ရူပါဝစရကုသလဝဏ္ဏနာ

ဣဒါနိ ယသ္မာ ကာမာဝစရကုသလာနန္တရံ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ရူပါဝစရကုသလဿ နိဒ္ဒေသာဝကာသော အနုပ္ပတ္တော၊ တသ္မာ တံ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ဣတရေသူ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ ဣတရေသူတိ ယထာဝုတ္တကာမာဝစရကုသလတော ဣတရေသု၊ ရူပါဝစရာဒီသူတိ အတ္ထော. သဝတ္ထုကတော ဧကဝိဓံ ဧကန္တေန ဝတ္ထုသန္နိဿိတတ္တာ. န ဟိ အရူပဓာတုယံ ရူပါဝစရဓမ္မာ လဗ္ဘန္တိ ရူပဝိရာဂဘာဝနာယ နိဗ္ဗတ္တတ္တာ ပုန ရူပါဝစရဇ္ဈာနသမာပတ္တိယာ အဘာဝတော.

ဟီနမဇ္ဈိမပဏီတဘေဒတောတိ ဧတ္ထ ပုဗ္ဗေ ဝိယ အဓိပတီနံ ဟီနာဒိဘာဝေဟိ ဈာနဿ ဟီနာဒိဘာဝေါ ယောဇေတဗ္ဗော. အထ ဝါ ပဋိလဒ္ဓမတ္တမနာသေဝိတံ ဟီနံ ပရိဒုဗ္ဗလဘာဝတော၊ နာတိသုဘာဝိတံ အပရိပုဏ္ဏဝသိဘာဝံ မဇ္ဈိမံ၊ အတိဝိယ သုဘာဝိတံ ပန သဗ္ဗသော ပရိပုဏ္ဏဝသိဘာဝံ ပဏီတံ. တထာ ဥဠာရပုညဖလကာမတာဝသေန ပဝတ္တိတံ ဟီနံ၊ လောကိယာဘိညတ္ထာယ ပဝတ္တိတံ မဇ္ဈိမံ၊ ဝိဝေကကာမတာယ အရိယဘာဝေ ဌိတေန ပဝတ္တိတံ ပဏီတံ. အတ္တဟိတာယ ဝါ ပဝတ္တိတံ ဟီနံ၊ ကေဝလံ အလောဘဇ္ဈာသယေန ပဝတ္တိတံ မဇ္ဈိမံ၊ ပရဟိတာယ ပဝတ္တိတံ ပဏီတံ. ဝဋ္ဋဇ္ဈာသယေန ဝါ ပဝတ္တိတံ ဟီနံ၊ ဝိဝေကဇ္ဈာသယေန ပဝတ္တိတံ မဇ္ဈိမံ၊ ဝိဝဋ္ဋဇ္ဈာသယေန လောကုတ္တရပါဒကတ္ထံ ပဝတ္တိတံ ပဏီတံ.

ပဋိပဒါဒိဘေဒတောတိ ဒုက္ခပဋိပဒါဒန္ဓာဘိညာဒီနံ ပဋိပဒါဘိညာနံ ဘေဒေန. ပဋိပဒါဝစနေနေဝ ဝါ တဒဝိနာဘာဝတော အဘိညာပိ လဗ္ဘတိ. တထာ ဟေတ္ထ ပဋိပဒါစတုက္ကန္တိ ဝေါဟရန္တီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန အဓိပတိအာဒီနံ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ တသ္မာ ပဋိပဒါဒိဘေဒတောတိ ပဋိပဒါဘေဒတော၊ အဓိပတိဘေဒတော၊ အာရမ္မဏဘေဒတော၊ ဟာနဘာဂိယာဒိဘေဒတောတိ အတ္ထော. တတ္ထ ပဋိပဒါဘေဒတော တာဝ ဒုက္ခပဋိပဒံ ဒန္ဓာဘိညံ၊ ဒုက္ခပဋိပဒံ ခိပ္ပါဘိညံ၊ သုခပဋိပဒံ ဒန္ဓာဘိညံ၊ သုခပဋိပဒံ ခိပ္ပါဘိညန္တိ ဧဝံ စတုဗ္ဗိဓံ ဟောတိ. တတ္ထ ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ အဿာတိ ဒုက္ခပဋိပဒံ. ဒန္ဓာ အဘိညာ အဿာတိ ဒန္ဓာဘိညံ. ဧသ နယော ‘‘ဒုက္ခပဋိပဒံ ခိပ္ပါဘိည’’န္တိအာဒီသုပိ.

တတ္ထ အပ္ပဟီနနီဝရဏဿ၊ အဝိက္ခမ္ဘိတဈာနနိကန္တိကဿ စ ဉာဏကိစ္စဿ အပရိဗျတ္တတာယ ပရိနိဋ္ဌိတသကလပုဗ္ဗကိစ္စဿ ‘‘ပထဝီ ပထဝီ’’တိ ဝါ ‘‘အာပေါ အာပေါ’’တိ ဝါ ဧဝံ ပဝတ္တပဌမသမန္နာဟာရတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ တဿ တဿ ဈာနဿ ဥပစာရုပ္ပတ္တိယာ နီဝရဏပ္ပဟာနံ၊ နိကန္တိဝိက္ခမ္ဘနဉ္စ ဟောတိ၊ တာဝ ပဝတ္တာ ပုဗ္ဗဘာဂဘာဝနာ ပဋိပဒါ နာမ ‘‘ပဋိပဇ္ဇတိ ဈာနံ ဧတာယာ’’တိ ကတွာ. ပဟီနနီဝရဏဿ၊ ပန ဝိက္ခမ္ဘိတဈာနနိကန္တိကဿ စ ဉာဏကိစ္စဿ ပရိဗျတ္တဘာဝတော ဥပစာရဇ္ဈာနံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ အပ္ပနာယ ဥပ္ပတ္တိ၊ တာဝ ပဝတ္တာ ပညာ ပုဗ္ဗဘာဂပညာယ ဝိသိဋ္ဌဘာဝတော အဘိညာ နာမ၊ တသ္မာ ယော အာဒိတော ကိလေသေ ဈာနနိကန္တိဉ္စ ဝိက္ခမ္ဘေန္တော ဒုက္ခေန သသင်္ခါရေန သပ္ပယောဂေန ကိလမန္တော ဝိက္ခမ္ဘေတိ၊ ဝိက္ခမ္ဘိတကိလေသဈာနနိကန္တိ စ အပ္ပနာပရိဝါသံ ဝသန္တော စိရေန အင်္ဂပါတုဘာဝံ ပါပုဏာတိ၊ တဿ ဒုက္ခပဋိပဒံ၊ ဒန္ဓာဘိညဉ္စ ဈာနံ ဟောတိ. ယော ပန သသင်္ခါရေန ကိလေသာဒိကေ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ န စိရေန အင်္ဂပါတုဘာဝံ ပါပုဏာတိ၊ တဿ ဒုက္ခပဋိပဒံ၊ ခိပ္ပါဘိညဉ္စ. ယော ကိလေသာဒိကေ ဝိက္ခမ္ဘေန္တော သုခေန အကိလမန္တော ဝိက္ခမ္ဘေတိ၊ အပ္ပနာပရိဝါသံ ပန စိရာယတိ၊ တဿ သုခပဋိပဒံ၊ ဒန္ဓာဘိညံ. ယော ပန သုခေနေဝ ကိလေသာဒိကေ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ သီဃမေဝ အပ္ပနံ ပါပုဏာတိ၊ တဿ သုခပဋိပဒံ၊ ခိပ္ပါဘိညန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သော ပနာယံ ပဋိပဒါဘိညာနံ ဘေဒေါ ကိလေသိန္ဒြိယာဓိကာရဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော. ယဿ ဟိ ရာဂါဒယော ကိလေသာ တိဗ္ဗာ ဟောန္တိ၊ သဒ္ဓါပဉ္စမကာနိ စ ဣန္ဒြိယာနိ မုဒူနိ. ယော စ သမထဝိပဿနာသု အကတာဓိကာရော၊ တဿ ပဝတ္တဈာနံ ဒုက္ခပဋိပဒံ၊ ဒန္ဓာဘိညဉ္စ ဟောတိ. တဿ ဟိ ကိလေသသမုဒါစာရတိဗ္ဗတာယ နီဝရဏဝိက္ခမ္ဘနဿ ကိစ္ဆေန ကသိရေန သမိဇ္ဈနတော ပဋိပဒါ ဒုက္ခာ အသုခါ၊ တဿေဝ သဒ္ဓါဒီနံ ဣန္ဒြိယာနံ မုဒုတာယ အဘိညာပိ ဒန္ဓာ မန္ဒာ အသီဃပ္ပဝတ္တိနီ ဟောတိ. ဘဝန္တရေ ဝါ သမထေ အကတာဓိကာရတ္တာ ပဋိပဒါ ဒုက္ခာ၊ ဝိပဿနာယ အကတာဓိကာရတ္တာ အဘိညာပိ ဒန္ဓာ. ယော ပန ဝုတ္တဝိပရီတော ဟောတိ၊ တဿ ကိလေသာနံ အတိဗ္ဗသမုဒါစာရတာယ၊ ဣန္ဒြိယာနဉ္စ တိခီဏတာယ သမထဝိပဿနာသု ကတာဓိကာရတာယ ယထာက္ကမံ သုခပဋိပဒါ၊ ခိပ္ပါဘိညာ စ ဟောတိ. ဘဝန္တရေ ကတပရိစယဿ ဟိ ယထာ ပဂုဏံ ကတွာ ဝိဿဋ္ဌဂန္ထော အပ္ပမတ္တကေန ပယောဂေန သုပ္ပဝတ္တိ ဝါစုဂ္ဂတော စ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဘာဝနာ အပ္ပကသိရေနေဝ ဣဇ္ဈတီတိ. သွာယံ အကတော၊ ကတော စ အဓိကာရော သမထနိဿိတော ပဋိပဒါယံ ဝုတ္တော သမာဓိပ္ပဓာနတ္တာ ပဋိပဒါယ. ဝိပဿနာနိဿိတော အဘိညာယ ဉာဏပ္ပဓာနတ္တာ အပ္ပနာယာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ယော ပန တိဗ္ဗကိလေသော တိက္ခိန္ဒြိယော ဝိပဿနာယမေဝ ဝါ ကတာဓိကာရော ဟောတိ၊ တဿ ဝုတ္တနယေန ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ၊ ခိပ္ပါ ပန အဘိညာ ဟောတိ၊ တဗ္ဗိပရီတဿ သုခပဋိပဒါ ဒန္ဓာဘိညာတိ. တသ္မာ ကိလေသာနံ တိဗ္ဗမန္ဒဘာဝတော၊ ဣန္ဒြိယာနံ တိခိဏမုဒုဘာဝတော၊ ပုဗ္ဗပရိစယဿ စ သမ္ဘဝါသမ္ဘဝဝသေနာတိ ဧဝံ ကိလေသိန္ဒြိယာဓိကာရဝသေန ဣမာသံ ဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.

