၂. ဝိဘင်္ဂမာတိကာ

ဣဒါနိ ဓမ္မသင်္ဂဏီမာတိကာနန္တရံ ဝိဘင်္ဂမာတိကာယ အတ္ထဝဏ္ဏနာ အနုပ္ပတ္တာ. တဿာ ပန –

အတ္ထတော ဓမ္မဘေဒေန၊ ဝိဘင်္ဂနယဒဿနာ၊

ပါဠိမုတ္တနယာ စာပိ၊ ဟောတိ သံဝဏ္ဏနာနယော.

သာ ပနေသာ အဋ္ဌာရသန္နံ ဝိဘင်္ဂါနံ အာဒိမှိ ဌပိတာ အဋ္ဌာရသဝိဓာ ဟောတိ – ခန္ဓဝိဘင်္ဂမာတိကာ-အာယတန-ဓာတု-သစ္စ-ဣန္ဒြိယ-ပစ္စယာကာရ-သတိပဋ္ဌာန-သမ္မပ္ပဓာန-ဣဒ္ဓိပါဒဗောဇ္ဈင်္ဂ-မဂ္ဂင်္ဂဈာန-အပ္ပမညာ-သိက္ခာပဒ-ပဋိသမ္ဘိဒါ-ဉာဏ-ခုဒ္ဒကဝတ္ထု-ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂမာတိ

ခန္ဓဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

တတ္ထ အာဒိဘူတာယ ခန္ဓဝိဘင်္ဂမာတိကာယ အတ္ထတော တာဝ – ပဉ္စက္ခန္ဓာတိ ဧတ္ထ ပဉ္စာတိ ဂဏနပရိစ္ဆေဒေါ၊ တေန န တတော ဟေဋ္ဌာ၊ န ဥဒ္ဓန္တိ ဒဿေတိ. ခန္ဓာတိ ပရိစ္ဆိန္နဓမ္မနိဒဿနံ. တတြာယံ ခန္ဓ-သဒ္ဒေါ သမ္ဗဟုလေသု ဌာနေသု နိပတတိ ရာသိမှိ ဂုဏေ ပဏ္ဏတ္တိယံ ရုဠှိယန္တိ. တတ္ထ ‘‘မဟာဥဒကက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၅.၁၀၃၇၊ အ. နိ. ၄.၅၁၊ ၅.၄၅၊ ၆.၃၇) ဟိ ရာသိတော ခန္ဓော နာမ. ‘‘သီလက္ခန္ဓော သမာဓိက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၃.၃၅၅) ဂုဏတော. ‘‘အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ မဟန္တံ ဒါရုက္ခန္ဓ’’န္တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၄.၂၄၁) ပဏ္ဏတ္တိတော. ‘‘ဝိညာဏံ ဝိညာဏက္ခန္ဓော’’တိအာဒီသု (ဓ. သ. ၆၃) ဧကမ္ပိ စိတ္တံ ရုဠှိတော ခန္ဓော နာမ၊ သွာယမိဓ ရာသိတော အဓိပ္ပေတော. ရာသဋ္ဌော ဟိ ခန္ဓ-သဒ္ဒေါ၊ ကောဋ္ဌာသဋ္ဌောတိပိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. လောကသ္မိံ ဟိ ဣဏံ ဂဟေတွာ စောဒိယမာနာ ‘‘ဒွီဟိ ခန္ဓေဟိ ဒဿာမ၊ တီဟိ ခန္ဓေဟိ ဒဿာမာ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တသ္မာ ခန္ဓောတိ ကောဋ္ဌာသောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ရူပက္ခန္ဓောတိ ဧတ္ထ ရုပ္ပတီတိ ရူပံ၊ သီတုဏှာဒီဟိ ပသိဒ္ဓါကာရေန ရုပ္ပတိ ဃဋ္ဋီယတိ၊ ပီဠိယတီတိ အတ္ထော. ဝုတ္တံ ဟေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘ရုပ္ပတီတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တသ္မာ ရူပန္တိ ဝုစ္စတိ. ကေန ရုပ္ပတိ? သီတေနပိ ရုပ္ပတိ၊ ဥဏှေနပိ ရုပ္ပတိ၊ ဇိဃစ္ဆာယပိ ရုပ္ပတိ၊ ပိပါသာယပိ ရုပ္ပတီ’’တိအာဒိ (သံ. နိ. ၃.၇၉).

ရူပဉ္စ တံ ခန္ဓော စာတိ ရူပက္ခန္ဓော၊ ရူပရာသိ ရူပကောဋ္ဌာသောတိ အတ္ထော. ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒီသုပိ ဧသေဝ နယောတိ အယံ တာဝေတ္ထ အတ္ထတော သံဝဏ္ဏနာနယော.

ဓမ္မဘေဒတော ပနေတ္ထ ဟေဋ္ဌာ ကုသလတ္တိကေ ဝိဘတ္တာ အတီတာဒိဘေဒဘိန္နာ သဗ္ဗေ ရူပဓမ္မာ ရူပက္ခန္ဓော နာမ. တထာ စတုဘူမကာ ဝေဒနာသညာယော ဝေဒနာက္ခန္ဓော နာမ၊ သညာက္ခန္ဓော နာမ. ဝေဒနာသညာ ပန ဌပေတွာ သေသာ ဖဿာဒယော ပညာသ စေတသိကာ သင်္ခါရက္ခန္ဓော နာမ. ပဉ္စသု ခန္ဓေသု နိဗ္ဗာနမေဝ အသင်္ဂဟိတံ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ပန သဗ္ဗေ လောကုတ္တရဓမ္မာ. အယမေဝ ဟိ ခန္ဓေဟိ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဝိသေသော. ခန္ဓာ အဝိသေသတော ဝုတ္တာ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ သာသဝေါပါဒါနိယဘာဝေန ဝိသေသေတွာ. ဣဓ ပန အဝိသေသေန ဝုတ္တတ္တာ နိဗ္ဗာနံ ဌပေတွာ အဝသေသာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တီတိ အယံ ဓမ္မဘေဒတော သံဝဏ္ဏနာနယော.

ဝိဘင်္ဂနယဒဿနာတိ ဝိဘင်္ဂပါဠိယာ အာဂတအတ္ထနယဒဿနတော. ဝိဘင်္ဂပါဠိယံ ဟိ သုတ္တန္တဘာဇနီယံ အဘိဓမ္မဘာဇနီယံ ပဉှာပုစ္ဆကန္တိ တီဟိ နယေဟိ ခန္ဓဝိဘင်္ဂေါ ဝိဘတ္တော. တထာ အာယတနဝိဘင်္ဂါဒယော. ကေဝလံ ဟိ ဣန္ဒြိယဝိဘင်္ဂေ၊ သိက္ခာပဒဝိဘင်္ဂေ စ သုတ္တန္တဘာဇနီယံ နတ္ထိ. ပစ္စယာကာရဝိဘင်္ဂေ ပဉှာပုစ္ဆကံ နတ္ထိ. ဉာဏဝိဘင်္ဂါဒီသု ပန တီသု တယောပိ နယာ န သန္တိ. တေသု ဟိ ဉာဏဝိဘင်္ဂေါ ဧကဝိဓတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ဒသဝိဓာ ဝိဘတ္တော၊ ခုဒ္ဒကဝတ္ထုဝိဘင်္ဂေါ ဧကဝိဓတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ဒွါသဋ္ဌိပဘေဒါ ဝိဘတ္တော၊ ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂေါ ပန သဗ္ဗသင်္ဂဟာဒီဟိ ဒသဟိ ဝါရေဟိ ဝိဘတ္တော၊ တသ္မာ တေသံ တေသံ နယာနံ မုခမတ္တဒဿနဝသေန တတ္ထ တတ္ထ သံဝဏ္ဏနာ ဘဝိဿန္တိ. တတြိဒံ ခန္ဓဝိဘင်္ဂေ တိဏ္ဏံ နယာနံ မုခမတ္တဒဿနံ. သေယျထိဒံ – သုတ္တန္တဘာဇနီယေ တာဝ ရူပက္ခန္ဓော –

‘‘တတ္ထ ကတမော ရူပက္ခန္ဓော? ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ တဒေကဇ္ဈံ အဘိသညူဟိတွာ အဘိသင်္ခိပိတွာ အယံ ဝုစ္စတိ ရူပက္ခန္ဓော’’တိ (ဝိဘ. ၂) –

ဧဝံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တော၊ တထာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒယောပိ. တတ္ထ နိယကဇ္ဈတ္တံ နာမ အဇ္ဈတ္တရူပံ အဇ္ဈတ္တံ နာမ၊ တတော အညံ ပရပုဂ္ဂလဂတံ၊ အဝိညာဏဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ နာမ၊ တထာ ဝေဒနာဒယောပိ. ပသာဒဝိသယရူပံ ပန ဩဠာရိကံ နာမ၊ သေသံ သုခုမံ နာမ. အနိဋ္ဌရူပံ ဟီနံ နာမ၊ ဣဋ္ဌရူပံ ပဏီတံ နာမ.

နနု ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌံ နာမ ပါဋေက္ကံ ပဋိဝိဘတ္တံ နာမ နတ္ထိ၊ ဧကံ ဧကစ္စဿ ဣဋ္ဌံ ဟောတိ မနာပံ၊ တဒေဝ အညဿ စ အနိဋ္ဌံ ဟောတိ. ဝတ္ထာဒီနိ ဟိ သူကရာဒီနံ နပ္ပိယာနိ ဟောန္တိ၊ န မနုဿာဒီနံ၊ တေသဉ္စ ဝတ္ထာဘရဏာဒီနိ ပိယာနိ၊ န သူကရာဒီနန္တိ၊ တသ္မာ ရုစိဝသေနေဝ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌတာ ဂဟေတဗ္ဗာ? န၊ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာနံ ပါဋေက္ကံ ဝိဘတ္တတ္တာ. ကုသလကမ္မဇံ ဟိ ကုသလဝိပါကဝိသယောဝ ဣဋ္ဌံ နာမ၊ အကုသလကမ္မဇံ အကုသလဝိပါကဝိသယောဝ အနိဋ္ဌံ နာမ၊ သညာဝိပလ္လာသေန ပန ကောစိ ဣဋ္ဌမေဝ ဗုဒ္ဓရူပါဒိံ ဇဝနက္ခဏေ အနိဋ္ဌတော မနသိ ကရောတိ၊ အနိဋ္ဌဉ္စ နိရယဂ္ဂိသတ္ထဝိသာဒိံ ဣဋ္ဌတော မနသိ ကရောတိ. ဇဝနေဟိ ဧဝ ဝိပလ္လာသဘာဝေါ၊ န ဝိပါကေဟီတိ ဝိပါကဝသေန ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌံ နိယတံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သမ္မောဟဝိနောဒနိယာ ပန ဝိဘင်္ဂဋ္ဌကထာယ –

‘‘သုခသမ္ဖဿံ ဟိ ဂူထကလလံ စက္ခုဒွါရဃာနဒွါရေသု အနိဋ္ဌံ၊ ကာယဒွါရေ ဣဋ္ဌံ ဟောတိ. စက္ကဝတ္တိနော မဏိရတနေန ပေါထိယမာနဿ၊ သုဝဏ္ဏသူလေ ဥတ္တာသိယမာနဿ စ မဏိရတနသုဝဏ္ဏသူလာနိ စက္ခုဒွါရေ ဣဋ္ဌာနိ ဟောန္တိ၊ ကာယဒွါရေ အနိဋ္ဌာနီ’’တိ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၆) –

ဧဝံ ဒွါရဝသေန ဧကဿေဝ ဝတ္ထုနော ဣဋ္ဌတာ၊ အနိဋ္ဌတာ စ ဝုတ္တာ. သာ စ ဧကက္ခဏေ န ယုတ္တာ ဧကကလာပဂတဘူတောပါဒါယရူပါနံ ဧကသာမဂ္ဂိယမုပ္ပတ္တိတော. န ဟိ ဘူတေသု အကုသလဝသေန အနိဋ္ဌေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တေသု တဒုပါဒါယရူပါဒိကုသလေန ဣဋ္ဌာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဘိန္နက္ခဏေ ပန ဣဋ္ဌာနိ မဏိရတနာဒီနိ တေဟိ ပေါထိယမာနဿ အကုသလပစ္စယေန ဥတုနာ အနိဋ္ဌာနိ ဝိပရိဏမန္တိ၊ ကုသလပစ္စယေန အနိဋ္ဌာနိ ဂူထကလလာဒီနိ ဣဋ္ဌာနီတိ၊ အယံ နော အတ္တနောမတိ. ဧဝံ ဝိဘတ္တေသု စ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေသု တံ တံ ရူပံ ဥပါဒါယုပါဒါယ ဟီနံ၊ ပဏီတဉ္စ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သုခုမံ ပန ရူပံ ဒူရေရူပံ နာမ၊ ဩဠာရိကံ သန္တိကေရူပံ နာမ. တံ တံ ဝါ ပန ရူပံ ဥပါဒါယုပါဒါယ ရူပံ ဒူရေ သန္တိကေ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

ဝေဒနာဒီသု ပန အကုသလာ ဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ ဣတရာ သုခုမာ. ကုသလာကုသလာ ဩဠာရိကာ၊ အဗျာကတာ သုခုမာ. ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ ဣတရာ သုခုမာ. သုခဒုက္ခာ ဝါ ဩဠာရိကာ၊ ဣတရာ သုခုမာ. အသမာပန္နဿ ဝါ ဝေဒနာ ဩဠာရိကာ၊ သမာပန္နဿ သုခုမာ. သာသဝါ ဩဠာရိကာ၊ အနာသဝါ သုခုမာ. တံ တံ ဝါ ပန ဝေဒနံ ဥပါဒါယုပါဒါယ ဩဠာရိကသုခုမတာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. အကုသလာ ဝေဒနာ ကုသလာဗျာကတာဟိ ဒူရေ၊ တာ စ တာယ ဒူရေတိ ဧဝံ ဇာတိသဘာဝပုဂ္ဂလဘူမိဘေဒတော ဝုတ္တနယေန ဒူရေဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ကုသလာ ဝေဒနာ ကုသလာယ သန္တိကေတိ ဧဝံ ဇာတိအာဒိသာမညတော သန္တိကေဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တံ တံ ဝါ ပန ဝေဒနံ ဥပါဒါယုပါဒါယ ဝေဒနာ ဒူရေသန္တိကေ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဧဝံ သညာက္ခန္ဓာဒီသုပိ ယထာနုရူပံ ဩဠာရိကသုခုမတာဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာတိ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန ဝိဘင်္ဂပါဠိအဋ္ဌကထာသု (ဝိဘ. ၈ အာဒယော၊ ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၈ အာဒယော) ဂဟေတဗ္ဗောတိ အယံ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယော.

အဘိဓမ္မဘာဇနီယနယေ ရူပက္ခန္ဓဿ တာဝ ဧကဝိဓာဒိတော ယာဝ ဧကာဒသဝိဓာ ရူပကဏ္ဍေ ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝေဒနာက္ခန္ဓော ပန ဧကဝိဓော ဖဿသမ္ပယုတ္တော၊ ဒုဝိဓော သဟေတုကဒုကဝသေန၊ တိဝိဓော ကုသလတ္တိကဝသေန၊ စတုဗ္ဗိဓော စတုဘူမကဝသေန၊ ပဉ္စဝိဓော သဘာဝဘေဒေန၊ ဆဗ္ဗိဓော ဆဒွါရိကဝသေန၊ သတ္တဝိဓော သတ္တဝိညာဏသမ္ပယောဂဝသေန၊ အဋ္ဌဝိဓော တေသု ကာယဝိညာဏသမ္ပယုတ္တံ သုခဒုက္ခဝသေန ဒွိဓာ ဘိန္ဒိတွာ၊ နဝဝိဓော တေသု မနောဝိညာဏသမ္ပယုတ္တံ ကုသလတ္တိကဝသေန တိဓာ ဘိန္ဒိတွာ၊ ဒသဝိဓော တေသု ကာယဝိညာဏသမ္ပယုတ္တံ ဒုဝိဓာ၊ မနောဝိညာဏသမ္ပယုတ္တဉ္စ တိဓာ ဘိန္ဒိတွာတိ ဧဝံ သဟေတုကဒုကမူလံ ပဌမဝါရံ ဝတွာ ပုန ကုသလတ္တိကဋ္ဌာနေ ဝေဒနာတ္တိကပီတိတ္တိကသနိဒဿနတ္တိကဝဇ္ဇိတေ သဗ္ဗတ္တိကေ ယောဇေတွာ ယာဝ ဒသဝိဓာ၊ အပရေပိ အဋ္ဌာရသ ဝါရာ ဝုတ္တာ. ယထာ စေတ္ထ သဟေတုကဒုကမူလိကာ သဗ္ဗတ္တိကယောဇနာ၊ ဧဝံ ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုကာဒီသု အနုရူပဒုကမူလိကာပိ သရဏဒုကပရိယောသာနာ ပစ္စေကံ သဗ္ဗတ္တိကယောဇနာပိ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ အယံ ဒုကမူလကော ယောဇနာနယော. ယထာ စ ဧကေကဒုကေန သဗ္ဗတ္တိကယောဇနာဝသေန ဒုကမူလကော နယော ဝုတ္တော၊ ဧဝံ ဧကေကတ္တိကေန ယထာနုရူပံ သဗ္ဗဒုကယောဇနာဝသေန တိကမူလကော၊ တဒုဘယမိဿကဝသေန ဥဘတောဝဍ္ဎနကော စ နယော ဝေဒိတဗ္ဗော. ယထာ စေတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓေ၊ ဧဝံ သညာက္ခန္ဓာဒီသုပိ ယထာရဟံ ဒုကမူလကာဒိနယာ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ အယံ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနယော.

