၂. ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ

၂၇-၁၆၄. အန္တမသော သုဒ္ဓါဝါသာနမ္ပီတိ ဣဒံ တေသံ အရိယတ္တာ ဒုက္ခသစ္စေန ဥပပဇ္ဇနေ အာသင်္ကာ သိယာတိ ကတွာ ဝုတ္တံ. တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿာတိ ဣဒံ ပဉ္စဝေါကာရဝသေနေဝ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တံ. ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဧတေန ပန သန္နိဋ္ဌာနေန သဗ္ဗေ ဥပပဇ္ဇန္တာ ပဝတ္တိယံ စတုဝေါကာရေ မဂ္ဂဖလတော အညစိတ္တာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိနော ပဉ္စဝေါကာရေ စ သဗ္ဗစိတ္တာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိနော သင်္ဂဟိတာတိ တေသွေဝ သန္နိဋ္ဌာနေန နိစ္ဆိတေသု ကေစိ ‘‘ပဝတ္တေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ’’တိ ဧတေန ဒုက္ခသမုဒယေသု ဧကကောဋ္ဌာသပ္ပဝတ္တိသမင်္ဂိနော ဒဿီယန္တိ သန္နိဋ္ဌာနေန ဂဟိတဿေဝ ဝိဘာဂဒဿနတော၊ တေန စတုဝေါကာရာနမ္ပိ ဂဟဏံ ဥပပန္နမေဝ. န ဟိ တေသု မဂ္ဂဖလုပ္ပါဒသမင်္ဂီသု ပသင်္ဂတာ အတ္ထိ တံသမင်္ဂီနံ တေသံ သန္နိဋ္ဌာနေန အဂ္ဂဟိတတ္တာတိ. ဣဒံ ဣဓ န ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဣဒံ စတုဝေါကာရေ ဖလသမာပတ္တိစိတ္တံ ဣဓ သစ္စာနံ ဥပ္ပါဒဝစနေ န ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ဧတ္ထ စ သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနန္တိ ဣဒံ ကမ္မဇပဝတ္တဿ ပဌမုပ္ပါဒဒဿနေန ဝုတ္တံ၊ အသညသတ္တာပေတ္ထ သင်္ဂဟိတာ. ပဝတ္တေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ ဣဒံ ပန သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿဿ ဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿ တံရဟိတဿ ဒဿနဝသေန ဝုတ္တံ. တဏှာယ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ တံသဟိတဿ သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿဿ. တေသံ ပန အသညသတ္တာနံ ပဝတ္တိယံ ဒုက္ခသစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ သဗ္ဗတ္ထ န ဂဟိတော၊ တထာ နိရောဓော စာတိ. မဂ္ဂသစ္စယမကေပိ ဧသေဝ နယော. တေသံ တသ္မိံ ဥပပတ္တိက္ခဏေ စ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တုပ္ပတ္တိက္ခဏေ စာတိ ဧဝမေတ္ထ ခဏဝသေန ဩကာသော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝဉ္စ သတိ ‘‘ယဿ ယတ္ထ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ တတ္ထ သမုဒယသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၇၁) ဧတဿ ဝိဿဇ္ဇနေ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသေ ‘‘ဣတရေသံ စတုဝေါကာရံ ပဉ္စဝေါကာရံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ၊ ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ တေသံ တတ္ထ ဒုက္ခသစ္စဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သမုဒယသစ္စဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဣဒံ န ယုဇ္ဇေယျ. န ဟိ ဥပပတ္တိက္ခဏေ စိတ္တုပ္ပတ္တိက္ခဏေ စ သမုဒယသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ. တသ္မာ ဥပပတ္တိက္ခဏတဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တုပ္ပတ္တိက္ခဏသမင်္ဂီနံ ပုဂ္ဂလာနံ ယသ္မိံ ကာမာဝစရာဒိဩကာသေ သာ ဥပပတ္တိ စိတ္တုပ္ပတ္တိ စ ပဝတ္တမာနာ၊ တတ္ထ တေသန္တိ ဩကာသဝသေနေဝေတ္ထ တတ္ထ-သဒ္ဒဿ အတ္ထော ယုဇ္ဇတိ. ပုဂ္ဂလောကာသဝါရော ဟေသ. တတ္ထ ပုဂ္ဂလဝိသေသဒဿနတ္ထံ ‘‘သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာန’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ ဩကာသော ပန ယတ္ထ တေ၊ သော ဧဝါတိ.