အပိစ ယာနိ ပရတော သပ္ပါယာသပ္ပါယာနိ၊ ပလိဗောဓုပစ္ဆေဒါဒီနိ ပုဗ္ဗကိစ္စာနိ၊ အပ္ပနာကောသလ္လာနိ စ အာဂမိဿန္တိ၊ တေသု ယော ဥပစာရာဓိဂမတော ပုဗ္ဗေ၊ ပစ္ဆာ စ အသပ္ပါယသေဝီ ဟောတိ၊ တဿ ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ၊ ဒန္ဓာ စ အဘိညာ ဟောတိ. ဥဘယတ္ထ သပ္ပါယသေဝိနော သုခါ ပဋိပဒါ၊ ခိပ္ပါ စ အဘိညာ. ယော ပန တတော ပုဗ္ဗဘာဂေ အသပ္ပါယံ သေဝိတွာ အပရဘာဂေ သပ္ပါယသေဝီ ဟောတိ၊ တဿ ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ၊ ခိပ္ပါ အဘိညာ. တဗ္ဗိပရီတဿ သုခါ ပဋိပဒါ၊ ဒန္ဓာ အဘိညာ စ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

တထာ ပလိဗောဓုပစ္ဆေဒါဒိပုဗ္ဗကိစ္စံ အသမ္ပာဒေတွာ ဘာဝနမနုယုဉ္ဇန္တဿ သပရိပန္ထတာယ ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ၊ ဝိပရိယာယေန အပရိပန္ထတာယ သုခါ. အပ္ပနာကောသလ္လာနိ အသမ္ပာဒေန္တဿ ဉာဏဿ အဝိသဒတာယ ဒန္ဓာ အဘိညာ ဟောတိ၊ သမ္ပာဒေန္တဿ ဝိပရိယာယတော ခိပ္ပါ အဘိညာတိ. ကိဉ္စ – တဏှာဝိဇ္ဇာတိဘဝနဝသေန ဧတာသံ ဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. တဏှာဘိဘူတဿ ဟိ ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ ဟောတိ တဿာ သမာဓိဿ ဥဇုပဋိပက္ခတ္တာ သမထပဋိပဒါယ ပရိပန္ထကဘာဝတော၊ အနဘိဘူတဿ တဒဘာဝတော သုခါ. အဝိဇ္ဇာဘိဘူတဿ စ တဿာ ပညာယ ဥဇုပဋိပက္ခဘာဝတော ဒန္ဓာ အဘိညာ၊ ဣတရဿ ခိပ္ပါ အဘိညာတိ. သော ပနာယံ ပဋိပဒါဘေဒေါ ကေဝလံ သမထဘာဝနာဝသေန ပဋိလဒ္ဓဇ္ဈာနဿ၊ မဂ္ဂါဓိဂမဝသေန ပဋိလဒ္ဓဇ္ဈာနဿ ပန နတ္ထိ ဒုက္ခပဋိပဒါဒိဘေဒေါ. ကေစိ ပန မဂ္ဂဝသေနေဝ တဿ ပဋိပဒါဒိဘေဒံ ဝဏ္ဏေန္တိ ‘‘မဂ္ဂဿ ဟိ ဒုက္ခပဋိပဒါဒိဘာဝေ တသ္မိံ ဒုက္ခပဋိပဒါဒိက’’န္တိ.

အဓိပတိဘေဒါဒီသု ပန ဆန္ဒာဓိပတေယျံ စိတ္တာဓိပတေယျံ ဝီရိယာဓိပတေယျံ ဝီမံသာဓိပတေယျန္တိ ဧဝံ အဓိပတိဘေဒတော၊ ပရိတ္တံ ပရိတ္တာရမ္မဏံ၊ ပရိတ္တံ အပ္ပမာဏာရမ္မဏံ၊ အပ္ပမာဏံ ပရိတ္တာရမ္မဏံ၊ အပ္ပမာဏံ အပ္ပမာဏာရမ္မဏန္တိ ဧဝံ အာရမ္မဏဘေဒတော၊ ဟာနဘာဂိယံ ဌိတိဘာဂိယံ ဝိသေသဘာဂိယံ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယန္တိ ဧဝံ ဟာနဘာဂိယာဒိဘေဒတော စ စတုဗ္ဗိဓတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တတ္ထ ‘‘ဆန္ဒဝတော စေ ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ၊ မယှမ္ပိ နိဗ္ဗတ္တိဿတီ’’တိ ဧဝံ ဆန္ဒံ ဓုရံ ကတွာ ဥပ္ပန္နံ ဆန္ဒာဓိပတေယျံ. ဧသ နယော ‘‘စိတ္တာဓိပတေယျာ’’ဒီသုပိ. အပ္ပဂုဏံ ပန ဥပရိဈာနဿ ပစ္စယော ဘဝိတုံ အသက္ကောန္တံ ပရိတ္တံ၊ သုပ္ပသရာဝမတ္တေသု အဝဍ္ဎိတာရမ္မဏေသု နိဗ္ဗတ္တံ ပရိတ္တာရမ္မဏံ. ဝုတ္တပဋိပက္ခတော ပန ယထာက္ကမံ အပ္ပမာဏာရမ္မဏာဒီနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ဟာနဘာဂိယာဒိဝိသေသံ သယမေဝ ဝက္ခတိ.

ဈာနင်္ဂယောဂဘေဒတောတိ ကတ္ထစိ ပဉ္စ ဈာနင်္ဂါနိ၊ ကတ္ထစိ စတ္တာရိ၊ ကတ္ထစိ တီဏိ၊ ကတ္ထစိ ဒွေ၊ ကတ္ထစိ အပရာနိ ဒွေတိ ဧဝံ ဈာနင်္ဂါနံ သမ္ပယောဂဘေဒတော. နနု စေတ္ထ ကာမာဝစရကုသလေ ဝိယ သင်္ခါရဘေဒေါ ကသ္မာ န ဂဟိတော. ဣဒမ္ပိ ဟိ ကေဝလံ သမထာနုယောဂဝသေန ပဋိလဒ္ဓံ သသင်္ခါရံ၊ မဂ္ဂါဓိဂမဝသေန ပဋိလဒ္ဓမသင်္ခါရံ၊ တသ္မာ ‘‘ဈာနင်္ဂသင်္ခါရယောဂဘေဒတော ဒသဝိဓ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ? နယိဒမေဝံ၊ မဂ္ဂါဓိဂမဝသေန သတ္တိတော ပဋိလဒ္ဓဿာပိ အပရဘာဂေ ပရိကမ္မဝသေနေဝ ဥပ္ပဇ္ဇနတော၊ တသ္မာ သဗ္ဗဿပိ ဈာနဿ ပရိကမ္မသင်္ခါတပုဗ္ဗာဘိသင်္ခါရေန ဝိနာ ကေဝလံ အဓိကာရဝသေန အနုပ္ပဇ္ဇနတော ‘‘အသင်္ခါရ’’န္တိပိ ဝတ္တုံ န သက္ကာ၊ အဓိကာရေန စ ဝိနာ ကေဝလံ ပရိကမ္မာဘိသင်္ခါရေနေဝ အနုပ္ပဇ္ဇနတော ‘‘သသင်္ခါရ’’န္တိပိ ဝတ္တုံ န သက္ကာတိ ဈာနင်္ဂယောဂဘေဒတော ပဉ္စဝိဓတာ စ ဝုတ္တာတိ.

