၁၀. မဟာပဒေသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၈၀. ဒသမေ မဟာဩကာသေတိ မဟန္တေ ဩကာသေ မဟန္တာနိ ဓမ္မဿ ပတိဋ္ဌာပနဋ္ဌာနာနိ. ယေသု ပတိဋ္ဌာပိတော ဓမ္မော နိစ္ဆီယတိ အသန္ဒေဟတော. ကာနိ ပန တာနိ? အာဂမနဝိသိဋ္ဌာနိ သုတ္တောတရဏာဒီနိ. ဒုတိယဝိကပ္ပေ အပဒိသီယန္တီတိ အပဒေသာ၊ မဟန္တာ အပဒေသာ ဧတေသန္တိ မဟာပဒေသာ. ‘‘သမ္မုခါ မေတံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတော သုတ’’န္တိအာဒိနာ ကေနစိ အာဘတဿ ဓမ္မောတိ ဝိနိစ္ဆယနေ ကာရဏံ. ကိံ ပန တန္တိ? တဿ ယထာဘတဿ သုတ္တောတရဏာဒိ ဧဝ. ယဒိ ဧဝံ ကထံ စတ္တာရောတိ? ယသ္မာ ဓမ္မဿ ဒွေ သမ္ပဒါယော သတ္ထာ သာဝကော စ. တေသု သာဝကာ သံဃဂဏပုဂ္ဂလဝသေန တိဝိဓာ. ဧဝမိမမှာ မယာယံ ဓမ္မော ပဋိဂ္ဂဟိတောတိ အပဒိသိတဗ္ဗာနံ ဘေဒေန စတ္တာရော. တေနာဟ ‘‘သမ္မုခါ မေတံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတော သုတ’’န္တိအာဒိ. တထာ စ ဝုတ္တံ နေတ္တိယံ (နေတ္တိ. ၄.၁၈) ‘‘စတ္တာရော မဟာပဒေသာ ဗုဒ္ဓါပဒေသော၊ သံဃာပဒေသော၊ ဂဏာပဒေသော၊ ပုဂ္ဂလာပဒေသော. ဣမေ စတ္တာရော မဟာပဒေသာ’’တိ. ဗုဒ္ဓေါ အပဒေသော ဧတဿာတိ ဗုဒ္ဓါပဒေသော. ဧသ နယော သေသေသုပိ. တေနာဟ ‘‘ဗုဒ္ဓါဒယော။ပေ။ မဟာကာရဏာနီ’’တိ.

နေဝ အဘိနန္ဒိတဗ္ဗန္တိ န သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ ဂန္ထဿ သမ္ပဋိစ္ဆနံ နာမ သဝနန္တိ အာဟ ‘‘န သောတဗ္ဗ’’န္တိ. ပဒဗျဉ္ဇနာနီတိ ပဒါနိ စ ဗျဉ္ဇနာနိ စ၊ အတ္ထပဒါနိ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ စာတိ အတ္ထော. ပဇ္ဇတိ အတ္ထော ဧတေဟီတိ ပဒါနိ၊ အက္ခရာဒီနိ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ. ပဇ္ဇိတဗ္ဗတော ပဒါနိ၊ သင်္ကာသနာဒီနိ အတ္ထပဒါနိ. ‘‘အဋ္ဌကထာယံ ပဒသင်္ခါတာနိ ဗျဉ္ဇနာနီတိ ဗျဉ္ဇနပဒါနေဝ ဝုတ္တာနီ’’တိ ကေစိ. အတ္ထံ ဗျဉ္ဇေန္တီတိ ဗျဉ္ဇနာနိ၊ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ. တေဟိ ဗျဉ္ဇိတဗ္ဗတော ဗျဉ္ဇနာနိ၊ အတ္ထပဒါနီတိ ဥဘယသင်္ဂဟတော. ဣမသ္မိံ ဌာနေတိ တေနာဘတသုတ္တဿ ဣမသ္မိံ ပဒေသေ. ပါဠိ ဝုတ္တာတိ ကေဝလော ပါဠိဓမ္မော ဝုတ္တော. အတ္ထော ဝုတ္တောတိ ပါဠိယာ အတ္ထော ဝုတ္တော နိဒ္ဒိဋ္ဌော. အနုသန္ဓိ ကထိတောတိ ယထာရဒ္ဓဒေသနာယ ဥပရိဒေသနာယ စ အနုသန္ဓာနံ ကထိတံ၊ သမ္ဗန္ဓော ကထိတော. ပုဗ္ဗာပရံ ကထိတန္တိ ပုဗ္ဗေန ပရံ အဝိရုဇ္ဈနဉ္စေဝ ဝိသေသဋ္ဌာနဉ္စ ကထိတံ ပကာသိတံ. ဧဝံ ပါဠိဓမ္မာဒီနိ သမ္မဒေဝ သလ္လက္ခေတွာ ဂဟဏံ သာဓုကံ ဥဂ္ဂဟဏန္တိ အာဟ ‘‘သုဋ္ဌု ဂဟေတွာ’’တိ. သုတ္တေ ဩတာရေတဗ္ဗာနီတိ ဉာဏေန သုတ္တေ ဩဂါဟေတွာ တာရေတဗ္ဗာနိ. တံ ပန ဩဂါဟေတွာ တရဏံ တတ္ထ ဩတရဏံ အနုပ္ပဝေသနံ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဩတရိတဗ္ဗာနီ’’တိ. သံသန္ဒေတွာ ဒဿနံ သန္ဒဿနန္တိ အာဟ ‘‘ဝိနယေ သံသန္ဒေတဗ္ဗာနီ’’တိ.

