၃. အဋ္ဌသတပရိယာယဝဂ္ဂေါ
၁. သီဝကသုတ္တံ
၂၆၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ မောဠိယသီဝကော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မောဠိယသီဝကော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သန္တိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘ယံ ကိဉ္စာယံ ပုရိသပုဂ္ဂလော ပဋိသံဝေဒေတိ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ သဗ္ဗံ တံ ပုဗ္ဗေကတဟေတူ’တိ. ဣဓ [ဣဓ ပန (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] ဘဝံ ဂေါတမော ကိမာဟာ’’တိ?
‘‘ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ သီဝက၊ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. သာမမ္ပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ ဝေဒိတဗ္ဗံ [ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗံ (သျာ. ကံ. က.)] ယထာ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ လောကဿပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ သစ္စသမ္မတံ ယထာ ပိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တတြ၊ သီဝက၊ ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘ယံ ကိဉ္စာယံ ပုရိသပုဂ္ဂလော ပဋိသံဝေဒေတိ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ သဗ္ဗံ တံ ပုဗ္ဗေကတဟေတူ’တိ. ယဉ္စ သာမံ ဉာတံ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ၊ ယဉ္စ လောကေ သစ္စသမ္မတံ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ. တသ္မာ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ မိစ္ဆာတိ ဝဒါမိ.
‘‘သေမှသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ပေ။ ဝါတသမုဋ္ဌာနာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ပေ။ သန္နိပါတိကာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ပေ။ ဥတုပရိဏာမဇာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ပေ။ ဝိသမပရိဟာရဇာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ပေ။ ဩပက္ကမိကာနိပိ ခေါ၊ သီဝက။ပေ။ ကမ္မဝိပါကဇာနိပိ ခေါ၊ သီဝက၊ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. သာမမ္ပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယထာ ကမ္မဝိပါကဇာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ လောကဿပိ ခေါ ဧတံ၊ သီဝက၊ သစ္စသမ္မတံ. ယထာ ကမ္မဝိပါကဇာနိပိ ဣဓေကစ္စာနိ ဝေဒယိတာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တတြ၊ သီဝက၊ ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘ယံ ကိဉ္စာယံ ပုရိသပုဂ္ဂလော ပဋိသံဝေဒေတိ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ သဗ္ဗံ တံ ပုဗ္ဗေကတဟေတူ’တိ. ယဉ္စ သာမံ ဉာတံ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ ယဉ္စ လောကေ သစ္စသမ္မတံ တဉ္စ အတိဓာဝန္တိ. တသ္မာ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ မိစ္ဆာတိ ဝဒါမီတိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ မောဠိယသီဝကော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ ။ပေ။ ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’’န္တိ.
‘‘ပိတ္တံ သေမှဉ္စ ဝါတော စ၊ သန္နိပါတာ ဥတူနိ စ၊
ဝိသမံ ဩပက္ကမိကံ၊ ကမ္မဝိပါကေန အဋ္ဌမီ’’တိ. ပဌမံ၊
၂. အဋ္ဌသတသုတ္တံ
၂၇၀. ‘‘အဋ္ဌသတပရိယာယံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မပရိယာယံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌသတပရိယာယော၊ ဓမ္မပရိယာယော? ဒွေပိ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ တိဿောပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ ပဉ္စပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ ဆပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ အဋ္ဌာရသာပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ ဆတ္တိံသာပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန၊ အဋ္ဌသတမ္ပိ မယာ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ ပရိယာယေန. ‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွေ ဝေဒနာ? ကာယိကာ စ စေတသိကာ စ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွေ ဝေဒနာ. ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဿော ဝေဒနာ? သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဿော ဝေဒနာ. ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဝေဒနာ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဝေဒနာ. ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ ဝေဒနာ? စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ။ပေ။ မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ ဝေဒနာ. ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌာရသ ဝေဒနာ? ဆ သောမနဿူပဝိစာရာ၊ ဆ ဒေါမနဿူပဝိစာရာ၊ ဆ ဥပေက္ခူပဝိစာရာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌာရသ ဝေဒနာ. ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆတ္တိံသ ဝေဒနာ? ဆ ဂေဟသိတာနိ [ဂေဟဿိတာနိ (အဋ္ဌ.)] သောမနဿာနိ၊ ဆ နေက္ခမ္မသိတာနိ [နေက္ခမ္မဿိတာနိ (အဋ္ဌ.)] သောမနဿာနိ၊ ဆ ဂေဟသိတာနိ ဒေါမနဿာနိ၊ ဆ နေက္ခမ္မသိတာနိ ဒေါမနဿာနိ၊ ဆ ဂေဟသိတာ ဥပေက္ခာ၊ ဆ နေက္ခမ္မသိတာ ဥပေက္ခာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆတ္တိံသ ဝေဒနာ. ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌသတံ ဝေဒနာ? အတီတာ ဆတ္တိံသ ဝေဒနာ၊ အနာဂတာ ဆတ္တိံသ ဝေဒနာ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာ ဆတ္တိံသ ဝေဒနာ – ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌသတံ ဝေဒနာ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌသတပရိယာယော ဓမ္မပရိယာယော’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. အညတရဘိက္ခုသုတ္တံ
၂၇၁. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝေဒနာ၊ ကတမော ဝေဒနာသမုဒယော၊ ကတမာ ဝေဒနာသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကတမော ဝေဒနာနိရောဓော၊ ကတမာ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’’န္တိ?
‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခု၊ ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ. ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော. တဏှာ ဝေဒနာသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ. ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ. ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ယာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ၊ အယံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝေါ၊ ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏ’’န္တိ. တတိယံ.
