၅. စက္ကဝတ္တိဝဂ္ဂေါ

၁. ဝိဓာသုတ္တံ

၂၂၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတီတမဒ္ဓါနံ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ တိဿော ဝိဓာ ပဇဟိံသု၊ သဗ္ဗေ တေ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနာဂတမဒ္ဓါနံ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ တိဿော ဝိဓာ ပဇဟိဿန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ တိဿော ဝိဓာ ပဇဟန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ. ကတမေသံ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတီတမဒ္ဓါနံ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ တိဿော ဝိဓာ ပဇဟိံသု။ပေ။ ပဇဟိဿန္တိ။ပေ။ ပဇဟန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ ဣမေသံယေဝ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ’’တိ. ပဌမံ.

၂. စက္ကဝတ္တိသုတ္တံ

၂၂၃. ‘‘ရညော၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ကဝတ္တိဿ ပါတုဘာဝါ သတ္တန္နံ ရတနာနံ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ. ကတမေသံ သတ္တန္နံ? စက္ကရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ၊ ဟတ္ထိရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ၊ အဿရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ၊ မဏိရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ၊ ဣတ္ထိရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ၊ ဂဟပတိရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ၊ ပရိဏာယကရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ. ရညော၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ကဝတ္တိဿ ပါတုဘာဝါ ဣမေသံ သတ္တန္နံ ရတနာနံ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ.

‘‘တထာဂတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါတုဘာဝါ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂရတနာနံ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ. ကတမေသံ သတ္တန္နံ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ရတနဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ. တထာဂတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါတုဘာဝါ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဣမေသံ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂရတနာနံ ပါတုဘာဝေါ ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. မာရသုတ္တံ

၂၂၄. ‘‘မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဂ္ဂံ ဒေသေဿာမိ၊ တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနော မဂ္ဂေါ? ယဒိဒံ – သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ. ကတမေ သတ္တ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ – အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနော မဂ္ဂေါ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဒုပ္ပညသုတ္တံ

၂၂၅. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဒုပ္ပညော ဧဠမူဂေါ၊ ဒုပ္ပညော ဧဠမူဂေါ’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ‘ဒုပ္ပညော ဧဠမူဂေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘သတ္တန္နံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ အဘာဝိတတ္တာ အဗဟုလီကတတ္တာ ‘ဒုပ္ပညော ဧဠမူဂေါ’တိ ဝုစ္စတိ. ကတမေသံ သတ္တန္နံ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ အဘာဝိတတ္တာ အဗဟုလီကတတ္တာ ‘ဒုပ္ပညော ဧဠမူဂေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပညဝန္တသုတ္တံ

၂၂၆. ‘‘‘ပညဝါ အနေဠမူဂေါ၊ ပညဝါ အနေဠမူဂေါ’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ‘ပညဝါ အနေဠမူဂေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘သတ္တန္နံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ ‘ပညဝါ အနေဠမူဂေါ’တိ ဝုစ္စတိ. ကတမေသံ သတ္တန္နံ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ ‘ပညဝါ အနေဠမူဂေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဒလိဒ္ဒသုတ္တံ

၂၂၇. ‘‘‘ဒလိဒ္ဒေါ၊ ဒလိဒ္ဒေါ’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ‘ဒလိဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘သတ္တန္နံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ အဘာဝိတတ္တာ အဗဟုလီကတတ္တာ ‘ဒလိဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတိ. ကတမေသံ သတ္တန္နံ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ အဘာဝိတတ္တာ အဗဟုလီကတတ္တာ ‘ဒလိဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. အဒလိဒ္ဒသုတ္တံ

၂၂၈. ‘‘‘အဒလိဒ္ဒေါ၊ အဒလိဒ္ဒေါ’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ‘အဒလိဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘သတ္တန္နံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ ‘အဒလိဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတိ. ကတမေသံ သတ္တန္နံ? သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ ‘အဒလိဒ္ဒေါ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. အာဒိစ္စသုတ္တံ

၂၂၉. ‘‘အာဒိစ္စဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒယတော ဧတံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဧတံ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ၊ ယဒိဒံ – အရုဏုဂ္ဂံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဥပ္ပါဒါယ ဧတံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဧတံ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ၊ ယဒိဒံ – ကလျာဏမိတ္တတာ. ကလျာဏမိတ္တဿေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ – သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေဿတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရိဿတိ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရောတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. အဇ္ဈတ္တိကင်္ဂသုတ္တံ

၂၃၀. ‘‘အဇ္ဈတ္တိကံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂန္တိ ကရိတွာ နာညံ ဧကင်္ဂမ္ပိ သမနုပဿာမိ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဥပ္ပါဒါယ၊ ယထယိဒံ – ဘိက္ခဝေ၊ ယောနိသောမနသိကာရော. ယောနိသောမနသိကာရသမ္ပန္နဿေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ – သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေဿတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရိဿတိ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယောနိသောမနသိကာရသမ္ပန္နော သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ယောနိသောမနသိကာရသမ္ပန္နော သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရောတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဗာဟိရင်္ဂသုတ္တံ

၂၃၁. ‘‘ဗာဟိရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂန္တိ ကရိတွာ နာညံ ဧကင်္ဂမ္ပိ သမနုပဿာမိ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ ဥပ္ပါဒါယ၊ ယထယိဒံ – ဘိက္ခဝေ၊ ကလျာဏမိတ္တတာ. ကလျာဏမိတ္တဿေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ – သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေဿတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရိဿတိ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ။ပေ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေတိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဗဟုလီကရောတီ’’တိ. ဒသမံ.

စက္ကဝတ္တိဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဝိဓာ စက္ကဝတ္တိ မာရော၊ ဒုပ္ပညော ပညဝေန စ၊

ဒလိဒ္ဒေါ အဒလိဒ္ဒေါ စ၊ အာဒိစ္စင်္ဂေန တေ ဒသာတိ.