ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်္ဂမာတိကာယ အတ္ထတော တာဝ – စတဿော ပဋိသမ္ဘိဒါတိ စတ္တာရော ပဘေဒါ. နိဒ္ဒေသေ ပန ‘‘အတ္ထေ ဉာဏံ အတ္ထပ္ပဋိသမ္ဘိဒါ’’တိအာဒိနာ (ဝိဘ. ၇၁၈) ဉာဏဝသေန နိဒ္ဒိဋ္ဌတ္တာ ဉာဏဿေဝ၊ န အညဿ ကဿစီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါတိ အတ္ထဝိသယဉာဏပ္ပဘေဒါ၊ အတ္ထပ္ပဘေဒသလ္လက္ခဏဝိဘာဝနဝဝတ္ထာနကရဏသမတ္ထတာဝသေန အတ္ထေ ပဘေဒဂတံ ဉာဏန္တိ အတ္ထော. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧတ္ထ စ အတ္ထောတိ ဟေတုဖလံ. သော ဟိ ဟေတုဝသေန အရဏီယတော ဂန္တဗ္ဗတော၊ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗတော စ ‘‘အတ္ထော’’တိ ဝုစ္စတိ. ပဘေဒတော ပနေသောပိ ပဉ္စဝိဓော ဟောတိ ယံ ကိဉ္စိ ပစ္စယုပ္ပန္နံ၊ နိဗ္ဗာနံ၊ ဘာသိတတ္ထော၊ ဝိပါကော၊ ကိရိယာတိ.

ဓမ္မောတိ ပစ္စယော၊ သော ဟိ ဖလံ ဝိဒဟတိ ပဝတ္တေတိ ဥပ္ပါဒေတိ စေဝ ပါပေတိ စာတိ ‘‘ဓမ္မော’’တိ ဝုစ္စတိ. ပဘေဒတော ပနေသောပိ ပဉ္စဝိဓော ဟောတိ ယော ကောစိ ဖလနိဗ္ဗတ္တကော ဟေတု၊ အရိယမဂ္ဂေါ၊ ဘာသိတံ၊ ကုသလံ၊ အကုသလန္တိ.

နိရုတ္တီတိ ယထာဝုတ္တာနံ ဓမ္မာနံ၊ အတ္ထာနဉ္စ ဝါစကော သဘာဝနိရုတ္တိသင်္ခါတော သဒ္ဒေါ. ဣမာ ဓမ္မတ္ထနိရုတ္တိယော အာရမ္မဏံ ကတွာ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ တတ္ထ တတ္ထ ပဘေဒဂတံ ဉာဏံ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ နာမ.

