၂. မုဒုတရဝဂ္ဂေါ

၁. ပဋိလာဘသုတ္တံ

၄၈၁. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ။ပေ။. ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနေ အာရဗ္ဘ ဝီရိယံ ပဋိလဘတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ အာရဗ္ဘ သတိံ ပဋိလဘတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဝေါဿဂ္ဂါရမ္မဏံ ကရိတွာ လဘတိ သမာဓိံ၊ လဘတိ စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ပဌမသံခိတ္တသုတ္တံ

၄၈၂. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဒုတိယသံခိတ္တသုတ္တံ

၄၈၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယဝေမတ္တတာ ဖလဝေမတ္တတာ ဟောတိ၊ ဖလဝေမတ္တတာ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ’’တိ. တတိယံ.

၄. တတိယသံခိတ္တသုတ္တံ

၄၈၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိပူရံ ပရိပူရကာရီ အာရာဓေတိ၊ ပဒေသံ ပဒေသကာရီ အာရာဓေတိ. ‘အဝဉ္ဈာနိ တွေဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဌမဝိတ္ထာရသုတ္တံ

၄၈၅. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဒုတိယဝိတ္ထာရသုတ္တံ

၄၈၆. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယဝေမတ္တတာ ဖလဝေမတ္တတာ ဟောတိ၊ ဖလဝေမတ္တတာ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ ဟောတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. တတိယဝိတ္ထာရသုတ္တံ

၄၈၇. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိပူရံ ပရိပူရကာရီ အာရာဓေတိ၊ ပဒေသံ ပဒေသကာရီ အာရာဓေတိ. ‘အဝဉ္ဈာနိ တွေဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ပဋိပန္နသုတ္တံ

၄၈၈. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အရဟတ္တဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ယဿ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗံ နတ္ထိ၊ တမဟံ ‘ဗာဟိရော ပုထုဇ္ဇနပက္ခေ ဌိတော’တိ ဝဒါမီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. သမ္ပန္နသုတ္တံ

၄၈၉. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘‘ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော၊ ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခု သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ သတိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခု ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. အာသဝက္ခယသုတ္တံ

၄၉၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ. ဒသမံ.

မုဒုတရဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ပဋိလာဘော တယော သံခိတ္တာ၊ ဝိတ္ထာရာ အပရေ တယော၊

ပဋိပန္နော စ သမ္ပန္နော [ပဋိပန္နော စူပသမော (သျာ. ကံ. ပီ. က.)]၊ ဒသမံ အာသဝက္ခယန္တိ.