၈. ပတိလီနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၈. အဋ္ဌမေ အန္တဝါ လောကောတိ ဧကပဿေန ဝဍ္ဎိတံ ကသိဏနိမိတ္တံ ‘‘လောကော’’တိ ဂါဟေန ဝါ တက္ကေန ဝါ ဥပ္ပန္နဒိဋ္ဌိ. လာဘီ ဟိ ဈာနစက္ခုနာ ပဿိတွာ ဂဏှာတိ၊ ဣတရော တက္ကမတ္တေန. အနန္တဝါတိ သမန္တတော ဝဍ္ဎိတံ အပ္ပမာဏံ ကသိဏနိမိတ္တံ ‘‘လောကော’’တိ ဂါဟေန ဝါ တက္ကေန ဝါ ဥပ္ပန္နဒိဋ္ဌိ. တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ ဇီဝေါ သရီရဉ္စ ဧကမေဝ ဝတ္ထူတိ ဥပ္ပန္နဒိဋ္ဌိ. ဝိဿဋ္ဌာနီတိ သကပရိစ္စဇနဝသေန နိဿဋ္ဌာနိ. ဝန္တာနီတိ ဣဒံ ပုန အနာဒိယနဘာဝဒဿနဝသေန ဝုတ္တံ. စတ္တမ္ပိ ဟိ ကေစိ ဂဏှန္တိ၊ နယိဒမေဝန္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ဝန္တာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. န ဟိ ယံ ယေန ဝန္တံ၊ န သော တံ ပုန အာဒီယတိ. ဝန္တမ္ပိ ကိဉ္စိ သသန္တတိလဂ္ဂံ သိယာ၊ နယိဒမေဝန္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘မုတ္တာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. တေနေဝါဟ ‘‘ဆိန္နဗန္ဓနာနိ ကတာနီ’’တိ၊ သန္တတိတော ဝိနိမောစနဝသေန ဆိန္နဗန္ဓနာနိ ကတာနီတိ အတ္ထော. မုတ္တမ္ပိ ကိဉ္စိ မုတ္တဗန္ဓနံ ဝိယ ဖလံ ကုဟိဉ္စိ တိဋ္ဌတိ၊ န ဧဝမိဒန္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ပဟီနာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. ယထာ ကိဉ္စိ ဒုန္နိဿဋ္ဌံ ပုန အာဒါယ သမ္မဒေဝ နိဿဋ္ဌံ ‘‘ပဋိနိဿဋ္ဌ’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ ဝိပဿနာယ နိဿဋ္ဌာနိ အာဒိန္နသဒိသာနိ မဂ္ဂေန ပဟီနာနိ ပဋိနိဿဋ္ဌာနိ နာမ ဟောန္တီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ပဋိနိဿဋ္ဌာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. တေနေဝါဟ ‘‘ယထာ န ပုန စိတ္တံ အာရောဟန္တိ၊ ဧဝံ ပဋိနိဿဇ္ဇိတာနီ’’တိ.

ကာမေသနာတိ ကာမာနံ ဧသနာ၊ ကာမသင်္ခါတာ ဝါ ဧသနာ ကာမေသနာ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘တတ္ထ ကတမာ ကာမေသနာ? ယော ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒော ကာမရာဂေါ ကာမနန္ဒီ ကာမပိပါသာ ကာမမုစ္ဆာ ကာမဇ္ဈောသာနံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ကာမေသနာ’’တိ၊ တသ္မာ ကာမရာဂေါ ‘‘ကာမေသနာ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တေနေဝါဟ ‘‘ကာမေသနာ။ပေ။ အနာဂါမိမဂ္ဂေန ပဟီနာ’’တိ. ဘဝါနံ ဧသနာ ဘဝေသနာ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ‘‘တတ္ထ ကတမာ ဘဝေသနာ? ယော ဘဝေသု ဘဝစ္ဆန္ဒော။ပေ။ ဘဝဇ္ဈောသာနံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ဘဝေသနာ’’တိ၊ တသ္မာ ဘဝေသနရာဂေါ ရူပါရူပဘဝပတ္ထနာတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တေနေဝါဟ ‘‘ဘဝေသနာ ပန အရဟတ္တမဂ္ဂေန ပဟီယတီ’’တိ.

ဗြဟ္မစရိယဿ ဧသနာ ဗြဟ္မစရိယေသနာ. သာ စ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ၊ ဒိဋ္ဌိဂတိကသမ္မတဗြဟ္မစရိယဿ စ ဂဝေသနဝသေန ဒွိပ္ပကာရာတိ အာဟ ‘‘ဗြဟ္မစရိယံ ဧသိဿာမီ’’တိအာဒိ. ဒိဋ္ဌိဂတိကသမ္မတဿ ဗြဟ္မစရိယဿ ဧသနာပိ ဟိ ဗြဟ္မစရိယေသနာတိ ဝုစ္စတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘တတ္ထ ကတမာ ဗြဟ္မစရိယေသနာ? သဿတော လောကောတိ ဝါ၊ အသဿတော လောကောတိ ဝါ၊ အန္တဝါ လောကောတိ ဝါ၊ အနန္တဝါ လောကောတိ ဝါ၊ တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ ဝါ၊ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရန္တိ ဝါ၊ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ၊ န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ၊ ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ၊ နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ၊ ယာ ဧဝရူပါ ဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဒိဋ္ဌိဂဟနံ ဒိဋ္ဌိကန္တာရံ ဒိဋ္ဌိဝိသူကာယိကံ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ဖန္ဒိတံ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ ဂါဟော ပတိဋ္ဌာဟော အဘိနိဝေသော ပရာမာသော ကုမ္မဂ္ဂေါ မိစ္ဆာပထော မိစ္ဆတ္တံ တိတ္ထာယတနံ ဝိပရိယေသဂ္ဂါဟော၊ အယံ ဝုစ္စတိ ဗြဟ္မစရိယေသနာ’’တိ (ဝိဘ. ၉၁၉).

တသ္မာ ဒိဋ္ဌိဂတိကသမ္မတဿ ဗြဟ္မစရိယဿ ဧသနာ ဒိဋ္ဌဗြဟ္မစရိယေသနာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တေနေဝါဟ ‘‘ဒိဋ္ဌိဗြဟ္မစရိယေသနာ ပန သောတာပတ္တိမဂ္ဂေနေဝ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီ’’တိ. ဧတ္တာဝတာ စ ရာဂဒိဋ္ဌိယော ဧသနာတိ ဒဿိတံ ဟောတိ. န ကေဝလဉ္စ ရာဂဒိဋ္ဌိယော ဧဝ ဧသနာ၊ တဒေကဋ္ဌံ ကမ္မမ္ပိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘တတ္ထ ကတမာ ကာမေသနာ? ကာမရာဂေါ တဒေကဋ္ဌံ အကုသလံ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ မနောကမ္မံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ကာမေသနာ. တတ္ထ ကတမာ ဘဝေသနာ? ဘဝရာဂေါ တဒေကဋ္ဌံ အကုသလံ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ မနောကမ္မံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ဘဝေသနာ. တတ္ထ ကတမာ ဗြဟ္မစရိယေသနာ? အန္တဂ္ဂါဟိကာ ဒိဋ္ဌိ တဒေကဋ္ဌံ အကုသလံ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ မနောကမ္မံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ဗြဟ္မစရိယေသနာ’’တိ (ဝိဘ. ၉၁၉).

နဝဝိဓမာနောတိ ‘‘သေယျဿ သေယျောဟမသ္မီ’’တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၄.၁၀၈၊ ဓ. သ. ၁၁၂၁၊ ဝိဘ. ၈၆၆၊ မဟာနိ. ၂၁) အာဂတော နဝဝိဓမာနော.

‘‘ကာမေသနာ’’တိအာဒိဂါထာယ ပန ဗြဟ္မစရိယေသနာ သဟာတိ ဗြဟ္မစရိယေသနာယ သဒ္ဓိံ. ဝိဘတ္တိလောပေန ဟိ အယံ နိဒ္ဒေသော. ကရဏတ္ထေ ဝါ ဧတံ ပစ္စတ္တဝစနံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ ‘‘ဗြဟ္မစရိယေသနာယ သဒ္ဓိံ ကာမေသနာ ဘဝေသနာတိ တိဿော ဧသနာ’’တိ. တာသု ဗြဟ္မစရိယေသနံ သရူပတော ဒဿေတုံ ‘‘ဣတိသစ္စပရာမာသော၊ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ သမုဿယာ’’တိ ဝုတ္တံ. တဿတ္ထော – ဣတိ ဧဝံ သစ္စန္တိ ပရာမာသော ဣတိသစ္စပရာမာသော. ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ ဒိဋ္ဌိယာ ပဝတ္တိအာကာရံ ဒဿေတိ. ဒိဋ္ဌိယော ဧဝ သဗ္ဗာနတ္ထဟေတုဘာဝတော ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ. ဝုတ္တဉှေတံ – ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပရမာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝဇ္ဇံ ဝဒါမီ’’တိ (အ. နိ. ၁.၃၁၀). တာ ဧဝ စ ဥပရူပရိ ဝုဒ္ဓိယာ မာနလောဘာဒိကိလေသသမုဿယနေန ဝဋ္ဋဒုက္ခသမုဿယနေန စ သမုဿယာ၊ ‘‘ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’န္တိ မိစ္ဆာဘိနိဝိသမာနာ သဗ္ဗာနတ္ထဟေတုကာ ကိလေသဒုက္ခူပစယတော ဟေတုဘူတာ စ ဒိဋ္ဌိယော ဗြဟ္မစရိယေသနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧတေန ပဝတ္တိအာကာရတော နိဗ္ဗတ္တိတော စ ဗြဟ္မစရိယေသနာ ဒဿိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

သဗ္ဗရာဂဝိရတ္တဿာတိ သဗ္ဗေဟိ ကာမဘဝရာဂေဟိ ဝိရတ္တဿ. တတော ဧဝ တဏှာက္ခယသင်္ခါတေ နိဗ္ဗာနေ ဝိမုတ္တတ္တာ တဏှာက္ခယဝိမုတ္တိနော အရဟတော. ဧသနာ ပဋိနိဿဋ္ဌာတိ ကာမေသနာ၊ ဘဝေသနာ သဗ္ဗသော နိဿဋ္ဌာ ပဟီနာ. ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ သမူဟတာတိ ဗြဟ္မစရိယေသနာသင်္ခါတာ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ စ ပဌမမဂ္ဂေနေဝ သမုဂ္ဃါတိတာ. ဧဝမ္ပိ ဣမိဿာ ဂါထာယ အတ္ထဝဏ္ဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

ပတိလီနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.