‘‘သဗ္ဗေသံ စဝန္တာနံ ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ အာရုပ္ပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ တေသံ သမုဒယသစ္စဉ္စ နုပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခသစ္စဉ္စ နုပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဧတ္ထ ပန ‘‘ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ ဒုက္ခသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ စိတ္တပဋိဗဒ္ဓဝုတ္တိတ္တာ စိတ္တဇရူပမေဝ ဣဓာဓိပ္ပေတံ၊ န ကမ္မဇာဒိရူပံ စိတ္တံ အနပေက္ခိတွာဝ ဥပ္ပဇ္ဇနတောတိ ကေစိ ဝဒန္တိ. ‘‘ယဿ ဝါ ပန သမုဒယသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဧတေန ပန သန္နိဋ္ဌာနေန ဂဟိတော ပုဂ္ဂလော န စိတ္တံ အပေက္ခိတွာဝ ဂဟိတော၊ အထ ခေါ ယော ကောစိ ဧဝံပကာရော၊ တသ္မာ ‘‘တဿ ဒုက္ခသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဧတေန စ န စိတ္တာပေက္ခမေဝ ဒုက္ခသစ္စံ ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ ယံ ကိဉ္စီတိ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ ယံ ကိဉ္စိ ဒုက္ခသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ အယမတ္ထော ဝိညာယတီတိ. န ဟိ ယမကေ ဝိဘဇိတဗ္ဗေ အဝိဘတ္တာ နာမ ပုစ္ဆာ အတ္ထီတိ.

‘‘သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေဝတ္တမာနေ’’တိ ဣဒံ သဗ္ဗန္တိမေန ပရိစ္ဆေဒေန ယဿ ယတ္ထ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ နော စ သမုဒယသစ္စံ၊ တံဒဿနဝသေန ဝုတ္တံ. တသ္မိံ ပန ဒဿိတေ တေန သမာနဂတိကတ္တာ ဒုတိယာကုသလစိတ္တတော ပုရိမသဗ္ဗစိတ္တသမင်္ဂိနော တေနေဝ ဒဿိတာ ဟောန္တိ. တေသမ္ပိ ဟိ တတ္ထ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ နော စ တေသံ တတ္ထ သမုဒယသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ. ဧဝဉ္စ ကတွာ ‘‘ဣတရေသံ စတုဝေါကာရပဉ္စဝေါကာရာန’’န္တိ ဧတ္ထ ယထာဝုတ္တာ သုဒ္ဓါဝါသာ အဂ္ဂဟိတာ ဟောန္တိ. ယထာ ‘‘ယဿ ယတ္ထ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ တတ္ထ သမုဒယသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၆၁) ဧတဿ ဝိဿဇ္ဇနေ ‘‘သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဥပပတ္တိစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ’’တိ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၆၁) ဧတေနေဝ ဥပပတ္တိစိတ္တုပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိသမာနဂတိကာ ဒုတိယာကုသလတော ပုရိမသဗ္ဗစိတ္တုပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိနော ဒဿိတာ ဟောန္တီတိ န တေ ‘‘ဣတရေသ’’န္တိ ဧတေန ဂယှန္တိ၊ ဧဝမိဓာပိ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ. ‘‘ဣတရေသ’’န္တိ ဝစနံ ပဉ္စဝေါကာရာနံ ဝိသေသနတ္ထံ၊ န စတုဝေါကာရာနံ. န ဟိ တေ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တာ ဝဇ္ဇေတဗ္ဗာ သန္တိ ပဉ္စဝေါကာရာ ဝိယ ယထာဝုတ္တာ သုဒ္ဓါဝါသာတိ. ‘‘အဘိသမေတာဝီနံ တေသံ တတ္ထ ဒုက္ခသစ္စဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ မဂ္ဂသစ္စဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၄၁) ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန ပုဂ္ဂလောကာသာ အညမညပရိစ္ဆိန္နာ ဂဟိတာတိ ယသ္မိံ ဩကာသေ အဘိသမေတာဝိနော၊ တေ ဧဝံ ‘‘အဘိသမေတာဝီန’’န္တိ ဧတေန ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တေန ယေ ကာမာဝစရေ ရူပါဝစရေ အရူပါဝစရေ ဝါ အဘိသမေတာဝိနော ရူပါဝစရံ အရူပါဝစရံ ဝါ ဥပပန္နာ၊ ယာဝ တတ္ထာဘိသမယော ဥပ္ပန္နော ဘဝိဿတိ၊ တာဝ တေ ဧတ္ထ န ဂယှန္တိ၊ တေ ပန ပုရိမကောဋ္ဌာသေ ‘‘သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေ’’တိ ဧဝံ ဒဿိတေဟိ သုဒ္ဓါဝါသေ အနုပ္ပန္နာဘိသမယေဟိ သမာနဂတိကာတိ ဝိသုံ န ဒဿိတာ. ‘‘အနဘိသမေတာဝီန’’န္တိ ဂဟိတာ ယေ သဗ္ဗတ္ထ တတ္ထ စ အနဘိသမေတာဝိနော၊ တေသု သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဂဟဏကာလဝိသေသနတ္ထံ ‘‘သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေ’’တိ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၄၂) ဝုတ္တန္တိ.