ကာမစ္ဆန္ဒော ဗျာပါဒေါ ထိနမိဒ္ဓံ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ဝိစိကိစ္ဆာတိ ဣမာနိ ပဉ္စ နီဝရဏာနိ ဝိပ္ပဟီနာနိ ဧတဿာတိ ကာမစ္ဆန္ဒ။ပေ။ ဝိပ္ပဟီနံ. ‘‘အဂျာဟိတော’’တိ ဧတ္ထ အာဟိတ-သဒ္ဒဿ ဝိယ ဝိပ္ပဟီန-သဒ္ဒဿေတ္ထ ပရဝစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမစ္ဆန္ဒာဒီဟိ ဝါ ဝိပ္ပဟီနံ ဝိသံယုတ္တံ တေသံ ပဟာယကဘာဝေနာတိ ကာမစ္ဆန္ဒ။ပေ။ ဝိပ္ပဟီနံ. တတ္ထ ကာမေတီတိ ကာမော၊ ဆန္ဒနဋ္ဌေန ဆန္ဒော စာတိ ကာမစ္ဆန္ဒော၊ ဗဟလကာမရာဂဿေတံ အဓိဝစနံ. ဗျာပါဒါဒီနမတ္ထံ ဝက္ခတိ. ယသ္မာ ကာမစ္ဆန္ဒာဒီသု အပ္ပဟီနေသု ဈာနံ နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ တာနိဿ ပဟာနင်္ဂါနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. နနု အညေပိ အကုသလာ ဓမ္မာ ဣမိနာ ဈာနေန ပဟီယန္တိ၊ အထ ကသ္မာ ပဉ္စေဝ ပဟာနင်္ဂဝသေန ဝုတ္တာနီတိ? ဝိသေသေန ဈာနန္တရာယကရတ္တာ. ကာမစ္ဆန္ဒဝသေန ဟိ နာနာဝိသယပလောဘိတံ စိတ္တံ န ဧကတ္တာရမ္မဏေ သမာဓိယတိ. ကာမစ္ဆန္ဒာဘိဘူတံ ဝါ နာနာဝိသယသမုပဗျူဠှာယ ကာမဓာတုယာ ပဟာနပဋိပဒံ န ပဋိပဇ္ဇတိ၊ ဗျာပါဒေန စ အာရမ္မဏေ ပဋိဟညမာနံ န သမာဟိတံ ပဝတ္တတိ၊ ထိနမိဒ္ဓါဘိဘူတံ အကမ္မညံ ဟောတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စပရေတံ အဝူပသန္တမေဝ ဟုတွာ ပရိဗ္ဘမတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာဥပဟတံ ဈာနာဓိဂမပဋိပဒံ နာရောဟတိ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ နု ခေါ၊ န နု ခေါ၊ ပထဝီ ပထဝီ’’တိအာဒိနာ ပဝတ္တမနသိကာရေန ‘‘ဈာနံ သိယာ နု ခေါ၊ န နု ခေါ’’တိအာဒိနာ ဝိစိကိစ္ဆန္တဿ ဈာနာဓိဂမပဋိပဒါယ အသံသိဇ္ဈနတော. ယတော ဝက္ခတိ –

‘‘ဘာဂီ အဿမဟံ အဒ္ဓါ၊ ဣမာယ ပဋိပတ္တိယာ၊

ပဝိဝေကသုခဿာတိ၊ ကတွာ ဥဿာဟမုတ္တမ’’န္တိ.

တသ္မာ သမာဓိအာဒီနံ ဥဇုဝိပစ္စနီကဘာဝေန ဝိသေသေန ဈာနာဓိဂမဿ အန္တရာယကရဏတော ဧတာနေဝ ပဟာနင်္ဂါနီတိ ဝုတ္တာနိ. ဟောတိ စေတ္ထ –

‘‘ပစ္စနီကာ ယတော ပဉ္စ၊ သမာဓာဒီနမေတ္ထ ဟိ၊

ဈာနန္တရာယိကာ တသ္မာ၊ ပဟာနင်္ဂေ နိယာမိတာ’’တိ.

ဧဝမိဒံ ပဟာနင်္ဂဝသေန ဒဿေတွာ ဣဒါနိ သမ္ပယောဂင်္ဂဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘ဝိတက္က။ပေ။ သမ္ပယုတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဝိတက္ကာဒယော ဝစနတ္ထလက္ခဏာဒိဝသေန ဥပရိ အာဂမိဿန္တိ. ယသ္မာ ပန ဣမေသု ဥပ္ပန္နေသု ဈာနံ ဥပ္ပန္နံ နာမ ဟောတိ၊ တေနဿ ဣမာနိ သမ္ပယောဂင်္ဂါနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ တသ္မာ န ဧတေဟိ သမန္နာဂတံ အညဒေဝ ဈာနံ နာမ အတ္ထီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ယထာ ပန နေမိအာဒိအင်္ဂသမုဒါယေ ရထာဒိဝေါဟာရော ဟောတိ၊ ဧဝံ ဈာနင်္ဂသမုဒါယေ ဈာနဝေါဟာရော. ဝုတ္တမ္ပိ ဟေတံ ဝိဘင်္ဂေ ‘‘ဈာနန္တိ ဝိတက္ကော ဝိစာရော ပီတိ သုခံ စိတ္တဿေကဂ္ဂတာ’’တိ (ဝိဘ. ၅၆၉). ကသ္မာ ပန အညေသုပိ ဖဿာဒီသု သမ္ပယုတ္တဓမ္မေသု ဝိဇ္ဇမာနေသု ဣမာနိယေဝ ပဉ္စ ဈာနင်္ဂဝသေန ဝုတ္တာနီတိ? ဝုစ္စတေ – ဥပနိဇ္ဈာနကိစ္စဝန္တတာယ၊ ကာမစ္ဆန္ဒာဒီနံ ဥဇုပဋိပက္ခဘာဝတော စ. ဝိတက္ကော ဟိ အာရမ္မဏေ စိတ္တံ အဘိနိရောပေတိ၊ ဝိစာရော အနုဗန္ဓတိ. ဧဝံ ဈာနာဓိဂမဿ ဝိသေသပစ္စယဘူတေဟိ တေဟိ အဝိက္ခေပါယ သမာဒဟိတပယောဂဿ စေတသော ပယောဂသမ္ပတ္တိသမုဋ္ဌာနာ ပီတိ ပီဏနံ၊ သုခဉ္စ ဥပဗြူဟနံ ကရောတိ. အထ နံ သသမ္ပယုတ္တဓမ္မံ ဧတေဟိ အဘိနိရောပနာနုဗန္ဓနပီဏနဥပဗြူဟနေဟိ အနုဂ္ဂဟိတာ ဧကဂ္ဂတာ သမာဓာနကိစ္စေန အတ္တာနံ အနုဝတ္တာပေန္တီ ဧကတ္တာရမ္မဏေ သမံ၊ သမ္မာ စ အာဓိယတိ၊ ဣန္ဒြိယသမတာဝသေန သမံ၊ ပဋိပက္ခဓမ္မာနံ ဒူရီဘာဝေန လီနုဒ္ဓစ္စာဘာဝေန သမ္မာ စ ဌပေတီတိ ဧဝမေတေသမေဝ ဥပနိဇ္ဈာနကိစ္စံ အာဝေဏိကံ. ကာမစ္ဆန္ဒာဒိပဋိပက္ခဘာဝေန ပန သယမေဝ ဝက္ခတိ. ဧဝံ ဥပနိဇ္ဈာနကိစ္စဝန္တတာယ၊ ကာမစ္ဆန္ဒာဒီနံ ဥဇုပဋိပက္ခဘာဝတော စ ဣမေယေဝ ပဉ္စ ဈာနင်္ဂဘာဝေန ဝဝတ္ထိတာတိ. ယထာဟု –

‘‘ဥပနိဇ္ဈာနကိစ္စတ္တာ၊ ကာမာဒိပဋိပက္ခတော၊

သန္တေသုပိ စ အညေသု၊ ပဉ္စေဝ ဈာနသညိတာ’’တိ.

ဒေသနာက္ကမတော၊ မဟဂ္ဂတဓမ္မေသု ပဌမံ အဓိဂန္တဗ္ဗတော စ ပဌမံ၊ ပဌမံ သမာပဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိပိ ပဌမန္တိ ဝဒန္တိ. တံ ပန န ဧကန္တလက္ခဏံ ဈာနပဋိလောမာဒိဝသေန သမာပဇ္ဇနေ အသမ္ဘဝတော.

