၅. ဟတ္ထကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၈. ပဉ္စမေ အဘိက္ကန္တာတိ အတိက္ကန္တာ၊ ဝိဂတာတိ အတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ခယေ ဒိဿတီ’’တိ. တေနေဝ ဟိ ‘‘နိက္ခန္တော ပဌမော ယာမော’’တိ အနန္တရံ ဝုတ္တံ. အဘိက္ကန္တတရောတိ အတိဝိယ ကန္တတရော. တာဒိသော စ သုန္ဒရော ဘဒ္ဒကော နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သုန္ဒရေ ဒိဿတီ’’တိ. ကောတိ ဒေဝနာဂယက္ခဂန္ဓဗ္ဗာဒီသု ကော ကတမော? မေတိ မမ. ပါဒါနီတိ ပါဒေ. ဣဒ္ဓိယာတိ ဣမာယ ဧဝရူပါယ ဒေဝိဒ္ဓိယာ. ယသသာတိ ဣမိနာ ဧဒိသေန ပရိဝါရေန ပရိစ္ဆေဒေန. ဇလန္တိ ဝိဇ္ဇောတမာနော. အဘိက္ကန္တေနာတိ အတိဝိယ ကန္တေန ကမနီယေန အဘိရူပေန. ဝဏ္ဏေနာတိ ဆဝိဝဏ္ဏေန သရီရဝဏ္ဏနိဘာယ. သဗ္ဗာ ဩဘာသယံ ဒိသာတိ ဒသ ဒိသာ ပဘာသေန္တော၊ စန္ဒော ဝိယ သူရိယော ဝိယ စ ဧကောဘာသံ ဧကာလောကံ ကရောန္တောတိ ဂါထာယ အတ္ထော. အဘိရူပေတိ ဥဠာရရူပေ သမ္ပန္နရူပေ. အဗ္ဘနုမောဒနေတိ သမ္ပဟံသနေ. ဣဓ ပနာတိ ‘‘အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ’’တိ ဧတသ္မိံ ပဒေ. တေနာတိ သုန္ဒရပရိယာယတ္တာ. ခယေ ဝါ ဣဓ အဘိက္ကန္တသဒ္ဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ တေန ‘‘အဘိက္ကန္တာယ ပရိက္ခီဏာယ ရတ္တိယာ’’တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ရူပါယတနာဒီသူတိ အာဒိသဒ္ဒေန အက္ခရာဒီနံ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏောတိ သုဝဏ္ဏစ္ဆဝီတိ အယမေတ္ထ အတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဆဝိယ’’န္တိ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ‘‘ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစော’’တိ (မ. နိ. ၂.၃၉၉၊ သု. နိ. ၅၅၆). သညူဠှာတိ သမ္ဗန္ဓိတာ၊ ဂန္ထိတာတိ အတ္ထော. ဝဏ္ဏာတိ ဂုဏဝဏ္ဏာတိ အာဟ ‘‘ထုတိယ’’န္တိ၊ ထောမနာယန္တိ အတ္ထော. ကုလဝဂ္ဂေတိ ခတ္တိယာဒိကုလကောဋ္ဌာသေ. တတ္ထ ‘‘အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော’’တိအာဒိနာ ဝဏ္ဏိတဗ္ဗဋ္ဌေန ဝဏ္ဏော၊ ဆဝိ. ဝဏ္ဏနဋ္ဌေန အဘိတ္ထဝဋ္ဌေန ဝဏ္ဏော၊ ထုတိ. အညမညံ အသင်္ကရတော ဝဏ္ဏေတဗ္ဗတော ဌပေတဗ္ဗတော ဝဏ္ဏော၊ ခတ္တိယာဒိကုလဝဂ္ဂေါ. ဝဏ္ဏီယတိ ဉာပီယတိ ဧတေနာတိ ဝဏ္ဏော၊ ဉာပကကာရဏံ. ဝဏ္ဏနတော ထူလရဿာဒိဘာဝေန ဥပဋ္ဌာနတော ဝဏ္ဏော၊ သဏ္ဌာနံ. မဟန္တံ ခုဒ္ဒကံ မဇ္ဈိမန္တိ ဝဏ္ဏေတဗ္ဗတော ပမိတဗ္ဗတော ဝဏ္ဏော၊ ပမာဏံ. ဝဏ္ဏီယတိ စက္ခုနာ ပဿီယတီတိ ဝဏ္ဏော၊ ရူပါယတနန္တိ ဧဝံ တသ္မိံ တသ္မိံ အတ္ထေ ဝဏ္ဏသဒ္ဒဿ ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သောတိ ဝဏ္ဏသဒ္ဒေါ. ဆဝိယာ ဒဋ္ဌဗ္ဗော ရူပါယတနေ ဂယှမာနဿပိ ဆဝိမုခေနေဝ ဂဟေတဗ္ဗတော. ဆဝိဂတာ ပန ဝဏ္ဏဓာတု ဧဝ ‘‘သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော’’တိ ဧတ္ထ ဝဏ္ဏဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတာတိ အပရေ.