ဧတ္ထ စ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ သဒ္ဒါရမ္မဏာ၊ န ပညတ္တာရမ္မဏာ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော ဟိ ‘‘ဖဿော ဝေဒနာ’’တိအာဒိကံ သဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘အယံ သဘာဝနိရုတ္တီ’’တိ ဇာနာတိ၊ ‘‘ဖဿာ ဝေဒနော’’တိအာဒိကံ ပန ‘‘န သဘာဝနိရုတ္တီ’’တိ ဇာနာတိ. သဘာဝနိရုတ္တီတိ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၇၁၈) စ မာဂဓိကာ ဘာသာ၊ ယာယ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ တန္တိံ အာရောပေန္တိ၊ ဗြဟ္မာနော စ အဂါမကေ အရညေ ကိဉ္စိ ဝစနံ အသုတွာ ဝဍ္ဎိတဒါရကာ စ အတ္တနော ဓမ္မတာယ ဘာသန္တိ၊ ယာ စ အပါယေသု မနုဿေ ဒေဝလောကေ စေဝ မာဂဓဘာသာ ဥဿန္နာ၊ ပစ္ဆာ စ တတော အန္ဓကယောနကဒမိဠာဒိဒေသဘာသာ စေဝ သက္ကတာဒိအဋ္ဌာရသမဟာဘာသာ စ နိဗ္ဗတ္တာ၊ သာ ဟိ ယသ္မာ ဣတရာသု ဘာသာသု ပရိဝတ္တန္တာသုပိ န ပရိဝတ္တတိ၊ သဗ္ဗကာလံ အတ္တနော သဘာဝေ ဧဝ တိဋ္ဌတိ၊ တသ္မာ ‘‘သဘာဝနိရုတ္တီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ယာ ဗြဟ္မဝေါဟာရော၊ အရိယဝေါဟာရောတိ စ ဝုစ္စတိ၊ တာယ ပန မာဂဓဘာသာယ တန္တိံ အာရုဠှဿ ဗုဒ္ဓဝစနဿ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တာနံ သောတပထာဂမနမေဝ ပပဉ္စော. သောတေ ပန သင်္ဃဋ္ဋိတမတ္တေ ဧဝ နယသတေန နယသဟဿေန အတ္ထော ဥပဋ္ဌာတိ. အညာယ ပန ဘာသာယ တန္တိံ အာရုဠှံ တံ တေသံ စိတ္တံ သဟသာ နာရောဟတိ၊ ကိစ္ဆေန ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ဟောတိ၊ ပုထုဇ္ဇနာနဉ္စ သကလံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဟေတွာပိ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တိ နာမ နတ္ထိ၊ အရိယသာဝကော နော ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော နာမ နတ္ထိ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော အညံ သဒ္ဒံ နာမာချာတောပသဂ္ဂနိပါတဘေဒတော ဇာနာတိ၊ န ဇာနာတီတိ? ယဒဂ္ဂေန သဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘အယံ သဘာဝနိရုတ္တိ၊ အယံ န သဘာဝနိရုတ္တီ’’တိ ဇာနာတိ၊ တဒဂ္ဂေန ဧတမ္ပိ ဇာနိဿတိ၊ န စေတံ ပဋိသမ္ဘိဒါကိစ္စန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ပဋိဘာနန္တိ ဓမ္မတ္ထာဒိဝိသယံ သဗ္ဗတ္ထကဉာဏံ၊ တံ ဉာဏံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ ပဘေဒဂတံ ဉာဏံ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါ နာမ၊ ဣမာ စတဿောပိ ပဋိသမ္ဘိဒါ အဓိဂမေန ပရိယတ္တိဥဂ္ဂဟဏေန သက္ကစ္စဓမ္မဿဝနေန အတ္ထပရိပုစ္ဆာယ ပုဗ္ဗယောဂေနာတိ ပဉ္စဟိ ကာရဏေဟိ ဝိသဒါ ဟောန္တိ၊ သေခဘူမိယံ၊ အသေခဘူမိယဉ္စာတိ ဒွီသု ဌာနေသု ပဘေဒံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော.

ဓမ္မဘေဒေါ ပနေတ္ထာပိ ဝိဘင်္ဂနယေ ပါကဋော ဘဝိဿတိ. ဝိဘင်္ဂနယေသု ဟိ တီသုပိ ဓမ္မနိရုတ္တိပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါ တိဿောပိ ကာမာဝစရဇဝနသမ္ပယုတ္တဉာဏာနံ ဝသေန တဗ္ဗိသယပ္ပဘေဒေန သဒ္ဓိံ နာနပ္ပကာရတော ဝိဘတ္တာ. အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ ပန တေသံ ဉာဏာနဉ္စေဝ အဋ္ဌလောကုတ္တရစိတ္တသမ္ပယုတ္တာနဉ္စ ဝသေန တဗ္ဗိသယပ္ပဘေဒေန သဒ္ဓိံ. လောကုတ္တရဉာဏာနိပိ ဟိ မဂ္ဂပ္ပတ္တဗ္ဗတာယ အတ္ထဘူတနိဗ္ဗာနာရမ္မဏတ္တာ ‘‘အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ’’တိ ဝုစ္စတိ.

ပဉှာပုစ္ဆကေ ပန သိယာ ကုသလာ၊ သိယာ အဗျာကတာ၊ တိဿော ပဋိသမ္ဘိဒါ သိယာ ဝိပါကဓမ္မဓမ္မာ၊ သိယာ နေဝဝိပါကနဝိပါကဓမ္မဓမ္မာ၊ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ တိဓာပိ၊ တိဿော ပဋိသမ္ဘိဒါ ပရိတ္တာ၊ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ သိယာ ပရိတ္တာ၊ သိယာ အပ္ပမာဏာ၊ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ ပရိတ္တာရမ္မဏာ၊ ဗဟိဒ္ဓါရမ္မဏာ စ၊ သေသာ တိဓာပိ၊ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏာဝ၊ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ တိဓာပိ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ၊ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာ၊ ဟေတူ၊ သဟေတုကာ၊ တိဿော ပဋိသမ္ဘိဒါ သဥတ္တရာ၊ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ ဒွိဓာပိ၊ အရဏာ စာတိ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.