၉. ဥဇ္ဇယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၉. နဝမေ အနုကုလယညန္တိ အနုကုလံ ကုလာနုက္ကမံ ဥပါဒါယ ဒါတဗ္ဗဒါနံ. တေနာဟ ‘‘အမှာကံ။ပေ။ ကုလာနုကုလဝသေန ယဇိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဝံသပရမ္ပရာယ ပစ္ဆာ ဒုဂ္ဂတပုရိသေဟိ ပဒါတဗ္ဗဒါနံ. ဧဝရူပံ ကုလံ သီလဝန္တေ ဥဒ္ဒိဿ နိဗဒ္ဓဒါနံ၊ တသ္မိံ ကုလေ ဒလိဒ္ဒါနိပိ န ဥပစ္ဆိန္ဒန္တိ. တတြိဒံ ဝတ္ထု – အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဃရေ ပဉ္စ သလာကဘတ္တသတာနိ ဒီယိံသု. ဒန္တမယသလာကာနံ ပဉ္စသတာနိ အဟေသုံ. အထ တံ ကုလံ အနုက္ကမေန ဒါလိဒ္ဒိယေန အဘိဘူတံ. ဧကာ တသ္မိံ ကုလေ ဒါရိကာ ဧကသလာကတော ဥဒ္ဓံ ဒါတုံ နာသက္ခိ. သာပိ ပစ္ဆာ သာတဝါဟနံ ရဋ္ဌံ ဂန္တွာ ခလံ သောဓေတွာ လဒ္ဓဓညေန တံ သလာကံ အဒါသိ. ဧကော ထေရော ရညော အာရောစေသိ. ရာဇာ တံ အာနေတွာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သာ တတော ပဋ္ဌာယ ပုန ပဉ္စပိ သလာကသတာနိ ပဝတ္တေသိ.

အဿမေဓန္တိအာဒီသု ပေါရာဏကရာဇကာလေ ကိရ သဿမေဓံ၊ ပုရိသမေဓံ၊ သမ္မာပါသံ၊ ဝါစာပေယျန္တိ စတ္တာရိ သင်္ဂဟဝတ္ထူနိ အဟေသုံ၊ ယေဟိ ရာဇာနော လောကံ သင်္ဂဏှိံသု. တတ္ထ နိပ္ဖန္နသဿတော ဒသမဘာဂဂ္ဂဟဏံ သဿမေဓံ နာမ၊ သဿသမ္ပာဒနေ မေဓာဝိတာတိ အတ္ထော. မဟာယောဓာနံ ဆမာသိကဘတ္တဝေတနာနုပ္ပဒါနံ ပုရိသမေဓံ နာမ၊ ပုရိသသင်္ဂဏှနေ မေဓာဝိတာတိ အတ္ထော. ဒလိဒ္ဒမနုဿာနံ ဟတ္ထေ လေခံ ဂဟေတွာ တီဏိ ဝဿာနိ ဝိနာ ဝဍ္ဎိယာ သဟဿဒွိသဟဿမတ္တဓနာနုပ္ပဒါနံ သမ္မာပါသံ နာမ. တဉှိ သမ္မာ မနုဿေ ပါသေတိ ဟဒယေ ဗန္ဓိတွာ ဝိယ ဌပေတိ၊ တသ္မာ သမ္မာပါသန္တိ ဝုစ္စတိ. ‘‘တာတ၊ မာတုလာ’’တိအာဒိနာ ပန သဏှဝါစာဘဏနံ ဝါစာပေယျံ နာမ၊ ပေယျဝဇ္ဇံ ပိယဝစနတာတိ အတ္ထော. ဧဝံ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ သင်္ဂဟိတံ ရဋ္ဌံ ဣဒ္ဓဉ္စေဝ ဟောတိ ဖီတဉ္စ ပဟူတအန္နပါနံ ခေမံ နိရဗ္ဗုဒံ၊ မနုဿာ မုဒါ မောဒနာ ဥရေ ပုတ္တေ နစ္စေန္တာ အပါရုတဃရဒွါရာ ဝိဟရန္တိ. ဣဒံ ဃရဒွါရေသု အဂ္ဂဠာနံ အဘာဝတော နိရဂ္ဂဠန္တိ ဝုစ္စတိ. အယံ ပေါရာဏိကာ ပဝေဏီ. အပရဘာဂေ ပန ဩက္ကာကရာဇကာလေ ဗြာဟ္မဏာ ဣမာနိ စတ္တာရိ သင်္ဂဟဝတ္ထူနိ ဣမဉ္စ ရဋ္ဌသမ္ပတ္တိံ ပရိဝတ္တေန္တာ ဥမ္မူလံ ကတွာ အဿမေဓံ ပုရိသမေဓန္တိအာဒိကေ ပဉ္စ ယညေ နာမ အကံသု. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ ဗြာဟ္မဏဓမ္မိယသုတ္တေ –

