၂. ရဟောဂတဝဂ္ဂေါ

၁. ရဟောဂတသုတ္တံ

၂၅၉. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ၊ ဘန္တေ၊ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. ဝုတ္တံ ခေါ ပနေတံ ဘဂဝတာ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒယိတံ တံ ဒုက္ခသ္မိ’န္တိ. ကိံ နု ခေါ ဧတံ ဘဂဝတာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒယိတံ တံ ဒုက္ခသ္မိ’’’န္တိ?

‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခု! တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခု၊ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ မယာ. သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ မယာ. ဝုတ္တံ ခေါ ပနေတံ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒယိတံ၊ တံ ဒုက္ခသ္မိ’န္တိ. တံ ခေါ ပနေတံ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ သင်္ခါရာနံယေဝ အနိစ္စတံ သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒယိတံ တံ ဒုက္ခသ္မိ’န္တိ. တံ ခေါ ပနေတံ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ သင်္ခါရာနံယေဝ ခယဓမ္မတံ။ပေ။ ဝယဓမ္မတံ။ပေ။ ဝိရာဂဓမ္မတံ ။ပေ။ နိရောဓဓမ္မတံ။ပေ။ ဝိပရိဏာမဓမ္မတံ သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒယိတံ တံ ဒုက္ခသ္မိ’န္တိ. အထ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခု၊ မယာ အနုပုဗ္ဗသင်္ခါရာနံ နိရောဓော အက္ခာတော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ. ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝိတက္ကဝိစာရာ နိရုဒ္ဓါ ဟောန္တိ. တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ပီတိ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ. စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နဿ အဿာသပဿာသာ နိရုဒ္ဓါ ဟောန္တိ. အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမာပန္နဿ ရူပသညာ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ. ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမာပန္နဿ အာကာသာနဉ္စာယတနသညာ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ. အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပန္နဿ ဝိညာဏဉ္စာယတနသညာ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ. နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပန္နဿ အာကိဉ္စညာယတနသညာ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ. သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ သညာ စ ဝေဒနာ စ နိရုဒ္ဓါ ဟောန္တိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဒေါသော နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ မောဟော နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ အနုပုဗ္ဗသင်္ခါရာနံ ဝူပသမော အက္ခာတော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ ဝူပသန္တာ ဟောတိ. ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝိတက္ကဝိစာရာ ဝူပသန္တာ ဟောန္တိ။ပေ။ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ သညာ စ ဝေဒနာ စ ဝူပသန္တာ ဟောန္တိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ဝူပသန္တော ဟောတိ၊ ဒေါသော ဝူပသန္တော ဟောတိ၊ မောဟော ဝူပသန္တော ဟောတိ. ဆယိမာ၊ ဘိက္ခု၊ ပဿဒ္ဓိယော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝိတက္ကဝိစာရာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောန္တိ. တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ပီတိ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နဿ အဿာသပဿာသာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောန္တိ. သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ သညာ စ ဝေဒနာ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောန္တိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဒေါသော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ မောဟော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ပဌမအာကာသသုတ္တံ

၂၆၀. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာကာသေ ဝိဝိဓာ ဝါတာ ဝါယန္တိ. ပုရတ္ထိမာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ ပစ္ဆိမာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ ဥတ္တရာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ ဒက္ခိဏာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ သရဇာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ အရဇာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ သီတာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ ဥဏှာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ ပရိတ္တာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ၊ အဓိမတ္တာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမသ္မိံ ကာယသ္မိံ ဝိဝိဓာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ သုခါပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒုက္ခာပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဒုက္ခမသုခါပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

‘‘ယထာပိ ဝါတာ အာကာသေ၊ ဝါယန္တိ ဝိဝိဓာ ပုထူ၊

ပုရတ္ထိမာ ပစ္ဆိမာ စာပိ၊ ဥတ္တရာ အထ ဒက္ခိဏာ.

‘‘သရဇာ အရဇာ စပိ၊ သီတာ ဥဏှာ စ ဧကဒါ၊

အဓိမတ္တာ ပရိတ္တာ စ၊ ပုထူ ဝါယန္တိ မာလုတာ.

‘‘တထေဝိမသ္မိံ ကာယသ္မိံ၊ သမုပ္ပဇ္ဇန္တိ ဝေဒနာ၊

သုခဒုက္ခသမုပ္ပတ္တိ၊ အဒုက္ခမသုခါ စ ယာ.

‘‘ယတော စ ဘိက္ခု အာတာပီ၊ သမ္ပဇညံ န ရိဉ္စတိ [သမ္ပဇာနော နိရူပဓိ (က.)]၊

တတော သော ဝေဒနာ သဗ္ဗာ၊ ပရိဇာနာတိ ပဏ္ဍိတော.