ယဿ စိတ္တဿ အနန္တရာ အဂ္ဂမဂ္ဂံ ပဋိလဘိဿန္တီတိ ဧတေန ဝေါဒါနစိတ္တသမင်္ဂိနာ သမာနဂတိကာ တတော ပုရိမတရစိတ္တသမင်္ဂိနောပိ ယာဝ သဗ္ဗန္တိမတဏှာသမ္ပယုတ္တစိတ္တသမင်္ဂီ၊ တာဝ ဒဿိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧသ နယော အညေသု ဧဝရူပေသူတိ.

ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေတိ အာဂတဋ္ဌာနေ ပဋိသန္ဓိစိတ္တဿပိ ဘင်္ဂက္ခဏဂ္ဂဟဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ တထာ ‘‘ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ’’တိ အာဂတဋ္ဌာနေ စ စုတိစိတ္တဿပိ ဥပ္ပါဒက္ခဏဿာတိ. ‘‘ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ န နိရုဇ္ဈတိ၊ တဿ သမုဒယသစ္စံ န နိရုဇ္ဈိဿတီ’’တိ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၁၁၆) ဧတဿ ဝိဿဇ္ဇနေ ဒွီသုပိ ကောဋ္ဌာသေသု ‘‘အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ’’ဣစ္စေဝ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၁၁၆) ဝုတ္တံ၊ န ဝိသေသိတံ. ကသ္မာ? ဧကဿပိ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂိနော ဥဘယကောဋ္ဌာသဘဇနတော. ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ န နိရုဇ္ဈတီတိ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန ဂဟိတေသု ဟိ အရုပေ မဂ္ဂဖလဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီသု ကေသဉ္စိ တိဏ္ဏံ ဖလာနံ ဒွိန္နဉ္စ မဂ္ဂါနံ ဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီနံ နိရန္တရံ အနုပ္ပါဒေတွာ အန္တရန္တရာ ဝိပဿနာနိကန္တိံ ဘဝနိကန္တိံ ဥပ္ပါဒေတွာ ယေ ဥပရိမဂ္ဂေ ဥပ္ပါဒေဿန္တိ၊ တေသံ သမုဒယသစ္စံ နိရုဇ္ဈိဿတီတိ တေသံယေဝ ပန ကေသဉ္စိ အန္တရာ တဏှံ အနုပ္ပါဒေတွာ ဥပရိမဂ္ဂဥပ္ပါဒေန္တာနံ မဂ္ဂဖလဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီနံ သမုဒယသစ္စံ န နိရုဇ္ဈိဿတီတိ. သာမညဝစနေနပိ စ ပုရိမကောဋ္ဌာသေ ဝုစ္စမာနေန ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသေ ဝက္ခမာနေ ဝဇ္ဇေတွာဝ ဂဟဏံ ဟောတီတိ ဒဿိတောယံ နယောတိ.

ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.