‘‘ကိံ ပန တံ သုတ္တံ၊ ကော ဝါ ဝိနယော’’တိ ဝိစာရဏာယံ အာစရိယာနံ မတိဘေဒမုခေန တမတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘ဧတ္ထ စာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဝိနယောတိ ဝိဘင်္ဂပါဌမာဟ. သော ဟိ မာတိကာသညိတဿ သုတ္တဿ အတ္ထေ သူစနတော ‘‘သုတ္တ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတိ. ဝိဝိဓနယတ္တာ ဝိသိဋ္ဌနယတ္တာ စ ဝိနယော၊ ခန္ဓကပါဌော. ဧဝန္တိ ဧဝံ သုတ္တဝိနယေသု ပရိဂ္ဂယှမာနေသု ဝိနယပိဋကမ္ပိ န ပရိယာဒိယတိ ပရိဝါရပါဠိယာ အသင်္ဂဟိတတ္တာ. သုတ္တန္တာဘိဓမ္မပိဋကာနိ ဝါ သုတ္တံ အတ္ထသူစနာဒိအတ္ထသမ္ဘဝတော. ဧဝမ္ပီတိ သုတ္တန္တာဘိဓမ္မပိဋကာနိ သုတ္တံ၊ ဝိနယပိဋကံ ဝိနယောတိ ဧဝံ သုတ္တဝိနယဝိဘာဂေ ဝုစ္စမာနေပိ. န တာဝ ပရိယာဒိယန္တီတိ န တာဝ အနဝသေသတော ပရိဂ္ဂယှန္တိ. ကသ္မာတိ စေတိ အာဟ ‘‘အသုတ္တနာမကဉှီ’’တိအာဒိ. ယသ္မာ သုတ္တန္တိ ဣမံ နာမံ အနာရောပေတွာ သင်္ဂီတံ ဇာတကာဒိဗုဒ္ဓဝစနံ အတ္ထိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တနယေန တီဏိ ပိဋကာနိ န ပရိယာဒိယန္တီတိ. သုတ္တနိပါတဥဒါနဣတိဝုတ္တကာနိ ဒီဃနိကာယာဒယော ဝိယ သုတ္တန္တိ နာမံ အာရောပေတွာ အသင်္ဂီတာနီတိ အဓိပ္ပါယေနေတ္ထ ဇာတကာဒီဟိ သဒ္ဓိံ တာနိပိ ဂဟိတာနိ. ဗုဒ္ဓဝံသစရိယာပိဋကာနံ ပနေတ္ထ အဂ္ဂဟဏေ ကာရဏံ မဂ္ဂိတဗ္ဗံ၊ ကိံ ဝါ ဧတေန မဂ္ဂနေန. သဗ္ဗောပါယံ ဝဏ္ဏနာနယော ထေရဝါဒဒဿနမုခေန ပဋိက္ခိတ္တော ဧဝါတိ.

ကိံ အတ္ထီတိ အသုတ္တနာမကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ နတ္ထိယေဝါတိ ဒဿေတိ. တံ သဗ္ဗံ ပဋိက္ခိပိတွာတိ ‘‘သုတ္တန္တိ ဝိနယော’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တသံဝဏ္ဏနာယံ ‘‘နာယမတ္ထော ဣဓာဓိပ္ပေတော’’တိ ပဋိသေဓေတွာ. ဝိနေတိ ဧတေန ကိလေသေတိ ဝိနယော၊ ကိလေသဝိနယနူပါယော၊ သော ဧဝ ကာရဏန္တိ အာဟ ‘‘ဝိနယော ပန ကာရဏ’’န္တိ.