ကေဝလပရိပုဏ္ဏန္တိ ဧကဒေသမ္ပိ အသေသေတွာ နိရဝသေသတောဝ ပရိပုဏ္ဏန္တိ အယမေတ္ထ အတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အနဝသေသတာ အတ္ထော’’တိ. ကေဝလကပ္ပါတိ ကပ္ပ-သဒ္ဒေါ နိပါတော ပဒပူရဏမတ္တံ၊ ‘‘ကေဝလံ’’ဣစ္စေဝ အတ္ထော. ကေဝလသဒ္ဒေါ စ ဗဟုလဝါစီတိ အာဟ ‘‘ယေဘုယျတာ အတ္ထော’’တိ. ကေစိ ပန ‘‘ဤသကံ အသမတ္တံ ကေဝလံ ကေဝလကပ္ပ’’န္တိ ဝဒန္တိ. အနဝသေသတ္ထော ဧတ္ထ ကေဝလသဒ္ဒေါ သိယာ၊ အနတ္ထန္တရေန ပန ကပ္ပသဒ္ဒေန ပဒဝဍ္ဎနံ ကတံ ‘‘ကေဝလာ ဧဝ ကေဝလကပ္ပါ’’တိ. တထာ ဝါ ကပ္ပနီယတ္တာ ပညပေတဗ္ဗတ္တာ ကေဝလကပ္ပါ. အဗျာမိဿတာ ဝိဇာတိယေန အသင်္ကရော သုဒ္ဓတာ. အနတိရေကတာ တံပရမတာ ဝိသေသာဘာဝေါ. ကေဝလကပ္ပန္တိ ကေဝလံ ဒဠှံ ကတွာတိ အတ္ထော. ကေဝလံ ဝုစ္စတိ နိဗ္ဗာနံ သဗ္ဗသင်္ခတဝိဝိတ္တတ္တာ၊ တံ ဧတဿ အဓိဂတံ အတ္ထီတိ ကေဝလီ၊ သစ္ဆိကတနိရောဓော ခီဏာသဝေါ.

ကပ္ပ-သဒ္ဒေါ ပနာယံ သဥပသဂ္ဂေါ အနုပသဂ္ဂေါ စာတိ အဓိပ္ပါယေန ဩကပ္ပနိယပဒေ လဗ္ဘမာနံ ဩကပ္ပသဒ္ဒမတ္တံ နိဒဿေတိ၊ အညထာ ကပ္ပသဒ္ဒဿ အတ္ထုဒ္ဓါရေ ဩကပ္ပနိယပဒံ အနိဒဿနမေဝ သိယာ. သမဏကပ္ပေဟီတိ ဝိနယသိဒ္ဓေဟိ သမဏဝေါဟာရေဟိ. နိစ္စကပ္ပန္တိ နိစ္စကာလံ. ပညတ္တီတိ နာမံ. နာမဉှေတံ တဿ အာယသ္မတော၊ ယဒိဒံ ကပ္ပေါတိ. ကပ္ပိတကေသမဿူတိ ကတ္တရိယာ ဆေဒိတကေသမဿု. ဒွင်္ဂုလကပ္ပေါတိ မဇ္ဈနှိကဝေလာယ ဝီတိက္ကန္တာယ ဒွင်္ဂုလတာဝိကပ္ပေါ. လေသောတိ အပဒေသော. အနဝသေသံ ဖရိတုံ သမတ္ထဿ ဩဘာသဿ ကေနစိ ကာရဏေန ဧကဒေသဖရဏမ္ပိ သိယာ၊ အယံ ပန သဗ္ဗဿေဝ ဖရတီတိ ဒဿေတုံ သမန္တတ္ထော ကပ္ပသဒ္ဒေါ ဂဟိတောတိ အာဟ ‘‘အနဝသေသံ သမန္တတော’’တိ.

အာဘာယ ဖရိတွာတိ ဝတ္ထမာလာလင်္ကာရသရီရသမုဋ္ဌိတာယ အာဘာယ ဖရိတွာ. ဒေဝတာနဉှိ သရီရောဘာသံ ဒွါဒသယောဇနမတ္တံ ဌာနံ. တတော ဘိယျောပိ ဖရိတွာ တိဋ္ဌတိ၊ တထာ ဝတ္ထာဘရဏာဒိသမုဋ္ဌိတာ ပဘာ.

ဟတ္ထကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.