၇. မိဂဇာလဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမမိဂဇာလသုတ္တံ

၆၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မိဂဇာလော ယေန ဘဂဝါ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မိဂဇာလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဧကဝိဟာရီ၊ ဧကဝိဟာရီ’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဧကဝိဟာရီ ဟောတိ၊ ကိတ္တာဝတာ စ ပန သဒုတိယဝိဟာရီ ဟောတီ’’တိ?

‘‘သန္တိ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ [နန္ဒိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]. နန္ဒိယာ သတိ သာရာဂေါ ဟောတိ၊ သာရာဂေ သတိ သံယောဂေါ ဟောတိ. နန္ဒိသံယောဇနသံယုတ္တော ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဘိက္ခု သဒုတိယဝိဟာရီတိ ဝုစ္စတိ. သန္တိ။ပေ။ သန္တိ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ. နန္ဒိယာ သတိ သာရာဂေါ ဟောတိ၊ သာရာဂေ သတိ သံယောဂေါ ဟောတိ. နန္ဒိသံယောဇနသံယုတ္တော ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဘိက္ခု သဒုတိယဝိဟာရီတိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံဝိဟာရီ စ၊ မိဂဇာလ၊ ဘိက္ခု ကိဉ္စာပိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝတိ အပ္ပသဒ္ဒါနိ အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနိ ဝိဇနဝါတာနိ မနုဿရာဟဿေယျကာနိ [မနုဿရာဟသေယျကာနိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပါနိ၊ အထ ခေါ သဒုတိယဝိဟာရီတိ ဝုစ္စတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? တဏှာ ဟိဿ ဒုတိယာ၊ သာဿ အပ္ပဟီနာ. တသ္မာ သဒုတိယဝိဟာရီ’’တိ ဝုစ္စတိ.

‘‘သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော နန္ဒီ နိရုဇ္ဈတိ. နန္ဒိယာ အသတိ သာရာဂေါ န ဟောတိ၊ သာရာဂေ အသတိ သံယောဂေါ န ဟောတိ. နန္ဒိသံယောဇနဝိသံယုတ္တော ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဘိက္ခု ဧကဝိဟာရီတိ ဝုစ္စတိ။ပေ။ သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ပေ။ သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော နန္ဒီ နိရုဇ္ဈတိ. နန္ဒိယာ အသတိ သာရာဂေါ န ဟောတိ၊ သာရာဂေ အသတိ သံယောဂေါ န ဟောတိ. နန္ဒိသံယောဇနဝိပ္ပယုတ္တော ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဘိက္ခု ဧကဝိဟာရီတိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံဝိဟာရီ စ၊ မိဂဇာလ၊ ဘိက္ခု ကိဉ္စာပိ ဂါမန္တေ ဝိဟရတိ အာကိဏ္ဏော ဘိက္ခူဟိ ဘိက္ခုနီဟိ ဥပါသကေဟိ ဥပါသိကာဟိ ရာဇူဟိ ရာဇမဟာမတ္တေဟိ တိတ္ထိယေဟိ တိတ္ထိယသာဝကေဟိ. အထ ခေါ ဧကဝိဟာရီတိ ဝုစ္စတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? တဏှာ ဟိဿ ဒုတိယာ၊ သာဿ ပဟီနာ. တသ္မာ ဧကဝိဟာရီတိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဒုတိယမိဂဇာလသုတ္တံ

၆၄. အထ ခေါ အာယသ္မာ မိဂဇာလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မိဂဇာလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု၊ ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ.

‘‘သန္တိ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ. နန္ဒိသမုဒယာ ဒုက္ခသမုဒယော၊ မိဂဇာလာတိ ဝဒါမိ။ပေ။ သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ပေ။ သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ. နန္ဒိသမုဒယာ ဒုက္ခသမုဒယော၊ မိဂဇာလာတိ ဝဒါမိ.

‘‘သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော နန္ဒီ နိရုဇ္ဈတိ. နန္ဒိနိရောဓာ ဒုက္ခနိရောဓော၊ မိဂဇာလာတိ ဝဒါမိ။ပေ။ သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ။ပေ။ သန္တိ စ ခေါ၊ မိဂဇာလ၊ မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. တဉ္စေ ဘိက္ခု နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော နန္ဒီ နိရုဇ္ဈတိ. နန္ဒိနိရောဓာ ဒုက္ခနိရောဓော၊ မိဂဇာလာတိ ဝဒါမီ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ မိဂဇာလော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မိဂဇာလော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရတော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ မိဂဇာလော အရဟတံ အဟောသီတိ. ဒုတိယံ.

