နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
သံယုတ္တနိကာယော
သဠာယတနဝဂ္ဂေါ
၁. သဠာယတနသံယုတ္တံ
၁. အနိစ္စဝဂ္ဂေါ
၁. အဇ္ဈတ္တာနိစ္စသုတ္တံ
၁. ဧဝံ မေ သုတံ. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သောတံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ။ပေ။ ဃာနံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ။ပေ။ ဇိဝှါ အနိစ္စာ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာယော အနိစ္စော. ယဒနိစ္စံ။ပေ။ မနော အနိစ္စော. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သောတသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဃာနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ကာယသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.
၂. အဇ္ဈတ္တဒုက္ခသုတ္တံ
၂. ‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သောတံ ဒုက္ခံ။ပေ။ ဃာနံ ဒုက္ခံ။ ဇိဝှါ ဒုက္ခာ။ ကာယော ဒုက္ခော။ မနော ဒုက္ခော. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. အဇ္ဈတ္တာနတ္တသုတ္တံ
၃. ‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သောတံ အနတ္တာ။ပေ။ ဃာနံ အနတ္တာ။ ဇိဝှါ အနတ္တာ။ ကာယော အနတ္တာ။ မနော အနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. တတိယံ.
၄. ဗာဟိရာနိစ္စသုတ္တံ
၄. ‘‘ရူပါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စာ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သဒ္ဒါ။ ဂန္ဓာ။ ရသာ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ ဓမ္မာ အနိစ္စာ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သဒ္ဒေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဂန္ဓေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရသေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ဗာဟိရဒုက္ခသုတ္တံ
၅. ‘‘ရူပါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခာ. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ၊ ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သဒ္ဒါ။ ဂန္ဓာ။ ရသာ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ ဓမ္မာ ဒုက္ခာ. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. ဗာဟိရာနတ္တသုတ္တံ
၆. ‘‘ရူပါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သဒ္ဒါ။ ဂန္ဓာ။ ရသာ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ ဓမ္မာ အနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. အဇ္ဈတ္တာနိစ္စာတီတာနာဂတသုတ္တံ
၇. ‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ စက္ခုသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ စက္ခုံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ စက္ခုဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. သောတံ အနိစ္စံ။ ဃာနံ အနိစ္စံ။ ဇိဝှါ အနိစ္စာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာယ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတာယ ဇိဝှါယ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ဇိဝှံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာယ ဇိဝှါယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ကာယော အနိစ္စော။ပေ။ မနော အနိစ္စော အတီတာနာဂတော၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ မနသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ မနံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ မနဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. သတ္တမံ.
၈. အဇ္ဈတ္တဒုက္ခာတီတာနာဂတသုတ္တံ
၈. ‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ စက္ခုသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ စက္ခုံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ စက္ခုဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. သောတံ ဒုက္ခံ။ပေ။ ဃာနံ ဒုက္ခံ။ပေ။ ဇိဝှါ ဒုက္ခာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာယ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတာယ ဇိဝှါယ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ဇိဝှံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာယ ဇိဝှါယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ကာယော ဒုက္ခော။ပေ။ မနော ဒုက္ခော အတီတာနာဂတော၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ မနသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ မနံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ မနဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. အဇ္ဈတ္တာနတ္တာတီတာနာဂတသုတ္တံ
၉. ‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ အတီတာနာဂတံ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ စက္ခုသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ စက္ခုံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ စက္ခုဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. သောတံ အနတ္တာ။ပေ။ ဃာနံ အနတ္တာ။ပေ။ ဇိဝှါ အနတ္တာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာယ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတာယ ဇိဝှါယ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ဇိဝှံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာယ ဇိဝှါယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ကာယော အနတ္တာ။ပေ။ မနော အနတ္တာ အတီတာနာဂတော၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ မနသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ မနံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ မနဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.
၁၀. ဗာဟိရာနိစ္စာတီတာနာဂတသုတ္တံ
၁၀. ‘‘ရူပါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတေသု ရူပေသု အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတေ ရူပေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ ရူပါနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. သဒ္ဒါ။ ဂန္ဓာ။ ရသာ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ ဓမ္မာ အနိစ္စာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတေသု ဓမ္မေသု အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတေ ဓမ္မေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ ဓမ္မာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ.
၁၁. ဗာဟိရဒုက္ခာတီတာနာဂတသုတ္တံ
၁၁. ‘‘ရူပါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတေသု ရူပေသု အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတေ ရူပေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ ရူပါနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ။ပေ. ။. ဧကာဒသမံ.
၁၂. ဗာဟိရာနတ္တာတီတာနာဂတသုတ္တံ
၁၂. ‘‘ရူပါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတေသု ရူပေသု အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတေ ရူပေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ ရူပါနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. သဒ္ဒါ။ ဂန္ဓာ။ ရသာ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ ဓမ္မာ အနတ္တာ အတီတာနာဂတာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ! ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတေသု ဓမ္မေသု အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတေ ဓမ္မေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ ဓမ္မာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. ဒွါဒသမံ.