‘‘သော ဝေဒနာ ပရိညာယ၊ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ အနာသဝေါ၊

ကာယဿ ဘေဒါ ဓမ္မဋ္ဌော၊ သင်္ချံ နောပေတိ ဝေဒဂူ’’တိ. ဒုတိယံ၊

၃. ဒုတိယအာကာသသုတ္တံ

၂၆၁. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာကာသေ ဝိဝိဓာ ဝါတာ ဝါယန္တိ. ပုရတ္ထိမာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ။ပေ။ အဓိမတ္တာပိ ဝါတာ ဝါယန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမသ္မိံ ကာယသ္မိံ ဝိဝိဓာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ သုခါပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒုက္ခာပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဒုက္ခမသုခါပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. တတိယံ.

၄. အဂါရသုတ္တံ

၂၆၂. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဂန္တုကာဂါရံ. တတ္ထ ပုရတ္ထိမာယပိ ဒိသာယ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ၊ ပစ္ဆိမာယပိ ဒိသာယ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ၊ ဥတ္တရာယပိ ဒိသာယ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ၊ ဒက္ခိဏာယပိ ဒိသာယ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ. ခတ္တိယာပိ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ၊ ဗြာဟ္မဏာပိ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ၊ ဝေဿာပိ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ၊ သုဒ္ဒါပိ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမသ္မိံ ကာယသ္မိံ ဝိဝိဓာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. သုခါပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒုက္ခာပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဒုက္ခမသုခါပိ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သာမိသာပိ သုခါ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သာမိသာပိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သာမိသာပိ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. နိရာမိသာပိ သုခါ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ နိရာမိသာပိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ နိရာမိသာပိ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဌမအာနန္ဒသုတ္တံ

၂၆၃. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ၊ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝေဒနာ၊ ကတမော ဝေဒနာသမုဒယော၊ ကတမော ဝေဒနာနိရောဓော၊ ကတမာ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏန္တိ? တိဿော ဣမာ၊ အာနန္ဒ၊ ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ. ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ဝေဒနာယ အဿာဒေါ. ယာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ၊ အယံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝေါ. ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏံ. အထ ခေါ ပနာနန္ဒ၊ မယာ အနုပုဗ္ဗသင်္ခါရာနံ နိရောဓော အက္ခာတော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ။ပေ။ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ သညာ စ ဝေဒနာ စ နိရုဒ္ဓါ ဟောန္တိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဒေါသော နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ မောဟော နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ. အထ ခေါ ပနာနန္ဒ၊ မယာ အနုပုဗ္ဗသင်္ခါရာနံ ဝူပသမော အက္ခာတော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ ဝူပသန္တာ ဟောတိ။ပေ။ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ သညာ စ ဝေဒနာ စ ဝူပသန္တာ ဟောန္တိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ဝူပသန္တော ဟောတိ၊ ဒေါသော ဝူပသန္တော ဟောတိ၊ မောဟော ဝူပသန္တော ဟောတိ. အထ ခေါ ပနာနန္ဒ၊ မယာ အနုပုဗ္ဗသင်္ခါရာနံ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ အက္ခာတာ. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ။ပေ။ အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမာပန္နဿ ရူပသညာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမာပန္နဿ အာကာသာနဉ္စာယတနသညာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပန္နဿ ဝိညာဏဉ္စာယတနသညာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပန္နဿ အာကိဉ္စညာယတနသညာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ သညာ စ ဝေဒနာ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောန္တိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဒေါသော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ မောဟော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဒုတိယအာနန္ဒသုတ္တံ

၂၆၄. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမာ နု ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဝေဒနာ၊ ကတမော ဝေဒနာသမုဒယော၊ ကတမော ဝေဒနာနိရောဓော၊ ကတမာ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’’န္တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ ဘဂဝန္နေတ္တိကာ ဘဂဝမ္ပဋိသရဏာ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တညေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ အာနန္ဒ၊ သုဏောဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တိဿော ဣမာ၊ အာနန္ဒ၊ ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ အာနန္ဒ၊ ဝေဒနာ။ပေ။ ဖဿသမုဒယာ။ပေ။ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဒေါသော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ မောဟော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ပဌမသမ္ဗဟုလသုတ္တံ

၂၆၅. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကတမာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝေဒနာ၊ ကတမော ဝေဒနာသမုဒယော၊ ကတမော ဝေဒနာနိရောဓော၊ ကတမာ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’’န္တိ? ‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ. ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ဝေဒနာယ အဿာဒေါ. ယာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ၊ အယံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝေါ. ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏံ.