၄. ပုဗ္ဗသုတ္တံ
၂၇၂. ‘‘ပုဗ္ဗေဝ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘ကတမာ နု ခေါ ဝေဒနာ၊ ကတမော ဝေဒနာသမုဒယော၊ ကတမာ ဝေဒနာသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ ကတမော ဝေဒနာနိရောဓော၊ ကတမာ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’န္တိ? တဿ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘တိဿော ဣမာ ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ. ဣမာ ဝုစ္စန္တိ ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော. တဏှာ ဝေဒနာသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ။ပေ။ ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ. ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏ’’’န္တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ဉာဏသုတ္တံ
၂၇၃. ‘‘‘ဣမာ ဝေဒနာ’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ. ‘အယံ ဝေဒနာသမုဒယော’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ။ပေ။ အာလောကော ဥဒပါဒိ. ‘အယံ ဝေဒနာသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ။ပေ။ ‘အယံ ဝေဒနာနိရောဓော’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ ။ပေ။ ‘အယံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ။ပေ။ ‘အယံ ဝေဒနာယ အဿာဒေါ’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု။ပေ။ ‘အယံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝေါ’တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု။ပေ။ ‘ဣဒံ ခေါ နိဿရဏ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒီ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. သမ္ဗဟုလဘိက္ခုသုတ္တံ
၂၇၄. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကတမာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝေဒနာ၊ ကတမော ဝေဒနာသမုဒယော၊ ကတမာ ဝေဒနာသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကတမော ဝေဒနာနိရောဓော၊ ကတမာ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’’န္တိ? ‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ. ဣမာ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော. တဏှာ ဝေဒနာသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ. ဖဿနိရောဓာ။ပေ။ ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ. ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏ’’န္တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. ပဌမသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ
၂၇၅. ‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ. ကတမာ တိဿော? သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမာသံ တိဿန္နံ ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ. န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပန တေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ. ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမာသံ တိဿန္နံ ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝံ စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ. တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ. တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ၊ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. သတ္တမံ.
၈. ဒုတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ
၂၇၆. ‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ. ကတမာ တိဿော? သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမာသံ တိဿန္နံ ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ ပဇာနန္တိ။ပေ။ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. တတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ
၂၇၇. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဝေဒနံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဝေဒနာသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဝေဒနာနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ ပဇာနန္တိ။ပေ။ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. နဝမံ.
၁၀. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ
၂၇၈. ‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ. ကတမာ တိဿော? သုခါ ဝေဒနာ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ – ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဿော ဝေဒနာ’’တိ. ဒသမံ.
၁၁. နိရာမိသသုတ္တံ
၂၇၉. ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသာ ပီတိ၊ အတ္ထိ နိရာမိသာ ပီတိ၊ အတ္ထိ နိရာမိသာ နိရာမိသတရာ ပီတိ၊ အတ္ထိ သာမိသံ သုခံ၊ အတ္ထိ နိရာမိသံ သုခံ၊ အတ္ထိ နိရာမိသာ နိရာမိသတရံ သုခံ၊ အတ္ထိ သာမိသာ ဥပေက္ခာ၊ အတ္ထိ နိရာမိသာ ဥပေက္ခာ၊ အတ္ထိ နိရာမိသာ နိရာမိသတရာ ဥပေက္ခာ၊ အတ္ထိ သာမိသော ဝိမောက္ခော၊ အတ္ထိ နိရာမိသော ဝိမောက္ခော၊ အတ္ထိ နိရာမိသာ နိရာမိသတရော ဝိမောက္ခော. ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသာ ပီတိ? ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဂုဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ။ပေ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ. ယာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပီတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသာ ပီတိ.
‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ ပီတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ ပီတိ.
‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရာ ပီတိ? ယာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂါ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ ဒေါသာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ မောဟာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပီတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရာ ပီတိ.
‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသံ သုခံ? ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဂုဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ။ပေ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ. ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသံ သုခံ.
‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသံ သုခံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသံ သုခံ.
‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရံ သုခံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂါ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ ဒေါသာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ မောဟာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရံ သုခံ.
‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသာ ဥပေက္ခာ? ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဂုဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ။ပေ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ. ယာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခာ၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသာ ဥပေက္ခာ.
‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ ဥပေက္ခာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ၊ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ၊ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ၊ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ ဥပေက္ခာ.
‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရာ ဥပေက္ခာ? ယာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂါ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ ဒေါသာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ မောဟာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခာ၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရာ ဥပေက္ခာ.
‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာမိသော ဝိမောက္ခော? ရူပပ္ပဋိသံယုတ္တော ဝိမောက္ခော သာမိသော ဝိမောက္ခော.
‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသော ဝိမောက္ခော? အရူပပ္ပဋိသံယုတ္တော ဝိမောက္ခော နိရာမိသော ဝိမောက္ခော.
‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရော ဝိမောက္ခော? ယော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ရာဂါ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ ဒေါသာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော၊ မောဟာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ပစ္စဝေက္ခတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝိမောက္ခော၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရာမိသာ နိရာမိသတရော ဝိမောက္ခော’’တိ. ဧကာဒသမံ.
အဋ္ဌသတပရိယာယဝဂ္ဂေါ တတိယော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
သီဝကအဋ္ဌသတံ ဘိက္ခု၊ ပုဗ္ဗေ ဉာဏဉ္စ ဘိက္ခုနာ၊
သမဏဗြာဟ္မဏာ တီဏိ၊ သုဒ္ဓိကဉ္စ နိရာမိသန္တိ.
ဝေဒနာသံယုတ္တံ သမတ္တံ.