ပုရိမပစ္ဆိမစိတ္တေသု ဥပ္ပဇ္ဇမာနဿာပိ အပ္ပနာက္ခဏေ အနုပ္ပဇ္ဇနတော ဝိတက္ကော ဝိပ္ပဟီနော ဧတဿ၊ တတော ဝါ ဧတံ ဝိပ္ပဟီနန္တိ ဝိတက္ကဝိပ္ပဟီနံ. ဘာဝနာယ ဟိ ပဟီနတ္တာ ဝိတက္ကော ဈာနက္ခဏေ နုပ္ပဇ္ဇတိ. အသံကိလိဋ္ဌသဘာဝတ္တာ ပန ဥပစာရဘာဝနာယ စ တံ ပဟာတုံ အသမတ္ထဘာဝတော ပုရိမဘာဂေ၊ ပစ္ဆာဘာဂေ စ အပစ္စနီကစိတ္တပ္ပဝတ္တိတော ဥပ္ပဇ္ဇတိယေဝါတိ.

နနု စ ‘‘အသံကိလိဋ္ဌသဘာဝတ္တာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ အထ ကထံ ဈာနေန ဧသ ပဟီယတိ? န ဟိ ကုသလေဟိ အသံကိလိဋ္ဌဓမ္မဿ ပဟာနံ အတ္ထိ ရာဂါဒိသံကိလိဋ္ဌာနံ ပါပဓမ္မာနမေတဿ ဥဇုပဋိပက္ခဘာဝတောတိ? ဝုစ္စတေ – အသံကိလိဋ္ဌသဘာဝဿာပိ ဧတဿ ဩဠာရိကတာယ ဒုဗ္ဗလဘာဝတော ဈာနက္ခဏေ အနုပ္ပတ္တိသဘာဝါပါဒနတ္ထံ တတ္ထ နိကန္တိဝိက္ခမ္ဘနဝသေန ဒုတိယဇ္ဈာနဘာဝနာ ဟောတီတိ တဿာ ဗလေန တံ ဈာနက္ခဏေ အနုပ္ပဇ္ဇန္တံ နိကန္တိဝိက္ခမ္ဘနဝသေန ဝါ ဝိက္ခမ္ဘိတံ ပဟီနံ နာမ ဟောတိ. ယဒိ ဧဝံ ဥပစာရေနပိ နိကန္တိ ဝိက္ခမ္ဘီယတီတိ တတ္ထပိဿ ပဟာနံ သိယာ၊ ယထာ ပဌမဇ္ဈာနဿ ဥပစာရေ နီဝရဏာနီတိ? နယိဒမေဝံ၊ နီဝရဏပ္ပဟာနဿ ဝိယ ဝိတက္ကာရမ္မဏိကနိကန္တိ ဝိက္ခမ္ဘနဿ ဥပစာရေန သာတိသယံ အနိပ္ဖဇ္ဇနတော. သာတိသယဉှိ တတ္ထ နိကန္တိပ္ပဟာနံ အပ္ပနာယ ဧဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ ယဒဝေါစုမှာ ‘‘ဥပစာရဘာဝနာယ စ တံ ပဟာတုံ အသမတ္ထဘာဝတော’’တိ၊ တံ သုဋ္ဌု ဥပပရိက္ခိတွာ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ‘‘ဝိစာရဝိပ္ပဟီန’’န္တိအာဒီသုပိ ဝုတ္တနယာနုသာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဒုတိယဇ္ဈာနေယေဝ ပဟီနဿ ဝိတက္ကဿ ဣဓ အပ္ပဝတ္တိမတ္တဒဿနတ္ထံ ‘‘ဝိတက္ကဝိစာရဝိပ္ပဟီန’’န္တိ ဝိတက္က-ဂ္ဂဟဏံ ကတံ. ဧဝံ ‘‘ဝိတက္ကဝိစာရပီတိဝိပ္ပဟီန’’န္တိအာဒီသုပိ.

ယထာသမ္ဘဝန္တိ ပထဝီကသိဏာဒီသု ယံ ယံ အာရမ္မဏံ ယဿ ယဿ သမ္ဘဝတိ၊ တဒနတိက္ကမတော. ကသိဏာနာပါနေသု ဟိ ပဉ္စေဝ ဈာနာနိ ပဝတ္တန္တိ၊ အသုဘကာယဂတာသတီသု ပဌမဇ္ဈာနံ၊ အနုပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရေသု ပဉ္စမဇ္ဈာနဝဇ္ဇာနိ၊ ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရေ ပဉ္စမဇ္ဈာနန္တိ.

ပထဝီကသိဏာဒီသူတိ ဧတ္ထ အာဒိ-ဂ္ဂဟဏေန ကေဝလံ အာပေါကသိဏာဒီနမေဝ၊ အထ ခေါ အသုဘာဒီနမ္ပိ အပ္ပနာဝဟကမ္မဋ္ဌာနာနံ သင်္ဂဟောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧတ္ထ စ အဘိဘာယတနဝိမောက္ခဈာနာနိ ပဝတ္တာကာရမတ္တတော ဘိန္နာနိ၊ အာရမ္မဏတော ပန ကသိဏာယတနာနေဝ ဟောန္တီတိ ကသိဏာယတနဈာနေဟေဝ တာနိ သင်္ဂဟိတာနိ. ‘‘ယထာသမ္ဘဝံ။ပေ။ အနေကဝိဓ’’န္တိ ဝါ ဝစနေန ရူပါဝစရဇ္ဈာနေ သဗ္ဗောပိ လဗ္ဘမာနကဘေဒေါ သင်္ဂဟိတောတိ အဘိဘာယတနဝိမောက္ခဈာနာနိ ဝိသုံ န ဝုတ္တာနိ၊ တာနိ ပန သရူပတော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

တတ္ထ ဉာဏုတ္တရဿ ယောဂါဝစရဿ ပထဝီကသိဏာဒိအာရမ္မဏံ အဘိဘဝိတွာ ‘‘န မေတ္ထ အပ္ပနာနိဗ္ဗတ္တနေ ဘာရော’’တိ ပဋိပန္နဿ နိမိတ္တုပ္ပတ္တိတော ဥဒ္ဓံ ဒုတိယတတိယဝီထိယံ၊ စတုတ္ထပဉ္စမဝီထိယံ ဝါ ပဋိလဒ္ဓံ ဈာနံ အဘိဘာယတနံ နာမ. တဉှိ အာရမ္မဏံ အဘိဘဝတီတိ အဘိဘူ၊ ယောဂိနော သုခဝိသေသာနံ အဓိဋ္ဌာနတာယ၊ မနာယတနဓမ္မာယတနပရိယာပန္နတာယ ဝါ အာယတနန္တိ အဘိဘာယတနံ၊ အဘိဘဝိတဗ္ဗံ ဝါ အဘိဘူ၊ အာလမ္ဗဏံ၊ တံ အာယတနမဿာတိ အဘိဘာယတနံ. အထ ဝါ အာလမ္ဗဏာဘိဘဝနတောယေဝ အဘိဘူ၊ ပရိကမ္မံ၊ ဉာဏံ ဝါ၊ တံ အာယတနံ ကာရဏမဿာတိ အဘိဘာယတနံ. ပရိကမ္မံ၊ ဉာဏံ ဝါ အာလမ္ဗဏံ အဘိဘဝိတွာ ပဝတ္တမာနံ ဥပစာရုပ္ပတ္တိတော ပဉ္စမဝီထိမနတိက္ကမိတွာ အပ္ပနံ နိဗ္ဗတ္တေတိ. ပဉ္စမဝီထိတော ပရံ နိဗ္ဗတ္တံ ပန အဘိဘဝိတုကာမတာယ နိဗ္ဗတ္တိတမ္ပိ အဘိဘာယတနံ နာမ န ဟောတိ. သာမညဂတိယာ ပန ကသိဏာယတနမေဝ ဟောတိ. ဣမမေဝ ဟိ သီဃတရပ္ပဝတ္တိံ သန္ဓာယ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘တာနိ အဘိဘဝိတွာ သမာပဇ္ဇတိ၊ သဟ နိမိတ္တုပ္ပါဒေနေဝေတ္ထ အပ္ပနံ နိဗ္ဗတ္တေတီ’’တိ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၂၀၄) ဝုတ္တံ. နနု စ အဋ္ဌကထာယံ ယထာရုတဝသေနေဝ အတ္ထော ကသ္မာ န ဂယှတိ. ‘‘သဟ နိမိတ္တုပ္ပါဒေနေဝါ’’တိ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၂၀၄) ဟိ ဝုတ္တတ္တာ နိမိတ္တုပ္ပတ္တိယာ သဟုပ္ပန္နံ ဈာနမဘိဘာယတနန္တိ ဝိညာယတီတိ? နယိဒမေဝံ၊ နိမိတ္တုပ္ပါဒေန သဟ အပ္ပနာယ အသမ္ဘဝတော. နိမိတ္တုပ္ပါဒေါတိ ဟိ ဣဓ ပဋိဘာဂနိမိတ္တဿ ဥပ္ပတ္တိ တဒါရမ္မဏဿ ဝါ ဥပစာရဇ္ဈာနဿ၊ ကိံ တာဝ ပဋိဘာဂနိမိတ္တုပ္ပတ္တိယာ သဟ အပ္ပနာယ နိဗ္ဗတ္တိ ဥပစာရဇ္ဈာနေ အသတိ တဿာ အသမ္ဘဝတော၊ နာပိ ဥပစာရဇ္ဈာနေန သဟ ဧကဝီထိယံ နိဗ္ဗတ္တိ တဿာ ဥပစာရဘာဝနာပဗန္ဓသေဝိတဗ္ဗဘာဝေန တဒါ အသမ္ဘဝတော၊ တသ္မာ နာတိစိရာယနပ္ပဝတ္တိဒဿနတ္ထံ သမီပိမှိ သမီပကာရီယူပစာရေန အဋ္ဌကထာယံ တထာ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယဒိ နိမိတ္တုပ္ပတ္တိတော နာတိစိရပ္ပဝတ္တမဘိဘာယတနံ၊ ကထံ တဿ ဒန္ဓာဘိညာခိပ္ပါဘိညာဘေဒေါ ပါဠိယံ ဝုတ္တောတိ? ဝုစ္စတေ – စတုတ္ထပဉ္စမဇဝနဝီထိယံ ဥပ္ပန္နံ စိရကာလနိဗ္ဗတ္တိတာယ ဒန္ဓာဘိညံ၊ ဒုတိယတတိယဝီထိယံ ဥပ္ပန္နံ တဗ္ဗိပရီတလက္ခဏတာယ ခိပ္ပါဘိညန္တိ. ကေစိ ပန ‘‘အဘိဘာယတနံ နာမ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တမေဝ၊ နေတရ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ တံ တေသံ မတိမတ္တံ၊ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တိယာ နိမိတ္တုပ္ပတ္တိတော ဒူရတရဘာဝေန ‘‘သဟ နိမိတ္တုပ္ပါဒေနေဝေတ္ထ အပ္ပနံ နိဗ္ဗတ္တေတီ’’တိ အဋ္ဌကထာဝစနေန သဟ ဝိရုဇ္ဈနတော.