‘‘အထ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ အနုပုဗ္ဗသင်္ခါရာနံ နိရောဓော အက္ခာတော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ နိရုဒ္ဓါ ဟောတိ။ပေ။ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဒေါသော နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ မောဟော နိရုဒ္ဓေါ ဟောတိ. အထ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ အနုပုဗ္ဗသင်္ခါရာနံ ဝူပသမော အက္ခာတော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ ဝူပသန္တာ ဟောတိ။ပေ။ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ဝူပသန္တော ဟောတိ၊ ဒေါသော ဝူပသန္တော ဟောတိ၊ မောဟော ဝူပသန္တော ဟောတိ. ဆယိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဿဒ္ဓိယော. ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝါစာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဝိတက္ကဝိစာရာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောန္တိ. တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ပီတိ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောတိ. စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နဿ အဿာသပဿာသာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောန္တိ. သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ သညာ စ ဝေဒနာ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ ဟောန္တိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဒေါသော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ မောဟော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ဒုတိယသမ္ဗဟုလသုတ္တံ

၂၆၆. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမာ နု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ၊ ကတမော ဝေဒနာသမုဒယော၊ ကတမော ဝေဒနာနိရောဓော၊ ကတမာ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’’န္တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ။ပေ။’’ ‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ။ပေ။ ဖဿသမုဒယာ။ပေ။. (ယထာ ပုရိမသုတ္တန္တေ၊ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗော.) အဋ္ဌမံ.

၉. ပဉ္စကင်္ဂသုတ္တံ

၂၆၇. အထ ခေါ ပဉ္စကင်္ဂေါ ထပတိ ယေနာယသ္မာ ဥဒါယီ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ပဉ္စကင်္ဂေါ ထပတိ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ ဥဒါယိ၊ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ’’တိ? ‘‘တိဿော ခေါ၊ ထပတိ၊ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ ခေါ၊ ထပတိ၊ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ပဉ္စကင်္ဂေါ ထပတိ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ၊ ဘန္တေ ဥဒါယိ၊ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. ဒွေ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ. ယာယံ၊ ဘန္တေ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ၊ သန္တသ္မိံ ဧသာ ပဏီတေ သုခေ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ပဉ္စကင်္ဂံ ထပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ၊ ထပတိ၊ ဒွေ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ပဉ္စကင်္ဂေါ ထပတိ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ၊ ဘန္တေ ဥဒါယိ၊ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. ဒွေ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ. ယာယံ၊ ဘန္တေ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ၊ သန္တသ္မိံ ဧသာ ပဏီတေ သုခေ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ပဉ္စကင်္ဂံ ထပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ၊ ထပတိ၊ ဒွေ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ပဉ္စကင်္ဂေါ ထပတိ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ၊ ဘန္တေ ဥဒါယိ၊ တိဿော ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. ဒွေ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ. ယာယံ၊ ဘန္တေ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ၊ သန္တသ္မိံ ဧသာ ပဏီတေ သုခေ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ’’တိ. နေဝ သက္ခိ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ပဉ္စကင်္ဂံ ထပတိံ သညာပေတုံ၊ န ပနာသက္ခိ ပဉ္စကင်္ဂေါ ထပတိ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ သညာပေတုံ. အဿောသိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မတော ဥဒါယိဿ ပဉ္စကင်္ဂေန ထပတိနာ သဒ္ဓိံ ဣမံ ကထာသလ္လာပံ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယာဝတကော အာယသ္မတော ဥဒါယိဿ ပဉ္စကင်္ဂေန ထပတိနာ သဒ္ဓိံ အဟောသိ ကထာသလ္လာပေါ တံ သဗ္ဗံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ.

