၁. သဗြဟ္မကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ သဗြဟ္မကာနီတိ သသေဋ္ဌကာနိ. ယေသန္တိ ယေသံ ကုလာနံ. ပုတ္တာနန္တိ ပုတ္တေဟိ. ပူဇိတသဒ္ဒယောဂေန ဟိ ဣဒံ ကရဏတ္ထေ သာမိဝစနံ. တေနာတိ အာဟာရာဒိနာ. ပဋိဇဂ္ဂိတာ ဂေါပိတာတိ ယထာကာလံ တဿ တဿ ဒါတဗ္ဗဿ ဒါနေန ဝေယျာဝစ္စဿ စ ကရဏေန ပဋိဇဂ္ဂိတာ စေဝ ဥပ္ပန္နာနတ္ထပ္ပဟရဏေန ဂေါပိတာ စ ဟောန္တိ. တေသန္တိ မာတာပိတူနံ. ဗြဟ္မာဒိဘာဝသာဓနတ္ထန္တိ တေသံ ဂုဏာနံ အတ္ထိတာယ လောကေ ဗြဟ္မာ နာမ ဝုစ္စတိ၊ အာစရိယော နာမ ဝုစ္စတိ၊ အာဟုနေယျော နာမ ဝုစ္စတိ၊ တေ မာတာပိတူနံ ပုတ္တကံ ပဋိလဘန္တီတိ ဒဿနဝသေန နေသံ ဗြဟ္မာဒိဘာဝသာဓနတ္ထံ ‘‘ဗဟုကာရာ’’တိ၊ ဝတွာ တံ တေသံ ဗဟုကာရတံ နာနာကာရတော ဒဿေတုံ ‘‘အာပါဒကာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. မာတာပိတရော ဟိ ပုတ္တာနံ ဇီဝိတဿ အာပါဒကာ၊ သရီရဿ ပေါသကာ၊ အာစာရသမာစာရာနံ သိက္ခာပကာ သကလဿပိ ဣမဿ လောကဿ ဒဿေတာရော. တေနာဟ ‘‘ပုတ္တာနံ ဟီ’’တိအာဒိ. ဣဋ္ဌာရမ္မဏံ တာဝ တေ ဒဿေန္တု၊ အနိဋ္ဌာရမ္မဏံ ကထန္တိ? တမ္ပိ ဒဿေတဗ္ဗမေဝ ဝဇ္ဇနီယဘာဝဇာနာပနတ္ထံ.

အဝိဇဟိတာ ဟောန္တီတိ တာသံ ဘာဝနာယ ဗြဟ္မာနံ ဗြဟ္မလောကေ ဥပ္ပန္နတ္တာ အဝိဇဟိတာ ဟောန္တိ ဘာဝနာ. လောဘနီယဝယသ္မိံ ပဌမယောဗ္ဗနေ အတိဝိယ မုဒုဘာဝပ္ပတ္တဒဿနတ္ထံ သတဝိဟတဂ္ဂဟဏံ. ပါဋိယေက္ကန္တိ ဝိသုံ. ဣမိနာ ကာရဏေနာတိ ဣမိနာ ယထာဝုတ္တေန ပုတ္တေသု ပဝတ္တိတေဟိ အတိက္ကမေန မေတ္တာဒိသမုပ္ပတ္တိသင်္ခါတေန ကာရဏေန.

ထရုသိပ္ပန္တိ အသိသတ္တိကုန္တကလာပါဒိအာယုဓသိပ္ပံ. မုဒ္ဒါဂဏနာတိ အင်္ဂုလိသံကောစနာဒိနာ ဟတ္ထမုဒ္ဒါယ ဂဏနာ. အာဒိသဒ္ဒေန ပါဏာဒီနံ သင်္ဂဟော. ပစ္ဆာစရိယာ နာမ မာတာပိတူနံ သန္တိကေ ဥဂ္ဂဟိတဂဟဋ္ဌဝတ္တဿေဝ ပုဂ္ဂလဿ ယထာသကံ ဟတ္ထာစရိယာဒီနံ သိပ္ပဂ္ဂါဟာပနန္တိ ကတွာ သဗ္ဗပဌမံ အာစရိယာ နာမာတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. အာနီယ ဟုတံ အာဟုတံ. ပကာရေဟိ ဟုတံ ပါဟုတံ. အဘိသင်္ခတန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ.

နမော ကရေယျာတိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ‘‘ဣဒံ မယှံ ဥတ္တမပုညက္ခေတ္တ’’န္တိ နမက္ကာရံ ကရေယျ. တာယ နံ ပါရိစရိယာယာတိ ဧတ္ထ နန္တိ နိပါတမတ္တံ၊ ယထာဝုတ္တပရိစရဏေနာတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ပါရိစရိယာယာတိ ဘရဏကိစ္စကရဏကုလဝံသပ္ပတိဋ္ဌာနာပနာဒိနာ ပဉ္စဝိဓဥပဋ္ဌာနေန. ဝုတ္တဉှေတံ –

‘‘ပဉ္စဟိ ခေါ၊ ဂဟပတိပုတ္တ၊ ဌာနေဟိ ပုတ္တေန ပုရတ္ထိမာ ဒိသာ မာတာပိတရော ပစ္စုပဋ္ဌာတဗ္ဗာ – ‘ဘတော နေသံ ဘရိဿာမိ၊ ကိစ္စံ နေသံ ကရိဿာမိ၊ ကုလဝံသံ ဌပေဿာမိ၊ ဒါယဇ္ဇံ ပဋိပဇ္ဇာမိ၊ အထ ဝါ ပန ပေတာနံ ကာလကတာနံ ဒက္ခိဏံ အနုပ္ပဒဿာမီ’တိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဂဟပတိပုတ္တ၊ ပဉ္စဟိ ဌာနေဟိ ပုတ္တေန ပုရတ္ထိမာ ဒိသာ မာတာပိတရော ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ပဉ္စဟိ ဌာနေဟိ ပုတ္တံ အနုကမ္ပန္တိ၊ ပါပါ နိဝါရေန္တိ၊ ကလျာဏေ နိဝေသေန္တိ၊ သိပ္ပံ သိက္ခာပေန္တိ၊ ပတိရူပေန ဒါရေန သံယောဇေန္တိ၊ သမယေ ဒါယဇ္ဇံ နိယျာဒေန္တီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၂၆၇).

အပိစ ယော မာတာပိတရော တီသု ဝတ္ထူသု အဘိပ္ပသန္နေ ကတွာ သီလေသု ဝါ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဝါ နိယောဇေတွာ ဥပဋ္ဌဟတိ၊ အယံ မာတာပိတူပဋ္ဌာကာနံ အဂ္ဂေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သာ ပနာယံ ပါရိစရိယာ ပုတ္တဿ ဥဘယလောကဟိတသုခါဝဟာတိ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ပသံသန္တီတိ ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော မတ္တေယျော ပေတ္တေယျော သဂ္ဂသံဝတ္တနိယံ ပဋိပဒံ ပူရေတီ’’တိ ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ. အာမောဒတိ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ မောဒပ္ပတ္တိယာ. ပမောဒတိ နာနပ္ပကာရမောဒသမ္ပဝတ္တိယာ.

သဗြဟ္မကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.