ပဉှာပုစ္ဆကနယေ ပန ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ကတိ ကုသလာ၊ ကတိ အကုသလာ၊ ကတိ အဗျာကတာ၊ ကတိ သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တာ။ပေ။ ကတိ သရဏာ၊ ကတိ အရဏာတိ? ရူပက္ခန္ဓော အဗျာကတော၊ စတ္တာရော ခန္ဓာ သိယာ ကုသလာ၊ သိယာ အကုသလာ၊ သိယာ အဗျာကတာ၊ ရူပံ၊ ဝေဒနာ စ ဝေဒနာတ္တိကေ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ သေသာ တိဓာပိ ဟောန္တိ၊ ရူပံ နေဝဝိပါကနဝိပါကဓမ္မဓမ္မံ၊ သိယာ ဥပါဒိန္နုပါဒါနိယံ၊ သိယာ အနုပါဒိန္နုပါဒါနိယံ၊ အသံကိလိဋ္ဌသံကိလေသိကံ၊ သေသာ စတ္တာရော ခန္ဓာ တီဟိ တိကေဟိ တိဓာပိ ဟောန္တိ. ရူပံ အဝိတက္ကအဝိစာရံ၊ တယော ခန္ဓာ တိဓာပိ ဟောန္တိ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓော တိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗော စ. ရူပံ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဝေဒနာ သိယာ ပီတိသဟဂတာ၊ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ တယော တိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ. ရူပံ နေဝဒဿနေနနဘာဝနာယပဟာတဗ္ဗံ၊ နဒဿနေနနဘာဝနာယပဟာတဗ္ဗဟေတုကံ၊ နေဝါစယဂါမိနအပစယဂါမိ၊ နေဝသေခံနာသေခံ၊ ပရိတ္တံ၊ သေသာ တိဓာပိ ဟောန္တိ. ပရိတ္တာရမ္မဏတ္တိကေ ရူပံ အနာရမ္မဏံ၊ သေသာ တိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ. ရူပံ မဇ္ဈိမံ၊ အနိယတံ၊ သေသာ တိဓာပိ. မဂ္ဂါရမ္မဏတ္တိကေ စ ရူပံ အနာရမ္မဏံ၊ သေသာ တိဓာပိ ဝါ န ဝတ္တဗ္ဗာ. ဥပ္ပန္နာတီတတ္တိကေသု ပဉ္စပိ တိဓာ ဟောန္တိ. အတီတာရမ္မဏတ္တိကေ ရူပံ အနာရမ္မဏံ၊ သေသာ တိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ. အဇ္ဈတ္တတ္တိကေ ပဉ္စပိ တိဓာ ဟောန္တိ. အဇ္ဈတ္တာရမ္မဏတ္တိကေ ရူပံ အနာရမ္မဏံ၊ သေသာ တိဓာပိ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ. စတ္တာရော ခန္ဓာ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာ၊ ရူပက္ခန္ဓော တိဓာပိ ဟောတိ.

စတ္တာရော ခန္ဓာ နဟေတူ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓော သိယာ ဟေတု၊ သိယာ န ဟေတု. ရူပံ အဟေတုကံ၊ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တံ၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. တယော ခန္ဓာ သိယာ သဟေတုကာ စေဝ န စ ဟေတူ၊ သိယာ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဒွိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗော စ၊ ရူပံ န ဝတ္တဗ္ဗမေဝ. တထာ အနန္တရဒုကေပိ. ရူပံ နဟေတုအဟေတုကံ၊ တယော ဒွိဓာပိ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဒွိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗော စ. ပဉ္စပိ သပ္ပစ္စယာ၊ သင်္ခတာ၊ စတ္တာရော အနိဒဿနာ၊ အပ္ပဋိဃာ၊ ရူပံ ဒွိဓာပိ. ရူပံ ရူပီ၊ သေသာ အရူပိနော. ရူပံ လောကိယံ၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. ပဉ္စပိ ကေနစိ ဝိညေယျာ၊ န စ ကေနစိ ဝိညေယျာ စ. စတ္တာရော နော အာသဝါ၊ သင်္ခါရာ ဒွိဓာပိ၊ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ. ရူပံ သာသဝေါ၊ အာသဝဝိပ္ပယုတ္တော၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. ရူပံ သာသဝါ စေဝ နော စ အာသဝါ၊ တယော တထာ စ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ. သင်္ခါရော ဒွိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗော စ. ရူပံ န ဝတ္တဗ္ဗမေဝ၊ တယော သိယာ အာသဝသမ္ပယုတ္တာ စေဝ နော စ အာသဝါ၊ သိယာ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ သင်္ခါရော ဒွိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗော စ. ရူပံ အာသဝဝိပ္ပယုတ္တံ သာသဝဉ္စ၊ သေသာ ဒွိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗာ စ. ဣမိနာ နယေန သံယောဇနဂေါစ္ဆကာဒီသုပိ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကေဝလံ ဟိ ပရာမာသသမ္ပယုတ္တဒုကေ ရူပံ ပရာမာသဝိပ္ပယုတ္တံ၊ တယော ဒွိဓာပိ၊ သင်္ခါရော ဒွိဓာပိ၊ ဒိဋ္ဌိဝသေန န ဝတ္တဗ္ဗော စ. တတိယေ ဧတ္တကမေဝ ဝိသေသော. ရူပံ အနာရမ္မဏံ၊ သေသာ သာရမ္မဏာ. ဝိညာဏံ စိတ္တံ၊ သေသာ နော စိတ္တာ. တယော စေတသိကာ၊ ဒွေ အစေတသိကာ. တယော စိတ္တသမ္ပယုတ္တာ၊ ရူပံ စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တံ. ဝိညာဏံ န ဝတ္တဗ္ဗံ. တထာ စိတ္တသံသဋ္ဌဒုကေပိ. တယော စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ၊ ဝိညာဏံ နော စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ. ရူပံ ဒွိဓာပိ. တထာ အနန္တရဒုကဒွယေပိ. တယော စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာ၊ ဒွေ နော စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာ. တထာ အနန္တရဒုကဒွယေပိ. ဝိညာဏံ အဇ္ဈတ္တိကံ၊ တယော ဗာဟိရာ၊ ရူပံ ဒွိဓာပိ. စတ္တာရော နော ဥပါဒါ. ရူပံ ဒွိဓာပိ. ပဉ္စပိ သိယာ ဥပါဒိန္နာ၊ သိယာ အနုပါဒိန္နာ၊ နော ဥပါဒါနာ.

ကိလေသဂေါစ္ဆကော ဝုတ္တနယောဝ. ရူပံ နေဝဒဿနေနနဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗံ၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. ဧဝံ ယာဝပီတိဒုကာ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ရူပံ န ဝေဒနာ၊ န သုခါ၊ န သုခသဟဂတာ၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. တထာ အနန္တရဒုကေပိ. ရူပံ ကာမာဝစရံ၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. ဧဝံ ယာဝ သရဏဒုကာ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အယံ ပဉှာပုစ္ဆကနယော.

ဣမေ ပန နယာ ဝိတ္ထာရတော ပါဠိအဋ္ဌကထာဟိ ဉာတဗ္ဗာ. အတ္ထဝိနိစ္ဆယော စ နေသံ ဓမ္မသင်္ဂဏီမာတိကတ္ထသံဝဏ္ဏနာယ ဝုတ္တာနုသာရေန ဉာတဗ္ဗော. ဣတော ပရံ အတိရေကံ အဝတွာ အပုဗ္ဗမေဝ ဝဏ္ဏယိဿာမာတိ အယံ ဝိဘင်္ဂနယဒဿနတော သံဝဏ္ဏနာနယော.

ဣဒါနိ ပနေတ္ထ –

ကမတောနူနာဓိကတော၊ ဒဋ္ဌဗ္ဗသမဘေဒတော၊

ပါဠိမုတ္တနယော ဉေယျော၊ ခန္ဓကောသလ္လမိစ္ဆတာ.

တတ္ထ ကမတောတိ ဧတ္ထ ဥပ္ပတ္တိက္ကမော ပဟာနက္ကမော ပဋိပတ္တိက္ကမော ဘူမိက္ကမော ဒေသနာက္ကမောတိ ဗဟုဝိဓေသု ကမေသု ခန္ဓာနံ ဒေသနာက္ကမောဝ ယုဇ္ဇတိ၊ န ဣတရေ၊ အသမ္ဘဝါ. အဘေဒေန ဟိ ပဉ္စသု ခန္ဓေသု အတ္တဂ္ဂါဟပတိတံ ဝေနေယျဇနံ သမူဟဃနဝိနိဗ္ဘောဂဒဿနေန အတ္တဂ္ဂါဟတော မောစေတုကာမော ဘဂဝါ ဟိတကာမော တဿ တဿ ဇနဿ သုခဂ္ဂဟဏတ္ထံ စက္ခုအာဒီနံ ဝိသယဘူတံ ဩဠာရိကံ ပဌမံ ရူပက္ခန္ဓံ ဒေသေသိ၊ တတော ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌဝိသယသံဝေဒကံ ဩဠာရိကံ ဝေဒနံ၊ ယံ ဝေဒေတိ၊ တံ သဉ္ဇာနာတီတိ ဧဝံ ဝေဒနာဝိသယဿ အာကာရဂ္ဂါဟိကံ သညံ၊ သညာဝသေနာဘိသင်္ခါရကေ သင်္ခါရေ၊ တေသံ ဝေဒနာဒီနံ နိဿယာဓိပတိဘူတံ ဝိညာဏန္တိ အယံ တာဝေတ္ထ ကမော.

အနူနာဓိကတောတိ ကသ္မာ ပန ဘဂဝတာ ပဉ္စေဝ ခန္ဓာ ဝုတ္တာ အနူနာ အနဓိကာတိ? သဗ္ဗသင်္ခတသဘာဂေကသင်္ဂဟတော၊ အတ္တတ္တနိယဂ္ဂါဟဝတ္ထုဿ ဧတပ္ပရမတော၊ အညေသဉ္စ တဒဝရောဓတော. အနေကပ္ပဘေဒေသု ဟိ သင်္ခတဓမ္မေသု သဘာဂဝသေန သင်္ဂယှမာနေသု ရူပံ ရူပသဘာဂေကသင်္ဂဟဝသေန ဧကော ခန္ဓော ဟောတိ၊ ဝေဒနာ ဝေဒနာသဘာဂေကသင်္ဂဟဝသေန ဧကော ခန္ဓော ဟောတိ. ဧသ နယော သညာဒီသုပိ၊ တသ္မာ သဗ္ဗသင်္ခတသဘာဂေကသင်္ဂဟတော ပဉ္စေဝ ဝုတ္တာ. ဧတပရမဉ္စေတံ အတ္တတ္တနိယဂ္ဂါဟဝတ္ထု၊ ယဒိဒံ ရူပါဒယော ပဉ္စ၊ တသ္မာ အတ္တတ္တနိယဂ္ဂါဟဝတ္ထုဿ ဧတပရမတောပိ ပဉ္စေဝ ဝုတ္တာ. ယေပိ စညေ သီလာဒယော ပဉ္စ ဓမ္မက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ၊ တေပိ သင်္ခါရက္ခန္ဓပရိယာပန္နတ္တာ ဧတ္ထေဝ အဝရောဓံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ အညေသံ တဒဝရောဓတောပိ ပဉ္စေဝ ဝုတ္တာတိ အယံ အနူနာဓိကတော.

ဒဋ္ဌဗ္ဗသမဘေဒတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗဘေဒတော၊ ဥပမာဘေဒတော စ. တတ္ထ ဒဋ္ဌဗ္ဗဘေဒတော တာဝ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ သာမညတော ဥက္ခိတ္တာသိကပစ္စတ္ထိကတော၊ ဘာရတော၊ ခါဒကတော၊ အနိစ္စဒုက္ခအနတ္တသင်္ခါတဝဓကတော စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဝိသေသတော ပန ဖေဏပိဏ္ဍံ ဝိယ ရူပံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥဒကဗုဗ္ဗုဠမရီစိကကဒလိက္ခန္ဓမာယာ ဝိယ ယထာက္ကမံ ဝေဒနာဒယော ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ယထာ ဟိ ဖေဏပိဏ္ဍော ဝိမဒ္ဒါသဟော၊ သော စ ပတ္တထာလကာဒိအတ္ထံ ဂဟိတောပိ တမတ္ထံ န သာဓေတိ၊ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဧဝံ ရူပမ္ပိ ဝိမဒ္ဒါသဟံ၊ တဉ္စ သုဘာဒိဝသေန ဂဟိတမ္ပိ န တထာ တိဋ္ဌတိ၊ အသုဘာဒိယေဝ ဟောတိ.

ယထာ ဝါ ဖေဏပိဏ္ဍော အနေကသန္ဓိဃဋိတော ဗဟုန္နံ ဥဒကသပ္ပါဒိပါဏကာနံ အာဝါသော၊ အာဒိတော စေသ ဗဒရပက္ကမတ္တော ဟုတွာ အနုပုဗ္ဗဝဍ္ဎနကော ဥဋ္ဌိတမတ္တောပိ စေသ ဘိဇ္ဇတိ၊ ထောကံ ဂန္တွာပိ၊ သမုဒ္ဒံ ပတွာ ပန အဝဿမေဝ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဧဝံ ရူပမ္ပိ ဆိဒ္ဒါဝဆိဒ္ဒံ အနေကသန္ဓိဃဋိတံ အသီတိကိမိကုလဝေါကိဏ္ဏံ၊ အာဒိတော စေတံ ကလလမတ္တံ ဟုတွာ အနုပုဗ္ဗဝဍ္ဎနကံ၊ ကလလမတ္တေပိ စေတံ ဘိဇ္ဇတိ၊ အဗ္ဗုဒါဒိဘာဝေပိ အာယုက္ခယံ ပတွာ အဝဿမေဝ ဘိဇ္ဇတိ. ဧဝံ ဖေဏပိဏ္ဍသဒိသံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ယထာ ပန ဗုဗ္ဗုဠော မုဟုတ္တရမဏီယော အဂယှုပဂေါ န စိရဋ္ဌိတိကောဝ၊ ဧဝံ ဝေဒနာပိ. ယထာ စ ဗုဗ္ဗုဠော ဥဒကတလံ၊ ဥဒကဗိန္ဒုံ၊ ဥဒကဇလ္လကံ သင်္ကဍ္ဎိတွာ ပုဋံ ကတွာ ဂဟဏဝါတဉ္စာတိ စတ္တာရိ ကာရဏာနိ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧဝံ ဝေဒနာပိ ဝတ္ထုံ၊ အာရမ္မဏံ၊ ကိလေသဇလ္လံ၊ ဖဿသင်္ဃဋ္ဋနဉ္စာတိ စတ္တာရိ ကာရဏာနိ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ သာ ဗုဗ္ဗုဠသဒိသာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ယထာ ပန မရီစိကာ ဇလာသယာဒိဘာဝေန ဝိပ္ပလမ္ဘိကာ၊ ဧဝံ သညာပိ နိစ္စာဒိဘာဝေနာတိ မရီစိသဒိသာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ယထာ ပန ကဒလိက္ခန္ဓော အဂယှုပဂေါ ဗဟုဝဋ္ဋိသမောဓာနော၊ ဧဝံ သင်္ခါရက္ခန္ဓောပိ အဂယှုပဂေါနိစ္စာဒိသာရဝိရဟိတော၊ ဖဿာဒိဗဟုဓမ္မသမောဓာနော စ ဟောတီတိ သော ကဒလိက္ခန္ဓသဒိသော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယထာ ပန မာယာ အသုဝဏ္ဏရဇတာဒိရူပါနိပိ တထာ ဂါဟာပေတွာ မဟာဇနံ ဝဉ္စေတိ၊ ဧဝံ ဝိညာဏမ္ပိ အနိစ္စာဒိရူပံ တေနေဝ စိတ္တေန အာဂစ္ဆန္တံ ဝိယ နိစ္စာဒိတော စ ဂါဟာပေတွာ ဝဉ္စေတီတိ တံ မာယာသဒိသံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ဖေဏပိဏ္ဍူပမံ ရူပံ၊ ဝေဒနာ ဗုဗ္ဗုဠူပမာ၊

မရီစိကူပမာ သညာ၊ သင်္ခါရာ ကဒလူပမာ၊

မာယူပမဉ္စ ဝိညာဏံ၊ ဒေသိတာဒိစ္စဗန္ဓုနာ’’တိ. (သံ. နိ. ၃.၉၅)၊

အယမေတ္ထ ဒဋ္ဌဗ္ဗဘေဒေါ.

