၈. ဂိလာနဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမဂိလာနသုတ္တံ
၇၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အမုကသ္မိံ၊ ဘန္တေ၊ ဝိဟာရေ အညတရော ဘိက္ခု နဝေါ အပ္ပညာတော အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ.
အထ ခေါ ဘဂဝါ နဝဝါဒဉ္စ သုတွာ ဂိလာနဝါဒဉ္စ၊ ‘‘အပ္ပညာတော ဘိက္ခူ’’တိ ဣတိ ဝိဒိတွာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန မဉ္စကေ သမဓောသိ [သမဉ္စောသိ (သီ.)၊ သမတေသိ (သျာ. ကံ.)၊ သမဉ္စောပိ (ပီ.)]. အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ၊ ဘိက္ခု၊ မာ တွံ မဉ္စကေ သမဓောသိ. သန္တိမာနိ အာသနာနိ ပညတ္တာနိ၊ တတ္ထာဟံ နိသီဒိဿာမီ’’တိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ယာပနီယံ၊ ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ နော အဘိက္ကမန္တိ၊ ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော အဘိက္ကမော’’တိ?
‘‘န မေ၊ ဘန္တေ၊ ခမနီယံ၊ န ယာပနီယံ၊ ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ နော ပဋိက္ကမန္တိ၊ အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော ပဋိက္ကမော’’တိ.
‘‘ကစ္စိ တေ၊ ဘိက္ခု၊ န ကိဉ္စိ ကုက္ကုစ္စံ၊ န ကောစိ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ?
‘‘တဂ္ဃ မေ၊ ဘန္တေ၊ အနပ္ပကံ ကုက္ကုစ္စံ၊ အနပ္ပကော ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ.
‘‘ကစ္စိ ပန တံ [တွံ (သီ.)၊ တေ (သျာ. ကံ. က.)]၊ ဘိက္ခု၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတီ’’တိ?
‘‘န ခေါ မံ၊ ဘန္တေ၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတီ’’တိ [နော ဟေတံ ဘန္တေ (ပီ. က.)].
‘‘နော စေ ကိရ တေ၊ ဘိက္ခု၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတိ၊ အထ ကိဉ္စ [အထ ကိသ္မိဉ္စ (သီ.)၊ အထ ဘိက္ခု ကိသ္မိဉ္စ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] တေ ကုက္ကုစ္စံ ကော စ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ?
‘‘န ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ သီလဝိသုဒ္ဓတ္ထံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမီ’’တိ.
‘‘နော စေ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ သီလဝိသုဒ္ဓတ္ထံ မယာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသိ၊ အထ ကိမတ္ထံ စရဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသီ’’တိ?
‘‘ရာဂဝိရာဂတ္ထံ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမီ’’တိ.
‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ရာဂဝိရာဂတ္ထံ မယာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသိ. ရာဂဝိရာဂတ္ထော ဟိ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ ဓမ္မော ဒေသိတော. တံ ကိံ မညသိ ဘိက္ခု၊ စက္ခု နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ။ပေ။ သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှါ။ ကာယော။ မနော နိစ္စော ဝါ အနိစ္စော ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စော၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခု၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သောတသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ.
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ တဿ ဘိက္ခုနော ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ၊ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ. ပဌမံ.
၂. ဒုတိယဂိလာနသုတ္တံ
၇၅. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု။ပေ။ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အမုကသ္မိံ၊ ဘန္တေ၊ ဝိဟာရေ အညတရော ဘိက္ခု နဝေါ အပ္ပညာတော အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ.
အထ ခေါ ဘဂဝါ နဝဝါဒဉ္စ သုတွာ ဂိလာနဝါဒဉ္စ၊ ‘‘အပ္ပညာတော ဘိက္ခူ’’တိ ဣတိ ဝိဒိတွာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန မဉ္စကေ သမဓောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ၊ ဘိက္ခု၊ မာ တွံ မဉ္စကေ သမဓောသိ. သန္တိမာနိ အာသနာနိ ပညတ္တာနိ၊ တတ္ထာဟံ နိသီဒိဿာမီ’’တိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ယာပနီယံ၊ ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ နော အဘိက္ကမန္တိ၊ ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော အဘိက္ကမော’’တိ?
‘‘န မေ၊ ဘန္တေ၊ ခမနီယံ၊ န ယာပနီယံ။ပေ။ န ခေါ မံ [မေ (သဗ္ဗတ္ထ)]၊ ဘန္တေ၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတီ’’တိ.