အပိစ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တံ ဈာနံ အဘိဘဝနကာရဏနိရပေက္ခံ ဝသိဘာဝဗလေနေဝ သက္ကစ္စံ သမာပဇ္ဇိတုံ န သက္ကာတိ န တံ အဘိဘာယတနံ နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ အပ္ပတ္တဝသိဘာဝါ ပဌမုပ္ပန္နာယေဝ အဘိဘာယတနန္တိ နိဋ္ဌမေတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ. ယဒိ ဧဝံ ကထံ ‘‘အပ္ပမာဏံ ပရိတ္တာရမ္မဏံ၊ အပ္ပမာဏံ အပ္ပမာဏာရမ္မဏ’’န္တိ (ဓ. သ. ၂၁၂-၂၁၃) အဘိဘာယတနဒေသနာယံ ဝုတ္တံ. ဝသိဘာဝပ္ပတ္တဉှိ ဈာနံ အပ္ပမာဏန္တိ ဝုစ္စတိ. ဣဒဉ္စ ဥပ္ပန္နမတ္တတ္တာ ပရိတ္တမေဝါတိ? နာယံ ဒေါသော. ပဌမံ အဘိဘာယတနဝသေန ပဋိလဒ္ဓဇ္ဈာနံ ပစ္ဆာ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တမ္ပိ အဘိဘာယတနနာမမေဝ လဘတီတိ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တမဘိဘာယတနံ အပ္ပမာဏံ၊ ဣတရံ ပရိတ္တံ.

အထ ဝါ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တံ အပ္ပမာဏန္တိ ဥက္ကံသဂတိပရိဂ္ဂဟဝသေန ဝုစ္စတိ. တံ ပန ယံ ဗလဝတရံ၊ တံ အပ္ပမာဏန္တိ ဣမဿ အတ္ထဿ ဥပလက္ခဏံ ကတွာ ဝဒန္တိ. ဗလဝဘာဝနိဗန္ဓနံ အပ္ပမာဏတ္တံ. ဗလဝဘာဝေါ စ ပဌမအပ္ပနာဝါရတော ပစ္ဆိမပစ္ဆိမအပ္ပနာဝါရာနံ ဗလဝတာယ အဝသိတာပတ္တေပိ ဈာနေ သမ္ဘဝတီတိ ဗလဝန္တံ အပ္ပမာဏံ၊ ဣတရံ ပရိတ္တန္တိ ဧဝံ အဝသိတာပတ္တေပိ ဈာနေ အပ္ပမာဏာဒိဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. အထ ဝါ အပ္ပနာယ ဗလဝဘာဝေါ နာမ ဥပစာရဿ ဗလဝတာယ သတိ ဟောတိ. ဥပစာရဉ္စ တံ ဗလဝံ၊ ယံ သဟသာ အပ္ပနံ ဥပ္ပါဒေတုံ သက္ကုဏေယျ၊ တသ္မာ ခိပ္ပါဘိညာနံ ဒွိန္နံ အဘိဘာယတနဈာနာနံ ဥပစာရဝီထိယာ အနန္တရံ ဒုတိယဝီထိယံ ဥပ္ပန္နံ ဥပစာရဇ္ဈာနဿ ဗလဝတာယ သယမ္ပိ ဗလဝတရန္တိ အပ္ပမာဏံ နာမ ဟောတိ. ဒုတိယဝီထိမတိက္ကမိတွာ တတိယဝီထိယံ ဥပ္ပန္နံ တဒိတရသဘာဝတာယ ပရိတ္တံ. တထာ ဒန္ဓာဘိညာနံ စတုတ္ထဝီထိယံ ဥပ္ပန္နံ အပ္ပမာဏံ. ပဉ္စမဝီထိယံ ဥပ္ပန္နံ ပရိတ္တန္တိ. အထ ဝါ ယတ္ထ ကတ္ထစိ အပ္ပနာဝီထိယံ ပဉ္စမံ ဥပ္ပဇ္ဇနကအပ္ပနာတော စတုတ္ထံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာယ ဗလဝဘာဝေါတိ တံဝသေနာပေတ္ထ ပရိတ္တအပ္ပမာဏတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

တံ ပနေတံ ဂဏနတော အဋ္ဌဝိဓံ ဟောတိ. ယထာဟ –

‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ၊ ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ၊ တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမိ. နီလာနိ နီလဝဏ္ဏာနိ နီလနိဒဿနာနိ နီလနိဘာသာနိ၊ တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမိ. ပီတာနိ ပီတဝဏ္ဏာနိ ပီတနိဒဿနာနိ ပီတနိဘာသာနိ. လောဟိတာနိ လောဟိတဝဏ္ဏာနိ လောဟိတနိဒဿနာနိ လောဟိတနိဘာသာနိ. ဩဒါတာနိ ဩဒါတဝဏ္ဏာနိ ဩဒါတနိဒဿနာနိ ဩဒါတနိဘာသာနိ၊ ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၁၇၃၊ ၃.၃၃၈၊ မ. နိ. ၂.၂၄၉၊ အ. နိ. ၁.၄၂၇-၄၃၄၊ ၈.၆၅).

တတ္ထ အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီတိ အလာဘိတာယ ဝါ အနတ္ထိကတာယ ဝါ အဇ္ဈတ္တေသု ကေသာဒီသု ပရိကမ္မအပ္ပနာသညာဝိရဟိတော. ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတီတိ ဗဟိဒ္ဓါ အဋ္ဌသု ကသိဏေသု၊ စတူသု ဘူတကသိဏေသု ဧဝ ဝါ ကတပရိကမ္မကတာယ ပရိကမ္မဝသေန စေဝ အပ္ပနာဝသေန စ တာနိ ဗဟိဒ္ဓါ အဋ္ဌ၊ စတ္တာရိ ဝါ ကသိဏရူပါနိ ပဿတိ. ပရိတ္တာနီတိ အမဟန္တာနိ. အဘိဘုယျာတိ ယထာ မဟဂ္ဃသော သမ္ပန္နဂဟဏိကော ပုရိသော ကဋစ္ဆုမတ္တံ ဘတ္တံ လဘိတွာ ‘‘ကိံ ဧတ္ထ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ ဘတ္တံ အတ္ထီ’’တိ သင်္ကဍ္ဎိတွာ သဗ္ဗံ ဧကကဗဠမေဝ ကရောတိ၊ ဧဝမေဝ ဉာဏုတ္တရိကော ပုဂ္ဂလော ဝိသဒဉာဏော ‘‘ကိံ ဧတ္ထ ပရိတ္တကေ အာရမ္မဏေ သမာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ အတ္ထိ၊ နာယံ မမ ဘာရော’’တိ တာနိ ရူပါနိ ပရိကမ္မေန၊ ဉာဏေန ဝါ အဘိဘဝိတွာ သမာပဇ္ဇတိ. ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေန သီဃံ အပ္ပနံ နိဗ္ဗတ္တေတိ. ‘‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’’တိ ဣမိနာ ပနဿ ပုဗ္ဗာဘောဂေါ ကထိတော၊ တဒါဂမနတော စ အန္တောသမာပတ္တိယံ စိတ္တာဘိသင်္ခါရော. ဣတရထာ အနေန အာဘောဂမတ္တေ ကထိတေ တေန သာဓိတဗ္ဗံ ဈာနံ န ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ အဘိဘာယတနဒေသနာဝါယံ ဈာနဝိသယာတိ. အာဂမဋ္ဌကထာသု ပန သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌိတဿ ပုဗ္ဗဘာဂဘာဝနာဝသေန ဈာနက္ခဏေ ပဝတ္တမဘိဘဝနာကာရံ ဂဟေတွာ ပဝတ္တမာဘောဂံ သန္ဓာယ –

