ဗောဇ္ဈင်္ဂဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ
ဗောဇ္ဈင်္ဂဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန အတ္ထတော တာဝ – သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ ဧတ္ထ ဗောဓိယာ၊ ဗောဓိဿ ဝါ အင်္ဂါတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယာယ ဧဝ ဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ မဂ္ဂက္ခဏေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာယ လီနုဒ္ဓစ္စာဒိအနေကေသံ ဥပဒ္ဒဝါနံ ပဋိပက္ခဘူတာယ သတိဓမ္မဝိစယာဒိသတ္တဝိဓာယ ဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ အရိယသာဝကော ဗုဇ္ဈတိ၊ ကိလေသနိဒ္ဒါယ ဥဋ္ဌဟတိ၊ သစ္စာနိ ဝါ ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ တဿာ ဓမ္မသာမဂ္ဂိသင်္ခါတာယ ဗောဓိယာ အင်္ဂါတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဈာနင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါနိ ဝိယ. ယော ပနေသ ယထာဝုတ္တပ္ပကာရာယ ဧတာယ ဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ ဗုဇ္ဈတီတိ ကတွာ အရိယသာဝကော ‘‘ဗောဓီ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တဿ ဗောဓိဿ အင်္ဂါတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ သေနင်္ဂရထင်္ဂါဒယော ဝိယ. အပိစ ‘‘ဗောဓာယ သံဝတ္တန္တီတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’’တိအာဒိနာ ပဋိသမ္ဘိဒါနယေနာပိ ဗောဇ္ဈင်္ဂတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ပသတ္ထော၊ သုန္ဒရော ဝါ ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ သမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ သတိယေဝ သမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ. ဧဝံ သေသေသုပိ. တတ္ထ ဓမ္မေ ဝိစိနာတိ အနိစ္စာဒိတော ပရိဝီမံသတိ ဇာနာတိ၊ ဓမ္မေ ဝါ ဧတေန သတ္တာ ဝိစိနန္တီတိ ဓမ္မဝိစယော၊ ပညာ. ဥပေက္ခတိ သမရသာနံ ဓမ္မာနံ ဟာပနဝဍ္ဎနေ အဝါဝဋတာယ ပဋိသင်္ခါနာကာရေန မဇ္ဈတ္တာ ဟောတီတိ ဥပေက္ခာ၊ တတြမဇ္ဈတ္တတာ. ပဋိသင်္ခါနလက္ခဏော ဟိ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါတိ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ. အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော. ဓမ္မဘေဒေါပေတ္ထ သုဝိညေယျောဝ.
ဝိဘင်္ဂနယတော ပနေတ္ထ သုတ္တန္တဘာဇနီယေ တာဝ လောကိယလောကုတ္တရဝသေန သေသေသု လောကုတ္တရကုသလဝိပါကဝသေန ဝိဘတ္တာ. ပဉှာပုစ္ဆကေ ပန သိယာ ကုသလာ၊ သိယာ အဗျာကတာ၊ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တောဝ၊ သေသာ ဒွီဟိ။ပေ။ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ သုခသဟဂတောဝ၊ သေသာ တိဓာပိ၊ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာ၊ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ဟေတု၊ သေသာ န ဟေတူ။ပေ။ ရူပါဝစရာဝ၊ အရဏာဝါတိ. သေသံ သတိပဋ္ဌာနေ ဝုတ္တနယမေဝ. အယမေတ္ထ ဝိဘင်္ဂနယော.
ဣဒါနိ ပန –
ကမတော တာဝတ္တတော စ၊ ဟေတုဘူမိဝိဘာဂတော၊
ဝိဝေကတော စ ဝိညေယျော၊ ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.
တတ္ထ ကမတော တာဝ အယမ္ပိ ဒေသနာက္ကမောဝ. သဗ္ဗေသံ ဟိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဥပကာရတ္တာ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ပဌမံ ဝုတ္တော၊ တတော ယသ္မာ ဥပဋ္ဌိတသတိကော ဓမ္မေ ပညာယ ပဝိစိနာတိ၊ ပဝိစိတဓမ္မော ဝီရိယံ အာရဘတိ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယဿ ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပီတိမနဿ ကာယောပိ စိတ္တမ္ပိ ပဿမ္ဘတိ၊ ပဿဒ္ဓကာယဿ သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ၊ သမာဟိတစိတ္တော တံ စိတ္တံ သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခိတာ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂါဒယော ယထာက္ကမံ ဝုတ္တာတိ အယံ တာဝေတ္ထ ကမော.