‘‘နော စေ ကိရ တေ၊ ဘိက္ခု၊ အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတိ၊ အထ ကိဉ္စ တေ ကုက္ကုစ္စံ ကော စ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ?
‘‘န ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ သီလဝိသုဒ္ဓတ္ထံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမီ’’တိ.
‘‘နော စေ ကိရ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ သီလဝိသုဒ္ဓတ္ထံ မယာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသိ၊ အထ ကိမတ္ထံ စရဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသီ’’တိ?
‘‘အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနတ္ထံ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမီ’’တိ.
‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနတ္ထံ မယာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသိ. အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနတ္ထော ဟိ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ ဓမ္မော ဒေသိတော.
‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဘိက္ခု၊ စက္ခု နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ။ပေ။ သောတံ။ ဃာနံ။ ဇိဝှါ။ ကာယော။ မနော။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ?
‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ?
‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ?
‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.
‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခု၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ မနသ္မိမ္ပိ။ မနောဝိညာဏေပိ။ မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ.
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ တဿ ဘိက္ခုဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စီတိ [ဝိမုစ္စတီတိ (သဗ္ဗတ္ထ)]. ဒုတိယံ.
၃. ရာဓအနိစ္စသုတ္တံ
၇၆. အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု၊ ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယံ ခေါ၊ ရာဓ၊ အနိစ္စံ တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ကိဉ္စ၊ ရာဓ၊ အနိစ္စံ တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော? စက္ခု အနိစ္စံ၊ ရူပါ အနိစ္စာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စံ. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော။ပေ။ ဇိဝှါ။ ကာယော။ မနော အနိစ္စော. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဓမ္မာ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စံ. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ယံ ခေါ၊ ရာဓ၊ အနိစ္စံ တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. တတိယံ.
၄. ရာဓဒုက္ခသုတ္တံ
၇၇. ‘‘ယံ ခေါ၊ ရာဓ၊ ဒုက္ခံ တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ကိဉ္စ၊ ရာဓ၊ ဒုက္ခံ? စက္ခု ခေါ၊ ရာဓ၊ ဒုက္ခံ. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ရူပါ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿ။ပေ။ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ဒုက္ခံ. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော။ပေ။ မနော ဒုက္ခော။ ဓမ္မာ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ဒုက္ခံ. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ယံ ခေါ၊ ရာဓ၊ ဒုက္ခံ တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ရာဓအနတ္တသုတ္တံ
၇၈. ‘‘ယော ခေါ၊ ရာဓ၊ အနတ္တာ တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ၊ ရာဓ၊ အနတ္တာ? စက္ခု ခေါ၊ ရာဓ၊ အနတ္တာ. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ရူပါ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ။ပေ။ မနော အနတ္တာ။ ဓမ္မာ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿော။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနတ္တာ. တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ယော ခေါ၊ ရာဓ၊ အနတ္တာ တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. ပဌမအဝိဇ္ဇာပဟာနသုတ္တံ
၇၉. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘အတ္ထိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.
‘‘ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘အဝိဇ္ဇာ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.
‘‘ကထံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော၊ ကထံ ပဿတော ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘စက္ခုံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ရူပေ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ပေ။ မနံ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဓမ္မေ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အနိစ္စတော ဇာနတော ပဿတော ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. ဒုတိယအဝိဇ္ဇာပဟာနသုတ္တံ
၈၀. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု။ပေ။ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘အတ္ထိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.
‘‘ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘အဝိဇ္ဇာ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဧကော ဓမ္မော ယဿ ပဟာနာ ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.
‘‘ကထံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော၊ ကထံ ပဿတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ?
‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ – ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ. ဧဝဉ္စေတံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ – ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ. သော သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိဇာနာတိ၊ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိညာယ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိဇာနာတိ၊ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိညာယ သဗ္ဗနိမိတ္တာနိ အညတော ပဿတိ၊ စက္ခုံ အညတော ပဿတိ၊ ရူပေ။ စက္ခုဝိညာဏံ။ စက္ခုသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အညတော ပဿတိ။ပေ။ မနံ အညတော ပဿတိ၊ ဓမ္မေ။ မနောဝိညာဏံ။ မနောသမ္ဖဿံ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အညတော ပဿတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဘိက္ခုနော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ.