‘‘ဣမိနာ ပနဿ အာဘောဂေါ ကထိတော. သော စ ခေါ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌိတဿ၊ န အန္တောသမာပတ္တိယ’’န္တိ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၁၇၃၊ မ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၂၄၉၊ အ. နိ. အဋ္ဌ. ၃.၈.၆၅) ဝုတ္တံ.

ဒုတိယေ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနီတိ ပရိသုဒ္ဓါပရိသုဒ္ဓဝဏ္ဏာနိ. ပရိသုဒ္ဓါနိ ဟိ နီလာဒီနိ သုဝဏ္ဏာနိ၊ အပရိသုဒ္ဓါနိ ဒုဗ္ဗဏ္ဏာနီတိ ဣဓ အဓိပ္ပေတာနိ.

တတိယေ အပ္ပမာဏာနီတိ ဝုဒ္ဓိပ္ပမာဏာနိ ဝိပုလာနိ ခလမဏ္ဍလာဒီနိ. ဝဍ္ဎနဝသေန ပနေတ္ထ အပ္ပမာဏတာ န ဂဟိတာ ကသိဏဝဍ္ဎနဿ ဣဓ အသမ္ဘဝတော. ကသိဏဿ ဟိ ဒွေ ဝဍ္ဎနဘူမိယော ဥပစာရဘူမိ၊ အပ္ပနာဘူမိ ဝါ. တတ္ထ န တာဝ ဣဓ ဥပစာရဘူမိယံ ဝဍ္ဎနံ သမ္ဘဝတိ. နိမိတ္တုပ္ပတ္တိယာ သမကာလံ ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေ ဈာနေ ကုတော တဿ ဩကာသောတိ၊ နာပိ အပ္ပနာဘူမိယံ. ဝဍ္ဎိတဿ ပဌမုပ္ပန္နဈာနာရမ္မဏတာ န ယုဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ သဘာဝမဟန္တာနေဝ အာလမ္ဗဏာနိ ဣဓ အပ္ပမာဏာနီတိ အဓိပ္ပေတာနိ. ကေစိ ပန ‘‘ဝဍ္ဎိတဝသေနေဝ အပ္ပမာဏာနီတိ ဂဟေတွာ ပဌမံ အဘိဘဝနိစ္ဆာယ အဘာဝေန ဝဍ္ဎေတွာ ပစ္ဆာ အဘိဘဝနိစ္ဆာယ သတိ အဘိဘဝနာကာရေန ပဝတ္တော တသ္မိံ အပ္ပနံ နိဗ္ဗတ္တေတီတိ အပ္ပနံ ပဋိလဘိတွာ ဝဍ္ဎိတနိမိတ္တေသု ဣဒံ အဘိဘာယတနံ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ.

စတုတ္ထေ အဘိဘုယျာတိ အဘိဘဝိတွာ. ယထာ နာမ သမ္ပန္နဂဟဏိကော မဟဂ္ဃသော ပုရိသော ဧကံ ဘတ္တဝဍ္ဎိတကံ လဘိတွာ ‘‘‘အညောပိ ဟောတု၊ အညောပိ ဟောတူ’တိ ကိံ ဧသ မယှံ ကရိဿတီ’’တိ န တံ မဟန္တတော ပဿတိ၊ ဧဝမေဝ ဉာဏုတ္တရော ဝိသဒဉာဏော ပုဂ္ဂလော ‘‘‘ကိံ ဧတ္ထ သမာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ နယိဒံ အပ္ပမာဏ’န္တိ မယှံ စိတ္တေကဂ္ဂတာကရဏေ ဘာရော’’တိ အဘိဘဝိတွာ သမာပဇ္ဇတိ. ဝုတ္တနယေနေဝ အပ္ပနံ နိဗ္ဗတ္တေတိ.

ပဉ္စမေ နီလာနိ။ပေ။ နီလနိဘာသာနီတိ ဧတာနိ ပရိယာယနာမာနီတိ တတ္ထ ‘‘နီလာနီ’’တိ သဗ္ဗသင်္ဂါဟကဝသေန ဝုတ္တံ. ဧတ္တကေယေဝ ပန ဝုတ္တေ တံယောဂတော တဗ္ဗောဟာရေန ဂုဏယုတ္တေပိ ပသင်္ဂေါ သိယာတိ တန္နိဝါရဏတ္ထံ ‘‘နီလဝဏ္ဏာနီ’’တိ ဝဏ္ဏဝသေန ဝုတ္တံ. ဧဝမ္ပိ ဟိ ဗဟုဗ္ဗီဟိဝသေန ဂုဏောပိ ပသင်္ဂေါ ဟောတီတိ ‘‘နီလနိဒဿနာနီ’’တိ နိဒဿနဝသေန ဝုတ္တံ. နိဒဿိတဗ္ဗဉှိ နိဒဿနံ၊ စက္ခုနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ ရူပံ. တတော သေတာဒိနိဝါရဏတ္ထံ နီလ-သဒ္ဒေန သဟ သမာသော ကတောတိ အပညာယမာနစီဝရာနိ အသမ္ဘိန္နဝဏ္ဏာနိ ဧကနီလာနေဝ ဟုတွာ ဒိဿမာနာနီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ‘‘နီလနိဘာသာနီ’’တိ ဣဒံ ပန ဩဘာသဝသေန ဝုတ္တံ၊ နီလောဘာသာနိ နီလပ္ပဘာယုတ္တာနီတိ အတ္ထော. ဧတေန တေသံ သုဝိသုဒ္ဓတ္တံ ဒဿေတိ. ‘ပီတာနီ’’တိအာဒီသုပိ ဣမိနာဝ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. အဋ္ဌသု စေတေသု ပုရိမံ အဘိဘဝနာကာရေန ဝဏ္ဏာဘောဂရဟိတာနိ အဋ္ဌပိ ကသိဏာနိ ပရိတ္တာနိ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဥပ္ပန္နံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တတိယံ တထာ အပ္ပမာဏာနိ. ဒုတိယစတုတ္ထာနိယေဝ ဒွေ ဝဏ္ဏာဘောဂသဟိတာနိ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နံ၊ န ပန ဝဏ္ဏကသိဏဝသေန ဥပ္ပန္နံ တဿ ဝိသုံ ဝက္ခမာနတ္တာ.

ပဉ္စမာဒီနိ ပန တေသု ကတာဓိကာရေ သန္ဓာယ သုဝိသုဒ္ဓဝဏ္ဏဝသေနေဝ ဒေသိတာနိ. န ဟိ တေသံ အဘိဘဝနဿ ပရိတ္တတာ၊ အပ္ပမာဏတာ ဝါ ကာရဏံ၊ အထ ခေါ သုဝိသုဒ္ဓနီလာဒိဘာဝေါ. တတ္ထ ဟိ တေ ကတာဓိကာရာတိ. နနု စ အာဂမဋ္ဌကထာသု ‘‘သုဝဏ္ဏာနိ ဝါ ဟောန္တု ဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ ဝါ၊ ပရိတ္တအပ္ပမာဏဝသေနေဝ ဣမာနိ အဘိဘာယတနာနိ ဒေသိတာနီ’’တိ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၁၇၃၊ မ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၂၄၉၊ အ. နိ. အဋ္ဌ. ၃.၈.၆၅) ဝုတ္တန္တိ? သစ္စံ၊ တံ ပန အာဂမေ အဘိဘာယတနာနံ အညထာ အာဂတတ္တာ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဟိ –

‘‘အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ၊ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ၊ အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ၊ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၁၇၃၊ ၃.၃၃၈၊ မ. နိ. ၂.၂၄၉၊ အ. နိ. ၁.၄၂၇-၄၃၄၊ ၈.၆၅) –

