၂. ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ
၅၀-၂၀၅. ပဝတ္တိဝါရေ ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိမူလကာနိ ပစ္ဆိမေနေဝ သဟ ယောဇေတွာ တီဏိ ဒွေ ဧကဉ္စ ယမကာနိ ဝုတ္တာနိ၊ န ပုရိမေန. ကသ္မာ? အမိဿကကာလဘေဒေသု ဝါရေသု အတ္ထဝိသေသာဘာဝတော. ပုရိမဿ ဟိ ပစ္ဆိမေန ယောဇိတယမကမေဝ ပစ္ဆိမဿ ပုရိမေန ယောဇနာယ ပုစ္ဆာနံ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ ဝုစ္စေယျ၊ အတ္ထေ ပန န ကောစိ ဝိသေသောတိ. ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနေသုပိ ဝိသေသော နတ္ထိ၊ တေန တထာ ယောဇနာ န ကတာတိ. ကာလဘေဒါ ပနေတ္ထ ဆ ဧဝ ဝုတ္တာ. အတီတေန ပစ္စုပ္ပန္နော၊ အနာဂတေန ပစ္စုပ္ပန္နော၊ အနာဂတေနာတီတောတိ ဧတေ ပန တယော ယထာဒဿိတာ မိဿကကာလဘေဒါ ဧဝ တယော၊ န ဝိသုံ ဝိဇ္ဇန္တီတိ န ဂဟိတာ. တတ္ထ တတ္ထ ဟိ ပဋိလောမပုစ္ဆာဟိ အတီတေန ပစ္စုပ္ပန္နာဒယော ကာလဘေဒါ ဒဿိတာ၊ တေနေဝ စ နယေန ‘‘ယဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိအာဒိ သက္ကာ ယောဇေတုံ. တေနေဝ ဟိ မိဿကကာလဘေဒေသု စ န ပစ္ဆိမပစ္ဆိမဿ ခန္ဓဿ ပုရိမပုရိမေန ယောဇနံ ကတွာ ယမကာနိ ဝုတ္တာနိ၊ အမိဿကကာလဘေဒေသု ဂဟိတနိယာမေန သုခဂ္ဂဟဏတ္ထမ္ပိ ပစ္ဆိမပစ္ဆိမေနေဝ ယောဇေတွာ ဝုတ္တာနီတိ.
ဣမိနာယေဝ စ လက္ခဏေနာတိအာဒိနာ ယေန ကာရဏေန ‘‘ပုရေပဉှော’’တိ စ ‘‘ပစ္ဆာပဉှော’’တိ စ နာမံ ဝုတ္တံ၊ တံ ဒဿေတိ. ယဿ ဟိ သရူပဒဿနေန ဝိဿဇ္ဇနံ ဟောတိ၊ သော ပရိပူရေတွာ ဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗတ္ထသင်္ဂဏှနတော ပရိပုဏ္ဏပဉှော နာမ. တံဝိဿဇ္ဇနဿ ပန ပုရိမကောဋ္ဌာသေန သဒိသတ္ထတာယ ပုရေပဉှော၊ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသသဒိသတ္ထတာယ ‘‘ပစ္ဆာပဉှော’’တိ စ နာမံ ဝုတ္တံ. သဒိသတ္ထတာ စ သန္နိဋ္ဌာနသံသယပဒဝိသေသံ အဝိစာရေတွာ ဧကေန ပဒေန သင်္ဂဟိတဿ ခန္ဓဿ ဥပ္ပါဒနိရောဓလာဘသာမညမတ္တေန ပုရေပဉှေ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. သန္နိဋ္ဌာနပဒသင်္ဂဟိတဿ ဝါ ခန္ဓဿ အနုညာတဝသေန ပုရေပဉှော ဝုတ္တောတိ ယုတ္တံ.
သန္နိဋ္ဌာနတ္ထဿေဝ ပဋိက္ခိပနံ ပဋိက္ခေပေါ၊ သံသယတ္ထနိဝါရဏံ ပဋိသေဓောတိ အယံ ပဋိက္ခေပပဋိသေဓာနံ ဝိသေသော. ပါဠိပဒမေဝ ဟုတွာတိ ပုစ္ဆာပါဠိယာ ‘‘နုပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ယံ ပဒံ ဝုတ္တံ၊ န-ကာရဝိရဟိတံ တဒေဝ ပဒံ ဟုတွာတိ အတ္ထော. တတ္ထ ဥပ္ပတ္တိနိရောဓပဋိသေဓဿ ပဋိသေဓနတ္ထံ ပါဠိဂတိယာ ဝိဿဇ္ဇနံ ဥပ္ပတ္တိနိရောဓာနမေဝ ပဋိသေဓနတ္ထံ ပဋိသေဓေန ဝိဿဇ္ဇနံ ကတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
စတုန္နံ ပဉှာနံ ပဉ္စန္နဉ္စ ဝိဿဇ္ဇနာနံ သတ္တဝီသတိယာ ဌာနေသု ပက္ခေပေါ တဒေကဒေသပက္ခေပဝသေန ဝုတ္တောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ပရိပုဏ္ဏပဉှော ဧဝ ဟိ သရူပဒဿနေန စ ဝိဿဇ္ဇနံ သတ္တဝီသတိယာ ဌာနေသု ပက္ခိပိတဗ္ဗန္တိ.