၃. ပဌမသမိဒ္ဓိမာရပဉှာသုတ္တံ

၆၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ယေန ဘဂဝါ။ပေ။ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘မာရော၊ မာရော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ မာရော ဝါ အဿ မာရပညတ္တိ ဝါ’’တိ?

‘‘ယတ္ထ ခေါ၊ သမိဒ္ဓိ၊ အတ္ထိ စက္ခု၊ အတ္ထိ ရူပါ၊ အတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ. အတ္ထိ သောတံ၊ အတ္ထိ သဒ္ဒါ၊ အတ္ထိ သောတဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ သောတဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ. အတ္ထိ ဃာနံ၊ အတ္ထိ ဂန္ဓာ၊ အတ္ထိ ဃာနဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ ဃာနဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ. အတ္ထိ ဇိဝှါ၊ အတ္ထိ ရသာ၊ အတ္ထိ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ ဇိဝှါဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ. အတ္ထိ ကာယော၊ အတ္ထိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ အတ္ထိ ကာယဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ ကာယဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ. အတ္ထိ မနော၊ အတ္ထိ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ မနောဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ မနောဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ.

‘‘ယတ္ထ စ ခေါ၊ သမိဒ္ဓိ၊ နတ္ထိ စက္ခု၊ နတ္ထိ ရူပါ၊ နတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ နတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ နတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ. နတ္ထိ သောတံ။ပေ။ နတ္ထိ ဃာနံ။ပေ။ နတ္ထိ ဇိဝှါ၊ နတ္ထိ ရသာ၊ နတ္ထိ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ နတ္ထိ ဇိဝှါဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ နတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ. နတ္ထိ ကာယော။ပေ။. နတ္ထိ မနော၊ နတ္ထိ ဓမ္မာ၊ နတ္ထိ မနောဝိညာဏံ၊ နတ္ထိ မနောဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ နတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါ’’တိ. တတိယံ.

၄. သမိဒ္ဓိသတ္တပဉှာသုတ္တံ

၆၆. ‘‘‘သတ္တော၊ သတ္တော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သတ္တော ဝါ အဿ သတ္တပညတ္တိ ဝါ’’တိ။ပေ။. စတုတ္ထံ.

၅. သမိဒ္ဓိဒုက္ခပဉှာသုတ္တံ

၆၇. ‘‘‘ဒုက္ခံ၊ ဒုက္ခ’န္တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဒုက္ခံ ဝါ အဿ ဒုက္ခပညတ္တိ ဝါ’’တိ။ပေ။. ပဉ္စမံ.

၆. သမိဒ္ဓိလောကပဉှာသုတ္တံ

၆၈. ‘‘‘လောကော၊ လောကော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ လောကော ဝါ အဿ လောကပညတ္တိ ဝါ’’တိ? ယတ္ထ ခေါ၊ သမိဒ္ဓိ၊ အတ္ထိ စက္ခု၊ အတ္ထိ ရူပါ၊ အတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ လောကော ဝါ လောကပညတ္တိ ဝါတိ။ပေ။ အတ္ထိ ဇိဝှါ။ပေ။ အတ္ထိ မနော၊ အတ္ထိ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ မနောဝိညာဏံ၊ အတ္ထိ မနောဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ အတ္ထိ တတ္ထ လောကော ဝါ လောကပညတ္တိ ဝါ.

‘‘ယတ္ထ စ ခေါ၊ သမိဒ္ဓိ၊ နတ္ထိ စက္ခု၊ နတ္ထိ ရူပါ၊ နတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ နတ္ထိ စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ နတ္ထိ တတ္ထ လောကော ဝါ လောကပညတ္တိ ဝါ။ပေ။ နတ္ထိ ဇိဝှါ။ပေ။ နတ္ထိ မနော၊ နတ္ထိ ဓမ္မာ၊ နတ္ထိ မနောဝိညာဏံ၊ နတ္ထိ မနောဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ နတ္ထိ တတ္ထ လောကော ဝါ လောကပညတ္တိ ဝါ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဥပသေနအာသီဝိသသုတ္တံ

