၂. ပဓာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂. ဒုတိယေ ဥဘတောဗျူဠှသင်္ဂါမပ္ပဝေသနသဒိသန္တိ ယုဒ္ဓတ္ထာယ ဥဘတောရာသိကတစတုရင်္ဂိနိသေနာမဇ္ဈပ္ပဝေသနသဒိသံ. ဒါနဉ္စ ယုဒ္ဓဉ္စ သမာနမာဟူတိ ဧတ္ထ ကထံ ပနီဒမုဘယံ သမာနံ? ဇီဝိတဝိနာသဘီရုကော ဟိ ယုဇ္ဈိတုံ န သက္ကောတိ၊ ဘောဂက္ခယဘီရုကော ဒါနံ ဒါတုံ န သက္ကောတိ. ‘‘ဇီဝိတဉ္စ ရက္ခိဿာမိ၊ ယုဇ္ဈိဿာမီ’’တိ ဟိ ဝဒန္တော န ယုဇ္ဈတိ၊ ဇီဝိတေ ပန အာလယံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ‘‘ဟတ္ထပါဒါဒိစ္ဆေဒေါ ဝါ ဟောတု မရဏံ ဝါ၊ ဂဏှိဿာမေတံ ဣဿရိယ’’န္တိ ဥဿဟန္တောဝ ယုဇ္ဈတိ. ‘‘ဘောဂေ စ ရက္ခိဿာမိ၊ ဒါနဉ္စ ဒဿာမီ’’တိ ဝဒန္တောပိ န ဒဒါတိ၊ ဘောဂေသု ပန အာလယံ ပိဿဇ္ဇေတွာ ‘‘မဟာဒါနံ ဒဿာမီ’’တိ ဥဿဟန္တောဝ ဒေတိ. ဧဝံ ဒါနဉ္စ ယုဒ္ဓဉ္စ သမံ ဟောတိ. ကိဉ္စ ဘိယျော – အပ္ပါပိ သန္တာ ဗဟုကေ ဇိနန္တိ၊ ယထာ စ ယုဒ္ဓေ အပ္ပကာပိ ဝီရပုရိသာ ဗဟုကေ ဘီရုပုရိသေ ဇိနန္တိ၊ ဧဝံ သဒ္ဓါဒိသမ္ပန္နော အပ္ပကမ္ပိ ဒါနံ ဒဒန္တော ဗဟုဝိဓံ လောဘဒေါသဣဿာမစ္ဆရိယဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာဒိဘေဒံ တပ္ပဋိပက္ခံ အဘိဘဝတိ၊ ဗဟုဉ္စ ဒါနဝိပါကံ အဓိဂစ္ဆတိ. ဧဝမ္ပိ ဒါနဉ္စ ယုဒ္ဓဉ္စ သမာနံ. တေနာဟ ‘‘အပ္ပမ္ပိ စေ သဒ္ဒဟာနော ဒဒါတိ၊ တေနေဝ သော ဟောတိ သုခီ ပရတ္ထာ’’တိ.

အဂါရဿ ဟိတံ ကသိဂေါရက္ခာဒိ အဂါရိယံ၊ တံ နတ္ထိ ဧတ္ထာတိ အနဂါရိယံ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာတိ အာဟ ‘‘အဂါရဿ။ပေ။ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂတ္ထာယာတိ ဧတ္ထ စတ္တာရော ဥပဓီ – ကာမုပဓိ၊ ခန္ဓုပဓိ၊ ကိလေသုပဓိ၊ အဘိသင်္ခါရုပဓီတိ. ကာမာပိ ဟိ ‘‘ယံ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ကာမာနံ အဿာဒေါ’’တိ (အ. နိ. ၉.၃၄) ဧဝံ ဝုတ္တဿ သုခဿ၊ တဒဿာဒနိမိတ္တဿ ဝါ ဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော ဥပဓီယတိ ဧတ္ထ သုခန္တိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန ‘‘ဥပဓီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ခန္ဓာပိ ခန္ဓမူလကဿ ဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော၊ ကိလေသာပိ အပါယဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော၊ အဘိသင်္ခါရာပိ ဘဝဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော ‘‘ဥပဓီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. သဗ္ဗေသံ ဥပဓီနံ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ ပဟာနံ ဧတ္ထာတိ သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂံ၊ နိဗ္ဗာနံ. တေနာဟ ‘‘သဗ္ဗေသံ ခန္ဓူပဓိ။ပေ။ နိဗ္ဗာနဿ အတ္ထာယာ’’တိ.

ပဓာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.