ကိံ နု သက္ကာ ဣတော ပရန္တိ ဣတော ပါဠိဝဝတ္ထာနဒဿနာဒိတော အညော ကိံ နု သက္ကာ ကာတုန္တိ အညဿ သက္ကုဏေယျဿ အဘာဝံ ဒဿေတိ.
‘‘သုဒ္ဓါဝါသာနံ တေသံ တတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ ဧတေန သုဒ္ဓါဝါသဘူမီသု ဧကဘူမိယမ္ပိ ဒုတိယာ ဥပပတ္တိ နတ္ထီတိ ဉာပိတံ ဟောတိ. ပဋိသန္ဓိတော ပဘုတိ ဟိ ယာဝ စုတိ၊ တာဝ ပဝတ္တကမ္မဇသန္တာနံ ဧကတ္တေန ဂဟေတွာ တဿ ဥပ္ပါဒနိရောဓဝသေန အယံ ဒေသနာ ပဝတ္တာ. တသ္မိဉှိ အဗ္ဗောစ္ဆိန္နေ ကုသလာဒီနဉ္စ ပဝတ္တိ ဟောတိ၊ ဝေါစ္ဆိန္နေ စ အပ္ပဝတ္တီတိ တေနေဝ စ ဥပ္ပါဒနိရောဓာ ဒဿိတာ၊ တသ္မာ တဿ ဧကသတ္တဿ ပဋိသန္ဓိဥပ္ပါဒတော ယာဝ စုတိနိရောဓော၊ တာဝ အတီတတာ နတ္ထိ၊ န စ တတော ပုဗ္ဗေ တတ္ထ ပဋိသန္ဓိဝသေန ကမ္မဇသန္တာနံ ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗန္တိ ခန္ဓဒွယမ္ပိ ‘‘နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ ဝုတ္တံ. ကသ္မာ ပန ဧတာယ ပါဠိယာ သကလေပိ သုဒ္ဓါဝါသေ ဒုတိယာ ပဋိသန္ဓိ နတ္ထီတိ န ဝိညာယတီတိ? ဥဒ္ဓံသောတပါဠိသဗ္ဘာဝါ. ဒွေပိ ဟိ ပါဠိယော သံသန္ဒေတဗ္ဗာတိ.
‘‘အသညသတ္တာနံ တေသံ တတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဧတ္ထ ‘‘ယဿ ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန ဝိသေသိတာ အသညသတ္တာပိ သန္တီတိ တေ ဧဝ ဂဟေတွာ ‘‘အသညသတ္တာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. တေန ယေ သန္နိဋ္ဌာနေန ဝဇ္ဇိတာ၊ တေ တတော ပဉ္စဝေါကာရံ ဂန္တွာ ပရိနိဗ္ဗာယိဿန္တိ၊ န တေသံ ပုန အသညေ ဥပပတ္တိပ္ပသင်္ဂေါ အတ္ထီတိ တေ သန္ဓာယာဟ – ‘‘ပစ္ဆိမဘဝိကာနံ တေသံ တတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိဿတိ ဝေဒနာက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ (ယမ. ၁.ခန္ဓယမက.၆၅). ဧတ္ထ ကိံ ပဉ္စဝေါကာရာဒိဘာဝေါ ဝိယ ပစ္ဆိမဘဝေါပိ ကောစိ အတ္ထိ၊ ယတ္ထ တေသမနုပ္ပတ္တိ ဘဝိဿတီတိ? နတ္ထိ ပဉ္စဝေါကာရာဒိဘဝေသွေဝ ယတ္ထ ဝါ တတ္ထ ဝါ ဌိတာနံ ပစ္ဆိမဘဝိကာနံ ‘‘ယဿ ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန သင်္ဂဟိတတ္တာ. တေသံ တတ္ထ ဣတရာနုပ္ပတ္တိဘာဝဉ္စ အနုဇာနန္တော ‘‘ဝေဒနာက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ အာဟာတိ.
‘‘သုဒ္ဓါဝါသေ ပရိနိဗ္ဗန္တာန’’န္တိ ဣဒံ သပ္ပဋိသန္ဓိကာနံ အပ္ပဋိသန္ဓိကာနဉ္စ သုဒ္ဓါဝါသာနံ တံတံဘူမိယံ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာနဝသေန ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သဗ္ဗေသဉှိ တေသံ တတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ. ယထာ ပန ‘‘နိရုဇ္ဈိဿတီ’’တိ ဝစနံ ပစ္စုပ္ပန္နေပိ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိမှိ ပဝတ္တတိ၊ န ဧဝံ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ ဝစနံ ပစ္စုပ္ပန္နေ ပဝတ္တတိ၊ အထ ခေါ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဝိဂတေ အတီတေ ဧဝ၊ တသ္မာ ‘‘ပရိနိဗ္ဗန္တာနံ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ ဝုတ္တံ ဥပ္ပန္နသန္တာနဿ အဝိဂတတ္တာ. အနန္တာ လောကဓာတုယောတိ ဩကာသဿ အပရိစ္ဆိန္နတ္တာ ဩကာသဝသေန ဝုစ္စမာနာနံ ဥပ္ပါဒနိရောဓာနမ္ပိ ပရိစ္ဆေဒါဘာဝတော သံကိဏ္ဏတာ ဟောတီတိ ‘‘ယတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ သညာက္ခန္ဓော နိရုဇ္ဈတီတိ? အာမန္တာ’’တိ ဝုတ္တံ.
ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.