၆၉. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော အာယသ္မာ စ ဥပသေနော ရာဇဂဟေ ဝိဟရန္တိ သီတဝနေ သပ္ပသောဏ္ဍိကပဗ္ဘာရေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဥပသေနဿ ကာယေ အာသီဝိသော ပတိတော ဟောတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥပသေနော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ မေ၊ အာဝုသော၊ ဣမံ ကာယံ မဉ္စကံ အာရောပေတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နီဟရထ. ပုရာယံ ကာယော ဣဓေဝ ဝိကိရတိ၊ သေယျထာပိ ဘုသမုဋ္ဌီ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ ဥပသေနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ ပန မယံ ပဿာမ အာယသ္မတော ဥပသေနဿ ကာယဿ ဝါ အညထတ္တံ ဣန္ဒြိယာနံ ဝါ ဝိပရိဏာမံ. အထ စ ပနာယသ္မာ ဥပသေနော ဧဝမာဟ – ‘ဧထ မေ၊ အာဝုသော၊ ဣမံ ကာယံ မဉ္စကံ အာရောပေတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နီဟရထ. ပုရာယံ ကာယော ဣဓေဝ ဝိကိရတိ၊ သေယျထာပိ ဘုသမုဋ္ဌီ’’’တိ. ‘‘ယဿ နူန၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဧဝမဿ – ‘အဟံ စက္ခူတိ ဝါ မမ စက္ခူတိ ဝါ။ပေ။ အဟံ ဇိဝှါတိ ဝါ မမ ဇိဝှါတိ ဝါ။ အဟံ မနောတိ ဝါ မမ မနောတိ ဝါ’. တဿ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ သိယာ ကာယဿ ဝါ အညထတ္တံ ဣန္ဒြိယာနံ ဝါ ဝိပရိဏာမော. မယှဉ္စ ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ စက္ခူတိ ဝါ မမ စက္ခူတိ ဝါ။ပေ။ အဟံ ဇိဝှါတိ ဝါ မမ ဇိဝှါတိ ဝါ။ပေ။ အဟံ မနောတိ ဝါ မမ မနောတိ ဝါ’. တဿ မယှဉ္စ ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ကိံ ကာယဿ ဝါ အညထတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ ဣန္ဒြိယာနံ ဝါ ဝိပရိဏာမော’’တိ!

‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော ဥပသေနဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယော သုသမူဟတော. တသ္မာ အာယသ္မတော ဥပသေနဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ စက္ခူတိ ဝါ မမ စက္ခူတိ ဝါ။ပေ။ အဟံ ဇိဝှါတိ ဝါ မမ ဇိဝှါတိ ဝါ။ပေ။ အဟံ မနောတိ ဝါ မမ မနောတိ ဝါ’’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဥပသေနဿ ကာယံ မဉ္စကံ အာရောပေတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နီဟရိံသု. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဥပသေနဿ ကာယော တတ္ထေဝ ဝိကိရိ၊ သေယျထာပိ ဘုသမုဋ္ဌီတိ. သတ္တမံ.

၈. ဥပဝါဏသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ

၇၀. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥပဝါဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ဥပဝါဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ၊ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ?

‘‘ဣဓ ပန၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ရူပပ္ပဋိသံဝေဒီ စ ဟောတိ ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ စ. သန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ယံ တံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ရူပပ္ပဋိသံဝေဒီ စ ဟောတိ ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ စ. သန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပဝါဏ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု ဇိဝှါယ ရသံ သာယိတွာ ရသပ္ပဋိသံဝေဒီ စ ဟောတိ ရသရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ စ. သန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ရသေသု ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရသေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ယံ တံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု ဇိဝှါယ ရသံ သာယိတွာ ရသပ္ပဋိသံဝေဒီ စ ဟောတိ ရသရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ စ. သန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ရသေသု ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရသေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပဝါဏ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ ဓမ္မပ္ပဋိသံဝေဒီ စ ဟောတိ ဓမ္မရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ စ. သန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ယံ တံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ ဓမ္မပ္ပဋိသံဝေဒီ စ ဟောတိ ဓမ္မရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ စ. သန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပဝါဏ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ။ပေ။ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ။ပေ။.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ရူပပ္ပဋိသံဝေဒီ စ ဟောတိ၊ နော စ ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ. အသန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ယံ တံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ရူပပ္ပဋိသံဝေဒီဟိ ခေါ ဟောတိ၊ နော စ ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ. အသန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပဝါဏ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ၊ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု ဇိဝှါယ ရသံ သာယိတွာ ရသပ္ပဋိသံဝေဒီဟိ ခေါ ဟောတိ၊ နော စ ရသရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ. အသန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ရသေသု ရာဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရသေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ။ပေ။.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ ဓမ္မပ္ပဋိသံဝေဒီဟိ ခေါ ဟောတိ၊ နော စ ဓမ္မရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ. အသန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ယံ တံ၊ ဥပဝါဏ၊ ဘိက္ခု မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ ဓမ္မပ္ပဋိသံဝေဒီဟိ ခေါ ဟောတိ၊ နော စ ဓမ္မရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ. အသန္တဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ရာဂေါ’တိ ပဇာနာတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပဝါဏ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ၊ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပဌမဆဖဿာယတနသုတ္တံ

