၁၁. ဘဒြကသုတ္တံ

၃၆၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မလ္လေသု ဝိဟရတိ ဥရုဝေလကပ္ပံ နာမ မလ္လာနံ နိဂမော. အထ ခေါ ဘဒြကော ဂါမဏိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဘဒြကော ဂါမဏိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒုက္ခဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ ဒေသေတူ’’တိ. ‘‘အဟဉ္စေ [အဟဉ္စ (သျာ. ကံ. က.)] တေ၊ ဂါမဏိ၊ အတီတမဒ္ဓါနံ အာရဗ္ဘ ဒုက္ခဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ ဒေသေယျံ – ‘ဧဝံ အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ၊ တတြ တေ သိယာ ကင်္ခါ၊ သိယာ ဝိမတိ. အဟံ စေ [အဟဉ္စ (သျာ. ကံ. က.)] တေ၊ ဂါမဏိ၊ အနာဂတမဒ္ဓါနံ အာရဗ္ဘ ဒုက္ခဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ ဒေသေယျံ – ‘ဧဝံ ဘဝိဿတိ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ၊ တတြာပိ တေ သိယာ ကင်္ခါ၊ သိယာ ဝိမတိ. အပိ စာဟံ၊ ဂါမဏိ၊ ဣဓေဝ နိသိန္နော ဧတ္ထေဝ တေ နိသိန္နဿ ဒုက္ခဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ ဘဒြကော ဂါမဏိ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဂါမဏိ၊ အတ္ထိ တေ ဥရုဝေလကပ္ပေ မနုဿာ ယေသံ တေ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဥရုဝေလကပ္ပေ မနုဿာ ယေသံ မေ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပန တေ၊ ဂါမဏိ၊ ဥရုဝေလကပ္ပေ မနုဿာ ယေသံ တေ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ နုပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဥရုဝေလကပ္ပေ မနုဿာ ယေသံ မေ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ နုပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ. ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဂါမဏိ၊ ဟေတု၊ ကော ပစ္စယော ယေန တေ ဧကစ္စာနံ ဥရုဝေလကပ္ပိယာနံ မနုဿာနံ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘ယေသံ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဥရုဝေလကပ္ပိယာနံ မနုဿာနံ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ၊ အတ္ထိ မေ တေသု ဆန္ဒရာဂေါ. ယေသံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဥရုဝေလကပ္ပိယာနံ မနုဿာနံ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ နုပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ၊ နတ္ထိ မေ တေသု ဆန္ဒရာဂေါ’’တိ. ‘‘ဣမိနာ တွံ၊ ဂါမဏိ၊ ဓမ္မေန ဒိဋ္ဌေန ဝိဒိတေန အကာလိကေန ပတ္တေန ပရိယောဂါဠှေန အတီတာနာဂတေ နယံ နေဟိ – ‘ယံ ခေါ ကိဉ္စိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇိ [ဥပ္ပဇ္ဇတိ (သဗ္ဗတ္ထ)] သဗ္ဗံ တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ. ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿ. ယမ္ပိ ဟိ ကိဉ္စိ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ သဗ္ဗံ တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ. ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿာ’’’တိ. ‘‘အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ! ယာဝ သုဘာသိတံ စိဒံ [သုဘာသိတမိဒံ (သီ. ပီ.)]၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ [ယင်္ကိဉ္စိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဗ္ဗန္တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ၊ ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿာတိ၊ ယင်္ကိဉ္စိ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ သဗ္ဗန္တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ၊ ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿာ’’တိ (သျာ. ကံ.)] – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဗ္ဗံ တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ. ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿာ’တိ. [‘‘ယင်္ကိဉ္စိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဗ္ဗန္တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ၊ ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒူက္ခဿာတိ၊ ယင်္ကိဉ္စိ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ သဗ္ဗန္တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ၊ ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿာ’’တိ (သျာ. ကံ)] အတ္ထိ မေ၊ ဘန္တေ၊ စိရဝါသီ နာမ ကုမာရော ဗဟိ အာဝသထေ [အာဝေသနေ (?)] ပဋိဝသတိ. သော ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ကာလဿေဝ ဝုဋ္ဌာယ ပုရိသံ ဥယျောဇေမိ [ဥယျောဇေသိံ (က.)] – ‘ဂစ္ဆ၊ ဘဏေ၊ စိရဝါသိံ ကုမာရံ ဇာနာဟီ’တိ. ယာဝကီဝဉ္စ၊ ဘန္တေ၊ သော ပုရိသော နာဂစ္ဆတိ၊ တဿ မေ ဟောတေဝ အညထတ္တံ – ‘မာ ဟေဝ စိရဝါသိဿ ကုမာရဿ ကိဉ္စိ အာဗာဓယိတ္ထာ’’’တိ [အာဗာဓယေထာတိ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)].

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဂါမဏိ၊ စိရဝါသိဿ ကုမာရဿ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘စိရဝါသိဿ မေ၊ ဘန္တေ၊ ကုမာရဿ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဇီဝိတဿပိ သိယာ အညထတ္တံ၊ ကိံ ပန မေ နုပ္ပဇ္ဇိဿန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ. ‘‘ဣမိနာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဂါမဏိ၊ ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဗ္ဗံ တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ. ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿာ’’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဂါမဏိ၊ ယဒါ တေ စိရဝါသိမာတာ [စိရဝါသိဿ မာတာ (သီ. ပီ.)] အဒိဋ္ဌာ အဟောသိ၊ အဿုတာ အဟောသိ၊ တေ စိရဝါသိမာတုယာ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဒဿနံ ဝါ တေ၊ ဂါမဏိ၊ အာဂမ္မ သဝနံ ဝါ ဧဝံ တေ အဟောသိ – ‘စိရဝါသိမာတုယာ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဂါမဏိ၊ စိရဝါသိမာတုယာ တေ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘စိရဝါသိမာတုယာ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ဇီဝိတဿပိ သိယာ အညထတ္တံ၊ ကိံ ပန မေ နုပ္ပဇ္ဇိဿန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ! ‘‘ဣမိနာပိ ခေါ ဧတံ၊ ဂါမဏိ၊ ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဗ္ဗံ တံ ဆန္ဒမူလကံ ဆန္ဒနိဒါနံ. ဆန္ဒော ဟိ မူလံ ဒုက္ခဿာ’’’တိ. ဧကာဒသမံ.