‘‘တေသံ အာသိ ဝိပလ္လာသော၊ ဒိသွာန အဏုတော အဏုံ။ပေ။၊

တေ တတ္ထ မန္တေ ဂန္ထေတွာ၊ ဩက္ကာကံ တဒုပါဂမု’’န္တိ. (သု. နိ. ၃၀၁-၃၀၄)၊

ဣဒါနိ တေဟိ ပရိဝတ္တေတွာ ဌပိတမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘အဿမေဓ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ မေဓန္တီတိ ဝဓေန္တိ. ဒွီဟိ ပရိယညေဟီတိ မဟာယညဿ ပုဗ္ဗဘာဂေ ပစ္ဆာ စ ပဝတ္တေတဗ္ဗေဟိ ဒွီဟိ ပရိဝါရယညေဟိ. သတ္တနဝုတိပဉ္စပသုသတဃာတဘိံသနဿာတိ သတ္တနဝုတာဓိကာနံ ပဉ္စန္နံ ပသုသတာနံ မာရဏေန ဘေရဝဿ ပါပဘီရုကာနံ ဘယာဝဟဿ. တထာ ဟိ ဝဒန္တိ –

‘‘ဆသတာနိ နိယုဇ္ဇန္တိ၊ ပသူနံ မဇ္ဈိမေ ဟနိ၊

အဿမေဓဿ ယညဿ၊ ဦနာနိ ပသူဟိ တီဟီ’’တိ. (သံ. နိ. ဋီ. ၁.၁.၁၂၀)၊

သမ္မန္တိ ယုဂစ္ဆိဒ္ဒေ ပက္ခိပိတဗ္ဗဒဏ္ဍကံ. ပါသန္တီတိ ခိပန္တိ. သံဟာရိမေဟီတိ သကဋေဟိ ဝဟိတဗ္ဗေဟိ. ပုဗ္ဗေ ကိရ ဧကော ရာဇာ သမ္မာပါသံ ယဇန္တော သရဿတိနဒိတီရေ ပထဝိယာ ဝိဝရေ ဒိန္နေ နိမုဂ္ဂေါယေဝ အဟောသိ၊ အန္ဓဗာလဗြာဟ္မဏာ ဂတာနုဂတိဂတာ ‘‘အယံ တဿ သဂ္ဂဂမနမဂ္ဂေါ’’တိ သညာယ တတ္ထ သမ္မာပါသယညံ ပဋ္ဌပေန္တိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘နိမုဂ္ဂေါကာသတော ပဘုတီ’’တိ. အယူပေါ အပ္ပကဒိဝသော ယာဂေါ၊ သယူပေါ ဗဟုဒိဝသံ နေယျော သတြယာဂေါတိ. မန္တပဒါဘိသင်္ခတာနံ သပ္ပိမဓူနံ ဝါဇမိတိ သမညာ. ဟိရညသုဝဏ္ဏဂေါမဟိံသာဒိ သတ္တရသကဒက္ခိဏဿ. သာရဂဗ္ဘကောဋ္ဌာဂါရာဒီသု နတ္ထိ ဧတ္ထ အဂ္ဂဠန္တိ နိရဂ္ဂဠော. တတ္ထ ကိရ ယညေ အတ္တနော သာပတေယျံ အနဝသေသတော အနိဂူဟိတွာ နိယျာတီယတိ.

မဟာရမ္ဘာတိ ဗဟုပသုဃာတကမ္မာ. အဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘ဝိဝိဓာ ယတ္ထ ဟညရေ’’တိ ဝက္ခမာနတ္တာ ‘‘မဟာကိစ္စာ မဟာကရဏီယာ’’တိ ပဌမော အတ္ထဝိကပ္ပေါ ဝုတ္တော. ဒုတိယော ပန အတ္ထဝိကပ္ပေါ ‘‘မဟာရမ္ဘာတိ ပပဉ္စဝသေန အဇေဠကာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယေန ‘‘အပိစာ’’တိအာဒိနာ အာရဒ္ဓေါ. နိရာရမ္ဘာတိ ဧတ္ထာပိ ဝုတ္တနယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. နနု စ ပါဏာတိပါတာဒိအကုသလကမ္မဿ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ဖလံ နုပလဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ တဿ နိပ္ဖလဘာဝံ အဝတွာ ‘‘န တေ ဟောန္တိ မဟပ္ဖလာ’’တိ ကသ္မာ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘နိရဝသေသတ္ထေ’’တိအာဒိ. အနုဂတံ ကုလန္တိ အနုကုလံ၊ ကုလာနုဂတန္တိ အတ္ထော. ယေ နိစ္စဘတ္တာဒိံ ပုဗ္ဗပုရိသေဟိ ပဋ္ဌပိတံ အပရာပရံ အနုပစ္ဆိန္ဒန္တာ မနုဿာ ဒဒန္တိ၊ တေ အနုကုလံ ယဇန္တိ နာမ. တေနေဝါဟ ‘‘ယေ အညေ အနုကုလံ ယဇန္တီ’’တိအာဒိ.

ဥဇ္ဇယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.