနာဂတော စ အတ္ထိ၊ ယဿေတေ ပစ္စယာ သိယုံ. ဧဝဉ္စ ကတွာ အတီတတ္တိကေ အတီတာနာဂတာနံ န ကောစိ ပစ္စယော ဝုတ္တော၊ တသ္မာ ဣဓာပိ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဝစနေန ယေသံ ရူပါဒယော အာရမ္မဏဓမ္မာ အာရမ္မဏပစ္စယာ ဟောန္တိ၊ တေ ပစ္စုပ္ပန္နာဝ ဒဿိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တေသု ဟိ ဒဿိတေသု အတီတာနာဂတေသု တံတံပစ္စယာ အဟေသုံ ဘဝိဿန္တိ စာတိ အယမတ္ထော ဒဿိတော ဟောတိ၊ န ပန တံတံပစ္စယဝန္တတာ. ပစ္စယဝန္တော ဟိ ပစ္စုပ္ပန္နာယေဝါတိ.
ဧတ္ထ စ ‘‘ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘာ’’တိ ဧကဝစနနိဒ္ဒေသံ ကတွာ ပုန ‘‘တေ တေ ဓမ္မာ’’တိ ဗဟုဝစနနိဒ္ဒေသော ‘‘ယံ ယ’’န္တိ ဝုတ္တဿ အာရမ္မဏဓမ္မဿ အနေကဘာဝေါပိ အတ္ထီတိ ဒဿနတ္ထော. စတ္တာရော ဟိ ခန္ဓာ သဟေဝ အာရမ္မဏပစ္စယာ ဟောန္တိ၊ တေ သဗ္ဗေပိ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပဇ္ဇမာနမ္ပိ တေသု ဧကေကံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ န န ဟောတိ၊ တသ္မာ ဝေဒနာဒီသု ဖဿာဒီသု စ ဧကေကဿပိ အာရမ္မဏပစ္စယဘာဝဒဿနတ္ထံ ‘‘ယံ ယ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ သဗ္ဗေသံ ဧကစိတ္တုပ္ပါဒပရိယာပန္နာနံ အာရမ္မဏပစ္စယဘာဝဒဿနတ္ထံ ‘‘တေ တေ’’တိ. တတ္ထ ယော စ ရူပါဒိကော ဧကေကောဝ ယံယံ-သဒ္ဒေန ဝုတ္တော၊ ယေ စ အနေကေ ဖဿာဒယော ဧကေကဝသေန ယံယံ-သဒ္ဒေန ဝုတ္တာ၊ တေ သဗ္ဗေ ဂဟေတွာ ‘‘တေ တေ’’တိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အထ ဝါ ယသ္မိံ ကာလေ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တသ္မိံ ကာလေ နီလာဒီသု စိတ္တုပ္ပါဒေသု စ ဧကေကမေဝ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ယံ ယ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ တေ ပန အာလမ္ဗိယမာနာ ရူပါရမ္မဏဓမ္မာ စ အနေကေ၊ တထာ သဒ္ဒါဒိအာရမ္မဏဓမ္မာ စာတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘တေ တေ’’တိ.
နိဗ္ဗာနာရမ္မဏံ ကာမာဝစရရူပါဝစရကုသလဿ အပရိယာပန္နတော ကုသလဝိပါကဿ ကာမာဝစရရူပါဝစရကိရိယဿ စာတိ ဣမေသံ ဆန္နံ ရာသီနံ အာရမ္မဏပစ္စယော ဟောတီတိ ဣဒံ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏေန ခန္ဓပဋိဗဒ္ဓါနုဿရဏကာလေ နိဗ္ဗာနမ္ပိ ရူပါဝစရကုသလကိရိယာနံ အာရမ္မဏံ ဟောတီတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန ဝုတ္တံ. ဧဝံ သတိ ယထာ ‘‘အပ္ပမာဏာ ခန္ဓာ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ (ပဋ္ဌာ. ၂.၁၂.၅၈) ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ ‘‘နိဗ္ဗာန’’န္တိ စ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ န စ တံ ဝုတ္တံ. န ဟိ နိဗ္ဗာနံ ပုဗ္ဗေ နိဝုဋ္ဌံ အသင်္ခတတ္တာ၊ န စ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏေန ပုဗ္ဗေ နိဝုဋ္ဌေသု အပ္ပမာဏက္ခန္ဓေသု ဉာတေသု နိဗ္ဗာနဇာနနေ န တေန ပယောဇနံ အတ္ထိ. ယထာ ဟိ စေတောပရိယဉာဏံ စိတ္တံ ဝိဘာဝေန္တမေဝ စိတ္တာရမ္မဏဇာနနဿ ကာမာဝစရဿ ပစ္စယော ဟောတိ၊ ဧဝမိဒမ္ပိ အပ္ပမာဏက္ခန္ဓေ ဝိဘာဝေန္တမေဝ တဒါရမ္မဏဇာနနဿ ကာမာဝစရဿ ပစ္စယော ဟောတီတိ. ဒိဋ္ဌနိဗ္ဗာနောယေဝ စ ပုဗ္ဗေ နိဝုဋ္ဌေ အပ္ပမာဏက္ခန္ဓေ အနုဿရတိ၊ တေန ယထာဒိဋ္ဌမေဝ နိဗ္ဗာနံ တေသံ ခန္ဓာနံ အာရမ္မဏန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ န ပန ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏေန တဒါရမ္မဏဝိဘာဝနံ ကာတဗ္ဗံ. ဝိဘူတမေဝ ဟိ တံ တဿာတိ. ဧဝံ အနာဂတံသဉာဏေပိ ယထာရဟံ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ တသ္မာ နိဗ္ဗာနံ န ကဿစိ ရူပါဝစရဿ အာရမ္မဏန္တိ ‘‘စတုန္နံ ရာသီန’’န္တိ ဝတ္တုံ ယုတ္တံ.
အာရမ္မဏပစ္စယနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.