ဧဝံ စတ္တာရိယေဝ အဘိဘာယတနာနိ အာဂတာနိ၊ တသ္မာ တဒဋ္ဌကထာသု ဝဏ္ဏာဘောဂေ ဝိဇ္ဇမာနေ အဝိဇ္ဇမာနေပိ ပရိတ္တအပ္ပမာဏတာဝသေနေဝ ဣမေသံ ဒေသိတဘာဝေါ ဝုတ္တော. ပရိတ္တအပ္ပမာဏတာ ဟိ ဣမေသု စတူသု အဘိဘဝနဿ ကာရဏံ ဝဏ္ဏာဘောဂေ ဝိဇ္ဇမာနေ အဝိဇ္ဇမာနေပီတိ. နနု စ သဗ္ဗတ္ထ ‘‘သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနီ’’တိ ဝစနတော ဝဏ္ဏာဘောဂသဟိတာနိယေဝ တတ္ထ ဂဟိတာနီတိ? တံ န၊ ဝဏ္ဏာဘောဂရဟိတာနိ၊ သဟိတာနိ စ သဗ္ဗာနိ ပရိတ္တာနိ ဧကတော ကတွာ ‘‘ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနီ’’တိ ဝုတ္တာနိ၊ တထာ ‘‘အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနီ’’တိ. ယဒိ ဧဝံ ကထံ ဝိသိဋ္ဌာနံ ဝဏ္ဏာဘောဂရဟိတာနံ၊ သဟိတာနဉ္စ ဧကဇ္ဈံ မနသိကာရော၊ န ဧကဇ္ဈံ၊ ဝိသုံယေဝ တေသံ မနသိကာရော. ယဒိ ဧဝံ ဝိသုံ ကထမေကတ္တန္တိ? ပရိတ္တဘာဝသာမညတော. ယဒိ ဧဝံ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏ-ဂ္ဂဟဏမတိရိစ္စတိ အဝသိဋ္ဌောတိ? နာတိရိစ္စတိ ပရိယာယဒေသနာဘာဝတော. အတ္ထိ ဟိ ဧသ ပရိယာယော၊ ယဒိဒံ ဝဏ္ဏာဘောဂဇနိတာဇနိတံ ဝိသေသံ အဂ္ဂဟေတွာ ပရိတ္တဘာဝသာမညေန ဧကတ္တံ နေတွာ ‘‘ပရိတ္တာနိ အဘိဘုယျာ’’တိ ဝတွာ ပုန တဒန္တောဂဓမေဝ ပဘေဒံ ဝိနေယျဝသေန ဒဿေတုံ တာနိ စ ကဒါစိ ဝဏ္ဏဝသေန အာဝဇ္ဇိတာနိ ဟောန္တိ၊ ‘‘သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ အဘိဘုယျာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတာယ ဝဏ္ဏာဘောဂရဟိတာနိ၊ သဟိတာနိ စ ဝိသုံ မနသိ ကတွာ ဥဘယတ္ထာပိ ဝဏ္ဏာဘောဂရဟိတပရိတ္တာဘိဘဝနေ၊ တံသဟိတပရိတ္တာဘိဘဝနေ စ ပရိတ္တာဘိဘဝနသာမညံ ဂဟေတွာ ဧကတ္တံ ကတန္တိ. အဘိဓမ္မေ ပန နိပ္ပရိယာယဒေသနတ္တာ ဝဏ္ဏာဘောဂရဟိတာနိ၊ သဟိတာနိ စ ဝိသုံ ဝုတ္တာနိ. အတ္ထိ ဟိ ဥဘယတ္ထာဘိဘဝနဝိသေသောတိ. ဟောတု တာဝ၊ ဧဝံ သုတ္တာဘိဓမ္မပါဌဝိသေသတော အဋ္ဌကထာယ ပါဌဘေဒေ ပန ကော အဓိပ္ပါယောတိ? ဝုစ္စတေ – သုတ္တန္တေ ဟိ ပဌမဝိမောက္ခံ ဒွေဓာ ဘိန္ဒိတွာ ပဌမဒုတိယအဘိဘာယတနာနိ ဝုတ္တာနိ၊ ပရိယာယဒေသနတ္တာ ဝိမောက္ခာနမ္ပိ အဘိဘဝနပရိယာယော ဝိဇ္ဇတီတိ ‘‘အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ’’တိ အဘိဘာယတနဒွယံ ဝုတ္တံ.

တတိယစတုတ္ထအဘိဘာယတနေသု ဒုတိယဝိမောက္ခော၊ ဝဏ္ဏာဘိဘာယတနေသု တတိယဝိမောက္ခော စ အဘိဘဝနပ္ပဝတ္တိတော သင်္ဂဟိတော၊ ဣဓ ပန နိပ္ပရိယာယဒေသနတ္တာ ဝိမောက္ခာဘိဘာယတနာနိ အသင်္ကရတော ဒဿေတုံ ဝိမောက္ခေ ဝဇ္ဇေတွာ အဘိဘာယတနာနိ ကထိတာနိ. သဗ္ဗာနိ စ ဝိမောက္ခကိစ္စာနိ ဝိမောက္ခဒေသနာယ ဝုတ္တာနိ၊ တဒေတံ ‘‘အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ’’တိ သုတ္တေ အာဂတဿ အဘိဘာယတနဒွယဿ အဘိဓမ္မေ အဝစနတော ‘‘ရူပီ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိအာဒီနဉ္စ သဗ္ဗဝိမောက္ခကိစ္စသာဓာရဏဝစနဘာဝတော ဝဝတ္ထာနံ ကတန္တိ ဝိညာယတိ. အဝဿဉ္စေတံ ဧဝ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ န သမ္ပဋိစ္ဆန္တေဟိ သုတ္တာဘိဓမ္မပါဌဘေဒေ အညံ ကာရဏံ ဝတ္တဗ္ဗံ. အထ ကိမေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ နနု အဋ္ဌကထာယမေဝ ‘‘ကသ္မာ ပန ယထာ သုတ္တန္တေ ‘အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနီ’တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ အဝတွာ ဣဓ စတူသုပိ အဘိဘာယတနေသု အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညိတာဝ ဝုတ္တာ’’တိ ဝတွာ ‘‘အဇ္ဈတ္တရူပါနံ အနဘိဘဝနီယတော’’တိ ကာရဏံ ဝုတ္တန္တိ? န တံ တဿ ကာရဏဝစနံ၊ အထ ခေါ ကတ္ထစိ ‘‘အဇ္ဈတ္တံ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိ အဝတွာ သဗ္ဗတ္ထ ယံ ဝုတ္တံ ‘‘ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိ၊ တဿ စ ကာရဏဝစနံ. တေနေဝ ဟိ တတ္ထ ဝါ ဣဓ ဝါ ‘‘ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိယေဝ အဘိဘဝိတဗ္ဗာနီ’’တိ တတ္ထေဝ ဝုတ္တံ၊ အနဘိဘဝနီယတာ စ အဇ္ဈတ္တရူပါနံ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ဝိယ အဝိဘူတတ္တာ. န ဟိ သုဋ္ဌု ဝိဘူတဘာဝမန္တရေန ဉာဏုတ္တရာနံ အာရမ္မဏာဘိဘဝနံ သမ္ဘဝတီတိ. နနု စ အဋ္ဌကထာယံ ပါဌဒွယဝိသေသဿ ဒေသနာဝိလာသော ကာရဏဘာဝေန ဝုတ္တောတိ? သစ္စံ ဝုတ္တော၊ သော စ ယထာဝုတ္တဝဝတ္ထာနဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဒေသနာဝိလာသော ဟိ နာမ ဝိနေယျဇ္ဈာသယာနုရူပံ ဝိဇ္ဇမာနဿေဝ ပရိယာယဿ ဝိဘာဝနံ၊ န ယဿ ကဿစီတိ. ဧဝံ တာဝ အဘိဘာယတနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

တတ္ထ ဝိမောက္ခောတိ ပဋိလဒ္ဓဇ္ဈာနဿ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတုကာမတာဝသပ္ပဝတ္တဇဝနဝီထိသမနန္တရမေဝ ပိတုအင်္ကေ ဝိဿဋ္ဌအင်္ဂပစ္စင်္ဂဿ ဝိယ ဒါရကဿ အာရမ္မဏေ နိရာသင်္ကမေဝ ဟုတွာ ပဌမကပ္ပနာ ဝိယ စ လဟုံ အဝုဋ္ဌဟိတွာ အန္တမသော စတုပဉ္စစိတ္တက္ခဏတော အနောသက္ကိတွာ အာရမ္မဏေ အဘိရတိဝသေန ပဝတ္တဿ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တဿ ဈာနဿေတံ အဓိဝစနံ. တဉှိ ကသိဏာယတနဝသေန ဝါ အဘိဘာယတနဝသေန ဝါ ဥပ္ပန္နံ ပစ္စနီကဓမ္မေဟိ သုဋ္ဌု ဝိမုတ္တတ္တာ၊ အာရမ္မဏေ အဓိမုတ္တတာယ စ ‘‘ဝိမောက္ခော’’တိ ဝုစ္စတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ အဋ္ဌကထာယံ –

‘‘ကေနဋ္ဌေန ပန ဝိမောက္ခော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ? အဓိမုစ္စနဋ္ဌေန. ကော အယံ အဓိမုစ္စနဋ္ဌော နာမ? ပစ္စနီကဓမ္မေဟိ စ သုဋ္ဌု ဝိမုစ္စနဋ္ဌော၊ အာရမ္မဏေ စ အဘိရတိဝသေန သုဋ္ဌု အဓိမုစ္စနဋ္ဌော’’တိ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၂၄၈).