၇၁. ‘‘ယော ဟိ ကောစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အဝုသိတံ တေန ဗြဟ္မစရိယံ၊ အာရကာ သော ဣမသ္မာ ဓမ္မဝိနယာ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတ္ထာဟံ၊ ဘန္တေ၊ အနဿသံ [အနဿသိံ (သီ.)၊ အနဿာသံ (သျာ. ကံ.)၊ အနဿာသိံ (ပီ.)]. အဟဉှိ၊ ဘန္တေ၊ ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမီ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဘိက္ခု၊ စက္ခုံ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿသီ’’တိ?

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခု၊ ဧတ္ထ စ တေ၊ ဘိက္ခု၊ စက္ခု ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ. ဧသေဝန္တော ဒုက္ခဿ။ပေ။ ဇိဝှံ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿသီ’’တိ?

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခု၊ ဧတ္ထ စ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ဇိဝှါ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ. ဧသေဝန္တော ဒုက္ခဿ။ပေ။ မနံ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿသီ’’တိ?

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခု၊ ဧတ္ထ စ တေ၊ ဘိက္ခု၊ မနော ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ. ဧသေဝန္တော ဒုက္ခဿာ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဒုတိယဆဖဿာယတနသုတ္တံ

၇၂. ‘‘ယော ဟိ ကောစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အဝုသိတံ တေန ဗြဟ္မစရိယံ၊ အာရကာ သော ဣမသ္မာ ဓမ္မဝိနယာ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတ္ထာဟံ၊ ဘန္တေ၊ အနဿသံ ပနဿသံ. အဟဉှိ၊ ဘန္တေ၊ ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမီ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဘိက္ခု၊ စက္ခုံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿသီ’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခု၊ ဧတ္ထ စ တေ၊ ဘိက္ခု၊ စက္ခု ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ. ဧဝံ တေ ဧတံ ပဌမံ ဖဿာယတနံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ အာယတိံ အပုနဗ္ဘဝါယ။ပေ။.

‘‘ဇိဝှံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿသီ’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခု၊ ဧတ္ထ စ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ဇိဝှါ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ. ဧဝံ တေ ဧတံ စတုတ္ထံ ဖဿာယတနံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ အာယတိံ အပုနဗ္ဘဝါယ။ပေ။.

‘‘မနံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿသီ’’တိ?

‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခု၊ ဧတ္ထ စ တေ၊ ဘိက္ခု၊ မနော ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ. ဧဝံ တေ ဧတံ ဆဋ္ဌံ ဖဿာယတနံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ အာယတိံ အပုနဗ္ဘဝါယာ’’တိ. ဒသမံ.

၁၁. တတိယဆဖဿာယတနသုတ္တံ

၇၃. ‘‘ယော ဟိ ကောစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အဝုသိတံ တေန ဗြဟ္မစရိယံ၊ အာရကာ သော ဣမသ္မာ ဓမ္မဝိနယာ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဘိက္ခု၊ စက္ခု နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?

‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?

‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှါ။ ကာယော။ မနော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ?

‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?

‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခု၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သောတသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဃာနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ကာယသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

မိဂဇာလဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

မိဂဇာလေန ဒွေ ဝုတ္တာ၊ စတ္တာရော စ သမိဒ္ဓိနာ၊

ဥပသေနော ဥပဝါဏော၊ ဆဖဿာယတနိကာ တယောတိ.