၈. သမ္ဗဟုလဘိက္ခုသုတ္တံ
၈၁. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ နော၊ ဘန္တေ၊ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ အမှေ ဧဝံ ပုစ္ဆန္တိ – ‘ကိမတ္ထိယံ၊ အာဝုသော၊ သမဏေ ဂေါတမေ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ မယံ၊ ဘန္တေ၊ တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဧဝံ ဗျာကရောမ – ‘ဒုက္ခဿ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပရိညတ္ထံ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ. ကစ္စိ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ဧဝံ ဗျာကရမာနာ ဝုတ္တဝါဒိနော စေဝ ဘဂဝတော ဟောမ၊ န စ ဘဂဝန္တံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခာမ၊ ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရောမ၊ န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ?
‘‘တဂ္ဃ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ဧဝံ ဗျာကရမာနာ ဝုတ္တဝါဒိနော စေဝ မေ ဟောထ၊ န စ မံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခထ၊ ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရောထ၊ န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆတိ. ဒုက္ခဿ ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိညတ္ထံ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ. သစေ ပန ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမံ ပန တံ၊ အာဝုသော၊ ဒုက္ခံ၊ ယဿ ပရိညာယ သမဏေ ဂေါတမေ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘စက္ခု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒုက္ခံ၊ တဿ ပရိညာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ. ရူပါ။ပေ။ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ဒုက္ခံ. တဿ ပရိညာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ။ပေ။ မနော ဒုက္ခော။ပေ။ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ ဒုက္ခံ. တဿ ပရိညာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ. ဣဒံ ခေါ တံ၊ အာဝုသော၊ ဒုက္ခံ၊ တဿ ပရိညာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. လောကပဉှာသုတ္တံ
၈၂. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –
‘‘‘လောကော၊ လောကော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ လောကောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘‘လုဇ္ဇတီ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ တသ္မာ လောကောတိ ဝုစ္စတိ. ကိဉ္စ လုဇ္ဇတိ? စက္ခု ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ လုဇ္ဇတိ. ရူပါ လုဇ္ဇန္တိ၊ စက္ခုဝိညာဏံ လုဇ္ဇတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော လုဇ္ဇတိ၊ ယမ္ပိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ လုဇ္ဇတိ။ပေ။ ဇိဝှါ လုဇ္ဇတိ။ပေ။ မနော လုဇ္ဇတိ၊ ဓမ္မာ လုဇ္ဇန္တိ၊ မနောဝိညာဏံ လုဇ္ဇတိ၊ မနောသမ္ဖဿော လုဇ္ဇတိ၊ ယမ္ပိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ လုဇ္ဇတိ. လုဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ တသ္မာ လောကောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ. နဝမံ.
၁၀. ဖဂ္ဂုနပဉှာသုတ္တံ
၈၃. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဖဂ္ဂုနော။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ဖဂ္ဂုနော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –
‘‘အတ္ထိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ တံ စက္ခု၊ ယေန စက္ခုနာ အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝဋ္ဋေ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ။ပေ။ အတ္ထိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သာ ဇိဝှါ၊ ယာယ ဇိဝှါယ အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝဋ္ဋေ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ။ပေ။ အတ္ထိ နု ခေါ သော၊ ဘန္တေ၊ မနော၊ ယေန မနေန အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝဋ္ဋေ ပညာပယမာနော ပညာပေယျာ’’တိ?
‘‘နတ္ထိ ခေါ တံ၊ ဖဂ္ဂုန၊ စက္ခု၊ ယေန စက္ခုနာ အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝဋ္ဋေ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ ။ပေ။ နတ္ထိ ခေါ သာ၊ ဖဂ္ဂုန၊ ဇိဝှါ၊ ယာယ ဇိဝှါယ အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝဋ္ဋေ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ။ပေ။ နတ္ထိ ခေါ သော၊ ဖဂ္ဂုန၊ မနော၊ ယေန မနေန အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝဋ္ဋေ ပညာပယမာနော ပညာပေယျာ’’တိ. ဒသမံ.
ဂိလာနဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဂိလာနေန ဒုဝေ ဝုတ္တာ၊ ရာဓေန အပရေ တယော၊
အဝိဇ္ဇာယ စ ဒွေ ဝုတ္တာ၊ ဘိက္ခု လောကော စ ဖဂ္ဂုနောတိ.