အနိစ္စဝဂ္ဂေါ ပဌမော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ စ၊ တယော အဇ္ဈတ္တဗာဟိရာ၊
ယဒနိစ္စေန တယော ဝုတ္တာ၊ တေ တေ အဇ္ဈတ္တဗာဟိရာတိ.
၂. ယမကဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမပုဗ္ဗေသမ္ဗောဓသုတ္တံ
၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပုဗ္ဗေဝ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘ကော နု ခေါ စက္ခုဿ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏံ? ကော သောတဿ။ပေ။ ကော ဃာနဿ။ ကော ဇိဝှါယ။ ကော ကာယဿ။ ကော မနဿ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’န္တိ? တဿ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယံ ခေါ စက္ခုံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ စက္ခုဿ အဿာဒေါ. ယံ စက္ခုံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အယံ စက္ခုဿ အာဒီနဝေါ. ယော စက္ခုသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ စက္ခုဿ နိဿရဏံ. ယံ သောတံ။ပေ။ ယံ ဃာနံ။ပေ။ ယံ ဇိဝှံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ဇိဝှါယ အဿာဒေါ. ယံ [ယာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဇိဝှါ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ၊ အယံ ဇိဝှါယ အာဒီနဝေါ. ယော ဇိဝှါယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ဇိဝှါယ နိဿရဏံ. ယံ ကာယံ။ပေ။ ယံ မနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ မနဿ အဿာဒေါ. ယံ [ယော (သီ. သျာ. ကံ. က.)] မနော အနိစ္စော ဒုက္ခော ဝိပရိဏာမဓမ္မော၊ အယံ မနဿ အာဒီနဝေါ. ယော မနသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ မနဿ နိဿရဏ’’’န္တိ.
‘‘ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ အာယတနာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ၊ နေဝ တာဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ [သဗ္ဗတ္ထာပိ ဧဝမေဝ ဣတိသဒ္ဒေန သဟ ဒိဿတိ] ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ အာယတနာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ အထာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ [စေတောဝိမုတ္တိ (သီ. ပီ. က.) ဧဝမုပရိပိ]၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. ပဌမံ.
၂. ဒုတိယပုဗ္ဗေသမ္ဗောဓသုတ္တံ
၁၄. ‘‘ပုဗ္ဗေဝ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘ကော နု ခေါ ရူပါနံ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏံ? ကော သဒ္ဒါနံ။ပေ။ ကော ဂန္ဓာနံ။ ကော ရသာနံ။ ကော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ။ ကော ဓမ္မာနံ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’န္တိ? တဿ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယံ ခေါ ရူပေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ရူပါနံ အဿာဒေါ. ယံ ရူပါ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ၊ အယံ ရူပါနံ အာဒီနဝေါ. ယော ရူပေသု ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ရူပါနံ နိဿရဏံ. ယံ သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ။ ယံ ဓမ္မေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ဓမ္မာနံ အဿာဒေါ. ယံ ဓမ္မာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ၊ အယံ ဓမ္မာနံ အာဒီနဝေါ. ယော ဓမ္မေသု ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ဓမ္မာနံ နိဿရဏ’’’န္တိ.
‘‘ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ ဗာဟိရာနံ အာယတနာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ၊ နေဝ တာဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ ဗာဟိရာနံ အာယတနာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ အထာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. ပဌမအဿာဒပရိယေသနသုတ္တံ
၁၅. ‘‘စက္ခုဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿာဒပရိယေသနံ အစရိံ. ယော စက္ခုဿ အဿာဒေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ စက္ခုဿ အဿာဒေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. စက္ခုဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝပရိယေသနံ အစရိံ. ယော စက္ခုဿ အာဒီနဝေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ စက္ခုဿ အာဒီနဝေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. စက္ခုဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿရဏပရိယေသနံ အစရိံ. ယံ စက္ခုဿ နိဿရဏံ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ စက္ခုဿ နိဿရဏံ၊ ပညာယ မေ တံ သုဒိဋ္ဌံ. သောတဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ။ ဃာနဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ။ ဇိဝှါယာဟံ ဘိက္ခဝေ၊ အဿာဒပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ဇိဝှါယ အဿာဒေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဇိဝှါယ အဿာဒေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ဇိဝှါယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ဇိဝှါယ အာဒီနဝေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဇိဝှါယ အာဒီနဝေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ဇိဝှါယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿရဏပရိယေသနံ အစရိံ. ယံ ဇိဝှါယ နိဿရဏံ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဇိဝှါယ နိဿရဏံ၊ ပညာယ မေ တံ သုဒိဋ္ဌံ. မနဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿာဒပရိယေသနံ အစရိံ. ယော မနဿ အဿာဒေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ မနဿ အဿာဒေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. မနဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝပရိယေသနံ အစရိံ. ယော မနဿ အာဒီနဝေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ မနဿ အာဒီနဝေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. မနဿာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿရဏပရိယေသနံ အစရိံ. ယံ မနဿ နိဿရဏံ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ မနဿ နိဿရဏံ၊ ပညာယ မေ တံ သုဒိဋ္ဌံ.
