၉. နိဗ္ဗာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၉. နဝမေ အဘိဓမ္မေ ဝုတ္တနယေနာတိ –
‘‘ကတမာ ဟာနဘာဂိနီ ပညာ? ပဌမဿ ဈာနဿ လာဘိံ ကာမသဟဂတာ သညာမနသိကာရာ သမုဒါစရန္တိ ဟာနဘာဂိနီ ပညာ၊ တဒနုဓမ္မတာ သတိ သန္တိဋ္ဌတိ ဌိတိဘာဂိနီ ပညာ. အဝိတက္ကသဟဂတာ သညာမနသိကာရာ သမုဒါစရန္တိ ဝိသေသဘာဂိနီ ပညာ. နိဗ္ဗိဒါသဟဂတာ သညာမနသိကာရာ သမုဒါစရန္တိ ဝိရာဂူပသဉှိတာ နိဗ္ဗေဓဘာဂိနီ ပညာ’’တိ (ဝိဘ. ၇၉၉) –
အာဒိနာ ဝိဘင်္ဂေ ဝုတ္တနယေန ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
တတ္ထ ပဌမဿ ဈာနဿ လာဘိန္တိ ယွာယံ အပ္ပဂုဏဿ ပဌမဿ ဈာနဿ လာဘီ၊ တံ. ကာမသဟဂတာ သညာမနသိကာရာ သမုဒါစရန္တီတိ တတော ဝုဋ္ဌိတံ အာရမ္မဏဝသေန ကာမသဟဂတာ ဟုတွာ သညာမနသိကာရာ သမုဒါစရန္တိ တုဒန္တိ စောဒေန္တိ. တဿ ကာမာနုပက္ခန္ဒာနံ သညာမနသိကာရာနံ ဝသေန သာ ပဌမဇ္ဈာနပညာ ဟာယတိ ပရိဟာယတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဟာနဘာဂိနီ ပညာ’’တိ ဝုတ္တာ. တဒနုဓမ္မတာတိ တဒနုရူပသဘာဝါ. သတိ သန္တိဋ္ဌတီတိ ဣဒံ မိစ္ဆာသတိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ န သမ္မာသတိံ. ယဿ ဟိ ပဌမဇ္ဈာနာနုရူပသဘာဝါ ပဌမဇ္ဈာနံ သန္တတော ပဏီတတော ဒိသွာ အဿာဒယမာနာ အဘိနန္ဒမာနာ နိကန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ နိကန္တိဝသေန ပဌမဇ္ဈာနပညာ နေဝ ဟာယတိ န ဝဍ္ဎတိ၊ ဌိတိကောဋ္ဌာသိကာ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဌိတိဘာဂိနီ ပညာ’’တိ. အဝိတက္ကသဟဂတာတိ အဝိတက္ကံ ဒုတိယဇ္ဈာနံ သန္တတော ပဏီတတော မနသိကရောတော အာရမ္မဏဝသေန အဝိတက္ကသဟဂတာ သညာမနသိကာရာ. သမုဒါစရန္တီတိ ပဂုဏတော ပဌမဇ္ဈာနတော ဝုဋ္ဌိတံ ဒုတိယဇ္ဈာနာဓိဂမတ္ထာယ တုဒန္တိ စောဒေန္တိ၊ တဿ ဥပရိ ဒုတိယဇ္ဈာနာနုပက္ခန္ဒာနံ သညာမနသိကာရာနံ ဝသေန သာ ပဌမဇ္ဈာနပညာ ဝိသေသဘူတဿ ဒုတိယဇ္ဈာနဿ ဥပ္ပတ္တိပဒဋ္ဌာနတာယ ‘‘ဝိသေသဘာဂိနီ’’တိ ဝုတ္တာ.
နိဗ္ဗိဒါသဟဂတာတိ တံယေဝ ပဌမဇ္ဈာနလာဘိံ ဈာနတော ဝုဋ္ဌိတံ နိဗ္ဗိဒါသင်္ခါတေန ဝိပဿနာဉာဏေန သဟဂတာ. ဝိပဿနာဉာဏဉှိ ဈာနင်္ဂဘေဒေ ဝတ္တန္တေ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဥက္ကဏ္ဌတိ၊ တသ္မာ ‘‘နိဗ္ဗိဒါ’’တိ ဝုစ္စတိ. သမုဒါစရန္တီတိ နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယတ္ထာယ တုဒန္တိ စောဒေန္တိ. ဝိရာဂူပသဉှိတာတိ ဝိရာဂသင်္ခါတေန နိဗ္ဗာနေန ဥပသံဟိတာ. ဝိပဿနာဉာဏဉှိ သက္ကာ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဝိရာဂံ နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကာတုန္တိ ပဝတ္တိတော ‘‘ဝိရာဂူပသံဟိတ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တံသမ္ပယုတ္တသညာမနသိကာရာပိ ဝိရာဂူပသံဟိတာ ဧဝ နာမ. တဿ တေသံ သညာမနသိကာရာနံ ဝသေန သာ ပဌမဇ္ဈာနပညာ အရိယမဂ္ဂပ္ပဋိဝေဓဿ ပဒဋ္ဌာနတာယ ‘‘နိဗ္ဗေဓဘာဂိနီ’’တိ ဝုတ္တာတိ.
နိဗ္ဗာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.