ဥပမာဘေဒတော စ ပန ဂိလာနသာလူပမော ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဂေလညူပမော ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဂေလညသမုဋ္ဌာနူပမော သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ အသပ္ပါယသေဝနူပမော သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဂိလာနူပမော ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. အပိစ စာရကကာရဏအပရာဓကာရဏကာရကအပရာဓိကူပမာ ဧတေ ဘာဇနဘောဇနဗျဉ္ဇနပရိဝေသကဘုဉ္ဇကူပမာ စာတိ အယမေတ္ထ ဥပမာဘေဒေါ. ဧဝံ ပါဠိမုတ္တကဝိနိစ္ဆယနယော ဉေယျော.

ခန္ဓဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အာယတနဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

အာယတနဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန အတ္ထတော တာဝ – ဒွါဒသာယတနာနီတိ ဧတ္ထ အာယတနတော၊ အာယာနံ တနနတော၊ အာယတဿ စ နယနတော အာယတနာနိ. စက္ခုရူပါဒီသု ဟိ တံတံဒွါရာရမ္မဏာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ သေန သေန အနုဘဝနာဒိနာ ကိစ္စေန အာယတန္တိ ဥပဋ္ဌဟန္တိ ဃဋေန္တိ ဝါယမန္တိ၊ တေ စ ပန အာယဘူတေ ဓမ္မေ ဧတာနိ တနောန္တိ ဝိတ္ထာရေန္တိ၊ ဣဒဉ္စ အတီဝ အာယတံ သံသာရဒုက္ခံ နယန္တေဝ၊ ပဝတ္တယန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘အာယတနာနီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ.

အပိစ နိဝါသဋ္ဌာနဋ္ဌေန၊ အာကရဋ္ဌေန၊ သမောသရဏဋ္ဌာနဋ္ဌေန၊ သဉ္ဇာဘိဒေသဋ္ဌေန၊ ကာရဏဋ္ဌေန စ သာသနေ၊ လောကေ စ ‘‘အာယတန’’န္တိ ဝုစ္စန္တိ. စက္ခုအာဒီသု ဟိ တေ တေ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ တဒါယတ္တဝုတ္တိတာယ နိဝသန္တိ၊ တေသု စ အာကရဘူတေသု အာကိဏ္ဏာ ဝတ္ထာရမ္မဏဝသေန စ သမောသရန္တိ၊ စက္ခာဒယောဝ နေသံ သဉ္ဇာတိဒေသော၊ ကာရဏဉ္စ၊ တသ္မာ နိဝါသဋ္ဌာနာဒိနာ အတ္ထေန စက္ခာဒီနိ အာယတနာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

စက္ခာယတနန္တိအာဒီသု စက္ခတီတိ စက္ခု၊ ရူပံ အဿာဒေတိ၊ ဝိဘာဝေတိ စာတိ အတ္ထော. ရူပယတီတိ ရူပံ. ဝဏ္ဏဝိကာရံ အာပဇ္ဇမာနံ ဟဒယင်္ဂတဘာဝံ ပကာသေတီတိ အတ္ထော. သုဏာတီတိ သောတံ. သပ္ပတီတိ သဒ္ဒေါ၊ ဥဒါဟရီယတီတိ အတ္ထော. ဃာယတီတိ ဃာနံ. ဂန္ဓယတီတိ ဂန္ဓော၊ အတ္တနော ဝတ္ထုံ သူစယတီတိ အတ္ထော. ဇီဝိတံ အဝှါယတီတိ ဇိဝှါ. ရသန္တိ တံ သတ္တာတိ ရသော၊ အဿာဒေန္တီတိ အတ္ထော. ကုစ္ဆိတာနံ သာသဝဓမ္မာနံ အာယောတိ ကာယော၊ ဥပ္ပတ္တိဒေသော. ဖုသီယတီတိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ. မနတီတိ မနော. အတ္တနော လက္ခဏံ ဓာရေန္တီတိ ဓမ္မာ. စက္ခု စ တံ ယထာဝုတ္တေနတ္ထေန အာယတနဉ္စာတိ စက္ခာယတနံ။ပေ။ ဓမ္မာ စ တေ အာယတနဉ္စာတိ ဓမ္မာယတနန္တိ အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော.

ဓမ္မဘေဒတော ပနေတ္ထ သဗ္ဗမ္ပိ ဝိညာဏံ မနာယတနံ နာမ. စေတသိကသုခုမရူပနိဗ္ဗာနာနိ ဓမ္မာယတနံ နာမ. သေသာနိ သုဝိညေယျာနိ. ဣမေသု စ အာယတနေသု အတီတာဒိဘေဒဘိန္နာ၊ ကာလဝိနိမုတ္တာ စ လောကိယလောကုတ္တရာ သဗ္ဗေ နာမရူပဓမ္မာ၊ ပညတ္တိယော စ သင်္ဂဟိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘ဇာတိ ဒွီဟိ ခန္ဓေဟိ ဧကေနာယတနေန ဧကာယ ဓာတုယာ သင်္ဂဟိတာ’’တိအာဒိဝစနတော (ဓာတု. ၇၁) ဟိ ရူပါရူပလက္ခဏာနံ ဇာတိဇရာဘင်္ဂါနံ သင်္ခါရက္ခန္ဓဓမ္မာယတနဓမ္မဓာတူသု သင်္ဂဟိတတ္တာ ဣတရာသမ္ပိ ပညတ္တီနံ ယထာရဟံ တတ္ထ သင်္ဂဟိတဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ အယမေတ္ထ ဓမ္မဘေဒေါ.

ဝိဘင်္ဂနယတော ပနေတ္ထ သုတ္တန္တဘာဇနီယေ တာဝ ‘‘စက္ခုံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ. ရူပါ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ အနတ္တာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ။ပေ။ ဓမ္မာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ အနတ္တာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ’’တိ (ဝိဘ. ၁၅၄) ဧဝံ ဝိသယိဝိသယာယတနဝသေန အာယတနာနိ ဝုတ္တာနီတိ အယံ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယော.

အဘိဓမ္မဘာဇနီယေ ပန ပသာဒဝိသယာယတနာနိ တာဝ ‘‘တတ္ထ ကတမံ စက္ခာယတနံ? ယံ စက္ခု စတုန္နံ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ပသာဒေါ’’တိအာဒိနာ (ဝိဘ. ၁၅၆) ရူပကဏ္ဍေ (ဓ. သ. ၅၉၇) ဝုတ္တနယေန ဝိဘတ္တာနိ. မနာယတနံ ပန ဧကဝိဓတော ပဋ္ဌာယ ယာဝဒသဝိဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓေ ဝုတ္တနယေန ဝိဘတ္တံ. ဓမ္မာယတနံ ပန ‘‘တတ္ထ ကတမံ ဓမ္မာယတနံ? ဝေဒနာက္ခန္ဓော သညာက္ခန္ဓော သင်္ခါရက္ခန္ဓော၊ ယဉ္စ ရူပံ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃံ ဓမ္မာယတနပရိယာပန္နံ အသင်္ခတာ စ ဓာတူ’’တိ (ဝိဘ. ၁၆၇) ဥဒ္ဒိသိတွာ ‘‘တတ္ထ ကတမော ဝေဒနာက္ခန္ဓော’’တိအာဒိနာ (ဝိဘ. ၁၆၇) ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒီသု ဝုတ္တနယေန ဝိဘတ္တံ. သုခုမရူပနိဗ္ဗာနာနိ ရူပကဏ္ဍေ ဝုတ္တနယာနေဝါတိ အယံ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနယော.

ပဉှာပုစ္ဆကနယံ ပန ဣတော ပရံ ဝိတ္ထာရတော အဒဿေတွာ တိကဒုကာနံ အာဒိအန္တေဟိ စေဝ ဝိသေသတ္ထဒီပကေဟိ စ တိကဒုကေဟိ ယောဇေတွာ ဒဿယိဿာမ၊ သေသေဟိပိ တိကဒုကေဟိ ယောဇနာနယော ခန္ဓေ ဝုတ္တနယေန သက္ကာ ဉာတုန္တိ. ကထံ ဒွါဒသန္နံ အာယတနာနံ ကတိ ကုသလာ။ပေ။ ကတိ အရဏာတိ? ဒသာယတနာ အဗျာကတာ၊ ဒွါယတနာ သိယာ ကုသလာ၊ သိယာ အကုသလာ၊ သိယာ အဗျာကတာ. ဝေဒနာတ္တိကေ ဒသာယတနာနိ န ဝတ္တဗ္ဗာနိ၊ မနာယတနံ တိဓာပိ၊ ဓမ္မာယတနံ တိဓာ န ဝတ္တဗ္ဗဉ္စ။ပေ။ ရူပါယတနံ သနိဒဿနသပ္ပဋိဃံ၊ နဝါယတနာနိ အနိဒဿနသပ္ပဋိဃာနိ၊ မနာယတနဓမ္မာယတနာနိ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာနိ၊ ဧကာဒသာယတနာနိ န ဟေတူ၊ ဓမ္မာယတနံ သိယာ ဟေတု၊ သိယာ န ဟေတု။ပေ။ ဧကာဒသာယတနာနိ သပ္ပစ္စယာနိ၊ ဓမ္မာယတနံ သိယာ သပ္ပစ္စယံ၊ သိယာ အပ္ပစ္စယံ။ပေ။ ဒသာယတနာနိ ရူပံ၊ မနာယတနံ အရူပံ၊ ဓမ္မာယတနံ ဒွိဓာပိ။ပေ။ ဒသာယတနာနိ အရဏာနိ၊ ဒွါယတနာနိ သိယာ သရဏာနိ၊ သိယာ အရဏာနီတိ အယံ ပဉှာပုစ္ဆကနယော.

ဣဒါနိ ပန –

ကမတော တာဝတ္တတော စ၊ တေသံ ဒဋ္ဌဗ္ဗဘေဒတော၊

ပါဠိမုတ္တနယေနေတ္ထ၊ ဝိညာတဗ္ဗော ဝိနိစ္ဆယော.

တတ္ထ ကမတောတိ ဣဓာပိ ဒေသနာက္ကမောဝ ယုဇ္ဇတိ. အဇ္ဈတ္တိကေသု ဟိ အာယတနေသု သနိဒဿနသပ္ပဋိဃဝိသယတ္တာ စက္ခာယတနံ ပါကဋန္တိ ပဌမံ ဒေသိတံ၊ တတော အနိဒဿနသပ္ပဋိဃဝိသယာနိ သောတာယတနာဒီနိ. အထ ဝါ ဒဿနာနုတ္တရိယသဝနာနုတ္တရိယဟေတုဘာဝတော ဗဟူပကာရတ္တာ စက္ခုသောတာယတနာနိ ပဌမံ ဒေသိတာနိ၊ တတော ဃာနာယတနာဒီနိ တီဏိ၊ ပဉ္စန္နမ္ပိ ပန ဂေါစရဝိသယတ္တာ အန္တေ မနာယတနံ၊ စက္ခာယတနာဒီနံ ဂေါစရတ္တာ တေသံ အနန္တရံ ရူပါယတနာဒီနိ. အပိစ ဝိညာဏုပ္ပတ္တိကာရဏဝဝတ္ထာနတောပိ အယမေတေသံ ကမော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝုတ္တံ ဟေတံ ‘‘စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏ’’န္တိ (မ. နိ. ၃.၄၂၁၊ သံ. နိ. ၄.၆၀၊ ၁၁၃၊ မဟာနိ. ၁၀၇) အယံ တာဝေတ္ထ ကမော.

တာဝတ္တတောတိ တာဝဘာဝတော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – စက္ခာဒယောပိ ဟိ ဓမ္မာ ဧဝ၊ ဧဝံ သတိ ဓမ္မာယတနမိစ္စေဝ အဝတွာ ကသ္မာ ဒွါဒသာယတနာနိ ဝုတ္တာနီတိ စေ? ဆဝိညာဏကာယုပ္ပတ္တိယာ ဒွါရာရမ္မဏဝဝတ္ထာနတော အယမေတေသံ ဘေဒေါ ဟောတီတိ ဒွါဒသ ဝုတ္တာနိ. စက္ခုဝိညာဏဝီထိပရိယာပန္နဿ ဟိ ဝိညာဏကာယဿ စက္ခာယတနမေဝ ဥပ္ပတ္တိဒွါရံ၊ ရူပါယတနမေဝါရမ္မဏံ. တထာ ဣတရာနိ ဣတရေသံ. ဆဋ္ဌဿ ပန ဘဝင်္ဂမနသင်္ခါတော မနာယတနေကဒေသောဝ ဥပ္ပတ္တိဒွါရံ၊ အသာဓာရဏဉ္စ ဓမ္မာယတနံ အာရမ္မဏန္တိ. ဣတိ ဆန္နံ ဝိညာဏကာယာနံ ဥပ္ပတ္တိဒွါရာရမ္မဏဝဝတ္ထာနတော ဒွါဒသ ဝုတ္တာနီတိ အယမေတ္ထ တာဝတ္တတာ.

ဒဋ္ဌဗ္ဗဘေဒတောတိ ဧတ္ထ ပန သဗ္ဗာနိ စေတာနိ အာယတနာနိ အနာဂမနတော၊ အနိဂ္ဂမနတော စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. န ဟိ တာနိ ပုဗ္ဗေ ဥဒယာ ကုတောစိ အာဂစ္ဆန္တိ၊ နပိ ဥဒ္ဓံ ဝယာ ကုဟိဉ္စိ ဂစ္ဆန္တိ၊ အထ ခေါ ပုဗ္ဗေ ဥဒယာ အပ္ပဋိလဒ္ဓသဘာဝါနိ ဥဒ္ဓံ ဝယာ ပရိဘိန္နသဘာဝါနိ၊ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တဝေမဇ္ဈေ ပစ္စယာယတ္တဝုတ္တိတာယ အဝသာနိ ပဝတ္တန္တိ၊ တသ္မာ အနာဂမနတော၊ အနိဂ္ဂမနတော စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. တထာ နိရီဟတော၊ အဗျာပါရတော စ. န ဟိ စက္ခုရူပါဒီနံ ဧဝံ ဟောတိ ‘‘အဟော ဝတ အမှာကံ သာမဂ္ဂိယံ ဝိညာဏံ နာမ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ၊ န စ တာနိ ဝိညာဏုပ္ပါဒနတ္ထံ ဒွါရဘာဝေန၊ ဝတ္ထုဘာဝေန၊ အာရမ္မဏဘာဝေန ဝါ ဗျာပါရမာပဇ္ဇန္တိ၊ အထ ခေါ ဓမ္မတာဝေသာ ယံ စက္ခုရူပါဒိသာမဂ္ဂိယံ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ သမ္ဘဝန္တိ၊ တသ္မာ နိရီဟတော၊ အဗျာပါရတော စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. အပိစ အဇ္ဈတ္တိကာနိ သုညော ဂါမော ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ ဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝဝိရဟိတတ္တာ၊ ဗာဟိရာနိ ဂါမဃာတကစောရာ ဝိယ. တထာ အဇ္ဈတ္တိကာနိ ဆပါဏကာ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ၊ ဗာဟိရာနိ တေသံ ဂေါစရာ ဝိယာတိ အယမေတ္ထ ဒဋ္ဌဗ္ဗဘေဒေါ. ဧဝံ ပါဠိမုတ္တနယေနေတ္ထ ဝိညာတဗ္ဗော ဝိနိစ္ဆယော.

အာယတနဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဓာတုဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

ဓာတုဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန အတ္ထတော တာဝ – အဋ္ဌာရသ ဓာတုယောတိ ဧတ္ထ ဝိဒဟတိ၊ ဓီယတေ၊ ဝိဓာနံ၊ ဝိဓီယတေ ဧတာယ၊ ဧတ္ထ ဝါ ဓီယတီတိ ဓာတု. လောကိယာ ဟိ ဓာတုယော ကာရဏဘာဝေန ဝဝတ္ထိတာ. အနေကပ္ပကာရံ သံသာရဒုက္ခံ ဝိဒဟန္တိ နိပ္ဖါဒေန္တိ၊ သတ္တေဟိ စ ဓီယန္တေ ဓာရီယန္တိ၊ ဒုက္ခဝိဓာနမတ္တမေဝ စေတာ၊ ဧတာဟိ စ ကာရဏဘူတာဟိ သံသာရဒုက္ခံ သတ္တေဟိ အနုဝိဓီယတိ၊ ယထာဝိဟိတဉ္စ ဒုက္ခံ ဧတာသွေဝ ဓီယတိ ဌပီယတီတိ ဧတေဟိ အတ္ထေဟိ ယထာသမ္ဘဝံ ‘‘ဓာတုယော’’တိ ဝုစ္စန္တိ.

ယထာ ဝါ သရီရသင်္ခါတဿ သမုဒါယဿ အဝယဝဘူတေသု ရသသောဏိတာဒီသု အညမညံ ဝိသဘာဂလက္ခဏပရိစ္ဆိန္နေသု ဓာတုသမညာ၊ ဧဝမေတေသုပိ ပဉ္စက္ခန္ဓသင်္ခါတဿ အတ္တဘာဝဿ စက္ခာဒီသု ဓာတုသမညာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. လောကိယလောကုတ္တရသာဓာရဏတ္ထဝသေန ပန အတ္တနော သဘာဝံ ဓာရေန္တီတိ ဓာတုယော. နိဇ္ဇီဝမတ္တာနမေတံ အဓိဝစနံ၊ တသ္မာ ယထာဝုတ္တေနတ္ထေန စက္ခု စ တံ ဓာတု စာတိ စက္ခုဓာတု. ဧဝံ သေသေသုပီတိ အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော.

ဓမ္မဘေဒတော ပနေတ္ထ အာယတနေသု ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗော. အပိစ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇနသမ္ပဋိစ္ဆနဒွယဝိညာဏံ မနောဓာတု နာမ. ပဉ္စဝိညာဏမနောဓာတုဝဇ္ဇိတံ ပန သဗ္ဗမ္ပိ ဝိညာဏံ မနောဝိညာဏဓာတု နာမ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

ဝိဘင်္ဂနယတော ပနေတ္ထ သုတ္တန္တဘာဇနီယေ တာဝ – ‘‘ပထဝီဓာတု အာပေါ တေဇော ဝါယော အာကာသဝိညာဏဓာတူ’’တိ ဆ ဓာတုယော ဥဒ္ဒိသိတွာ အာဒိတော ပဉ္စ အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရဝသေန၊ ပစ္ဆိမာ စ ဆ ဝိညာဏဝသေန ဝိဘတ္တာ၊ အပရာပိ ‘‘သုခဓာတု ဒုက္ခသောမနဿဒေါမနဿုပေက္ခာအဝိဇ္ဇာဓာတူ’’တိ ဆ ဓာတုယော ဥဒ္ဒိသိတွာ တထာ တထာ ဝိဘတ္တာ၊ ပုန အပရာပိ ‘‘ကာမဓာတု ဗျာပါဒဝိဟိံသာနေက္ခမ္မအဗျာပါဒအဝိဟိံသာဓာတူ’’တိ ဆ ဓာတုယော ဥဒ္ဒိသိတွာ၊ ဧဝံ တီဟိ ဆက္ကေဟိ ပစ္စေကံ တေဘူမကာ အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော သရူပတော၊ လက္ခဏာဟာရတော၊ နိဿယဝိသယပယောဂဝိနာဘာဝါဒိတော စ ဝုတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ အယံ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယော.

အဘိဓမ္မဘာဇနီယေ ပန သရူပေနေဝ အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော ဥဒ္ဒိသိတွာ ပသာဒဝိသယဓာတုယော အာယတနေ ဝုတ္တနယေန ဝိဘတ္တာ၊ သတ္တ ဝိညာဏဓာတုယော ပန –

‘‘တတ္ထ ကတမာ စက္ခုဝိညာဏဓာတု? စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စိတ္တံ။ပေ။ စက္ခုဝိညာဏဓာတု. အယံ ဝုစ္စတိ စက္ခုဝိညာဏဓာတု။ပေ။ ကာယဝိညာဏဓာတု.

‘‘တတ္ထ ကတမာ မနောဓာတု? စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ။ပေ။ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ။ပေ။ နိရုဒ္ဓသမနန္တရာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စိတ္တံ။ပေ။ သဗ္ဗဓမ္မေသု ဝါ ပန ပဌမသမန္နာဟာရော ဥပ္ပဇ္ဇတိ စိတ္တံ။ပေ။ အယံ ဝုစ္စတိ မနောဓာတု.

‘‘တတ္ထ ကတမာ ဓမ္မဓာတု? ဝေဒနာက္ခန္ဓော သညာက္ခန္ဓော သင်္ခါရက္ခန္ဓော၊ ယဉ္စ ရူပံ အနိဒဿနံ အပ္ပဋိဃံ ဓမ္မာယတနပရိယာပန္နံ၊ အသင်္ခတာ စ ဓာတု။ပေ။ အယံ ဝုစ္စတိ ဓမ္မဓာတု.

‘‘တတ္ထ ကတမာ မနောဝိညာဏဓာတု။ပေ။ မနောဓာတုယာပိ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဒ္ဓသမနန္တရာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စိတ္တံ။ပေ။ မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စိတ္တံ။ပေ။ အယံ ဝုစ္စတိ မနောဝိညာဏဓာတူ’’တိ (ဝိဘ. ၁၈၄) –

ဧဝံ ဝိဘတ္တာ. တတ္ထ သဗ္ဗဓမ္မေသု ဝါ ပန ပဌမသမန္နာဟာရောတိ ဧတ္ထ ပဉ္စဝိညာဏဝိသယေသု သဗ္ဗဓမ္မေသူတိ ဧဝံ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. မနောဓာတုယာပိ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဒ္ဓသမနန္တရာတိ ဧတ္ထ ပန ပိ-ကာရော သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ တသ္မာ မနောဓာတုယာပိ သန္တီရဏဝေါဋ္ဌဗ္ဗနာဒိမနောဝိညာဏဓာတုယာပီတိ ဧဝမတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. မနဉ္စ ပဋိစ္စာတိအာဒီသု မနောဒွါရေ ဘဝင်္ဂမနဉ္စေဝ စတုဘူမကဓမ္မာရမ္မဏဉ္စ ပဋိစ္စ သဟာဝဇ္ဇနကဇဝနံ နိဗ္ဗတ္တတီတိ အတ္ထော. အယံ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနယော.

ပဉှာပုစ္ဆကနယေ ပန အဋ္ဌာရသန္နံ ဓာတူနံ ကတိ ကုသလာ။ပေ။ ကတိ အရဏာတိ? သောဠသ ဓာတုယော အဗျာကတာ၊ ဒွေ ဓာတုယော တိဓာပိ ဟောန္တိ။ပေ။ ဒသ ဓာတုယော နေဝဝိပါကနဝိပါကဓမ္မဓမ္မာ၊ ပဉ္စ ဓာတုယော ဝိပါကာ၊ မနောဓာတု သိယာ ဝိပါကာ၊ သိယာ နေဝဝိပါကနဝိပါကဓမ္မဓမ္မာ၊ ဒွေ ဓာတုယော တိဓာပိ ဟောန္တိ. ဒသ ဓာတုယော ဥပါဒိန္နုပါဒါနိယာ၊ သဒ္ဒဓာတုယော အနုပါဒိန္နုပါဒါနိယာ၊ ပဉ္စ ဓာတုယော သိယာ ဥပါဒိန္နုပါဒါနိယာ၊ သိယာ အနုပါဒိန္နုပါဒါနိယာ၊ ဒွေ ဓာတုယော တိဓာပိ။ပေ။ ဒသ ဓာတုယော သိယာ ဥပ္ပန္နာ၊ သိယာ ဥပ္ပါဒိနော၊ သဒ္ဒဓာတု သိယာ ဥပ္ပန္နာ၊ သိယာ အနုပ္ပန္နာ၊ သိယာ န ဝတ္တဗ္ဗာ ဥပ္ပါဒိနောတိ၊ ဆ ဓာတုယော တိဓာပိ. ဓမ္မဓာတု တိဓာဝ။ပေ။ ရူပဓာတု သနိဒဿနသပ္ပဋိဃာ၊ နဝ ဓာတုယော အနိဒဿနသပ္ပဋိဃာ၊ အဋ္ဌ ဓာတုယော အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာ. သတ္တရသ ဓာတုယော န ဟေတူ၊ ဓမ္မဓာတု ဒွိဓာဝ။ပေ။ သောဠသ ဓာတုယော အရဏာ၊ ဒွေ ဓာတုယော ဒွိဓာပီတိ အယံ ပဉှာပုစ္ဆကနယော.

ဣဒါနိ ပနေတာသံ –

ကမတာဝတ္တတော ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပစ္စယာနံ ဝိဘာဂတော၊

ဓာတူနမိဓ ဝိညေယျော၊ ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.

တတ္ထ ကမတော တာဝ ဣဓာပိ ဒေသနာက္ကမောဝ ယုဇ္ဇတိ. သော စ ပနာယံ ဟေတုဖလာနုပုဗ္ဗဝဝတ္ထာနဝသေန ဝုတ္တော. စက္ခုဓာတု ရူပဓာတူတိ ဣဒံ ဟိ ဒွယံ ဟေတု၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတူတိ ဣဒံ ဖလံ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ. အယံ တာဝေတ္ထ ကမော.

တာဝတ္တတော ပန ယာ ဣဓ သုတ္တန္တဘာဇနီယေ တီဟိ ဆက္ကေဟိ ဝုတ္တာ ဓာတုယော စေဝ၊ တေသု တေသု သုတ္တာဘိဓမ္မပဒေသေသု ‘‘အာဘာဓာတု။ပေ။ အနေကဓာတုနာနာဓာတုလောကော’’တိအာဒိနာ အာဂတာ စာတိ အညာပိ ဗဟုဓာတုယော ဒိဿန္တိ၊ တာသမ္ပိ ဝသေန ပရိစ္ဆေဒံ အဝတွာ ကသ္မာ အဋ္ဌာရသေဝ ဝုတ္တာတိ? တာသမ္ပိ တဒန္တောဂဓတ္တာ.

အပိစ ဝိဇာနနသဘာဝေ ဝိညာဏေ ဇီဝသညီနံ တဿာ စက္ခုဝိညာဏာဒိဘေဒေန အနေကတံ၊ စက္ခုရူပါဒိပစ္စယာယတ္တဝုတ္တိတာယ အနိစ္စတဉ္စ ပကာသေတွာ တသ္မိံ ဒီဃရတ္တာနုသယိတဇီဝသညာသမူဟနနတ္ထဉ္စ အဋ္ဌာရသေဝ ဝုတ္တာ. ကိဉ္စ ဘိယျော – ဝေနေယျဇ္ဈာသယဝသေန စ. ဝေနေယျာ ဟိ အရူပမူဠှော ရူပမူဠှော ဥဘယမူဠှောတိ တိဝိဓာ ဟောန္တိ. တေသံ တိဏ္ဏမ္ပိ ယထာက္ကမံ နာတိသင်္ခေပဝိတ္ထာရတော အရူပဘေဒဝိဘာဝိနီ ခန္ဓဒေသနာ၊ ရူပဘေဒဝိဘာဝိနီ အာယတနဒေသနာ၊ တဒုဘယဘေဒဝိဘာဝိနီ ဓာတုဒေသနာ သပ္ပါယာတိ ဝေနေယျဇ္ဈာသယဝသေန အဋ္ဌာရသေဝ ဝုတ္တာတိ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘သင်္ခေပဝိတ္ထာရနယေန တထာ တထာ ဟိ၊

ဓမ္မံ ပကာသယတိ ဧသ ယထာ ယထာဿ၊

သဒ္ဓမ္မတေဇဝိဟတံ ဝိလယံ ခဏေန၊

ဝေနေယျသတ္တဟဒယေသု တမော ပယာတီ’’တိ. (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၁၈၃)၊

အယမေတ္ထ တာဝတ္တတာ.

ဒဋ္ဌဗ္ဗတော ပနေတာ သဗ္ဗာပိ သင်္ခတာ ဓာတုယော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တဝိဝိတ္တတော၊ ဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝသုညတော၊ ပစ္စယာယတ္တဝုတ္တိတော စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဝိသေသတော ပနေတ္ထ ဘေရိတလံ ဝိယ စက္ခုဓာတု ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဒဏ္ဍော ဝိယ ရူပဓာတု၊ သဒ္ဒေါ ဝိယ စက္ခုဝိညာဏဓာတု. တထာ တိဿောပိ စေတာ ယထာက္ကမံ အာဒါသတလမုခမုခနိမိတ္တာနိ ဝိယ. တထာ တိလယန္တစက္ကတေလာနိ ဝိယ၊ အဓရာရဏီဥတ္တရာရဏီအဂ္ဂီ ဝိယ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဧသ နယော သောတဓာတုအာဒီသုပိ. မနောဓာတု ပန ယထာသမ္ဘဝတော စက္ခုဝိညာဏဓာတုအာဒီနံ ပုရေစရာနုစရာ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဓမ္မဓာတုယံ ပန ဝေဒနာ သလ္လသူလမိဝ၊ သညာ ရိတ္တမုဋ္ဌိ ဝိယ၊ သင်္ခါရာ ဝိသရုက္ခမိဝ၊ သုခုမရူပံ ခုရစက္ကံ ဝိယ၊ အသင်္ခတာ ဓာတု ခေမန္တဘူမိ ဝိယ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မနောဝိညာဏဓာတု ပန မက္ကဋော ဝိယ၊ အဿခဠုင်္ကော ဝိယ၊ ယတ္ထကာမနိပါတိတော ဝေဟာသက္ခိတ္တဒဏ္ဍော ဝိယ၊ ရင်္ဂနဋော ဝိယ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. အယမေတ္ထ ဒဋ္ဌဗ္ဗတာ.

ပစ္စယာနံ ဝိဘာဂတော ပနေတ္ထ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ စက္ခု နိဿယပစ္စယော၊ ရူပံ အာရမ္မဏပစ္စယော၊ ကိရိယာမနောဓာတု အနန္တရပစ္စယော၊ တယော အရူပိနော ခန္ဓာ သဟဇာတပစ္စယော. ဧဝံ သောတဝိညာဏာဒီသုပိ. မနောဝိညာဏဓာတုယာ ပန မနောဓာတု အနန္တရပစ္စယော၊ ဓမ္မဓာတု အာရမ္မဏပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တနိဿယသဟဇာတာဒိပစ္စယောတိ အယံ ပစ္စယဝိဘာဂေါ. ဧဝံ ဝိညေယျော ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.

ဓာတုဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သစ္စဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

သစ္စဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန အတ္ထတော တာဝ – စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနီတိ ဧတ္ထာယံ သစ္စ-သဒ္ဒေါ အနေကေသု အတ္ထေသု ဒိဿတိ. သေယျထိဒံ – ‘‘သစ္စံ ဘဏေ န ကုဇ္ဈေယျာ’’တိအာဒီသု (ဓ. ပ. ၂၂၄) ဝါစာသစ္စေ. ‘‘သစ္စေ ဌိတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ’’တိအာဒီသု (ဇာ. ၂.၂၁.၄၃၃) ဝိရတိသစ္စေ. ‘‘ကသ္မာ နု သစ္စာနိ ဝဒန္တိ နာနာ၊ ပဝါဒိယာသေ ကုသလာဝဒါနာ’’တိအာဒီသု (သု. နိ. ၈၉၁) ဒိဋ္ဌိသစ္စေ. ‘‘ဧကံ ဟိ သစ္စံ၊ န ဒုတိယမတ္ထီ’’တိအာဒီသု (သု. နိ. ၈၉၀) ပရမတ္ထသစ္စေ၊ နိဗ္ဗာနေ စေဝ မဂ္ဂေ စ. ‘‘စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ကတိ ကုသလာ’’တိအာဒီသု (ဝိဘ. ၂၁၆) အရိယသစ္စေ. သွာယမိဓာပိ အရိယသစ္စေ ဝတ္တတိ. ကေနဋ္ဌေန သစ္စာနိ? တထဋ္ဌေန. ကောယံ တထဋ္ဌော နာမ? ယော ပညာစက္ခုနာ ဥပပရိက္ခမာနာနံ မာယာဝ ဝိပရီတော၊ မရီစီဝ ဝိသံဝါဒကော၊ တိတ္ထိယာနံ အတ္ထာ ဝိယ အနုပလဗ္ဘမာနသဘာဝေါ စ န ဟောတိ၊ အထ ခေါ ဗာဓနပ္ပဘဝသန္တိနိယျာနဘူတေန တစ္ဆာဝိပရီတဘူတဘာဝေန အရိယဉာဏဿ ဂေါစရော ဟောတိ. အယံ တထဋ္ဌော သစ္စဋ္ဌောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ဣတိ တစ္ဆာဝိပလ္လာသဘူတဘာဝံ စတူသုပိ၊

ဒုက္ခာဒီသွဝိသေသေန၊ သစ္စဋ္ဌံ အာဟု ပဏ္ဍိတာ’’တိ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၁၈၉၊ သာရတ္ထ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၃.၁၄).

အရိယာနိ စ တာနိ သစ္စာနိ စာတိ အရိယသစ္စာနိ. အရိယာနီတိ ဥတ္တမာနိ၊ အဝိသံဝါဒကာနီတိ အတ္ထော. အရိယေဟိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ပဋိဝိဇ္ဈိတဗ္ဗာနိ သစ္စာနိ၊ အရိယဿ ဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သန္တကာနိ သစ္စာနိ တေန ဥပ္ပါဒိတတ္တာ၊ ပကာသိတတ္တာ စ၊ အရိယဘာဝကရာနိ ဝါ သစ္စာနိ တေသံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓတ္တာ အရိယဘာဝသိဒ္ဓိတောတိ အရိယသစ္စာနိ. ‘‘ဒုက္ခံ အရိယသစ္စ’’န္တိအာဒီသု ပန ဒု-ဣတိ အယံ သဒ္ဒေါ ကုစ္ဆိတေ ဒိဿတိ. ကုစ္ဆိတံ ဟိ ပုတ္တံ ‘‘ဒုပုတ္တော’’တိ ဝဒန္တိ. ခံ-သဒ္ဒေါ ပန တုစ္ဆေ. တုစ္ဆံ ဟိ အာကာသံ ‘‘ခ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ဣဒဉ္စ ပဌမသစ္စံ ကုစ္ဆိတံ အနေကောပဒ္ဒဝါဓိဋ္ဌာနတော၊ တုစ္ဆံ ဗာလဇနပရိကပ္ပိတဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝဝိရဟိတတော၊ တသ္မာ ကုစ္ဆိတတ္တာ၊ တုစ္ဆတ္တာ စ ‘‘ဒုက္ခ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. သံ-ဣတိ စ အယံ သဒ္ဒေါ ‘‘သမာဂမော၊ သမေတ’’န္တိအာဒီသု သံယောဂံ ဒီပေတိ. ဥ-ဣတိ အယံ သဒ္ဒေါ ‘‘ဥပ္ပန္နံ ဥဒိတ’’န္တိအာဒီသု ဥပ္ပတ္တိံ. အယ-သဒ္ဒေါ ပန ကာရဏံ ဒီပေတိ. ဣဒဉ္စ ဒုတိယသစ္စံ အဝသေသပစ္စယသမာယောဂေ သတိ ဒုက္ခဿုပ္ပတ္တိကာရဏန္တိ ‘‘ဒုက္ခသမုဒယော’’တိ ဝုစ္စတိ.

တတိယသစ္စံ ပန ယသ္မာ နိ-သဒ္ဒေါ အဘာဝံ၊ ရောဓ-သဒ္ဒေါ စာရကံ ဒီပေတိ၊ တသ္မာ အဘာဝေါ ဧတ္ထ၊ ဧတသ္မိံ ဝါ အဓိဂတေ သံသာရစာရကသင်္ခါတဿ ဒုက္ခနိရောဓဿ သဗ္ဗဂတိသုညတ္တာ၊ တပ္ပဋိပက္ခတ္တာ စာတိ ‘‘ဒုက္ခနိရောဓ’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဒုက္ခဿ ဝါ အနုပ္ပါဒနိရောဓပစ္စယတ္တာ. စတုတ္ထံ ပန ယသ္မာ ဧတံ ဒုက္ခနိရောဓံ ဂစ္ဆတိ၊ သတ္တံ ဝါ တံ ဂမယတိ အာရမ္မဏဝသေန တဒဘိမုခတ္တာ၊ ပဋိပဒါ စ ဟောတိ ဒုက္ခနိရောဓပ္ပတ္တိယာ၊ တသ္မာ ‘‘ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ဝုစ္စတိ.

အပိစ ဒုက္ခာဒီနံ စတ္တာရော စတ္တာရော အတ္ထာ ဝိဘတ္တာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ၊ ယေ ဒုက္ခာဒီနိ အဘိသမေန္တေဟိ အဘိသမေတဗ္ဗာ. ယထာဟ –

‘‘ဒုက္ခဿ ပီဠနဋ္ဌော သင်္ခတဋ္ဌော သန္တာပဋ္ဌော ဝိပရိဏာမဋ္ဌော၊ ဣမေ စတ္တာရော ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. သမုဒယဿ အာယူဟနဋ္ဌော နိဒါနဋ္ဌော သံယောဂဋ္ဌော ပလိဗောဓဋ္ဌော ။ပေ။ နိရောဓဿ နိဿရဏဋ္ဌော ဝိဝေကဋ္ဌော အသင်္ခတဋ္ဌော အမတဋ္ဌော။ပေ။ မဂ္ဂဿ နိယျာနဋ္ဌော ဟေတွဋ္ဌော ဒဿနဋ္ဌော အာဓိပတေယျဋ္ဌော။ပေ။ အနညထာ’’တိ (ပဋိ. မ. ၂.၈).

ဧဝံ ဝိဘတ္တာနံ စတုန္နံ စတုန္နံ အတ္ထာနံ ဝသေန ဒုက္ခာဒီနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော.

ဓမ္မဘေဒတော ပန တဏှာဝဇ္ဇိတာ သဗ္ဗလောကိယဓမ္မာ၊ သံကိလေသိကဝဇ္ဇိတာ ဝါ ဒုက္ခသစ္စံ နာမ၊ တဏှာ ပန သဗ္ဗာ အကုသလာ ဝါ လောကိယကုသလာ ဝါ ဓမ္မာ သမုဒယသစ္စံ နာမ၊ နိဗ္ဗာနံ နိရောဓသစ္စံ နာမ၊ လောကုတ္တရကုသလစိတ္တသမ္ပယုတ္တာနိ အဋ္ဌမဂ္ဂင်္ဂါနိ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ နာမ. ဣမေဟိ ပန မဂ္ဂင်္ဂေဟိ သမ္ပယုတ္တာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စေဝ သာမညဖလာနိ စေတ္ထ အသင်္ဂဟိတာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. တာနိ ဟိ ‘‘ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခ’’န္တိ (သံ. နိ. ၃.၁၅) ဝစနတော သင်္ခါရဒုက္ခသင်္ဂဟိတာနိပိ. ယာယ ပရိညာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ တထတ္တေန န ဟောန္တိ၊ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ န ဝုစ္စန္တိ၊ တာနိ ဌပေတွာ သဗ္ဗေ လောကိယလောကုတ္တရဓမ္မာ သင်္ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. အယံ ဓမ္မဘေဒေါ.

ဝိဘင်္ဂနယတော ပနေတ္ထ သုတ္တန္တဘာဇနီယေ ဒုက္ခသစ္စံ တာဝ –

‘‘တတ္ထ ကတမံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ? ဇာတိပိ ဒုက္ခာ၊ ဇရာပိ ဒုက္ခာ၊ မရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာပိ ဒုက္ခာ၊ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော၊ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော၊ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ၊ တမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ’’တိ (ဝိဘ. ၁၉၀) –

ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိဘတ္တံ. တတ္ထ ဒုက္ခံ တိဝိဓံ ဟောတိ ဒုက္ခဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဒုက္ခံ သင်္ခါရဒုက္ခန္တိ. တတ္ထ ဒုက္ခဒုက္ခံ ဒုဝိဓံ ပရိယာယဒုက္ခံ နိပ္ပရိယာယဒုက္ခန္တိ. တတ္ထ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခဒေါမနဿဝေဒနာ နိပ္ပရိယာယဒုက္ခံ နာမ၊ တဒဝသေသာ ပန ဒုက္ခဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘူတာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ပရိယာယဒုက္ခံ နာမ. သုခသောမနဿဝေဒနာ ဝိပရိဏာမဒုက္ခံ နာမ. သဗ္ဗေ ပန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သဗ္ဗသင်္ခတာ ဝါ သင်္ခါရဒုက္ခံ နာမ. ဣမေသံ တိဏ္ဏံ ဒုက္ခာနံ ဝသေန ယထာယောဂံ တီသု ဘဝေသု ဇာတိအာဒီနံ ဒုက္ခဒုက္ခတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကာမဘဝသ္မိံ ဟိ ဇာတိ တာဝ သယံ န ဒုက္ခာ၊ အပါယဂတိမနုဿဂတိအာဒီသု ပန နိရယဂ္ဂိသန္တာပါဒိမူလကံ၊ ဂဗ္ဘောက္ကန္တိကာဒိမူလကံ၊ ဇိဃစ္ဆာပိပါသာဒိမူလကဉ္စ ဒုက္ခံ တဿ သဗ္ဗဿ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘာဝေန ပရိယာယတော ဒုက္ခန္တိ. တထာ ဇရာမရဏာဒယောပိ. ကေဝလံ ဇရာ ကာယဒုဗ္ဗလတာမူလဿ၊ ပုတ္တဒါရာဒိပရိဘဝမူလဿ စ၊ မရဏံ ပန မာရဏန္တိကဝေဒနာဘူတဿ၊ နိရယာဒိဂတိနိမိတ္တဒဿနမူလဿ စ ဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘာဝတော၊ သောကာဒယော သောကာဒိမူလဿ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘာဝတ္တာ စေဝ သယံ ဒုက္ခတ္တာ စ ဒုက္ခာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝိပရိဏာမဒုက္ခသင်္ခါရဒုက္ခတာ စေသံ ပသိဒ္ဓါယေဝ. ဧဝံ ကာမဘဝေ ဇာတိအာဒီနံ တီဟိပိ ဒုက္ခေဟိ ဒုက္ခတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ရူပါရူပဘဝေသု ပန ယသ္မာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ န သန္တိ၊ တသ္မာ တတ္ထ ဇာတိအာဒီနံ ဝိပရိဏာမဒုက္ခသင်္ခါရဒုက္ခဝသေန စ ဒုက္ခတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န ဒုက္ခဒုက္ခဝသေနာတိ အယံ ဒုက္ခသစ္စေ နယော.

သမုဒယသစ္စံ ပန ‘‘ကာမတဏှာ ဘဝတဏှာ ဝိဘဝတဏှာ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၃) တတ္တကမေဝ ဥဒ္ဒိသိတွာ ‘‘သာ ခေါ ပနေသာ တဏှာ ကတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၃) ပုစ္ဆိတွာ ဆန္နံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယဝိသယဝိညာဏဖဿဝေဒနာသညာစေတနာတဏှာဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝိသယဘူတာနံ ဝသေန တဏှာယ ‘‘ဧတ္ထေသာ တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဧဝံ ဥပ္ပတ္တိံ ပကာသေတွာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တံ.

နိရောဓသစ္စံ ပန ‘‘တဿာ ဧဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၄) ဝတွာ ပုန ‘‘သာ ခေါ ပနေသာ တဏှာ ကတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၄) ပုစ္ဆိတွာ သမုဒယသစ္စေ ဝုတ္တဣန္ဒြိယာဒီနံ ဝသေန ပဋိလောမတော တဏှာယ နိရောဓံ ပကာသေတွာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တံ. တတ္ထ အသေသဝိရာဂနိရောဓောတိအာဒီနိ ပဒါနိ နိဗ္ဗာနဝေဝစနာနိ. နိဗ္ဗာနံ ဟိ အာဂမ္မ တဏှာ အသေသာ ဝိရဇ္ဇတိ၊ နိရုဇ္ဈတိ၊ စဇီယတိ၊ ပဋိနိဿဇ္ဇီယတိ၊ မုစ္စတိ၊ န အလ္လီယတိ၊ တသ္မာ ‘‘အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော’’တိ ဝုစ္စတိ. ဧကမေဝ ဟိ နိဗ္ဗာနံ၊ နာမာနိ ပနဿ သဗ္ဗသင်္ခတာနံ နာမပဋိပက္ခဝသေန အနေကာနိ ဟောန္တိ.

နနု ပါဋေက္ကံ နိဗ္ဗာနံ နာမ နတ္ထိ၊ ကိလေသက္ခယမတ္တမေဝ နိဗ္ဗာနံ၊ တေနေဝ စ တာသု တာသု သုတ္တာဘိဓမ္မဒေသနာသု ‘‘ရာဂက္ခယော ဒေါသက္ခယော’’တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၄.၃၁၄) ဝုတ္တန္တိ စေ? န၊ အရဟတ္တနိဗ္ဗာနာနံ ဧကတာပဇ္ဇနတော. အရဟတ္တမ္ပိ ဟိ ‘‘ယော ခေါ၊ အာဝုသော၊ ရာဂက္ခယော ဒေါသက္ခယော မောဟက္ခယော၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ အရဟတ္တ’’န္တိ (သံ. နိ. ၄.၃၁၄) ရာဂါဒီနံ ပရိက္ခယန္တေ ဥပ္ပန္နတ္တာ ဥပစာရေန အရဟတ္တံ ရာဂက္ခယာဒိဘာဝေန ဝုစ္စတိ၊ တထာ ရာဂါဒီနံ ခယဟေတုတ္တာ နိဗ္ဗာနမ္ပိ ရာဂက္ခယာဒိဘာဝေန ဝုတ္တန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဣတရထာ နိဗ္ဗာနဿ ဗဟုတ္တံ အာပဇ္ဇတိ ရာဂါဒီနံ ဗဟုန္နံ ခယဿာပိ ဗဟုတ္တာ. သဗ္ဗကိလေသာနမ္ပိ ခယဿ ဧကတ္တေန ပဌမမဂ္ဂေန ဒိဋ္ဌိအာဒီနံ ခယေ သဗ္ဗကိလေသက္ခယော အာပဇ္ဇတိ၊ ဩဠာရိကတ္တဉ္စဿ သိယာ တိရစ္ဆာနာနမ္ပိ ဥပ္ပန္နရာဂက္ခယဿ ပါကဋတ္တေန နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တိတော၊ ဂေါတြဘူက္ခဏေပိ စ ရာဂါဒိက္ခယော ဟောတိ ဂေါတြဘုနော နိဗ္ဗာနဝိသယတ္တာ၊ မဂ္ဂဿ ပန နိဗ္ဗာနာရမ္မဏတာအပ္ပသင်္ဂေါ. န ဟိ အတ္တနာ ခေပိယမာနကိလေသက္ခယမာရဗ္ဘ မဂ္ဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဘာဝေါ စဿ အာပဇ္ဇတိ ရာဂါဒိက္ခယဘူတဿ ပန အဘာဝဿ ပက္ခဝသေန တုစ္ဆရူပတ္တာ၊ တဿာပိ ဘာဝတ္တာဘာဝါဝ ဝိဝေကလက္ခဏံ န သိယာ၊ သင်္ခတတာ စဿ သိယာ. န ဟိ ကဒါစိ ဥပလဗ္ဘမာနံ အသင်္ခတံ ဘဝိတုမရဟတိ သဗ္ဗေသမ္ပိ အဟေတုကတ္တာပတ္တိတော၊ သင်္ခတတ္တေပိ စဿ န နိဗ္ဗာနတ္တံ ဥပ္ပတ္တိဇရာဘင်္ဂသမင်္ဂိတာယ ဒုက္ခတ္တာ၊ တထာ စ အဘာဝဿာပိ အဘာဝေါ၊ အနဝဋ္ဌာနဉ္စ ခီဏာနမ္ပိ ရာဂါဒီနံ ပုန ဥပ္ပဇ္ဇနံ ယေသံ တေသမေဝ အဘာဝေါ အဘာဝဿ ဝိနဋ္ဌတ္တာ.