‘‘ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ အာယတနာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ။ပေ။ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. တတိယံ.
၄. ဒုတိယအဿာဒပရိယေသနသုတ္တံ
၁၆. ‘‘ရူပါနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿာဒပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ရူပါနံ အဿာဒေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ရူပါနံ အဿာဒေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ရူပါနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ရူပါနံ အာဒီနဝေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ရူပါနံ အာဒီနဝေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ရူပါနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿရဏပရိယေသနံ အစရိံ. ယံ ရူပါနံ နိဿရဏံ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ရူပါနံ နိဿရဏံ၊ ပညာယ မေ တံ သုဒိဋ္ဌံ. သဒ္ဒါနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ။ ဂန္ဓာနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ။ ရသာနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ။ ဓမ္မာနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿာဒပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ဓမ္မာနံ အဿာဒေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဓမ္မာနံ အဿာဒေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ဓမ္မာနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ဓမ္မာနံ အာဒီနဝေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဓမ္မာနံ အာဒီနဝေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ဓမ္မာနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿရဏပရိယေသနံ အစရိံ. ယံ ဓမ္မာနံ နိဿရဏံ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဓမ္မာနံ နိဿရဏံ၊ ပညာယ မေ တံ သုဒိဋ္ဌံ.
‘‘ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ ဗာဟိရာနံ အာယတနာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ။ပေ။ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ပဌမနောစေအဿာဒသုတ္တံ
၁၇. ‘‘နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဿ အဿာဒေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ စက္ခုသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ စက္ခုဿ အဿာဒေါ တသ္မာ သတ္တာ စက္ခုသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဿ အာဒီနဝေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ စက္ခုသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ စက္ခုဿ အာဒီနဝေါ တသ္မာ သတ္တာ စက္ခုသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဿ နိဿရဏံ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ စက္ခုသ္မာ နိဿရေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ စက္ခုဿ နိဿရဏံ တသ္မာ သတ္တာ စက္ခုသ္မာ နိဿရန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောတဿ အဿာဒေါ အဘဝိဿ။ နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဃာနဿ အဿာဒေါ အဘဝိဿ။ နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇိဝှါယ အဿာဒေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ဇိဝှါယ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ဇိဝှါယ အဿာဒေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ ဇိဝှါယ သာရဇ္ဇန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇိဝှါယ အာဒီနဝေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ဇိဝှါယ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ဇိဝှါယ အာဒီနဝေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ ဇိဝှါယ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇိဝှါယ နိဿရဏံ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ဇိဝှါယ နိဿရေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ဇိဝှါယ နိဿရဏံ၊ တသ္မာ သတ္တာ ဇိဝှါယ နိဿရန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယဿ အဿာဒေါ အဘဝိဿ။ နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနဿ အဿာဒေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ မနသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ မနဿ အဿာဒေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ မနသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနဿ အာဒီနဝေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ မနသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ မနဿ အာဒီနဝေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ မနသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနဿ နိဿရဏံ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ မနသ္မာ နိဿရေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ မနဿ နိဿရဏံ၊ တသ္မာ သတ္တာ မနသ္မာ နိဿရန္တိ.