ယဒိ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တမေဝ ဝိမောက္ခော၊ ကထမဿ အာရမ္မဏစတုက္ကေ ပရိတ္တတာ ပါဠိယံ ဝုတ္တာ. အဝသိတာပတ္တဉှိ ဈာနံ ပရိတ္တန္တိ ဝုစ္စတီတိ? နာယံ ဒေါသော၊ ပရိပုဏ္ဏဝသိဘာဝပ္ပတ္တံ သန္ဓာယ အပရိပုဏ္ဏဝသိဘာဝပ္ပတ္တဿ ပရိတ္တဘာဝေန တတ္ထ အဓိပ္ပေတတ္တာ၊ တသ္မာ ဝသိဘာဝပ္ပတ္တမေဝ ဈာနံ ဝိမောက္ခော နာမ၊ န ဣတရံ. ဣတရံ ပန ယဒိ ကသိဏာယတနဝသေန ဥပ္ပန္နံ၊ ကသိဏာယတနံ. အထ အဘိဘာယတနဝသေန၊ အဘိဘာယတနမေဝါတိ. ကေစိ ပန ‘‘ပဌမအပ္ပနာတော ပစ္ဆိမပစ္ဆိမာယ ပဋိပက္ခတော သုဋ္ဌု ဝိမုတ္တတ္တာ ကသိဏာယတနဝသေန၊ အဘိဘာယတနဝသေန စ ဥပ္ပန္နံ ပဌမကပ္ပနံ ဌပေတွာ သေသံ ဝိမောက္ခောယေဝါ’’တိ ဝဒန္တိ.

တံ ပနေတံ ဂဏနတော တိဝိဓံ. ယထာဟ –

‘‘ရူပီ ရူပါနိ ပဿတိ၊ အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ၊ သုဘန္တေဝ အဓိမုတ္တော ဟောတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၁၇၄၊ ၃.၃၃၉၊ ပဋိ. မ. ၁.၂၀၉).

တတ္ထ ရူပီတိ အဇ္ဈတ္တံ ကေသာဒီသု ဥပ္ပါဒိတံ ရူပဇ္ဈာနံ ရူပံ၊ တဒဿ အတ္ထီတိ ရူပီ. ရူပါနိ ပဿတီတိ ဗဟိဒ္ဓါပိ နီလကသိဏာဒိရူပါနိ ဈာနစက္ခုနာ ပဿတိ. ဣမိနာ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓဝတ္ထုကေသု ကသိဏေသု ဈာနပဋိလာဘော ဒဿိတော. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီတိ အဇ္ဈတ္တံ နရူပသညီ၊ အတ္တနော ကေသာဒီသု အနုပ္ပါဒိတရူပါဝစရဇ္ဈာနောတိ အတ္ထော. ဣမိနာ ဗဟိဒ္ဓါ ပရိကမ္မံ ကတွာ ဗဟိဒ္ဓါဝ ပဋိလဒ္ဓဇ္ဈာနတာ ဒဿိတာ. ‘‘သုဘ’’န္တိ ဣမိနာ သုဝိသုဒ္ဓေသု နီလာဒီသု ဝဏ္ဏကသိဏေသု ဈာနာနိ ဒဿိတာနိ. တတ္ထ ကိဉ္စာပိ အန္တောအပ္ပနာယံ ‘‘သုဘ’’န္တိ အာဘောဂေါ နတ္ထိ၊ ယော ပန သုဝိသုဒ္ဓံ သုဘကသိဏံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဝိဟရတိ၊ သော ယသ္မာ ‘‘သုဘ’’န္တိ အဓိမုစ္စနဝသေန ပဌမဇ္ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇိတွာ ဝိဟရတိ၊ တထာ ဒုတိယာဒီနိ၊ တသ္မာ ဧဝံ ဒေသနာ ကတာတိ. ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ ပန ‘‘ဣဓ ဘိက္ခု မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ ဧကံ ဒိသံ ဖရိတွာ ဝိဟရတီ’’တိအာဒိနာ (ပဋိ. မ. ၁.၂၁၂) ဗြဟ္မဝိဟာရဝသေန သုဘဝိမောက္ခော ဝုတ္တော. ဓမ္မသင်္ဂဏိယံ ပန ဗြဟ္မဝိဟာရာနံ ဝိသုံယေဝ အာဂတတ္တာ တံ နယံ ပဋိက္ခိပိတွာ သုနီလကာဒိဝသေနေဝ သုဘဝိမောက္ခော အဋ္ဌကထာယံ အနုညာတောတိ ဣဓာပိ တတ္ထ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝဝတ္ထာနံ ကတန္တိ ဧဝံ တာဝ ဝိမောက္ခဈာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ယထာနုရူပန္တိ ဟီနာဒိအနုရူပံ. ပဌမဇ္ဈာနဉှိ ဟီနံ ကပ္ပဿ တတိယဘာဂါယုကေ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇေ ဥပပတ္တိံ နိပ္ဖါဒေတိ၊ မဇ္ဈိမံ ဥပဍ္ဎကပ္ပါယုကေ ဗြဟ္မပုရောဟိတေ၊ ပဏီတံ ဧကကပ္ပါယုကေ မဟာဗြဟ္မေ. တထာ ဒုတိယဇ္ဈာနံ၊ တတိယဇ္ဈာနဉ္စ ဟီနံ ဒွိကပ္ပါယုကေ ပရိတ္တာဘေ၊ မဇ္ဈိမံ စတုကပ္ပါယုကေ အပ္ပမာဏာဘေ၊ ပဏီတံ အဋ္ဌကပ္ပါယုကေ အာဘဿရေ. စတုတ္ထဇ္ဈာနံ ဟီနံ သောဠသကပ္ပါယုကေ ပရိတ္တာသုဘေ၊ မဇ္ဈိမံ ဒွတ္တိံသကပ္ပါယုကေ အပ္ပမာဏသုဘေ၊ ပဏီတံ စတုသဋ္ဌိကပ္ပါယုကေ သုဘကိဏှေ. ပဉ္စမဇ္ဈာနံ ပန တိဝိဓမ္ပိ ပဉ္စကပ္ပသတာယုကေ ဝေဟပ္ဖလေ ဥပပတ္တိံ နိပ္ဖါဒေတိ၊ တဒေဝ တိတ္ထိယေဟိ သညာဝိရာဂဝသေန ဘာဝိတံ ပဉ္စကပ္ပသတာယုကေယေဝ အသညသတ္တေ. အနာဂါမီဟိ ပန ပုထုဇ္ဇနာဒိကာလေ ပစ္ဆာပိ ဘာဝိတံ သဒ္ဓါဒိဣန္ဒြိယာဓိမုတ္တတာနုက္ကမေန ယထာက္ကမံ သဟဿဒွိသဟဿစတုသဟဿအဋ္ဌသဟဿသောဠသသဟဿကပ္ပါယုကေသု အဝိဟာအတပ္ပါသုဒဿာသုဒဿီအကနိဋ္ဌနာမကေသု ပဉ္စသုဒ္ဓါဝါသေသု ဥပပတ္တိံ နိပ္ဖါဒေတီတိ ဧဝမေတံ ယထာနုရူပံ သောဠသရူပါဝစရဗြဟ္မလောကူပပတ္တိနိပ္ဖါဒကန္တိ အာဟ ‘‘ယထာနုရူပံ။ပေ။ ဟောတီ’’တိ.

ယသ္မာ ပန ရူပဘဝေပိ ပဝတ္တိယံ လဘိတဗ္ဗာ ဥပဘောဂသမ္ပတ္တိ ကာမာဝစရဿေဝ ဖလံ၊ တသ္မာ ဣဓ ‘‘ဘဝဘောဂသမ္ပတ္တိံ နိပ္ဖါဒေတီ’’တိ အဝတွာ ဥပပတ္တိနိပ္ဖါဒနမေဝ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧတ္ထ စ ဒုတိယဇ္ဈာနဘူမိံ ဥပါဒါယ သဗ္ဗတ္ထ ပရိပုဏ္ဏဿ မဟာကပ္ပဿ ဝသေန ပရိစ္ဆေဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိယံ ပန အသင်္ချေယျကပ္ပဝသေန. န ဟိ တတ္ထ ဣတရဝသေန ပရိစ္ဆေဒေါ သမ္ဘဝတိ ဧကကပ္ပေပိ အဝိနာသာဘာဝေန မဟာကပ္ပဿ စတုတ္ထဘာဂေယေဝ တဿ သဏ္ဌဟနတော.

ရူပါဝစရကုသလဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.