အပိစ ကာရဏန္တရေန ဝါ ဘာဝေ ဥပ္ပန္နေ ရာဂါဒီနံ န ကာစိ ဟာနိ ဟောတိ. န ဟိ အညဿုပ္ပတ္တိယံ အညံ ဝိဂစ္ဆတိ. အဘာဝေါ ဘာဝဿ ဝိရောဓိ၊ ဝိရောဓိသန္နိဓာနေ စ ဣတရံ ဝိဂစ္ဆတီတိ စေ? ကိမိဒံ ဝိဂမနံ နာမ. ယဒိ တမ္ပိ ဘာဝရူပံ၊ သမာနဒေါသတာ စဿ သိယာ အနဝဋ္ဌာနဉ္စ၊ န စ အတ္ထသိဒ္ဓိ. ယဒိ တုစ္ဆရူပံ၊ ကိံ ပဌမမေဝဿ တုစ္ဆရူပတာယ ဥပဂတာယ ဒူရမ္ပိ ဂန္တွာ ဥပဂန္တဗ္ဗာတိ သိဒ္ဓါ၊ ရာဂါဒိက္ခယဘူတဿ နိဗ္ဗာနဿ တုစ္ဆရူပတာယ အဘာဝေါ၊ န စ အဘာဝေါ ဧဝ နိဗ္ဗာနံ. အတီတာနာဂတဒေါသာနမဘာဝေ နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တိယာ အဘာဝတော ဝတ္တမာနာနဉ္စ အဘာဝေါ နာမ. အဘာဝေါ နာမ န ကိလေသဝိဂမမတ္တော၊ အပိ တု အနုပ္ပတ္တိဘာဝေန. အစ္စန္တဝိဂမော နိဗ္ဗာနေနာပိ သမ္ပာဒီယတီတိ စေ? န၊ တဿ ကာရဏဘာဝါ. ဝိပဿနာ ကာရဏမိတိ စေ? န၊ အတ္တာဒိဝိကပ္ပဇနကသင်္ခတဓမ္မဒဿနေန ဝိနာ အနတ္တာဒိဝိကပ္ပဘူတာယ ဝိပဿနာယ အနုပ္ပတ္တိတော. ယဒိ ဟိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ တာယ သဗ္ဗေပိ သတ္တာ ဝိမုတ္တာ ဧဝ သိယုံ၊ နော စ ကဒါစိ န ပုစ္ဆေယျ ဝိရုဒ္ဓဓမ္မဒဿနာဘာဝါ. န ဟိ ဒဿနံ ဝိနာ ဝိကပ္ပေါ သမ္ဘဝတိ၊ န စ အတ္တာတိ ဝိကပ္ပဇနကရူပါဒိဒဿနမေဝ တဗ္ဗိရုဒ္ဓဝိကပ္ပဇနကံ ဟောတိ. ဗုဒ္ဓါနဉ္စ ပရမ္ပရောပဒေသေန ရူပါဒီသု ဝိပဿနာဝိကပ္ပေါ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ စေ? န၊ တေသမ္ပိ ဝိရုဒ္ဓဒဿနာဘာဝေန ဝိပဿနာဝိကပ္ပါနုပ္ပတ္တိတော. န ဟိ ယာဒိသာယ ကာရဏသာမဂ္ဂိယာ ယာဒိသံ ကာရိယံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တာဒိသာယ ဧဝ တဗ္ဗိရုဒ္ဓံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟေတုကတ္တပ္ပသင်္ဂတော. န စ ဝိရုဒ္ဓဒဿနာဘာဝေန ဧကဿ ဝိပဿနာဝိကပ္ပဇနကသာမတ္ထိယာဘာဝတော တာဒိသာနံ ပရမ္ပရာယပိ တဗ္ဘာဝေါ၊ တဒုပဒေသော စ သမ္ဘဝတိ. တိလက္ခဏူပဒေသနာနန္တရိကတာယ ပန ဗုဒ္ဓါနံ နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာ သိဒ္ဓိ၊ တေနေဝဿ ကိလေသာနမစ္စန္တပ္ပဟာနဿ၊ ဝိပဿနောပဒေသသာမတ္ထိယဿ စ သိဒ္ဓီတိ နိဗ္ဗာနမေဝ တဒုဘယကာရဏံ၊ နာညန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ကသ္မာ ပန နိဗ္ဗာနဒဿနေန ရာဂါဒီနံ အစ္စန္တပ္ပဟာနံ၊ တိလက္ခဏဉ္စ ဟောတိ. န ဟိ အညဿ ဒဿနေန ဣတရရာဂပ္ပဟာနံ၊ တိလက္ခဏဉာဏဉ္စ ယုတ္တန္တိ? န၊ အသင်္ခတဒဿနေန သင်္ခတဿ ဝါ ဒေါသဿ ဝါ ပါကဋတ္တာ. ဒိဋ္ဌအစ္စန္တသုခါနံ ဟိ ဝဋ္ဋသုခေ၊ တန္နိဿယာရမ္မဏာဒီသု စ သုခါဘိမာနော၊ ဝဋ္ဋာဘိရတိ စ ပဟီယတိ ဒိဋ္ဌပရတီရဿ နာဝိကဿ နာဝါယေကဒေသေ သုခါဘိမာနာဘိရတိယော ဝိယ. အပိစ သင်္ခတဓမ္မေသု အလ္လိနာ ရာဂါဒယော အသင်္ခတဓမ္မေ သဏ္ဌာတုံ န သက္ကောန္တိ အဂ္ဂိက္ခန္ဓေ ဝိယ မက္ခိကာ၊ ထလေ ဝိယ စ ဇလစရာ၊ နိဗ္ဗာနဒဿနေန ပဟီနဒေါသဿ စိတ္တဿ ယာထာဝတော တေသု သင်္ခတေသု တိလက္ခဏဒဿနံ သမ္ဘဝတိ ဘေသဇ္ဇာလေပေန ဝိဟတကာစတိမိရာဒိဒေါသဿ စက္ခုနော ဃဋာဒိရူပဒဿနံ ဝိယ၊ ဒိဋ္ဌဒေါသေသု စဿ သင်္ခါရေသု န ပုန ရာဂါဒီနမုပ္ပတ္တိ ဉာတာ သုစိဘာဝေ ဝိယ ဝစ္စကူပေတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ကသ္မာ ပန ကေသဉ္စိ သတ္တာနံ ဧဝ နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာသမ္ဘဝေါ၊ န သဗ္ဗေသန္တိ? အနာဒိဗုဒ္ဓပရမ္ပရောပဒေသသာပေက္ခတ္တာ၊ တေသဉ္စ ဥပဒေသကာနံ သဗ္ဗတ္ထ သဗ္ဗဒါ အဘာဝတော၊ သောတူနဉ္စ ခဏသမ္ပတ္တိယာ အစ္စန္တဒုလ္လဘတ္တာ၊ စက္ကဝါဠာနဉ္စ အနန္တတ္တာ၊ တသ္မာ ကေစိ ဧဝ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒကာလေ တိလက္ခဏောပဒေသလာဘေန နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရောန္တိ၊ န သဗ္ဗေတိ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ကထံ ပနေတ္ထ ရာဂါဒီနံ အစ္စန္တဝိဂမော နိဗ္ဗာနေန သာဓီယတီတိ? န တာဝ သော၊ အတီတာနာဂတာနံ တေသမိဒါနိ အဘာဝါ၊ ပုဗ္ဗေ စ တဿ ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ၊ ဝတ္တမာနာနံ သရသနိရောဓတော. ကထဉ္စဿ တုစ္ဆရူပဿ နိဗ္ဗာနဿ ဟေတုတ္တေ ယထာဝုတ္တဒေါသာနမဝသရောတိ စေ? န၊ တဿ ဘာဝရူပတ္တာ. ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပတ္တိယာ ဟိ နိဗ္ဗာနမာရဗ္ဘ အနုသယာဇနနဘာဝေန ဥပ္ပန္နမဂ္ဂါ ဧဝ ကိလေသာနမနုပ္ပါဒနိရောဓော တဒုပ္ပတ္တိယာ အာယတိံ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟာနံ အနုပ္ပတ္တိတော အဂ္ဂိသန္နိဓာနေ အင်္ကုရာဇနကဘာဝေန ဥပ္ပန္နသာလိက္ခန္ဓဿ ဗီဇတာဘာဝရူပတာ ဝိယ. န ဟိ အဘာဝေါ နာမ ကောစိ ပရမတ္ထတော အတ္ထိ၊ ယော ကာရဏေန ဇနီယတိ တဗ္ဗိရုဒ္ဓက္ခဏုပ္ပါဒနဘာဝေါဝုပ္ပါဒနံ အနေကက္ခဏုပ္ပါဒနေန ခန္ဓကာရာဘာဝုပ္ပါဒနံ ဝိယ၊ တသ္မာ ကိလေသာနံ အနုပ္ပတ္တိနိရောဓသင်္ခါတဿ အရိယမဂ္ဂဿ ဥပနိဿယတ္တာ ဥပနိဿယောပစာရေန နိဗ္ဗာနံ ‘‘အသေသဝိရာဂနိရောဓော’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ. သရူပေနေဝ ကသ္မာ န ဝုတ္တန္တိ စေ? အဘိသုခုမတ္တာ၊ အနုပလဒ္ဓပုဗ္ဗတ္တာ စ၊ သုခုမတာ စဿ ဘဂဝတော အပ္ပေါဿုက္ကတာဝစနတော၊ အရိယေန စက္ခုနာ ပဿိတဗ္ဗတော စ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဧတ္ထ ပန ပရဝါဒီ အာဟ – ‘‘နတ္ထေဝ နိဗ္ဗာနံ အနုပလဗ္ဘနီယတော’’တိ. န အနုပလဗ္ဘနီယံ တဿ သိဒ္ဓတ္တာ. ဥပလဗ္ဘတိ ဟိ တံ တဒနုရူပပဋိပတ္တိယာ အရိယေဟိ. အပိစ နိဗ္ဗာနံ နတ္ထီတိ န ဝတ္တဗ္ဗံ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဝိရုဒ္ဓဓမ္မာနံ ဘာဝေန အပဝဂ္ဂါဘာဝပ္ပသင်္ဂတော. န စ တံ ယုတ္တံ ဥဏှာဒိပဋိပက္ခဿ သီတာဒိနော ဝိယ ဘဝပဋိပက္ခဿ နိဗ္ဗာနဿပိ အဝဿံဘာဝါ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ယထာပိ ဥဏှေ ဝိဇ္ဇန္တေ၊ အပရံ ဝိဇ္ဇတိ သီတလံ၊

ဧဝံ တိဝိဓဂ္ဂိ ဝိဇ္ဇန္တေ၊ နိဗ္ဗာနံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗက’’န္တိ. (ဗု. ဝံ. ၂.၁၁) –

အာဒိ. အစ္စန္တနိရောဓဟေတုနော ဝိပဿနောပဒေသဿ ဒဿနတော စ အတ္ထေဝ နိဗ္ဗာနံ တံ ဝိနာ တဿာသမ္ဘဝတောတိ ဝုတ္တောဝါယမတ္ထော. တဒေတံ ပုရိမာယ ကောဋိယာ အဘာဝတော အပ္ပဘဝံ၊ တတောဝ အဇရာမရဏံ၊ နိစ္စဉ္စ ဟောတီတိ အဏုအာဒီနမ္ပိ နိစ္စဘာဝပတ္တိ နိဗ္ဗာနဿေဝ နိစ္စတ္တာတိ စေ? န၊ ဘိန္နာဓိကရဏတ္တေန ဟေတုလက္ခဏဿာနုပပတ္တိတော. အဏုအာဒီနမ္ပိ အသင်္ခတတာ ဣတိ စေ? န၊ အသင်္ခတတာသိဒ္ဓိတော အသင်္ခတာနဉ္စာနေကတ္တာနုပပတ္တိတော. ယဒိ ဟိ အသင်္ခတံ နာမ ဘဝေယျ၊ ဧကေနေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ ဒေသကာလသဘာဝဘေဒဿ ကာရဏဘေဒကတ္တာ၊ ဘိန္နသဘာဝါနမ္ပိ အဟေတုကတ္တေ အတိပ္ပသင်္ဂတော.

သင်္ခတေဟိ သဘာဝဘိန္နဿ နိဗ္ဗာနဿ ကထံ အဟေတုကတာတိ စေ? အသင်္ခတသဘာဝေန သင်္ခတသဘာဝေဟိ ဘိန္နဿ ကာရဏာနပေက္ခတ္တာ. အသင်္ခတတ္တေ ဟိ သမာနေ ဘဝသဘာဝဘေဒေါ ကာရဏဘေဒံ သူစယတိ၊ တသ္မာ ဧကမေဝ နိစ္စံ ဘဝိတုမရဟတိ၊ တဉ္စ ယထာဝုတ္တယုတ္တိတော၊ သဗ္ဗညုဝစနတော စ ပရမတ္ထတော ဝိဇ္ဇမာနံ နိဗ္ဗာနမေဝ. ဝုတ္တံ ဟေတံ ဘဂဝတာ ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတ’’န္တိ (ဣတိဝု. ၄၃). အယံ ဒုက္ခနိရောဓသစ္စေ နယော.

ဣတရံ ပန ‘‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓီ’’တိ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တံ. ဝိနိစ္ဆယော ပနေတ္ထ မဂ္ဂင်္ဂဝိဘင်္ဂေ အာဝိ ဘဝိဿတီတိ အယံ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယော.

အဘိဓမ္မဘာဇနီယေ ပန –

‘‘စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒုက္ခံ ဒုက္ခသမုဒယော ဒုက္ခနိရောဓော ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ. တတ္ထ တဏှာ ဒုက္ခသမုဒယော. အဝသေသာ သာသဝဓမ္မာ။ပေ။ ဒုက္ခံ. တဏှာယ ပဟာနံ ဒုက္ခနိရောဓော. အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၆) –

ဝတွာ အဋ္ဌ မဂ္ဂင်္ဂါနိ ဝိတ္ထာရတော နိဒ္ဒိသိတွာ ‘‘အဝသေသာ ဓမ္မာ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ သမ္ပယုတ္တာ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၆ အာဒယော) ဧဝံ ပဌမဝါရေ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဝိဘတ္တာနိ. တာနိ ပုန အပရေဟိပိ ‘‘တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ သမုဒယော၊ တထာ တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ၊ အဝသေသာ စ အကုသလာ သမုဒယော၊ တထာ တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ၊ အဝသေသာ စ အကုသလာ၊ တီဏိ စ ကုသလမူလာနိ၊ သာသဝါနိ သမုဒယော၊ တထာ တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ၊ အဝသေသာ စ အကုသလာ၊ တီဏိ စ ကုသလမူလာနိ၊ သာသဝါနိ၊ အဝသေသာ စ သာသဝကုသလဓမ္မာ သမုဒယော. အဝသေသာ သာသဝဓမ္မာ ဒုက္ခံ၊ တဿ တဿ သမုဒယဿ ပဟာနံ နိရောဓော၊ အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ပဋိပဒါ’’တိ ဣမေဟိ ဝါရေဟိ ဝိဘတ္တာနိ. တတ္ထ ‘‘အရိယသစ္စာနီ’’တိ အဝတွာ နိပ္ပဒေသတော ပစ္စယသင်္ခါတံ သမုဒယံ ဒဿေတုံ ‘‘သစ္စာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. အရိယသစ္စေသု ဟိ တဏှာဝ သမုဒယော၊ န ဣတရေ. န စ ကေဝလံ တဏှာဝ ဒုက္ခံ သမုဒါနေတိ၊ အဝသေသာ ကုသလာကုသလာပိ ပစ္စယံ သမုဒါနေန္တိယေဝါတိ တေပိ သမုဒယတော ဒဿေတုံ ‘‘သစ္စာနိ’’တွေဝ ဝုတ္တံ. တတော ပရံ ယသ္မာ အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါဝ ပဋိပဒါတိ. သမ္ပယုတ္တာ ပန ဖဿာဒယော သဗ္ဗေပိ ဓမ္မာ ပဋိပဒါ ဧဝ၊ တသ္မာ တံ နယံ ဒဿေတုံ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဝါရေပိ သဗ္ဗာနိ ဝိဘတ္တာနိ. ဧတ္ထ ဟိ အရိယဓနာနေဝ သင်္ဂဟိတာနိ. သေသံ သဒိသမေဝါတိ အယံ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနယော.