ဓမ္မေတိ ပရိယတ္တိဓမ္မေ. သရာဂါယာတိ သရာဂဘာဝါယ ကာမရာဂဘဝရာဂပရိဗြူဟနာယ. သံယောဂါယာတိ ဘဝသံယောဇနာယ. သဥပါဒါနာယာတိ စတုရူပါဒါနူပသံဟိတတာယ. မဟိစ္ဆတာယာတိ မဟိစ္ဆဘာဝါယ. အသန္တုဋ္ဌိယာတိ အသန္တုဋ္ဌဘာဝါယ. ကောသဇ္ဇာယာတိ ကုသီတဘာဝါယ. သင်္ဂဏိကာယာတိ ကိလေသသင်္ဂဏိကဝိဟာရာယ. အာစယာယာတိ တိဝိဓဝဋ္ဋာစယာယ. ဝိရာဂါယာတိ သကလဝဋ္ဋတော ဝိရဇ္ဇနတ္ထာယ. ဝိသံယောဂါယာတိ ကာမရာဂါဒီဟိ ဝိသံယုဇ္ဇနတ္ထာယ. အနုပါဒါနာယာတိ သဗ္ဗဿပိ ကမ္မဘဝဿ အဂ္ဂဟဏာယ. အပ္ပိစ္ဆတာယာတိ ပစ္စယပ္ပိစ္ဆတာဒိဝသေန သဗ္ဗသော ဣစ္ဆာယ အပဂမာယ. သန္တုဋ္ဌိယာတိ ဒွါဒသဝိဓသန္တုဋ္ဌဘာဝါယ. ဝီရိယာရမ္ဘာယာတိ ကာယိကဿ စေဝ စေတသိကဿ စ ဝီရိယဿ ပဂ္ဂဏှနတ္ထာယ. ဝိဝေကာယာတိ ပဝိဝိတ္တဘာဝါယ ကာမဝိဝေကာဒိတဒင်္ဂဝိဝေကာဒိဝိဝေကသိဒ္ဓိယာ. အပစယာယာတိ သဗ္ဗဿပိ ဝဋ္ဋဿ အပစယနာယ၊ နိဗ္ဗာနာယာတိ အတ္ထော. ဧဝံ ယော ပရိယတ္တိဓမ္မော ဥဂ္ဂဟဏဓာရဏပရိပုစ္ဆာမနသိကာရဝသေန ယောနိသော ပဋိပဇ္ဇန္တဿ သရာဂါဒိဘာဝပရိဝဇ္ဇနဿ ကာရဏံ ဟုတွာ ဝိရာဂါဒိဘာဝါယ သံဝတ္တတိ၊ ဧကံသတော ဧသော ဓမ္မော၊ ဧသော ဝိနယော သမ္မဒေဝ အပါယာဒီသု အပတနဝသေန ဓာရဏတော ကိလေသာနံ ဝိနယနတော စ. သတ္ထု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဩဝါဒါနုရူပပ္ပဝတ္တိဘာဝတော ဧတံ သတ္ထုသာသနန္တိ စ ဇာနေယျာသီတိ အတ္ထော.

စတုသစ္စတ္ထသူစနံ သုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘သုတ္တေတိ တေပိဋကေ ဗုဒ္ဓဝစနေ’’တိ. တေပိဋကဉှိ ဗုဒ္ဓဝစနံ သစ္စဝိနိမုတ္တံ နတ္ထိ. ရာဂါဒိဝိနယကာရဏံ ယထာ တေန သုတ္တပဒေန ပကာသိတန္တိ အာဟ ‘‘ဝိနယေတိ ဧတသ္မိံ ရာဂါဒိဝိနယကာရဏေ’’တိ. သုတ္တေ ဩတရဏဉ္စေတ္ထ တေပိဋကဗုဒ္ဓဝစနပရိယာပန္နတာဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ န အညထာတိ အာဟ ‘‘သုတ္တပ္ပဋိပါဋိယာ ကတ္ထစိ အနာဂန္တွာ’’တိ. ဆလ္လိံ ဥဋ္ဌပေတွာတိ အရောဂဿ မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော ဥပက္ကမေန ဆလ္လိကာယ သကလိကာယ ပပဋိကာယ ဝါ ဥဋ္ဌာပနံ ဝိယ အရောဂဿ သာသနဓမ္မဿ တိဋ္ဌတော ဗျဉ္ဇနမတ္တေန တပ္ပရိယာပန္နံ ဝိယ ဟုတွာ ဆလ္လိသဒိသံ ပုဗ္ဗာပရဝိရုဒ္ဓတာဒိဒေါသံ ဥဋ္ဌပေတွာ ပရိဒီပေတွာ. တာဒိသာနိ ပန ဧကံသတော ဂုဠှဝေဿန္တရာဒိပရိယာပန္နာနိ ဟောန္တီတိ အာဟ ‘‘ဂုဠှဝေဿန္တရ။ပေ။ ပညာယန္တီတိ အတ္ထော’’တိ. ရာဂါဒိဝိနယေတိ ရာဂါဒိဝိနယနတ္ထေန အတဒါကာရတာယ အပညာယမာနာနိ ဆဍ္ဍေတဗ္ဗာနိ စဇိတဗ္ဗာနိ န ဂဟေတဗ္ဗာနိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗဝါရေသု.

မဟာပဒေသသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သဉ္စေတနိယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.