တာဝတ္တတော ပန ကသ္မာ တေ သတ္တေဝ ဝုတ္တာ၊ အနူနာ အနဓိကာတိ? လီနုဒ္ဓစ္စပဋိပက္ခတော၊ သဗ္ဗတ္တိကတော စ. ဧတ္ထ ဟိ တယော ဗောဇ္ဈင်္ဂါ လီနဿ ပဋိပက္ခာ. ယထာဟ – ‘‘ယသ္မိံ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယေ လီနံ စိတ္တံ ဟောတိ၊ ကာလော တသ္မိံ သမယေ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ၊ ကာလော ဝီရိယ။ပေ။ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယာ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၂၃၄). တယော ဥဒ္ဓစ္စဿ ပဋိပက္ခာ. ယထာဟ – ‘‘ယသ္မိံ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယေ ဥဒ္ဓတံ စိတ္တံ ဟောတိ၊ ကာလော တသ္မိံ သမယေ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ၊ ကာလော သမာဓိ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယာ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၂၃၄). ဧကော ပနေတ္ထ လောဏဓူပနံ ဝိယ သဗ္ဗဗျဉ္ဇနေသု သဗ္ဗဗောဇ္ဈင်္ဂေသု ဣစ္ဆိတဗ္ဗော. ယထာဟ – ‘‘သတိဉ္စ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗတ္ထိကံ ဝဒါမီ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၂၃၄). ဧဝံ လီနုဒ္ဓစ္စပဋိပက္ခတော စ သဗ္ဗတ္ထိကတော စ သတ္တေဝ ဝုတ္တာတိ အယံ တာဝတ္တတော.
ဟေတုဘူမိဝိဘာဂတောတိ ဧတ္ထ ဟေတုဝိဘာဂတော တာဝ – စတ္တာရော သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒါယ သံဝတ္တန္တိ သတိသမ္ပဇညံ မုဋ္ဌဿတိပုဂ္ဂလပရိဝဇ္ဇနတာ ဥပဋ္ဌိတဿတိပုဂ္ဂလသေဝနတာ တဒဓိမုတ္တတာတိ. တထာ သတ္တ ဓမ္မာ ဒုတိယဿ ပရိပုစ္ဆကတာ ဝတ္ထုဝိသဒကိရိယာ ဣန္ဒြိယသမတ္တပဋိပါဒနာ ဒုပ္ပညပုဂ္ဂလပရိဝဇ္ဇနာ ပညဝန္တပုဂ္ဂလသေဝနာ ဂမ္ဘီရဉာဏစရိယပစ္စဝေက္ခဏတာ တဒဓိမုတ္တတာတိ. တတ္ထ အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရာနံ သရီရပရိက္ခာရဘူတာနံ ဝတ္ထူနံ ဝိသဒဘာဝကရဏံ ဝတ္ထုဝိသဒကိရိယာ နာမ. တထာ ဧကာဒသ ဓမ္မာ တတိယဿ အပါယဘယဂမနဝီထိဒါယဇ္ဇမဟတ္တသတ္ထုမဟတ္တဇာတိမဟတ္တသဗြဟ္မစာရိမဟတ္တာနံ ပစ္စဝေက္ခဏတာ အာနိသံသဒဿာဝိတာ ပိဏ္ဍပါတာပစာယနတာ ကုသီတပုဂ္ဂလပရိဝဇ္ဇနတာ အာရဒ္ဓဝီရိယပုဂ္ဂလသေဝနတာ တဒဓိမုတ္တတာတိ. တတ္ထ ‘‘ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ဂတမဂ္ဂေါ မယာ ဂန္တဗ္ဗော’’တိ ပစ္စဝေက္ခဏာ ဝီထိပစ္စဝေက္ခဏာ နာမ. ‘‘ဒါယကေဟိ ဒိန္နပိဏ္ဍပါတဿ မဟပ္ဖလတံ သမ္ပာဒေဿာမီ’’တိ အတ္တာနံ ဒမနံ ပိဏ္ဍပါတာပစာယနံ နာမ. တထာ ဧကာဒသ ဓမ္မာ စတုတ္ထဿ ဗုဒ္ဓဓမ္မသံဃသီလစာဂဒေဝတောပသမာနုဿတိယော သတ္တ၊ လူခပုဂ္ဂလပရိဝဇ္ဇနတာ သိနိဒ္ဓပုဂ္ဂလသေဝနတာ ပသာဒနီယသုတ္တန္တပစ္စဝေက္ခဏတာ တဒဓိမုတ္တတာတိ. တထာ သတ္တ ဓမ္မာ ပဉ္စမဿ ပဏီတဘောဇနသေဝနတာ၊ ဥတုသုခဣရိယာပထသုခသေဝနတာ ဒွေ မဇ္ဈတ္တပ္ပယောဂတာ သာရဒ္ဓကာယပုဂ္ဂလပရိဝဇ္ဇနတာ သန္တကာယပုဂ္ဂလသေဝနတာ တဒဓိမုတ္တတာတိ. ဧကာဒသ ဓမ္မာ ဆဋ္ဌဿ ဝတ္ထုဝိသဒကိရိယာ ဣန္ဒြိယသမတ္တပဋိပါဒနာ နိမိတ္တကုသလတာ သမယေ စိတ္တဿ ပဂ္ဂဟနိဂ္ဂဟသမ္ပဟံသနဇ္ဈုပေက္ခနာ စတဿော၊ အသမာဟိတသမာဟိတပုဂ္ဂလာနံ ပရိဝဇ္ဇနသေဝနတာ ဒွေ၊ ဈာနဝိမောက္ခပစ္စဝေက္ခဏတာ တဒဓိမုတ္တတာတိ. တတ္ထ ကသိဏာဒိနိမိတ္တာနံ ဥဂ္ဂဟဏကုသလတာ နိမိတ္တကုသလတာ နာမ. ပဉ္စ ဓမ္မာ သတ္တမဿ သတ္တသင်္ခါရကေလာယနမဇ္ဈတ္တပုဂ္ဂလာနံ ပရိဝဇ္ဇနသေဝနတာ ဒွေ ဒွေ၊ တဒဓိမုတ္တတာတိ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန သမ္မောဟဝိနောဒနိယာ ဝိဘင်္ဂဋ္ဌကထာယ ဂဟေတဗ္ဗောတိ အယမေတ္ထ ဟေတုဝိဘာဂေါ.
ဘူမိဝိဘာဂတော ပနေတေ ကာမာဝစရာ၊ လောကုတ္တရာ ဝါ ဟောန္တိ၊ ကာမာဝစရေသု ဗလဝဝိပဿနာဒီသု ဧဝ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ လဗ္ဘန္တိ၊ န ဣတရေသု. လောကုတ္တရေသု ပန သဗ္ဗတ္ထ လဗ္ဘန္တိ၊ ရူပါဝစရာရူပါဝစရစိတ္တေသု သဗ္ဗထာ န လဗ္ဘန္တိ အဗောဓိပက္ခိကတ္တာ. ကေစိ ပန ထေရာ ဝိပဿနာပါဒကေသု ကသိဏာသုဘဗြဟ္မဝိဟာရဇ္ဈာနေသုပိ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဥဒ္ဓရန္တိ၊ န စ တေ ပဋိသိဒ္ဓါ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ၊ တသ္မာ တေသံ မတေန ရူပါဝစရာပိ ဟောန္တိ၊ န ကေနစိ ပရိယာယေန အရူပါဝစရာတိ အယမေတ္ထ ဘူမိဝိဘာဂေါ.
ဝိဝေကတောတိ ဧတ္ထ ဝိဝေကောတိ ဝိဝိတ္တတာ၊ သွာယံ ပဉ္စဝိဓော တဒင်္ဂဝိက္ခမ္ဘနသမုစ္ဆေဒပဋိပဿဒ္ဓိနိဿရဏဝိဝေကဝသေန. တဒင်္ဂဝိဝေကောတိ ဝိပဿနာ၊ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကောတိ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော၊ သမုစ္ဆေဒဝိဝေကောတိ မဂ္ဂေါ၊ ပဋိပဿဒ္ဓိဝိဝေကောတိ ဖလံ၊ နိဿရဏဝိဝေကောတိ သဗ္ဗနိမိတ္တနိဿဋံ နိဗ္ဗာနံ. တတြိမေ တဒင်္ဂသမုစ္ဆေဒပဋိပဿဒ္ဓိနိဿရဏဝိဝေကနိဿိတာ ဟောန္တိ. တထာ ဟေတေ ဝိပဿနာက္ခဏေ ကိစ္စတော တဒင်္ဂဝိဝေကနိဿိတာ၊ အဇ္ဈာသယတော နိဿရဏဝိဝေကနိဿိတာ. မဂ္ဂကာလေ ပန ကိစ္စတော သမုစ္ဆေဒဝိဝေကနိဿိတာ၊ အာရမ္မဏတော နိဿရဏဝိဝေကနိဿိတာ၊ ဖလက္ခဏေ ကိစ္စတော ပဋိပဿဒ္ဓိဝိဝေကနိဿိတာ. အာရမ္မဏတော နိဿရဏဝိဝေကနိဿိတာ စ ဟောန္တိ. ကေသဉ္စိ ထေရာနံ မတေ ဝိပဿနာပါဒကရူပါဝစရဇ္ဈာနက္ခဏေ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကနိဿိတာဝါတိ ပဉ္စဝိဝေကနိဿိတာပိ ဟောန္တီတိ အယမေတ္ထ ဝိဝေကော. ဧဝံ ဝိညေယျော ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.
ဗောဇ္ဈင်္ဂဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.