ပဉှာပုစ္ဆကနယေ ပန စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ကတိ ကုသလာ။ပေ။ ကတိ အရဏာ? သမုဒယသစ္စံ အကုသလံ၊ နိရောဓသစ္စံ အဗျာကတံ၊ ဒုက္ခသစ္စံ တိဓာပိ. သမုဒယော သဝိတက္ကသဝိစာရော၊ နိရောဓော အဝိတက္ကအဝိစာရော၊ မဂ္ဂေါ တိဓာပိ၊ ဒုက္ခံ တိဓာပိ၊ န ဝတ္တဗ္ဗံ စ. တီဏိ သစ္စာနိ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာနိ၊ ဒုက္ခံ တိဓာပိ. သမုဒယော ဟေတု၊ နိရောဓော န ဟေတု၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. ဒွေ သစ္စာနိ လောကိယာနိ၊ မဂ္ဂနိရောဓာ လောကုတ္တရာ. သမုဒယသစ္စံ သရဏံ၊ ဒွေ သစ္စာနိ အရဏာနိ၊ ဒုက္ခံ ဒုဝိဓာပိ. အယံ ပဉှာပုစ္ဆကနယော. ဣဒါနိ ပနေတ္ထ –

ကမတောနူနာဓိကတော၊ လက္ခဏာဒီဟိ သုညတော၊

ဉာဏကိစ္စောပမာ ဉေယျော၊ ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.

တတ္ထ ကမတော တာဝ ဣဓာပိ ဒေသနာက္ကမောဝ ယုဇ္ဇတိ. ဧတ္ထ ဩဠာရိကတ္တာ၊ သဗ္ဗသတ္တသာဓာရဏတ္တာ စ သုဝိညေယျန္တိ ဒုက္ခသစ္စံ ပဌမံ ဝုတ္တံ၊ တတော တဿေဝ ဟေတုဒဿနတ္ထံ သမုဒယသစ္စံ၊ တတော ‘‘ဟေတုနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော’’တိ ဉာပနတ္ထံ နိရောဓသစ္စံ၊ တဒဓိဂမုပါယဒဿနတ္ထံ အန္တေ မဂ္ဂသစ္စံ. ဘဝသုခဿာဒဂဓိတာနံ သံဝေဂဇနနတ္ထံ ပဌမံ ဒုက္ခမာဟ၊ တတော ‘‘ဘဝံ နေဝ အဟေတုကံ အာဂစ္ဆတိ၊ န ဣဿရနိမ္မာနာဒိနာ ဟောတိ၊ ဣတော ပန ဟောတီ’’တိ ဉာပနတ္ထံ သမုဒယသစ္စံ၊ တတော သဟေတုကေန ဒုက္ခေန အဘိဘူတတ္တာ သံဝိဂ္ဂမာနသာနံ တန္နိဿရဏဒဿနေန အဿာသဇနနတ္ထံ နိရောဓံ၊ တတော နိရောဓသမ္ပာပကံ မဂ္ဂန္တိ အယမေတ္ထ ကမော.

အနူနာဓိကတော ပန ကသ္မာ စတ္တာရိ ဧဝ သစ္စာနီတိ စေ? တတော အညဿ အသမ္ဘဝတော၊ အညတရဿ စ အနပနေယျတော. အပိစ ပဝတ္တိမာစိက္ခန္တော ဘဂဝါ သဟေတုကံ အာစိက္ခတိ၊ နိဝတ္တိဉ္စ သဥပါယံ. ဣတိ ပဝတ္တိနိဝတ္တိတဒုဘယဟေတူနံ ဧတပရမတော စတ္တာရိ ဧဝ ဝုတ္တာနီတိ အယမေတ္ထာနူနာဓိကတော.

လက္ခဏာဒီဟိ ပနေတ္ထ လက္ခဏတော ဗာဓနလက္ခဏံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သန္တာပနရသံ၊ ပဝတ္တိပစ္စုပဋ္ဌာနံ. ပဘဝလက္ခဏံ သမုဒယသစ္စံ၊ အနုပစ္ဆေဒကရဏရသံ၊ ပလိဗောဓပစ္စုပဋ္ဌာနံ. သန္တိလက္ခဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ အစ္စုတိရသံ၊ အနိမိတ္တပစ္စုပဋ္ဌာနံ. နိယျာနလက္ခဏံ မဂ္ဂသစ္စံ၊ ကိလေသပဟာနကရဏရသံ၊ ဝုဋ္ဌာနပစ္စုပဋ္ဌာနံ. အပိစ ပဝတ္တိပဝတ္တကနိဝတ္တိနိဝတ္တကလက္ခဏာနိ ပဋိပါဋိယာ၊ တထာ သင်္ခတတဏှာအသင်္ခတဒဿနလက္ခဏာနိ စာတိ ဣမာနေတ္ထ လက္ခဏာနိ.

သုညတော ပနေတာနိ ယထာက္ကမံ ဝေဒကကာရကနိဗ္ဗုတဂမကာဘာဝတော သုညာနိ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ဒုက္ခမေဝ ဟိ၊ န ကောစိ ဒုက္ခိတော၊

ကာရကော န၊ ကိရိယာဝ ဝိဇ္ဇတိ၊

အတ္ထိ နိဗ္ဗုတိ၊ န နိဗ္ဗုတော ပုမာ၊

မဂ္ဂမတ္ထိ၊ ဂမကော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၁၈၉)၊

အထ ဝါ –

ဓုဝသုဘသုခတ္တသုညံ၊

ပုရိမဒွယမတ္တသုညမမတပဒံ၊

ဓုဝသုဘသုခအတ္တဝိရဟိတော၊

မဂ္ဂေါ ဣတိ သုညတော တေသု. (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၁၈၉)၊

နိရောဓသုညာနိ ဝါ တီဏိ. နိရောဓော စ သေသတ္တယသုညော. ဖလသုညော ဝါ ဟေတ္ထ ဟေတု သမုဒယမဂ္ဂေသု ဒုက္ခနိရောဓာနံ အဘာဝါ ပကတိဝါဒီနံ ပကတိ ဝိယ. ဟေတုသုညဉ္စ ဖလံ ဒုက္ခသမုဒယာနံ၊ နိရောဓမဂ္ဂါနဉ္စ အသမဝါယာ၊ န ဟေတုသမဝေတံ ဟေတုဖလံ. ဟေတုဖလသမဝါယဝါဒီနံ ဒွိအဏုကာဒီနိ ဝိယာတိ အယမေတ္ထ သုညတာ.

ဉာဏကိစ္စတောတိ ဧတ္ထ ဒုဝိဓံ သစ္စဉာဏံ အနုဗောဓဉာဏံ၊ ပဋိဝေဓဉာဏဉ္စ. တတ္ထ အနုဗောဓဉာဏံ လောကိယံ၊ တံ အနုဿဝါဒိဝသေန နိရောဓေ၊ မဂ္ဂေ စ ပဝတ္တတိ. ပဋိဝေဓဉာဏံ လောကုတ္တရံ၊ တံ သစ္စာဝဗောဓပဋိပက္ခကိလေသေ ခေပေန္တံ နိရောဓမာရမ္မဏံ ကတွာ ကိစ္စတော စတ္တာရိပိ သစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈတိ. ယံ ပနေတံ လောကိယံ၊ တတ္ထ ဒုက္ခဉာဏံ ပရိယုဋ္ဌာနာဘိဘဝနဝသေန ပဝတ္တမာနံ သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ နိဝတ္တေတိ၊ သမုဒယဉာဏံ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိံ၊ နိရောဓဉာဏံ သဿတဒိဋ္ဌိံ၊ မဂ္ဂဉာဏံ အကိရိယဒိဋ္ဌိံ. ဒုက္ခဉာဏံ ဝါ တေသု ဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝရဟိတေသု ခန္ဓေသု ဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝသညာသင်္ခါတံ ဖလေ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ၊ သမုဒယဉာဏံ ‘‘ဣဿရပဓာနကာလသဘာဝါဒီဟိ လောကော ပဝတ္တတီ’’တိ အကာရဏေ ကာရဏာဘိမာနပ္ပဝတ္တံ ဟေတုမှိ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ၊ နိရောဓဉာဏံ အရူပလောကာဒီသု အပဝဂ္ဂဂ္ဂါဟဘူတံ နိရောဓေ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ၊ မဂ္ဂဉာဏံ ကာမသုခလ္လိကအတ္တကိလမထာနုယောဂပ္ပဘေဒေ အဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂဂ္ဂါဟဝသေန ပဝတ္တံ ဥပါယေ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ နိဝတ္တေတိ. ဣဒမေတ္ထ ဉာဏကိစ္စံ.

ဥပမာတော ပနေတ္ထ ဘာရော ဝိယ ဟိ ဒုက္ခသစ္စံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဘာရာဒါနမိဝ သမုဒယသစ္စံ၊ ဘာရနိက္ခေပနမိဝ နိရောဓသစ္စံ၊ ဘာရနိက္ခေပနုပါယော ဝိယ မဂ္ဂသစ္စံ. အပိစ ရောဂတန္နိဒါနတဒုပသမဘေသဇ္ဇေဟိ၊ ဩရိမတီရမဟောဃပါရိမတီရတံသမ္ပာပကောပါယေဟိ စာတိ ဧဝမာဒီဟိ ယထာက္ကမံ ယောဇေတွာပိ ဧတာနိ ဥပမာတော ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. အယမေတ္ထ ဥပမာ. ဧဝံ ဉေယျော ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.

သစ္စဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဣန္ဒြိယဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

ဣန္ဒြိယဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန အတ္ထတော တာဝ – ဒွါဝီသတိ ဣန္ဒြိယာနီတိ ဧတ္ထ ဣန္ဒြိယဋ္ဌသမ္ဘဝတော ဣန္ဒြိယာနိ. ကော ပနေသ ဣန္ဒြိယဋ္ဌော နာမာတိ? ဣန္ဒလိင်္ဂဋ္ဌော၊ ဣန္ဒဒေသိတဋ္ဌော၊ ဣန္ဒဒိဋ္ဌဋ္ဌော၊ ဣန္ဒသိဋ္ဌဋ္ဌော၊ ဣန္ဒဇုဋ္ဌဋ္ဌော စ၊ သော သဗ္ဗောပိ ဣဓ ယထာယောဂံ ယုဇ္ဇတိ. ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဣန္ဒော နာမ ကမ္မေသု ကဿစိ ဣဿရိယာဘာဝတော၊ တေနေဝေတ္ထ ကမ္မသဉ္ဇနိတာနိ တာဝ ဣန္ဒြိယာနိ အတ္တနော ဇနကကမ္မံ ဥလ္လိင်္ဂေန္တိ၊ တေန စ သိဋ္ဌာနီတိ ဣန္ဒလိင်္ဂဋ္ဌေန၊ ဣန္ဒသိဋ္ဌဋ္ဌေန စ ဣန္ဒြိယာနိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပန ပရမိဿရိယဘာဝတော ဣန္ဒော၊ တတော သဗ္ဗာနိပေတာနိ ဣန္ဒြိယာနိ ဘဂဝတာ ယထာဘူတတော ပကာသိတာနိ၊ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါနိ စာတိ ဣန္ဒဒေသိတဋ္ဌေန၊ ဣန္ဒဒိဋ္ဌဋ္ဌေန စ ဣန္ဒြိယာနိ. တေနေဝ ဘဂဝတာ ကာနိစိ ဂေါစရာသေဝနာယ၊ ကာနိစိ ဘာဝနာသေဝနာယ သေဝိတာနီတိ ဣန္ဒဇုဋ္ဌဋ္ဌေနပိ ဣန္ဒြိယာနိ. အပိစ အာဓိပစ္စသင်္ခါတေန ဣဿရိယဋ္ဌေနာပိ ဧတာနိ ဣန္ဒြိယာနိ.

စက္ခုန္ဒြိယန္တိအာဒီသု စက္ခာဒီနံ ပဒတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ပကာသိတော. ပစ္ဆိမေသု ပန တီသု ပုဗ္ဗဘာဂေ အနညာတံ အမတံ ပဒံ၊ စတုသစ္စဓမ္မံ ဝါ ဇာနိဿာမီတိ ဧဝံ ပဋိပန္နဿ ဥပ္ပဇ္ဇနတော၊ ဣန္ဒြိယဋ္ဌသမ္ဘဝတော စ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ. အာဇာနနတော အညာ ဧဝ ဣန္ဒြိယန္တိ အညိန္ဒြိယံ. အညာတာဝိနော စတူသု သစ္စေသု နိဋ္ဌိတဉာဏကိစ္စဿ ခီဏာသဝဿ ဣန္ဒြိယန္တိ အညာတာဝိန္ဒြိယံ. တတ္ထ စ ပသာဒိန္ဒြိယာနန္တရံ စက္ခုဝိညာဏာဒိဝီထိစိတ္တပ္ပဝတ္တိယံ ရူပါဒီနံ နိယတဘာဝဿ၊ အတ္တနော တိက္ခမန္ဒတာနုဝိဓာနဿ စ အာပါဒနတော အာဓိပစ္စံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. မနိန္ဒြိယာဒီနံ ပန အတ္တနော အတ္တနော ဝိဇာနနာဒိလက္ခဏေ အာဓိပစ္စံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ. အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော.

ဓမ္မဘေဒတော ပနေတ္ထ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ရူပါရူပဝသေန ဒွိဓာ. သုခိန္ဒြိယာဒီနိ ပဉ္စ ဝေဒနာဘာဝတော ဧကဓမ္မော၊ တထာ ပညိန္ဒြိယာဒီနိ စတ္တာရိ အမောဟဘာဝတော. သေသာနိ ပန ဣန္ဒြိယာနိ ဧကေကဓမ္မာ ဧဝါတိ ဧဝံ ပရမတ္ထတော သောဠသ ဓမ္မာဝ ဒွါဝီသတိန္ဒြိယဘာဝေန ဒေသိတာနိ. သေသာနိ ပနေတ္ထ စေတသိကရူပနိဗ္ဗာနာနိ အသင်္ဂဟိတာနီတိ အယံ ဓမ္မဘေဒေါ.

ဝိဘင်္ဂနယတော ပနေတ္ထ သုတ္တန္တဘာဇနီယံ နာမ န ဂဟိတံ. ကသ္မာ? သုတ္တန္တေ ဣမာယ ပဋိပါဋိယာ ဒွါဝီသတိယာ ဣန္ဒြိယာနံ အနာဂတတ္တာ. သုတ္တန္တသ္မိံ ဟိ ကတ္ထစိ ဒွေ ဣန္ဒြိယာနိ ကထိတာနိ၊ ကတ္ထစိ တီဏိ၊ ကတ္ထစိ ပဉ္စ၊ ဧဝံ ပန နိရန္တရံ ဒွါဝီသတိ အာဂတာနိ နာမ နတ္ထိ. အဘိဓမ္မဘာဇနီယေပိ ဝိသေသော နတ္ထိ.