‘‘ယာဝကီဝဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဣမေသံ ဆန္နံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ အာယတနာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညံသု၊ နေဝ တာဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သဒေဝကာ လောကာ သမာရကာ သဗြဟ္မကာ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ နိဿဋာ ဝိသညုတ္တာ ဝိပ္ပမုတ္တာ ဝိမရိယာဒီကတေန [ဝိပရိယာဒိကတေန (သီ. ပီ.)၊ ဝိပရိယာဒိကတေန (သျာ. ကံ. က.)] စေတသာ ဝိဟရိံသု. ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဣမေသံ ဆန္နံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ အာယတနာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ အဗ္ဘညံသု၊ အထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သဒေဝကာ လောကာ သမာရကာ သဗြဟ္မကာ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ နိဿဋာ ဝိသညုတ္တာ ဝိပ္ပမုတ္တာ ဝိမရိယာဒီကတေန စေတသာ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. ဒုတိယနောစေအဿာဒသုတ္တံ
၁၈. ‘‘နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပါနံ အဿာဒေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ရူပေသု သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ရူပါနံ အဿာဒေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ ရူပေသု သာရဇ္ဇန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပါနံ အာဒီနဝေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ရူပေသု နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ရူပါနံ အာဒီနဝေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ ရူပေသု နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပါနံ နိဿရဏံ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ရူပေဟိ နိဿရေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ရူပါနံ နိဿရဏံ၊ တသ္မာ သတ္တာ ရူပေဟိ နိဿရန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဒါနံ။ ဂန္ဓာနံ။ ရသာနံ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ။ ဓမ္မာနံ အဿာဒေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ဓမ္မေသု သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ဓမ္မာနံ အဿာဒေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ ဓမ္မေသု သာရဇ္ဇန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာနံ အာဒီနဝေါ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ဓမ္မေသု နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ဓမ္မာနံ အာဒီနဝေါ၊ တသ္မာ သတ္တာ ဓမ္မေသု နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ. နော စေဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာနံ နိဿရဏံ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သတ္တာ ဓမ္မေဟိ နိဿရေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ ဓမ္မာနံ နိဿရဏံ၊ တသ္မာ သတ္တာ ဓမ္မေဟိ နိဿရန္တိ.
‘‘ယာဝကီဝဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဣမေသံ ဆန္နံ ဗာဟိရာနံ အာယတနာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညံသု၊ နေဝ တာဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သဒေဝကာ လောကာ သမာရကာ သဗြဟ္မကာ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ နိဿဋာ ဝိသညုတ္တာ ဝိပ္ပမုတ္တာ ဝိမရိယာဒီကတေန စေတသာ ဝိဟရိံသု. ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဣမေသံ ဆန္နံ ဗာဟိရာနံ အာယတနာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော၊ အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော၊ နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ အဗ္ဘညံသု၊ အထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သဒေဝကာ လောကာ သမာရကာ သဗြဟ္မကာ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ နိဿဋာ ဝိသညုတ္တာ ဝိပ္ပမုတ္တာ ဝိမရိယာဒီကတေန စေတသာ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. ပဌမာဘိနန္ဒသုတ္တံ
၁၉. ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုံ အဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော အဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ၊ အပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော သောတံ။ပေ။ ယော ဃာနံ။ပေ။ ယော ဇိဝှံ အဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော အဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ၊ အပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော ကာယံ။ပေ။ ယော မနံ အဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော အဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ၊ အပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာ’’တိ ဝဒါမိ.
‘‘ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော နာဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော သောတံ။ပေ။ ယော ဃာနံ။ပေ။ ယော ဇိဝှံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော နာဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော ကာယံ။ပေ။ ယော မနံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော နာဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာ’’တိ ဝဒါမိ. သတ္တမံ.
၈. ဒုတိယာဘိနန္ဒသုတ္တံ
၂၀. ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပေ အဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော အဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ၊ အပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော သဒ္ဒေ။ပေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ။ ဓမ္မေ အဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော အဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ၊ အပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာ’’တိ ဝဒါမိ.
‘‘ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော နာဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော သဒ္ဒေ။ပေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ။ ဓမ္မေ နာဘိနန္ဒတိ၊ ဒုက္ခံ သော နာဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ၊ ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာ’’တိ ဝဒါမိ. အဋ္ဌမံ.
၉. ပဌမဒုက္ခုပ္ပါဒသုတ္တံ
၂၁. ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ၊ ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ၊ ရောဂါနံ ဌိတိ၊ ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော သောတဿ။ပေ။ ယော ဃာနဿ။ ယော ဇိဝှါယ။ ယော ကာယဿ။ ယော မနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ၊ ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ၊ ရောဂါနံ ဌိတိ၊ ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ.
‘‘ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော၊ ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော၊ ရောဂါနံ ဝူပသမော၊ ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော. ယော သောတဿ။ ယော ဃာနဿ။ ယော ဇိဝှါယ။ ယော ကာယဿ။ ယော မနဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော၊ ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော၊ ရောဂါနံ ဝူပသမော၊ ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. နဝမံ.
၁၀. ဒုတိယဒုက္ခုပ္ပါဒသုတ္တံ
၂၂. ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပါနံ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ၊ ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ၊ ရောဂါနံ ဌိတိ၊ ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော သဒ္ဒါနံ။ပေ။ ယော ဂန္ဓာနံ။ ယော ရသာနံ။ ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ။ ယော ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ၊ ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပါဒေါ၊ ရောဂါနံ ဌိတိ၊ ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ.
‘‘ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပါနံ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော၊ ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော၊ ရောဂါနံ ဝူပသမော၊ ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော. ယော သဒ္ဒါနံ။ပေ။ ယော ဂန္ဓာနံ။ ယော ရသာနံ။ ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ။ ယော ဓမ္မာနံ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော၊ ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော၊ ရောဂါနံ ဝူပသမော၊ ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ဒသမံ.
ယမကဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
သမ္ဗောဓေန ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊ အဿာဒေန အပရေ ဒုဝေ၊
နော စေတေန ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊ အဘိနန္ဒေန အပရေ ဒုဝေ၊
ဥပ္ပါဒေန ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊ ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတီတိ.
၃. သဗ္ဗဝဂ္ဂေါ
၁. သဗ္ဗသုတ္တံ
၂၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သဗ္ဗံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ? စက္ခုဉ္စေဝ ရူပါ စ၊ သောတဉ္စ [သောတဉ္စေဝ (?) ဧဝမိတရယုဂလေသုပိ] သဒ္ဒါ စ၊ ဃာနဉ္စ ဂန္ဓာ စ၊ ဇိဝှါ စ ရသာ စ၊ ကာယော စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ၊ မနော စ ဓမ္မာ စ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ. ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမေတံ သဗ္ဗံ ပစ္စက္ခာယ အညံ သဗ္ဗံ ပညာပေဿာမီ’တိ၊ တဿ ဝါစာဝတ္ထုကမေဝဿ [ဝါစာဝတ္ထုရေဝဿ (သီ. ပီ.)၊ ဝါစာဝတ္ထုဒေဝဿ (သျာ. ကံ.)]၊ ပုဋ္ဌော စ န သမ္ပာယေယျ၊ ဥတ္တရိဉ္စ ဝိဃာတံ အာပဇ္ဇေယျ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယထာ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝိသယသ္မိ’’န္တိ. ပဌမံ.
၂. ပဟာနသုတ္တံ
၂၄. ‘‘သဗ္ဗပ္ပဟာနာယ [သဗ္ဗံ ပဟာနာယ (သျာ. ကံ. က.)] ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗပ္ပဟာနာယ ဓမ္မော? စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဟာတဗ္ဗံ၊ ရူပါ ပဟာတဗ္ဗာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ ပဟာတဗ္ဗံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော ပဟာတဗ္ဗော၊ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ပဟာတဗ္ဗံ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ သောတသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ပဟာတဗ္ဗံ။ ယမ္ပိဒံ ဃာနသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ပဟာတဗ္ဗံ. ဇိဝှါ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ရသာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ ပဟာတဗ္ဗံ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿော ပဟာတဗ္ဗော၊ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ပဟာတဗ္ဗံ. ကာယော ပဟာတဗ္ဗော။ မနော ပဟာတဗ္ဗော၊ ဓမ္မာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ မနောဝိညာဏံ ပဟာတဗ္ဗံ၊ မနောသမ္ဖဿော ပဟာတဗ္ဗော၊ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ပဟာတဗ္ဗံ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗပ္ပဟာနာယ ဓမ္မော’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. အဘိညာပရိညာပဟာနသုတ္တံ
၂၅. ‘‘သဗ္ဗံ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာနာယ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာနာယ ဓမ္မော? စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗံ၊ ရူပါ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗော၊ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗံ။ပေ။ ဇိဝှါ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ရသာ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗံ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿော အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗော၊ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗံ. ကာယော အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗော။ မနော အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗော၊ ဓမ္မာ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ မနောဝိညာဏံ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗံ၊ မနောသမ္ဖဿော အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗော၊ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာတဗ္ဗံ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အဘိညာ ပရိညာ ပဟာနာယ ဓမ္မော’’တိ. တတိယံ.
၄. ပဌမအပရိဇာနနသုတ္တံ
၂၆. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ? စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ရူပေ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. စက္ခုဝိညာဏံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. စက္ခုသမ္ဖဿံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ။ပေ။ ဇိဝှံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ရသေ။ပေ။ ဇိဝှါဝိညာဏံ။ပေ။ ဇိဝှါသမ္ဖဿံ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ကာယံ။ပေ။ မနံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ဓမ္မေ။ပေ။ မနောဝိညာဏံ။ပေ။ မနောသမ္ဖဿံ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ.
‘‘သဗ္ဗဉ္စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ? စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ရူပေ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. စက္ခုဝိညာဏံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. စက္ခုသမ္ဖဿံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ။ပေ။ ဇိဝှံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ရသေ။ပေ။ ဇိဝှါဝိညာဏံ။ပေ။ ဇိဝှါသမ္ဖဿံ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ကာယံ။ပေ။ မနံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ဓမ္မေ။ပေ။ မနောဝိညာဏံ။ပေ။ မနောသမ္ဖဿံ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ဒုတိယအပရိဇာနနသုတ္တံ
၂၇. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ? ယဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခု၊ ယေ စ ရူပါ၊ ယဉ္စ စက္ခုဝိညာဏံ၊ ယေ စ စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ။ပေ။ ယာ စ ဇိဝှါ၊ ယေ စ ရသာ၊ ယဉ္စ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ ယေ စ ဇိဝှါဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ ယော စ ကာယော၊ ယေ စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ယဉ္စ ကာယဝိညာဏံ၊ ယေ စ ကာယဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ ယော စ မနော၊ ယေ စ ဓမ္မာ၊ ယဉ္စ မနောဝိညာဏံ၊ ယေ စ မနောဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ – ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ.
‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ? ယဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခု၊ ယေ စ ရူပါ၊ ယဉ္စ စက္ခုဝိညာဏံ၊ ယေ စ စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ။ပေ။ ယာ စ ဇိဝှါ၊ ယေ စ ရသာ၊ ယဉ္စ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ ယေ စ ဇိဝှါဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ ယော စ ကာယော၊ ယေ စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ယဉ္စ ကာယဝိညာဏံ၊ ယေ စ ကာယဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ ယော စ မနော၊ ယေ စ ဓမ္မာ၊ ယဉ္စ မနောဝိညာဏံ၊ ယေ စ မနောဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ – ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယာ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. အာဒိတ္တသုတ္တံ
၂၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဂယာယံ ဝိဟရတိ ဂယာသီသေ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသဟဿေန. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒိတ္တံ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အာဒိတ္တံ? စက္ခု [စက္ခုံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒိတ္တံ၊ ရူပါ အာဒိတ္တာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ‘ရာဂဂ္ဂိနာ၊ ဒေါသဂ္ဂိနာ၊ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တ’န္တိ ဝဒါမိ။ပေ။ ဇိဝှါ အာဒိတ္တာ၊ ရသာ အာဒိတ္တာ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော. ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ‘ရာဂဂ္ဂိနာ၊ ဒေါသဂ္ဂိနာ၊ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တ’န္တိ ဝဒါမိ။ပေ။ မနော အာဒိတ္တော၊ ဓမ္မာ အာဒိတ္တာ၊ မနောဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ မနောသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ‘ရာဂဂ္ဂိနာ၊ ဒေါသဂ္ဂိနာ၊ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တ’န္တိ ဝဒါမိ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုံ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ တဿ ဘိက္ခုသဟဿဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသူတိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. အဒ္ဓဘူတသုတ္တံ
၂၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဒ္ဓဘူတံ [အန္ဓဘူတံ (သီ. သျာ. ကံ.)]. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အဒ္ဓဘူတံ? စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဒ္ဓဘူတံ၊ ရူပါ အဒ္ဓဘူတာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ အဒ္ဓဘူတံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော အဒ္ဓဘူတော၊ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဒ္ဓဘူတံ. ကေန အဒ္ဓဘူတံ? ‘ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အဒ္ဓဘူတ’န္တိ ဝဒါမိ။ပေ။ ဇိဝှါ အဒ္ဓဘူတာ၊ ရသာ အဒ္ဓဘူတာ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ အဒ္ဓဘူတံ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿော အဒ္ဓဘူတော၊ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဒ္ဓဘူတံ. ကေန အဒ္ဓဘူတံ? ‘ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အဒ္ဓဘူတ’န္တိ ဝဒါမိ. ကာယော အဒ္ဓဘူတော။ပေ။ မနော အဒ္ဓဘူတော၊ ဓမ္မာ အဒ္ဓဘူတာ၊ မနောဝိညာဏံ အဒ္ဓဘူတံ၊ မနောသမ္ဖဿော အဒ္ဓဘူတော၊ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အဒ္ဓဘူတံ. ကေန အဒ္ဓဘူတံ? ‘ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အဒ္ဓဘူတ’န္တိ ဝဒါမိ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ‘ဝိမုတ္တ’မိတိ ဉာဏံ ဟောတိ၊ ‘ခီဏာ ဇာတိ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.
၈. သမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပသုတ္တံ
၃၀. ‘‘သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဋိပဒံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီတိ. ကတမာ စ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပါ ပဋိပဒါ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု စက္ခုံ န မညတိ၊ စက္ခုသ္မိံ န မညတိ၊ စက္ခုတော န မညတိ၊ စက္ခုံ မေတိ န မညတိ. ရူပေ န မညတိ၊ ရူပေသု န မညတိ၊ ရူပတော န မညတိ၊ ရူပါ မေတိ န မညတိ. စက္ခုဝိညာဏံ န မညတိ၊ စက္ခုဝိညာဏသ္မိံ န မညတိ၊ စက္ခုဝိညာဏတော န မညတိ၊ စက္ခုဝိညာဏံ မေတိ န မညတိ. စက္ခုသမ္ဖဿံ န မညတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿသ္မိံ န မညတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿတော န မညတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော မေတိ န မညတိ. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န မညတိ၊ တသ္မိမ္ပိ န မညတိ၊ တတောပိ န မညတိ၊ တံ မေတိ န မညတိ။ပေ။ ဇိဝှံ န မညတိ၊ ဇိဝှါယ န မညတိ၊ ဇိဝှါတော န မညတိ၊ ဇိဝှါ မေတိ န မညတိ. ရသေ န မညတိ၊ ရသေသု န မညတိ၊ ရသတော န မညတိ၊ ရသာ မေတိ န မညတိ. ဇိဝှါဝိညာဏံ န မညတိ၊ ဇိဝှါဝိညာဏသ္မိံ န မညတိ၊ ဇိဝှါဝိညာဏတော န မညတိ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ မေတိ န မညတိ. ဇိဝှါသမ္ဖဿံ န မညတိ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿသ္မိံ န မညတိ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿတော န မညတိ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿော မေတိ န မညတိ. ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န မညတိ၊ တသ္မိမ္ပိ န မညတိ၊ တတောပိ န မညတိ၊ တံ မေတိ န မညတိ။ပေ။ မနံ န မညတိ၊ မနသ္မိံ န မညတိ၊ မနတော န မညတိ၊ မနော မေတိ န မညတိ. ဓမ္မေ န မညတိ၊ ဓမ္မေသု န မညတိ၊ ဓမ္မတော န မညတိ၊ ဓမ္မာ မေတိ န မညတိ. မနောဝိညာဏံ န မညတိ၊ မနောဝိညာဏသ္မိံ န မညတိ၊ မနောဝိညာဏတော န မညတိ၊ မနောဝိညာဏံ မေတိ န မညတိ. မနောသမ္ဖဿံ န မညတိ၊ မနောသမ္ဖဿသ္မိံ န မညတိ၊ မနောသမ္ဖဿတော န မညတိ၊ မနောသမ္ဖဿော မေတိ န မညတိ. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န မညတိ၊ တသ္မိမ္ပိ န မညတိ၊ တတောပိ န မညတိ၊ တံ မေတိ န မညတိ. သဗ္ဗံ န မညတိ၊ သဗ္ဗသ္မိံ န မညတိ၊ သဗ္ဗတော န မညတိ၊ သဗ္ဗံ မေတိ န မညတိ. သော ဧဝံ အမညမာနော န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ. အနုပါဒိယံ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. အယံ ခေါ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပါ ပဋိပဒါ’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. ပဌမသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယသုတ္တံ
၃၁. ‘‘သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဋိပဒံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမာ စ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု စက္ခုံ န မညတိ၊ စက္ခုသ္မိံ န မညတိ၊ စက္ခုတော န မညတိ၊ စက္ခုံ မေတိ န မညတိ. ရူပေ န မညတိ။ပေ။ စက္ခုဝိညာဏံ န မညတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿံ န မညတိ၊ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န မညတိ၊ တသ္မိမ္ပိ န မညတိ၊ တတောပိ န မညတိ၊ တံ မေတိ န မညတိ. ယဉှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မညတိ၊ ယသ္မိံ မညတိ၊ ယတော မညတိ၊ ယံ မေတိ မညတိ၊ တတော တံ ဟောတိ အညထာ. အညထာဘာဝီ ဘဝသတ္တော လောကော ဘဝမေဝါဘိနန္ဒတိ။ပေ။ ဇိဝှံ န မညတိ၊ ဇိဝှါယ န မညတိ၊ ဇိဝှါတော န မညတိ၊ ဇိဝှါ မေတိ န မညတိ. ရသေ န မညတိ။ပေ။ ဇိဝှါဝိညာဏံ န မညတိ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿံ န မညတိ. ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န မညတိ၊ တသ္မိမ္ပိ န မညတိ၊ တတောပိ န မညတိ၊ တံ မေတိ န မညတိ. ယဉှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မညတိ၊ ယသ္မိံ မညတိ၊ ယတော မညတိ၊ ယံ မေတိ မညတိ၊ တတော တံ ဟောတိ အညထာ. အညထာဘာဝီ ဘဝသတ္တော လောကော ဘဝမေဝါဘိနန္ဒတိ။ပေ။ မနံ န မညတိ၊ မနသ္မိံ န မညတိ၊ မနတော န မညတိ၊ မနော မေတိ န မညတိ. ဓမ္မေ န မညတိ။ပေ။ မနောဝိညာဏံ န မညတိ၊ မနောသမ္ဖဿံ န မညတိ. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ န မညတိ၊ တသ္မိမ္ပိ န မညတိ၊ တတောပိ န မညတိ၊ တံ မေတိ န မညတိ. ယဉှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မညတိ၊ ယသ္မိံ မညတိ၊ ယတော မညတိ၊ ယံ မေတိ မညတိ၊ တတော တံ ဟောတိ အညထာ. အညထာဘာဝီ ဘဝသတ္တော လောကော ဘဝမေဝါဘိနန္ဒတိ. ယာဝတာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခန္ဓဓာတုအာယတနံ တမ္ပိ န မညတိ၊ တသ္မိမ္ပိ န မညတိ၊ တတောပိ န မညတိ၊ တံ မေတိ န မညတိ. သော ဧဝံ အမညမာနော န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ. အနုပါဒိယံ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. အယံ ခေါ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ’’တိ. နဝမံ.
၁၀. ဒုတိယသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယသုတ္တံ
၃၂. ‘‘သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဋိပဒံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမာ စ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ?
‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?
‘‘နော ဟေတံ ဘန္တေ’’.
‘‘ရူပါ။ပေ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’။ပေ။.
‘‘ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။.
‘‘ဇိဝှါ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စာ ဘန္တေ’’။ပေ။.
‘‘ရသာ။ ဇိဝှါဝိညာဏံ။ ဇိဝှါသမ္ဖဿော။ပေ။ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’။ပေ။ ဓမ္မာ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါတိ?
‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရသေသုပိ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. အယံ ခေါ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ’’တိ. ဒသမံ.
သဗ္ဗဝဂ္ဂေါ တတိယော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
သဗ္ဗဉ္စ ဒွေပိ ပဟာနာ၊ ပရိဇာနာပရေ ဒုဝေ၊
အာဒိတ္တံ အဒ္ဓဘူတဉ္စ၊ သာရုပ္ပါ ဒွေ စ သပ္ပါယာ၊
ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတီတိ.
၄. ဇာတိဓမ္မဝဂ္ဂေါ
၁-၁၀. ဇာတိဓမ္မာဒိသုတ္တဒသကံ
၃၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တတြ ခေါ။ပေ။ ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာတိဓမ္မံ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ ဇာတိဓမ္မံ? စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာတိဓမ္မံ. ရူပါ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿော ဇာတိဓမ္မော. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ဇာတိဓမ္မံ။ပေ။ ဇိဝှါ။ ရသာ။ ဇိဝှါဝိညာဏံ။ ဇိဝှါသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ဇာတိဓမ္မံ. ကာယော။ပေ... မနော ဇာတိဓမ္မော၊ ဓမ္မာ ဇာတိဓမ္မာ၊ မနောဝိညာဏံ ဇာတိဓမ္မံ၊ မနောသမ္ဖဿော ဇာတိဓမ္မော. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ဇာတိဓမ္မံ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ။ စက္ခုဝိညာဏေပိ။ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.
၃၄. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇရာဓမ္မံ။ပေ။ သံခိတ္တံ. ဒုတိယံ.
၃၅. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗျာဓိဓမ္မံ။ပေ။. တတိယံ.
၃၆. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မရဏဓမ္မံ။ပေ။. စတုတ္ထံ.
၃၇. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောကဓမ္မံ။ပေ။. ပဉ္စမံ.
၃၈. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံကိလေသိကဓမ္မံ။ပေ။. ဆဋ္ဌံ.
၃၉. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခယဓမ္မံ။ပေ။. သတ္တမံ.
၄၀. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝယဓမ္မံ။ပေ။. အဋ္ဌမံ.
၄၁. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမုဒယဓမ္မံ။ပေ။. နဝမံ.
၄၂. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရောဓဓမ္မံ။ပေ။. ဒသမံ.
ဇာတိဓမ္မဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဇာတိဇရာဗျာဓိမရဏံ၊ သောကော စ သံကိလေသိကံ၊
ခယဝယသမုဒယံ၊ နိရောဓဓမ္မေန တေ ဒသာတိ.
၅. သဗ္ဗအနိစ္စဝဂ္ဂေါ
၁-၉. အနိစ္စာဒိသုတ္တနဝကံ
၄၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တတြ ခေါ။ပေ။ ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အနိစ္စံ? စက္ခု၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စံ၊ ရူပါ အနိစ္စာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ အနိစ္စံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော အနိစ္စော. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စံ။ပေ။ ဇိဝှါ အနိစ္စာ၊ ရသာ အနိစ္စာ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ အနိစ္စံ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿော အနိစ္စော. ယမ္ပိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စံ. ကာယော အနိစ္စော။ပေ။ မနော အနိစ္စော၊ ဓမ္မာ အနိစ္စာ၊ မနောဝိညာဏံ အနိစ္စံ၊ မနောသမ္ဖဿော အနိစ္စော. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စံ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.
၄၄. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ။ပေ။. ဒုတိယံ.
၄၅. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ။ပေ။. တတိယံ.
၄၆. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိညေယျံ။ပေ။. စတုတ္ထံ.
၄၇. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညေယျံ။ပေ။. ပဉ္စမံ.
၄၈. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဟာတဗ္ဗံ။ပေ။. ဆဋ္ဌံ.
၄၉. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ။ပေ။. သတ္တမံ.
၅၀. ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိညာပရိညေယျံ။ပေ။. အဋ္ဌမံ.