‘‘သန္တမေဝ၊ အာနန္ဒ၊ ပရိယာယံ ပဉ္စကင်္ဂေါ ထပတိ ဥဒါယိဿ ဘိက္ခုနော နာဗ္ဘနုမောဒိ၊ သန္တဉ္စ ပနာနန္ဒ၊ ပရိယာယံ ဥဒါယီ ဘိက္ခု ပဉ္စကင်္ဂဿ ထပတိနော နာဗ္ဘနုမောဒိ. ဒွေပိ မယာ၊ အာနန္ဒ၊ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. တိဿောပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. ပဉ္စပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. ဆပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. အဋ္ဌာရသာပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. ဆတ္တိံသာပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. အဋ္ဌသတမ္ပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ မယာ ဓမ္မော. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ မယာ ဓမ္မေ ယေ အညမညဿ သုဘာသိတံ သုလပိတံ၊ န သမနုမညိဿန္တိ၊ န သမနုဇာနိဿန္တိ၊ န သမနုမောဒိဿန္တိ၊ တေသံ ဧတံ ပါဋိကင်္ခံ – ဘဏ္ဍနဇာတာ ကလဟဇာတာ ဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ မုခသတ္တီဟိ ဝိတုဒန္တာ ဝိဟရိဿန္တီတိ [ဝိဟရိဿန္တိ (သီ. ပီ. က.)]. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ မယာ ဓမ္မော. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ မယာ ဓမ္မေ ယေ အညမညဿ သုဘာသိတံ သုလပိတံ သမနုမညိဿန္တိ သမနုဇာနိဿန္တိ သမနုမောဒိဿန္တိ၊ တေသံ ဧတံ ပါဋိကင်္ခံ – သမဂ္ဂါ သမ္မောဒမာနာ အဝိဝဒမာနာ ခီရောဒကီဘူတာ အညမညံ ပိယစက္ခူဟိ သမ္ပဿန္တာ ဝိဟရိဿန္တီ’’တိ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ အာနန္ဒ၊ ကာမဂုဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ။ပေ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. ဣမေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ. ယံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဣမေ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ကာမသုခံ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု၊ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော၊ သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ၊ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ၊ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ၊ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ၊ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ၊ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ယေ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ဧတံပရမံ သန္တံ သုခံ သောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ – ဣဒံ နေသာဟံ နာနုဇာနာမိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ကတမဉ္စာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတမှာ သုခါ အညံ သုခံ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာနန္ဒ၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမဏော ဂေါတမော အာဟ၊ တဉ္စ သုခသ္မိံ ပညပေတိ. တယိဒံ ကိံသု၊ တယိဒံ ကထံသူ’တိ? ဧဝံဝါဒိနော၊ အာနန္ဒ၊ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘န ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သုခညေဝ ဝေဒနံ သန္ဓာယ သုခသ္မိံ ပညပေတိ. ယတ္ထ ယတ္ထ၊ အာဝုသော၊ သုခံ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ယဟိံ ယဟိံ [ယံ ဟိယံ ဟိ သုခံ (သီ. ပီ.)၊ ယဟိံ ယဟိံ သုခံ (သျာ. ကံ. က.) မ. နိ. ၂.၉၁]၊ တံ တံ တထာဂတော သုခသ္မိံ ပညပေတီ’’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဘိက္ခုသုတ္တံ

၂၆၈. ‘‘ဒွေပိ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ တိဿောပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ ပဉ္စပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ ဆပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ အဋ္ဌာရသာပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ ဆတ္တိံသာပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ အဋ္ဌသတမ္ပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ ဓမ္မော. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ ဓမ္မေ ယေ အညမညဿ သုဘာသိတံ သုလပိတံ န သမနုမညိဿန္တိ၊ န သမနုဇာနိဿန္တိ၊ န သမနုမောဒိဿန္တိ၊ တေသံ ဧတံ ပါဋိကင်္ခံ – ဘဏ္ဍနဇာတာ ကလဟဇာတာ ဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ မုခသတ္တီဟိ ဝိတုဒန္တာ ဝိဟရိဿန္တီတိ. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ ဓမ္မော. ဧဝံ ပရိယာယဒေသိတေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ ဓမ္မေ ယေ အညမညဿ သုဘာသိတံ သုလပိတံ သမနုမညိဿန္တိ သမနုဇာနိဿန္တိ သမနုမောဒိဿန္တိ၊ တေသံ ဧတံ ပါဋိကင်္ခံ – သမဂ္ဂါ သမ္မောဒမာနာ အဝိဝဒမာနာ ခီရောဒကီဘူတာ အညမညံ ပိယစက္ခူဟိ သမ္ပဿန္တာ ဝိဟရိဿန္တီတိ.

‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဂုဏာ။ပေ။ ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမဏော ဂေါတမော အာဟ၊ တဉ္စ သုခသ္မိံ ပညပေတိ. တယိဒံ ကိံသု၊ တယိဒံ ကထံသူ’တိ? ဧဝံဝါဒိနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘န ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သုခညေဝ ဝေဒနံ သန္ဓာယ သုခသ္မိံ ပညပေတိ. ယတ္ထ ယတ္ထ၊ အာဝုသော၊ သုခံ ဥပလဗ္ဘတိ ယဟိံ ယဟိံ [ယံ ဟိ ယံ ဟိ (သီ. ပီ.)]၊ တံ တံ တထာဂတော သုခသ္မိံ ပညပေတီ’’တိ. ဒသမံ.

ရဟောဂတဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ရဟောဂတံ ဒွေ အာကာသံ၊ အဂါရံ ဒွေ စ အာနန္ဒာ၊

သမ္ဗဟုလာ ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊ ပဉ္စကင်္ဂေါ စ ဘိက္ခုနာတိ.