ပဉှာပုစ္ဆကနယေ ပန ဒွါဝီသတိယာ ဣန္ဒြိယာနံ ကတိ ကုသလာ။ပေ။ ကတိ အရဏာတိ? အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ ကုသလံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အကုသလံ၊ သဒ္ဓါသတိပညာအညိန္ဒြိယာနိ စတ္တာရိ ကုသလာဗျာကတာနိ၊ မနဇီဝိတသောမနဿဥပေက္ခာဝီရိယသမာဓိန္ဒြိယာနိ ဆ တိဓာပိ၊ သေသာနိ ဒသ အဗျာကတာနိ. ဆ ဣန္ဒြိယာနိ သိယာ သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တာ၊ သိယာ အဒုက္ခမသုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တာတိ၊ တီဏိ တိဓာပိ၊ ဇီဝိတံ တိဓာ စ န ဝတ္တဗ္ဗဉ္စ၊ ဒွါဒသိန္ဒြိယာနိ န ဝတ္တဗ္ဗာနိ ဧဝ. တီဏိ ဝိပါကာနိ၊ ဒွေ ဝိပါကဓမ္မဓမ္မာနိ၊ ရူပိန္ဒြိယာနိ သတ္တ နေဝဝိပါကနဝိပါကဓမ္မဓမ္မာနိ၊ အညိန္ဒြိယံ သိယာ ဝိပါကံ၊ သိယာ ဝိပါကဓမ္မဓမ္မံ၊ နဝိန္ဒြိယာနိ တိဓာပိ. နဝိန္ဒြိယာနိ ဥပါဒိန္နုပါဒါနိယာနိ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အနုပါဒိန္နုပါဒါနိယံ၊ တီဏိ အနုပါဒိန္နအနုပါဒါနိယာနိ၊ နဝ တိဓာပိ. ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ သဝိတက္ကသဝိစာရံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ တထာ စ အဝိတက္ကအဝိစာရဉ္စ၊ နဝ အဝိတက္ကအဝိစာရာနိ၊ ဧကာဒသ တိဓာပိ. သတ္တ ရူပိန္ဒြိယာနိ စေဝ သုခဒုက္ခဒေါမနဿိန္ဒြိယာနိ စာတိ ဒသ ပရိတ္တာနိ၊ ပစ္ဆိမာနိ တီဏိ အပ္ပမာဏာနိ၊ သေသာနိ နဝ တိဓာဝ. တတ္ထ စ သောမနဿိန္ဒြိယံ ရူပါဝစရဝသေနေဝ မဟဂ္ဂတံ၊ တဒဝသေသာနိ အရူပါဝစရဝသေနာပီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အနိဒဿနသပ္ပဋိဃာနိ၊ သတ္တရသ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာနေဝ.

ပညိန္ဒြိယာဒီနိ စတ္တာရိ ဟေတူ၊ သေသာ န ဟေတူ။ပေ။ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ သရဏံ၊ မနဇီဝိတသောမနဿဥပေက္ခာဝီရိယသမာဓိန္ဒြိယာနိ ဒွိဓာပိ၊ သေသာနိ ပန္နရသ အရဏာနေဝါတိ အယံ ပဉှာပုစ္ဆကနယော.

ဣန္ဒြိယေသု ပနေတေသု၊ ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော၊

ကမတော ဒါနိ ဝိညေယျော၊ တတ္ထ ကောသလ္လမိစ္ဆတာ.

ကမတောတိ အယမ္ပိ ဒေသနာက္ကမောဝ. တတ္ထ အဇ္ဈတ္တဓမ္မေ ပရိညာယ အရိယဘူမိပဋိလာဘော ဟောတီတိ အတ္တဘာဝပရိယာပန္နာနိ စက္ခုန္ဒြိယာဒီနိ ပဌမံ ဒေသိတာနိ. သော မနုဿတ္တဘာဝေါ ယံ ဓမ္မံ ဥပါဒါယ ‘‘ဣတ္ထီ’’တိ ဝါ ‘‘ပုရိသော’’တိ ဝါ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘အယံ သော’’တိ နိဒဿနတ္ထံ တတော ဣတ္ထိန္ဒြိယံ၊ ပုရိသိန္ဒြိယဉ္စ. သော ဒုဝိဓောပိ ဇီဝိတိန္ဒြိယပဋိဗဒ္ဓဝုတ္တီတိ ဉာပနတ္ထံ တတော ဇီဝိတိန္ဒြိယံ. ယာဝ တဿ ပဝတ္တိ၊ တာဝ ဧတေသံ ဝေဒယိတာနံ အနိဝတ္တိ. ယဉ္စ ကိဉ္စိ ဝေဒယိတံ၊ သဗ္ဗံ တံ သုခံ ဒုက္ခန္တိ ဉာပနတ္ထံ တတော သုခိန္ဒြိယာဒီနိ. တန္နိရောဓတ္ထံ ပန ဧတေ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာတိ ပဋိပတ္တိဒဿနတ္ထံ တတော သဒ္ဓါဒီနိ. ‘‘ဣမာယ ပဋိပတ္တိယာ ဧသ ဓမ္မော ပဌမံ အတ္တနိ ပါတုဘဝတီ’’တိ ပဋိပတ္တိယာ အမောဃဘာဝဒဿနတ္ထံ တတော အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ. တဿေဝ ဖလတ္တာ၊ တတော အနန္တရံ ဘာဝေတဗ္ဗတ္တာ စ တတော အညိန္ဒြိယံ. ဣတော ပရံ ဘာဝနာယ ဣမဿ အဓိဂမော၊ အဓိဂတေ စ ပန ဣမသ္မိံ နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဥတ္တရိ ကရဏီယန္တိ ဉာပနတ္ထံ အန္တေ ပရမဿာသဘူတံ အညာတာဝိန္ဒြိယံ ဒေသိတန္တိ ဧဝံ ကမတော ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယနယော ဝိညေယျော.

ဣန္ဒြိယဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပစ္စယာကာရဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

ပစ္စယာကာရဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန အတ္ထတော တာဝ – အဝိဇ္ဇာပစ္စယာတိအာဒီသု အဝိန္ဒိယံ ကာယဒုစ္စရိတာဒိံ ဝိန္ဒတိ ပဋိလဘတိ၊ ဝိန္ဒိယံ ဝါ ကာယသုစရိတာဒိံ န ဝိန္ဒတိ၊ ဓမ္မာနံ ဝါ ယထာသဘာဝံ အဝိဒိတံ ကရောတိ၊ အန္တဝိရဟိတေ ဝါ သံသာရေ သတ္တေ ဇဝါပေတိ၊ အဝိဇ္ဇမာနေသု ဝါ ဇဝတိ၊ ဝိဇ္ဇမာနေသု ဝါ န ဇဝတီတိ အဝိဇ္ဇာ. ပဋိစ္စ ဖလမေတိ ဧတသ္မာတိ ပစ္စယော၊ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပတ္တိယာ၊ ဌိတိယာ စ ဥပကာရကော ဓမ္မော. အဝိဇ္ဇာ စ သာ ပစ္စယော စာတိ အဝိဇ္ဇာပစ္စယော၊ တသ္မာ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ. သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တီတိ သင်္ခါရာ.

ဣတော ပရံ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏန္တိအာဒီသု ဝုတ္တံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အဝုတ္တေသု ပန ဝိဇာနာတီတိ ဝိညာဏံ. နမတီတိ နာမံ၊ ရုပ္ပတီတိ ရူပံ၊ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ နာမရူပဉ္စ နာမရူပန္တိ ဧကဒေသသရူပေကသေသနယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. အာယေ တနောတိ၊ အာယတဉ္စ နယတီတိ အာယတနံ၊ ဆဋ္ဌာယတနဉ္စ သဠာယတနဉ္စ သဠာယတနန္တိ ဧကသေသနယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဖုသတီတိ ဖဿော. ဝေဒယတီတိ ဝေဒနာ. ပရိတဿတီတိ တဏှာ. ဥပါဒိယတီတိ ဥပါဒါနံ. ဘဝတိ၊ ဘာဝယတိ စာတိ ဘဝေါ. ဇနနံ ဇာတိ. ဇီရဏံ ဇရာ. မရန္တိ ဧတေနာတိ မရဏံ. သောစနံ သောကော. ပရိဒေဝနံ ပရိဒေဝေါ. ဒုက္ခယတိ၊ ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိဝသေန ဒွိဓာ ခဏတီတိပိ ဒုက္ခံ. ဒုမ္မနဿ ဘာဝေါ ဒေါမနဿံ. ဘုသော အာယာသော ဥပါယာသော. သမ္ဘဝန္တီတိ နိဗ္ဗတ္တန္တိ. န ကေဝလဉ္စ သောကာဒီဟေဝ၊ အထ ခေါ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ သမ္ဘဝန္တီတိအာဒိနာ သဗ္ဗပဒေဟိပိ သမ္ဘဝန္တိ-သဒ္ဒဿ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. ဧဝံ ဟိ ပစ္စယပစ္စယုပ္ပန္နဝဝတ္ထာနံ ကတံ ဟောတိ.

ဧဝန္တိ နိဒ္ဒိဋ္ဌနယနိဒဿနံ၊ တေန အဝိဇ္ဇာဒီဟေဝ ကာရဏေဟိ၊ န ဣဿရနိမ္မာနာဒီဟီတိ ဒဿေတိ. ဧတဿာတိ ယထာဝုတ္တဿ. ကေဝလဿာတိ အသမ္မိဿဿ၊ သကလဿ ဝါ၊ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿာတိ ဒုက္ခသမူဟဿ၊ န သတ္တဿ၊ န သုခသုဘာဒီနံ. သမုဒယောတိ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဟောတီတိ သမ္ဘဝတိ. အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော.

ဓမ္မဘေဒတော ပနေတ္ထ အဝိဇ္ဇာတိ သုတ္တန္တပရိယာယေန ဒုက္ခာဒီသု စတူသု၊ အဘိဓမ္မပရိယာယေန ပုဗ္ဗန္တာဒီဟိ သဒ္ဓိံ အဋ္ဌသု ဝါ ဌာနေသု အညာဏံ. သင်္ခါရာ ပန ပုညာပုညာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရာ တယော၊ ကာယဝစီစိတ္တသင်္ခါရာ တယော စာတိ ဆဗ္ဗိဓာ. တတ္ထ အဋ္ဌ ကာမာဝစရကုသလစေတနာ၊ ပဉ္စ ရူပါဝစရကုသလစေတနာ စေတိ တေရသ စေတနာ ပုညာဘိသင်္ခါရော နာမ. ဒွါဒသ အကုသလစေတနာ အပုညာဘိသင်္ခါရော နာမ. စတဿော အရူပါဝစရကုသလစေတနာ အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရော နာမ. ဣမေသံ ပန တိဏ္ဏံ သင်္ခါရာနံ ဧဝ ဒွါရတော ပဝတ္တိဒဿနတ္ထံ အယံ သင်္ခါရာဒိတ္တိကော ဝုတ္တော.

အဋ္ဌ ကာမာဝစရကုသလစေတနာ စေဝ ဒွါဒသာကုသလစေတနာ စ ကာယဒွါရေ ပဝတ္တိယံ ကာယသင်္ခါရော၊ ဝစီဒွါရေ ပဝတ္တိယံ ဝစီသင်္ခါရော၊ ဧတာ စေဝ မနောဒွါရေ ပဝတ္တိယံ၊ မနောဒွါရေ ဧဝ ပဝတ္တနကာ ရူပါရူပကုသလစေတနာ စ စိတ္တသင်္ခါရောတိ ဝုစ္စန္တိ. အဘိညာစေတနာ၊ ပနေတ္ထ ဥဒ္ဓစ္စစေတနာ စ ပရတော ပဋိသန္ဓိဝိညာဏပစ္စယဘာဝေ အပနေတဗ္ဗာပိ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သမ္ဘဝတော ဣဓ ဂဟေတဗ္ဗာဝါတိ အယံ တိကော ပုရိမတ္တိကမေဝ ပဝိသတီတိ အတ္ထတော လောကိယကုသလာကုသလစေတနာဝ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣဒဉ္စ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယေန၊ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနယေန ပန လောကိယလောကုတ္တရေ ဧကေကစိတ္တက္ခဏေ ဒွါဒသင်္ဂဿ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဿ ဂဟဏတော သဗ္ဗာပိ စေတနာ သင်္ခါရာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧဝံ ဝိညာဏနာမရူပါဒီသုပိ သဗ္ဗစိတ္တသမ္ပယုတ္တဝသေန စ ဓမ္မဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. သုတ္တန္တဘာဇနီယနယေနေဝ ပန ဒဿယိဿာမ.

သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏဉ္စ စက္ခုဝိညာဏာဒိဆဗ္ဗိဓံ ဗာတ္တိံသလောကိယဝိပါကဝိညာဏမေဝ ဟောတိ၊ လောကုတ္တရာနိ ပန ဝဋ္ဋကထာယ န ယုဇ္ဇန္တီတိ န ဂဟိတာနိ. ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ ပန သဗ္ဗလောကိယဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ တယော အရူပိနော ခန္ဓာ. ရူပံ သဗ္ဗာနိ ဘူတုပါဒါယရူပါနိ. သဠာယတနံ မနစ္ဆဋ္ဌာနိ ဣန္ဒြိယာနိ. ဖဿော စက္ခုသမ္ဖဿာဒိကော ဆဝိပါကဖဿော၊ တထာ ဝေဒနာပိ. တဏှာ ရူပတဏှာဒိဘေဒတော ဆဗ္ဗိဓော လောဘော. ဥပါဒါနံ ကာမုပါဒါနာဒိတော စတုဗ္ဗိဓာ လောဘဒိဋ္ဌိယောဝ. ဘဝေါ ပန ဒုဝိဓော ကမ္မဘဝေါ၊ ဥပပတ္တိဘဝေါတိ. တတ္ထ ကမ္မဘဝေါ တေဘူမကကုသလာကုသလစေတနာ စ တံသမ္ပယုတ္တာ အဘိဇ္ဈာဒယော စ. ဥပပတ္တိဘဝေါ ပန ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာ ပဉ္စပိ ခန္ဓာ. သော ပဘေဒတော ကာမရူပါရူပဘဝါ တယော၊ သညာ အသညာ နေဝသညာနာသညာ ဘဝါ တယော၊ ဧကစတုပဉ္စဝေါကာရဘဝါ တယောတိ နဝဝိဓော နိဒ္ဒိဋ္ဌော. ဇာတိအာဒီနိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တာနိ. တေသု ဇာတိဂ္ဂဟဏေန ဝိညာဏနာမရူပသဠာယတနဖဿဝေဒနာဝ ဂဟိတာ တဒဝိနာဘာဝတော. တထာ ဇရာမရဏဂ္ဂဟဏေနာပိ တေသညေဝ ပါကဘေဒတ္တာ. သောကာဒယော ပန ဇရာမရဏေန ဒွါဒသမေန အင်္ဂေန ဧကသင်္ခေပံ ကတွာ ဝုတ္တာ၊ န ဝိသုံ အင်္ဂဘာဝေန. ကိမတ္ထန္တိ စေ? ဘဝစက္ကဿ အဝိစ္ဆေဒဒဿနတ္ထံ. သောကာဒိတော ဟိ အဝိဇ္ဇာ သိဒ္ဓါ ဟောတိ အဝိဇ္ဇာဝိပ္ပယောဂတော၊ အဝိဇ္ဇာသမုပ္ပတ္တိတော စ. ဇရာမရဏဗ္ဘာဟတဿ ဟိ ဗာလဿေဝ တေ သမ္ဘဝန္တိ၊ တေဟိ စ အဝိဇ္ဇာယ သိဒ္ဓါယ ပုန အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာတိ ဧဝံ ဟေတုဖလပရမ္ပရာယ ဘဝစက္ကံ အဝိစ္ဆိန္နံ၊ အနာဒိကံ၊ အပရိယန္တံ၊ အပရိယောသာနဉ္စ ဟောတိ.

ယဒိ ဧဝံ၊ ကသ္မာ အဝိဇ္ဇာ အာဒိတော ဝုတ္တာတိ? ပဓာနဒဿနတ္ထံ ပန အာဒိတော ဝုတ္တာ. တိဏ္ဏံ ဟိ ဝဋ္ဋာနံ အဝိဇ္ဇာ ပဓာနော ဟေတု တဿာ ဘာဝေ ဘာဝတော၊ နိရောဓေန စ နိရုဇ္ဈနတော. ဧဝံ အဝိဇ္ဇာဒီဟိ ဒွါဒသဟိ အင်္ဂေဟိ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယေန သဗ္ဗေ လောကိယဓမ္မာဝ ပစ္စယပစ္စယုပ္ပန္နဘာဝေန ဝုတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အဘိဓမ္မပရိယာယေန ပန လောကုတ္တရာပီတိ အယမေတ္ထ ဓမ္မဘေဒေါ.

ဝိဘင်္ဂနယတော ပနေတ္ထ ပဉှာပုစ္ဆကနယော နတ္ထိ၊ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယာပိ ဓမ္မဘေဒေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. အဘိဓမ္မဘာဇနီယေ ပန –

‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရော၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမံ၊ နာမပစ္စယာ ဆဋ္ဌာယတနံ၊ ဆဋ္ဌာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ၊ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ.